HBO HBO HBO HBO HBO HBO HBO HBO HBO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HBO HBO HBO HBO HBO HBO HBO HBO HBO"

Transcriptie

1 op avontuur in het buitenland Dropjes Dropjes en en Keiharde Shit Knowledge is Power Een Foeilelijke Verpakking Alles wat je wilt weten over opleidingen en beroepen hoge hoge bloeddruk bloeddruk jaargang jaargang 98/ 99 98/ 99 nummer nummer 3

2 Straks Studeren in is een uitgave van het LDC en verschijnt in de loop van het schooljaar van oktober tot maart. De uitgave is bedoeld voor leerlingen VWO en HAVO en cursisten MBO die zich oriënteren op opleidingen in het. Abonnementenadministratie LDC Publicaties, postbus 1064, 7940 KB Meppel, fax (0522) De abonnementsprijs bedraagt ƒ 29,50 per jaargang (6 nummers). Voor collectieve abonnementen via de school geldt een lagere prijs: ƒ 24,50. Inlichtingen hierover zijn verkrijgbaar bij de schooldecaan. ISSN Drieënwintigste jaargang, nummer 3 december 1998 Advertentie-exploitatie Van Vliet, Bureau voor Media Advies, Apeldoorn Tel.: (055) Fax: (055) Uitgave LDC Publicaties, Meppel Adviesraad P. Trommar, M. Bieneman, W. Cals, A.J.R. Vincken, W. Wijnen, M Roemers en W. Prinsen Eindredactie en productie AT Consult, Utrecht Vormgeving en opmaak Clarisa Jeelof, Leeuwarden Medewerkers rubrieken Diana Doornenbal en Brenda van Dam (NIBUD) Illustraties Wendelien van de Erve Fotografie André Ruigrok (cover) en Jan Munnik Druk Drukkerij Giethoorn ten Brink, Meppel Correspondentieadres Als je opmerkingen hebt over de inhoud van Straks Studeren, dan kun je je schriftelijk wenden tot de redactie van dit blad: AT-Consult, postbus 28, 3500 BK Utrecht, t.a.v. Christel Ahlers. Inhoud December 1998 Met die stress leer je omgaan. Op de een of andere manier komt de opdracht altijd af. Dat is een kwestie van goed samenwerken en overwerken. Wat doe je met een huilbaby? Je moet eerst veel 6 meer weten van een probleem. Er liggen in de pedagogiek niet zomaar passende antwoorden klaar. Hoe motiveer je scholieren die liever een walkman opzetten dan wortels trekken voor het spel der getallen? Grenzenloos Studeren 9 Er zijn verschillende manieren om een plek aan een buitenlandse universiteit of hogeschool te vinden. Je kunt bijvoorbeeld gebruik maken van de contacten die jouw universiteit of hogeschool heeft met buitenlandse instellingen, maar je kunt ook als free mover, ofwel op eigen houtje gaan S p e c i a l s De pictogrammen Def P. is zanger en tekstschrijver van Osdorp Posse. Inge s vraagbaak Erasmus voor je kiezen Ligt eenzaamheid aan jezelf? Begint geluk boven modaal? Een boek voor jongeren van 15 tot en met 17 jaar. Money Sparen, waarom zou je of waarom zou je niet? Grenzenloos studeren. Studies met stages in het buitenland. Test jezelf Kans op werk, daar kun je ook zelf wat aan doen. Hoe actief ben jij? Studies in het sociaal-agogisch onderwijs. Help jij graag mensen met problemen? What s happening Doorzetters Jurriaan Lobbezoo studeert economie en steekt verder al zijn tijd in honkbal. Volgende keer O p l e i d i n g e n Vrijetijdskunde Godsdienstpastoraal werk Oosterse wijsheden in een donkere ruimte met wierookgeur en flakkerende kaarsjes. Technische bedrijfskunde De studenten leren presenteren, vergaderen, interviewen en verslagen schrijven. Informatiedienstverlening en -management Opleiding tot verpleegkundige Hoe voer je een slecht-nieuwsgesprek of hoe maak je contact met een demente bejaarde? Wiskunde Voeding en marketing Een koekje kan nog zo lekker zijn, in een foeilelijke verpakking verkoopt het voor geen meter. Pedagogiek Logistiek en technische vervoerskunde Hoe beheers je de goederenstroom binnen een bedrijf? Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 3

3 de de pictogrammen... pictogrammen... wat betekenen ze eigenlijk??? Bij de artikelen over de opleidingen zie je pictogrammen staan. Bijvoorbeeld: een brood met een glas wijn, een microscoop of een bureau met een druk gebarende man. Deze picto s verwijzen naar de matrix Zicht op arbeid. Er zijn arbeidsgebieden : waar houd je je mee bezig? (wit) en 9 werksoorten : welke werkzaamheden doe je? (gekleurd) Met behulp van de matrix kun je zien waar je overal kunt gaan werken als je een bepaalde opleiding hebt gevolgd en welke werkzaamheden je daar kunt gaan doen. Zo krijg je een beter beeld van je mogelijkheden. arbeidsgebieden A Voeding B Gebouwen C Kleding D Gezondheid en zorg E Natuurlijke omgeving F Energie en grondstoffen G Gebruiksvoorwerpen en apparaten H Infrastructuur en transport I Informatie en communicatie J Opvoeding en onderwijs K Staat en veiligheid L Kunst, cultuur en wetenschap M Arbeid en economie N Recreatie 9 9 werksoorten 1 Onderzoek en ontwikkeling 2 Productie 3 Controle 4 Logistiek 5 Inkoop, verkoop, PR en marketing 6 Personeel en organisatie 7 Administratie 8 Leiding 9 Zelfstandig ondernemerschap pag 5 Hogeschool Zeeland 1/4 Hogeschool s Hertogenbosch 1/2 + 1/4 NOVIB-stopper (meegestuurd met 2) In dit nummer op pagina: Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3

4 Karin Fleuren Ik trek een blik vrienden open de feiten: Vrijetijdskunde Waar? Breda Diemen Leeuwarden Een evenement organiseren kan iedereen. Je doet dat echter pas goed, als je de bedoeling van de opdrachtgever kent. Zijn er veel ziekmeldingen, voelen medewerkers zich niet betrokken? Een feest kan daar mogelijk verandering in brengen. [ ] Alles komt altijd op z n pootjes terecht Student aan het woord Ron en Yvonne Je moet na afloop samen met je opdrachtgever kijken of de doelstelling is bereikt. Zo bouw je ook een binding met je klant op. Daarvan ben ik me hier op school bewust geworden. Ron van Lun doet de opleiding vrijetijdskunde in twee etappes. Na de stage in het derde jaar hield hij de opleiding voor gezien. Ron: Ik liep stage bij een evenementenbureau. De directeur was marinier geweest. Mijn collega had ook geen opleiding gevolgd voor deze branche. Een projectplanning maken, zoals wij op school leren, kwam niet voor. Ze werkten hoogstens met checklisten. Waarom ga ik in godsnaam naar school, dacht ik. Toch heb ik na anderhalf jaar de draad weer opgepakt. Ron is twee maanden geleden aan zijn afstudeeropdracht begonnen. Hij coördineert het Intro Festival voor eerstejaars studenten aan de Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer (NHTV) en de Hogeschool West-Brabant. Het festival omvat een infobeurs over het sociale, culturele en sportieve aanbod in Breda en een groot feest. Ron heeft het concept bedacht en de begroting opgesteld. Hij werkt alleen maar met plannen: een communicatie-, sponsor- en evaluatieplan en niet te vergeten het draaiboek. Onderdeel daarvan is het werven van zestig vrijwilligers. Als het er maar dertig worden? Ron: Dan trek ik een blik vrienden open. Alles komt altijd op zijn pootjes terecht. Dat vertrouwen moet je hebben. De vergrijzing De opleiding is heel praktijkgericht. Je voert onder andere voor bedrijven een onderzoek uit. De resultaten presenteer je aan de opdrachtgever. Tweedejaars Yvonne van der Ziel heeft net voor het vak cultuursociologie het project mystery guests achter de rug. Zij is met een groepje naar een museum in Den Bosch geweest om daar het beleid onder de loep te nemen. Hoe ziet het foldermateriaal eruit? Hoe worden bezoekers ontvangen? Daarvan hebben zij een verslag gemaakt. Voor het vak cultuurmanagement gaat het groepje het museumbeleid verbeteren. Daarvoor onderzoekt het eerst trends en ontwikkelingen die voor het museum belangrijk zijn. Yvonne neemt de vergrijzing voor haar rekening. Het is hard werken, zegt zij. Soms ligt ze met een blocnote naast zich in bed om maar niets te vergeten: Aan het eind van elke module is het weer haastwerk. Met die stress leer je omgaan. Op de een of andere manier komt de opdracht altijd af. Dat is een kwestie van goed samenwerken en overwerken. Laatst hebben we tot vier uur s nachts doorgewerkt. Hoe kom je d r? - Havo-diploma (wia of wib of ec of hw+re) - Vwo-diploma - Mbo-diploma (mvt plus: wi of ae of ce+ca of be+ca of ba) Gewenst: ne, en, du, fa, hw+re/ec1, ec/ec2, wia Diemen: ne, 2mvt, re, ec1, ec2, wia Leeuwarden: ne, en, du of fa, ec, ha, wia Hoe lang? 4 jaar Verwante opleidingen: - Hoger toeristisch en recreatief onderwijs (hbo en kort-hbo) - Hoger hotelonderwijs (hbo) - Middenkaderfunctionaris recreatie (mbo) - Sport- en bewegingsleider (mbo) - Vrijetijdswetenschappen (wo) 6 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 7

5 Claudia van Dijk werkt bij Sparkle Events in Breda. I n de praktijk... In de praktijk Vier acrobaten stonden boven op elkaar. De bovenste spuwde grote vlammen vuur omhoog. Opeens zag ik boven over de tent bedrading van vuurwerk lopen. Hellup, zo meteen vliegt de hele tent in de fik. Geruisloos schoof ik naar de acrobaten en siste ze toe een paar stappen opzij te gaan. Claudia van Dijk zweette peentjes die avond tijdens een bedrijfsfeest. Gelukkig brandde de tent niet af. Claudia is begin 1996 afgestudeerd. Na een half jaar kreeg ze een baan bij Sparkle Events in Breda. Dat tweemansbureau organiseert onder andere bedrijfsfeesten. Meestal brainstormt Claudia samen met haar baas over de vraag hoe het feestprogramma eruit moet zien. Daarna neemt zij de uitvoering voor haar rekening. Ze maakt een offerte, onderhoudt contacten met bijvoorbeeld artiesten, cateringbedrijven, ontwerpbureaus en bedrijven voor licht en geluid. Op het bedrijfsfeest zelf is Claudia altijd aanwezig. Zij rent zich het vuur uit de sloffen. Bij het bedrijfsfeest met de vuurspuwende acrobaten had ze honderdtwintig artiesten onder haar hoede. Ze ving hen op, wees hun de kleedkamers en vertelde hoe laat ze op de verschillende podiums moesten staan. Claudia vindt het leuk dergelijke feesten te organiseren: Ik begin bij nul en werk naar iets toe. Maandenlang heb ik een idee in mijn hoofd. Als ik dan tijdens zo n avond enthousiaste reacties krijg, denk ik: ja, dit is het. Ta ctvol en flexibel Je moet in dit werk tactvol en flexibel zijn, vindt Claudia: Als de klant iets wil, doe je dat. Desnoods werk ik door tot drie uur s nachts. Claudia vermoedt dat ze dit werk zonder opleiding vrijetijdskunde ook had gekund: Het komt neer op logisch nadenken en creativiteit. Toch heb ik natuurlijk aan de opleiding iets gehad. Vakken als psychologie of Engels komen overal van pas. Bovendien heb ik geleerd volgens plan te werken. Wie zijn mijn doelgroepen? Welk promotiemateriaal slaat bij hen aan? Deze en andere vragen zou ik mezelf zonder opleiding niet hebben gesteld. Arbeidsgebied Recreatie, in combinatie met de werksoorten: Leiding, Inkoop, verkoop, pr en marketing, Onderzoek en ontwikkeling, Zelfstandig ondernemerschap Docent aan het woord D Ger Pepels is opleidingscoördinator van de opleiding vrijetijdskunde in Breda. Hoe structureer je je werk? Na het eerste jaar houdt ongeveer 35 procent van de havisten en mbo ers en 15 procent van de vwo ers met de studie op. Opleidingscoördinator Ger Pepels over de uitval: Studenten moeten zelfstandig flinke pakken papier doorwerken. Dat zijn ze niet gewend. Daarom besteden wij steeds meer aandacht aan studievaardigheden. Hoe structureer je je werk? Hoe haal je de hoofdlijnen uit een tekst? Anderen hadden een verkeerde voorstelling van de opleiding. Ze willen bijvoorbeeld hostess worden. Als vrijetijdsmanager werk je echter vooral achter de schermen. Je ontwikkelt en verbetert producten. Niet voor niets valt vrijetijdskunde onder het economisch onderwijs. Je zoekt antwoord op vragen als: welke evenementen moet een stad organiseren om meer bezoekers te trekken? kan een museum aan sponsoring doen? welke activiteiten zijn er nodig om een multi-functionele sportaccommodatie te vullen? Met een diploma vrijetijdskunde kun je aan de slag als manager, beleidsmedewerker, pr-functionaris, marketingmedewerker of onderzoeker bij bijvoorbeeld musea, touroperators, sport- en congrescentra en attractieparken. Uit onderzoek van de NHTV in 1996 is gebleken dat ruim 90 procent van de recent afgestudeerden binnen drie maanden een baan heeft, waarvan de helft op hbo-niveau. Groepsproces Naast hoorcolleges krijg je praktijkopdrachten. Bijna altijd werk je in groepjes. Dat betekent niet dat je anderen de kar kunt laten trekken. Pepels: Bij een opdracht gaat het niet alleen om het eindproduct. Een docent kijkt ook naar het groepsproces. Ben je bijvoorbeeld een creatieveling of let je op details? Hoe kun je eventueel die werkhouding veranderen? Verder is er een opdracht waarbij ieder groepslid een A4-tje krijgt. Dat moet hij verscheuren. Het grootste deel is voor degene met de meeste inzet. Het is ontzettend rottig als er maar één snippertje voor jouw neus ligt. v.l.n.r. King, Seda, Def P en IJsblok vooraan Def P. Van niets iets maken Interesse in de grafische sector? In Straks Studeren in hbo 4 staat een artikel over de opleiding Grafisch vormgever. Def P. is zanger en tekstschrijver van Osdorp Posse Vanaf dat Osdorp Posse ontstond, nu tien jaar geleden, hebben we ons er als een pitbull in vastgebeten. We waren vastberaden om keiharde shit te maken. We waren de eerste rapgroep met een volledig Nederlands repertoire. OP is voor het hardere volk, dat tijdens een optreden flink uit z n dak wil gaan. Het grootste deel van ons publiek bestaat uit jongens. Meisjes houden meer van de Backstreet Boys. De meisjes díe naar ons komen, komen ook echt voor de muziek. Het zijn niet van die tutjes die flauwvallen als je je T-shirt omhoog doet. t Zal ze worst wezen hoe we eruit zien. CRYPTOKILOSTIJL Ik schrijf 99 procent van de teksten. Het is voor mij een uitdaging om daar beter in te zijn dan andere groepen. Ik kom graag met thema s waar nog niemand aan gedacht heeft. Ook het idee, dat als een nummer op cd staat er heel veel mensen naar luisteren, geeft eer aan je werk. Creëren, van niets íets maken; dat is t leukst van teksten schrijven. Je begint met een wit vel papier en wat samples. En dan sleutel je net zolang tot je een originele beat hebt met een vette tekst eroverheen. Als dan later een hele zaal uit z n dak gaat op iets wat jij in je kamertje hebt zitten bedenken, ja, dat geeft wel een kick. Nummers waar ik trots op ben? Op het moment de De (op)schepper en Cryptokilostijl van mijn nieuwe soloalbum dat waarschijnlijk begin volgend jaar uitkomt. Maar Tien jaar OP en Abstract met tact vind ik ook nog steeds te gek. STEMBANDEN AAN FLARDEN Op mijn zestiende was ik gediplomeerd drukker. Daarna heb ik een opleiding voor reproductietekenaar gedaan. Ik wou altijd tekenaar worden, dat wist ik al toen ik zes was. Er werd me verteld dat ik dan de grafische kant op moest gaan. Nou, dat heb ik dus zo snel mogelijk gedaan. Ik had helemaal geen zin om eerst mavo of havo doen. Waarom zou ik? Vijf jaar heb ik bij een grafische tekenstudio gewerkt. Daar deed ik van alles en nog wat: krantenpagina s opmaken, abri s en billboards ontwerpen, noem maar op. Dat werk heb ik altijd heel leuk gevonden, maar ondertussen ging ik mijn hobby (Osdorp Posse) steeds fanatieker beoefenen. En daar kwam steeds meer voor terug. Op een gegeven moment liep de band gewoon zo goed dat we alle vier besloten onze banen en studies op te geven. Dat was in Inmiddels hebben we een eigen platenmaatschappij en een postorderbedrijf. Door dat te combineren met optredens en het maken van cd s, lukt het om onze kop boven water te houden. Eerst was dus grafisch ontwerpen en tekenen mijn beroep en de muziek hobby. Nu is het andersom. Want ik teken nog steeds! Strips bijvoorbeeld. Verder ontwerp ik platenhoezen, logo s en tattoos van Osdorp Posse. Ik blijf dit ook allemaal doen. Geweldig toch? Ik doe precies de dingen die ik leuk vind. Bovendien, weet ik veel, misschien zijn over tien jaar m n stembanden wel aan flarden. Dan kan ik altijd m n oude beroep weer oppakken. 8 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 9

6 Karin Fleuren Hanenkammen en piercings de feiten: Ik vind het leuk om het met leerlingen te hebben over dingen die hen bezighouden. Bovendien wil ik hen duidelijk maken wat de verschillende geloven inhouden. In de media ontstaat vaak een vertekend beeld. Islamieten bijvoorbeeld zijn niet fundamentalistisch. Juist niet, fundamentalisten worden niet tot de moslims gerekend. [ ] Moslims zijn geen fundamentalisten Student aan het woord Andrea en Wilma Dat heeft eerstejaars Andrea van As opgestoken van het project Amsterdam Global Village. De studenten praatten onder andere over de herkomst van immigranten en de economische situatie in hun thuisland. Ook discussieerden ze over de overeenkomsten en verschillen tussen het christendom en de islam. Andrea heeft inmiddels stage gelopen in een brugklas. Ze heeft onder andere over oosterse wijsheden verteld in een verdonkerde ruimte met wierookgeur en flakkerende kaarsjes. Na afloop deed ze een meditatie-oefening met de klas. Andrea: De leerlingen vonden het helemaal te wauw. Tijdens de opleiding krijg je veel groepsopdrachten. Als pastoraal werker of leraar levensbeschouwing moet je immers ook goed kunnen samenwerken. Andrea hield met twee studiegenoten een enquête onder jongeren naar hun geloofsbeleving. Bidden ze bijvoorbeeld wel eens of wat vinden ze van sex voor het huwelijk? Andrea is erachter gekomen dat ze de wereld door haar eigen bril bekeek. Andrea: Tijdens de opleiding leer je onderwerpen, waar je dagelijks mee te maken krijgt, van alle kanten te belichten. Leraar levensbeschouwing is daarom een vak waar je dag en nacht mee bezig bent. Verdriet of angst Net als Andrea heeft Wilma van Luttikhuizen ook een schoolstage achter de rug. Eén van de opdrachten was het lesmateriaal voor brugklassers over onderwerpen als verdriet of angst te beoordelen. Wilma vond de verhalen te moeilijk. Daarom schreef ze zelf twee nieuwe. Eén ging over een meisje dat met Pasen zo n slecht rapport had, dat ze zou blijven zitten. Ze raakte helemaal overstuur. Maar haar moeder en haar vriendin hielpen met huiswerk en zo ging ze toch nog over. Wilma wilde de klas duidelijk maken dat je niet meteen bij de pakken moet neerzitten. Wilma: Ik was bang dat de klas mij vierkant zou uitlachen toen ik het verhaal voorlas. Maar de leerlingen waren heel serieus. Dat komt, denk ik omdat ik dat zelf ook was. Daarna vroeg Wilma de leerlingen naar hun ervaringen met verdriet. Wilma: Leerlingen vertellen pas iets over hun emoties als je veiligheid creëert. Je moet bijvoorbeeld zeggen dat ze niet verplicht zijn om iets te vertellen. Ook moet je zelf open zijn. Wilma vindt dat ze na één jaar opleiding godsdienst-pastoraal werk erg is veranderd: In het voortgezet onderwijs durfde ik niet voor mijn mening uit te komen omdat ik mij niet op mijn gemak voelde in de klas. Op de opleiding wél. Hier voel ik me veilig. Daardoor ben ik veel spontaner geworden. Godsdienstpastoraal werk Waar? Diemen Ede Leeuwarden Tilburg Zwolle Hoe kom je d r? - Havo-diploma - Vwo-diploma - Mbo-diploma Hoe lang? 4 jaar Verwante opleidingen: - Leraar godsdienst vo tweedegraads (hbo) - Hogere opleiding theologie (hbo) - Maatschappelijk werk en dienstverlening (hbo) - Sociaal-cultureel werker (mbo) - Godgeleerdheid (wo) 10 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 11

7 Han Cuperus werkt als pastoraal werker in een protestante gemeente in Eindhoven en als geestelijk verzorger in een verzorgingstehuis in Den Haag I n de praktijk... In de praktijk In Eindhoven gaat Han voornamelijk op huisbezoek bij mensen die lid van de gemeente zijn. Han: Ik ben hun vertrouwenspersoon. Ik luister naar hun levensverhaal of wat zij daarvan kwijtwillen. Ook ben ik benieuwd welke rol het geloof in hun leven speelt. Ik laat hen, door vragen te stellen, zich bewust worden van hun situatie. Ik laat hen ontdekken dat ze zélf hun levensvragen moeten oppakken. Anderen doen het niet voor hen, maar ze kunnen wel hulp krijgen als ze daarom vragen. Binnenkort gaat Han in de gemeente ook bijbelkringen leiden. Hij praat dan met leden over wat zij als christenen bijvoorbeeld vinden van het asielzoekersprobleem in Nederland. Het werk van God Ook in het verzorgingstehuis heeft hij individuele gesprekken met bewoners. Al is er, zeker bij demente bejaarden, vaak geen zichtbare reactie. Toch is Han ervan overtuigd dat wat hij doet, binnenkomt. Hij vertelt over een bewoner die een herseninfarct had gehad en niet meer reageerde. Een activiteitenbegeleidster had Han gevraagd met haar te bidden. Dat deed ze altijd graag. Han: Ik zelf heb niets met bidden. Dus zo goed en kwaad als ik kon prevelde ik iets. Eén dag later was ze overleden. Kennelijk hadden de gebeden haar de rust gegeven om te sterven. Dat is het werk van God, denk ik dan. Han leidt ook huiskamerbijeenkomsten voor demente bejaarden. Ze zingen bijvoorbeeld psalmen en hij leest uit de bijbel. Het bijzondere aan zijn vak vindt Han dat hij mag meekijken in het leven van andere mensen. Maar het werk heeft ook zijn schaduwkanten. Han: Sommige mensen vragen erg veel aandacht. Daarom volg ik zelf cursussen waarin ik leer betrokken te blijven zonder dat ik andermans problemen mee naar huis neem. Arbeidsgebieden Gezondheid & Zorg, Opvoeding & Onderwijs, in combinatie met de werksoort: Productie (uitvoerend werk) Docent aan het woord D Alle van Steenis is studieleider van de voltijdopleiding godsdienst-pastoraal werk aan de Educatieve Faculteit Amsterdam De wereld wordt steeds ingewikkelder Mensen denken vaak dat een pastoraal werker alleen individuen helpt die zielig zijn, maar het tegendeel is waar, zegt Van Steenis. Pastoraal werkers begeleiden juist meestal groepen. Of het nu gaat om jongeren, bejaarden of ziekenhuispatiënten, iedere groep heeft zijn eigen levensvragen. De wereld wordt steeds ingewikkelder. Mensen van verschillende culturen leven bij elkaar. Bovendien worden ze overspoeld met informatie. Daarom vragen steeds meer mensen zich af wie ze nu eigenlijk zijn en welke keuzes ze in hun leven moeten maken. Bejaarden vragen zich bijvoorbeeld af of ze hun zelfstandigheid verliezen als ze naar een bejaardentehuis gaan en hoe ze hun leven zin kunnen geven. Pastoraal werkers proberen samen met hen antwoord daarop te vinden. En dan gaat het niet bla, bla, bla om een vaag babbeltje. Ze stellen vast wat zij de mensen willen leren en zoeken samen naar antwoorden. Ze kijken bijvoorbeeld of er in de bijbel, de koran of de thora antwoorden op de vragen staan. Verplaatsen in de wereld van anderen Studenten moeten zich goed kunnen verplaatsen in de wereld van andere mensen. Ook moeten ze goed en onbevooroordeeld kunnen luisteren. Er is geen betere plek om dat te leren als in het voortgezet onderwijs. Als je met scholieren kunt werken, lukt dat ook met andere groepen. Daarom lopen de studenten meteen in het eerste jaar al stage in het voortgezet onderwijs. Bovendien kiezen de meeste studenten na de propedeuse voor de opleiding docent levensbeschouwing. Van Steenis heeft zelf ook als docent levensbeschouwing gewerkt. Hij zou zo weer terug willen voor de klas. Van Steenis: Jongeren zijn kwetsbaar en enthousiast. Natuurlijk doen ze zich soms stoer en stug voor, maar je moet door de hanenkammen en piercings heenkijken. Dan blijken ze heel open over thema s als vriendschap, sexualiteit of afscheid nemen te kunnen praten.??? Inge s Vraagbaak 3 Inge Grooters is decaan Inge s in het voortgezet Vraagbaak onderwijs en geeft persoonlijk antwoord op al je vragen. Joost: Ik zit nu in HAVO-5 en wil na mijn examen verder met een economische opleiding. Kan ik direct naar het, of is het verstandiger om eerst een MBO-diploma te halen? Ik heb wel wiskunde A, economie en handel in mijn pakket. Ruben: Ik denk eraan om makelaar te worden, maar ik zit nog met een aantal vragen. Welke opleiding moet ik daarvoor volgen en speelt economie een belangrijke rol? J Inge: Met een HAVO- diploma ben je toelaatbaar tot het. Of je op het inderdaad zult slagen, hangt van veel factoren af. Je kunt hierbij denken aan je inzet, motivatie en capaciteiten. Om te kiezen tussen het MBO en het kun je onder andere kijken naar je schoolcijfers en de manier waarop jij deze cijfers haalt. Ben jij iemand die gemakkelijk zevens of achten scoort, dan zul je in principe een economische -opleiding (met voldoende inzet en een goede motivatie) moeten kunnen halen. Maar wanneer je heel veel tijd aan je huiswerk besteedt en toch niet hoger komt dan een zes, dan is het waarschijnlijk verstandiger om eerst met een MBO-opleiding te beginnen. Heb jij ook een brandende vraag over een opleiding, een job of de kans op werk met een bepaalde opleiding? Wil je reageren op iets uit Straks Studeren of wil je gewoon je ei kwijt? Bel, mail of schrijf dan naar Inge. Je krijgt gegarandeerd antwoord op je vraag en bovendien worden de leukste en interessantste vragen in Straks Studeren geplaatst. Inge: De -opleiding Management, Economie en Recht kent een differentiatie Onroerend Goed / Makelaardij. Dit is een 4-jarige opleiding, waarna je na een brede propedeuse onder andere voor de genoemde afstudeerrichting kunt kiezen. Tijdens de opleiding speelt economie een belangrijke rol. Je krijgt niet alleen diverse economische vakken, maar ook vakken waarbij economische kennis erg belangrijk kan zijn. Naast deze 7 CEsther: Het is mijn droom Brieven kun je sturen naar: Inge s vraagbaak, postbus AH Rijssen. Je kunt ook bellen: (058) (van.00 tot uur) of en: Luuk: Kun je me iets meer vertellen over het beroep van Verkeersleider en de opleiding die daarbij hoort? Inge: Als luchtverkeersleider ben je verantwoordelijk voor een veilig, ordelijk en efficiënt verloop van het burgerluchtverkeer. Je werkt bij de plaatselijke verkeersleidingsdienst voor luchtverkeer van en naar de luchthaven, of bij de algemene verkeersleidingsdienst voor luchtverkeer in het Nederlandse luchtruim. De opleiding kent een strenge selectie. Je moet beschikken over een HAVO of VWOdiploma met Engels en wiskunde A of B en deelnemen aan allerlei onderzoeken. Tijdens de opleiding leer je zowel hoe je vanuit de verkeerstoren op basis van visuele waarneming werkt, als met behulp van informatie van elektronische hulpmiddelen. De opleiding wordt verzorgd door de Rijksluchtvaartdienst op Schiphol. opleiding bestaan er tevens mogelijkheden binnen het kort-, namelijk Vastgoed en Management Onroerend Goed. om later actrice te worden. Maar hoe bereid ik me daar het beste op voor? Inge: Er bestaan natuurlijk acteurs die zo maar van de straat zijn geplukt, maar die kans is zo klein dat ik daar niet op zou wachten. De meeste acteurs hebben een gedegen theateropleiding gevolgd, maar deze toneelscholen kennen een strenge selectie. Om toegelaten te worden heb je meestal een HAVO- of MBO-diploma nodig en een flinke dosis talent. Verder is het handig om je goed voor te bereiden op de selectie. De meeste opleidingen kennen dan ook vooropleidingstrajecten waar je aan deel kunt nemen. 12 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 13

8 Y olanthe van de Ree Een juiste houding en een technisch oog de feiten: Technische bedrijfskunde Enkele afstudeerrichtingen/ specialisaties: - Commercieel management - Human-resourcesmanagement - Industriële techniek - Informatiemanagement - International technologymanagement - Logistiek management - Milieuzorg Waar? In veel plaatsen. Vraag de adressen aan je decaan. Hoe kom je d r? - Havo-diploma (wib + na) - Vwo-diploma (na plus: wia of wib) - Mbo-diploma (wi + na) Enschede: Vwo-diploma (wi plus: na of ec1 of ec2) Havo-diploma (wi plus: na of ec of hw+re) Zwolle: Vwo-diploma (wia of wib, plus: na of ec2) Havo-diploma (wia of wib, plus: na of hw+re) Utrecht: na niet verplicht Alkmaar: Vwo-diploma (wib; geen na, mits een zomercursus na wordt gevolgd) Havo-diploma (idem als vwo), MTS-diploma zonder wi of na: speciale route Ferdinand omschrijft verbeteringsmanagement als de rotzooi van een ander opruimen. In feite klopt dat wel, beaamt Aida. Ik hou ervan rotzooi op te ruimen en zo de klant alsnog tevreden te stellen. Uiteindelijk wil ik graag doorgroeien naar een managementfunctie, bijvoorbeeld projectleider bij een adviesbureau. [ ] Andermans rotzooi opruimen Student aan het woord Ferdinand Aida Meijer gaat het vierde semester van de opleiding technische bedrijfskunde aan de Technische Hogeschool Rijswijk (THR) in en zit dus vlak voor haar stage. Zij heeft elektrotechniek gestudeerd op de mts, maar wilde iets commerciëlers en iets met mensen. Ferdinand Alink zit aan het eind van zijn propedeusejaar. Hij heeft technische bedrijfskunde gekozen omdat het een brede opleiding is waar je verschillende kanten mee op kunt. Aida heeft verbeteringsmanagement gekozen als afstudeerrichting. Verbeteringsmanagement heeft vooral met kwaliteit en milieu te maken, legt zij uit. Bedrijven moeten rekening houden met allerlei voorschriften op het gebied van milieu en veiligheid. Door de toenemende concurrentie wordt het steeds belangrijker efficiënt te produceren, met zo min mogelijk kosten. Verbeteringsmanagement wil dat mogelijk maken. De communicatievakken zijn belangrijk in deze opleiding. De studenten leren presenteren, vergaderen, interviewen en verslagen schrijven. Heel belangrijk, vindt Ferdinand. Je moet, zeker als je de commerciële kant op wilt, goed kunnen luisteren naar je klanten: wat zijn hun wensen en behoeften. Aida vult aan: Dat is ook de reden dat we leren werken met Autocad, een tekenprogramma op de computer. Je kunt de wensen van een klant vertalen in een technische tekening en zo komen tot een productspecificatie. Ook vakken als energietechniek en productietechniek passen in dat kader. De productielijn in een bedrijf De studenten werken ieder semester aan een project. Dat past bij de stof die in die periode behandeld wordt. Aida: Wat je leert, kun je door deze manier van werken toepassen in de praktijk. Je werkt in een projectgroep die ieder semester van samenstelling verandert. De filosofie hierachter is dat je in het bedrijfsleven ook niet kunt kiezen met wie je samenwerkt. Niet iedereen binnen een projectgroep denkt hetzelfde. Toch moet zo n groep tot een eenheid worden gesmeed, wil je tot een bevredigend resultaat komen. Ferdinand beaamt die woorden. Hij weet uit ervaring dat samenwerking in het eerste jaar op fikse ruzies kan uitlopen. Een voorbeeld van een projectopdracht is het onderzoeken van de productielijn in een bedrijf. Je bestudeert alle stappen in zo n proces en kijkt wat er goed gaat en wat er beter zou kunnen. Of je bekijkt in een bedrijf juist die aspecten die in dat semester op school behandeld worden, bijvoorbeeld de energietechnische. De vraag kan bijvoorbeeld zijn of een bedrijf zijn energieverbruik zou kunnen terugdringen en op welke manier. Hoe lang? 4 jaar Verwante opleidingen: - Agrarische bedrijfskunde (hbo) - Bouwtechnische bedrijfskunde (hbo) - Economische bedrijfskunde (hbo en kort-hbo) - Grafisch management (mbo) - Kaderfunctionaris timmerindustrie (mbo) - Technische bedrijfskunde (wo) Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 15

9 In de praktijk 16 I n de praktijk... Irene Kessenich werkt bij THRigger en doet aan telemarketing op technisch niveau. Eind januari 1997 ontving Irene Kessenich het duizendste diploma dat de THR uitreikte. Zij kon meteen kiezen uit twee banen. Voor beide werd ze gevraagd. Ze heeft gekozen voor de uitdaging binnen de THR een bedrijf van de grond te tillen. Ik heb er vaak over gedacht een eigen bedrijf te beginnen, vertelt zij. Dat die mogelijkheid zich zo snel zou aandienen, had ik echter niet verwacht. Het bedrijf heet THRigger en doet aan telemarketing op technisch niveau. Het is een callcenter, legt Irene uit, opgezet in samenwerking met Multec, een detacheringsbureau voor hoger technisch personeel. Medewerkers van een callcenter voeren in opdracht van de klant bijvoorbeeld telefonische enquêtes uit. Daarvoor heeft THRigger een belteam. Dat bestaat uit studenten. Zojuist is de eerste grote opdracht binnengehaald: in twee weken 700 enquêtes afnemen. Contact met klanten Aan de studie heeft Irene veel in haar werk: Het opzetten van een bedrijf vereist gedegen kennis op het gebied van bedrijfseconomie, bedrijfsadministratie en marketing. Ook communicatieve vaardigheden zijn onontbeerlijk. Technische kennis is bovendien handig gezien de aard van de opdrachten die we willen binnenhalen. Irene is afgestudeerd in de richting verbeteringsmanagement en zorgsystemen. Haar afstudeerstage heeft zij gedaan bij Gist Brocades. Daar heeft zij een beheersysteem opgezet voor de kwaliteitsdocumenten. Dat was leuk werk, maar zij miste het contact met de klanten. De keuze tussen een baan op de kwaliteitsafdeling van Gist Brocades en bij THRigger was dan ook niet moeilijk. Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 Docent aan het woord D Fred Wille is hoofd van de opleiding technische bedrijfskunde aan de Technische Hogeschool Rijswijk. Verbaal en non-verbaal gedrag Ook al stelt de studie formele eisen (wiskunde en natuurkunde), het houdingsaspect is het belangrijkste, vindt Fred Wille, hoofd van de opleiding: Als bedrijfskundige kom je vaak in een commerciële functie terecht. Studenten moeten zich realiseren dat hun verbale en non-verbale gedrag een bijdrage kan leveren aan de doelstelling van een bedrijf. Houding wordt waarschijnlijk ook een selectiecriterium aan het eind van de propedeuse. Problemen binnen bedrijven zijn zelden vanuit één invalshoek op te lossen, aldus Wille. Bedrijfskundigen benaderen de zaken breed, technisch bedrijfskundigen hebben als extra wapen ook nog een technisch oog. Wille: Daar is veel behoefte aan. De studiebelasting is 1680 uur per jaar. Gemiddeld hebben studenten 13 uur per week les en besteden zij ongeveer 12 uur aan het project. Daarnaast wordt verwacht dat ze zo n 15 uur aan hun studie thuis besteden. Of dat gebeurt, vraagt Wille zich af. Alle studenten hebben namelijk een baan. Projectleider Mts ers en vwo ers kunnen de studie in drieëneenhalf jaar doen, havisten in vier jaar. Mts ers krijgen in de propedeuse vrijstellingen voor techniek, vwo ers hebben een voorsprong bij wiskunde en soms bij economie. Afgestudeerden kunnen volgens Wille doorgroeien naar managementachtige functies. In eerste instantie komen zij vaak terecht op afdelingen kwaliteitszorg, organisatie of werkvoorbereiding. Als ze zich profileren, kunnen zij later mogelijk projectleider worden. Alle arbeidsgebieden, in combinatie met de werksoorten: Leiding, Inkoop, verkoop, pr en marketing, Onderzoek en ontwikkeling, Personeel en organisatie Technische HS Rijswijk BESLIST OP DEZE PAGINA! pag. 17 1/1

10 Bijt je vast... Erasmus voor je Kiezen Wat vind jij? Dat is de grote vraag die je in Erasmus voor je Kiezen, een boek bestemd voor bovenbouw havo/vwo, steeds weer tegenkomt. Erasmus voor je Kiezen bestaat uit stellingen, opdrachten, verhalen en strips. Het eigentijdse boek zet je aan het denken, en vertelt je ook nog wie Erasmus was en wat hij dacht. De eenmalige publicatie verschijnt medio november en is gratis aan te vragen door je docent geschiedenis, maatschappijleer, godsdienst of Nederlands. Overal zijn meningen, iedereen heeft een mening, schrijft Ronald Giphart in het boek Erasmus voor je Kiezen. Je kunt geen onderwerp zo gek bedenken (Achterhoeks schaapschudden, de Spice Girls of Sex voor de Buch) of de meningen vliegen je om je oren. Meningen in de krant, meningen op televisie, meningen op straat, meningen in bed, meningen op school - overal, altijd, onophoudelijk spuien Nederlanders hun ontzettend interessante meningen. Nederland stort bijna in elkaar onder de zwaartekracht van het speeksel van al die meningen. Ik word daar soms gek van. Je zou het bijna niet zeggen, maar ook in Erasmus voor je Kiezen speelt jouw mening een belangrijke rol. Je hoeft niet te zeggen wat je vindt van Achterhoeks Schaapsschudden, maar wel of jij vindt dat doodgaan niet erg is, maar dat het gaat om de manier waarop je doodgaat? Of dat het leukste aan een museum de kortste weg naar de uitgang is? Of dat geluk boven modaal begint? Jij mag het zeggen, twintig keer. Erasmus voor je Kiezen bestaat uit prikkelende stellingen, verhalen van Ronald Giphart en strips van Peter de Wit, die dagelijks Sigmund maakt in de Volkskrant. Bij iedere stelling staat een opdracht. Soms een korte invuloefening, soms een opdracht waarvoor je wat moet doen, iets voor moet opzoeken of lezen. Onderwerpen die aan de orde komen, zijn onder andere: ouders, muziek, geld, vriendschap, drank, geweld, literatuur, seks, reizen en wetenschap. Japser Mulder Kiezen Erasmus voor je Kiezen is een boek dat, de titel zegt het al, gaat over kiezen. Met wie ben jij het eens? Hoe reageer jij in bepaalde situaties? Het boek confronteert je met verschillende opmerkelijke opvattingen en laat aan jou de keuze wat jij van die opvattingen vindt. Ook zoekt Erasmus voor je Kiezen raakvlakken tussen de ideeën en meningen van nu en die van Erasmus. Erasmus leefde van ongeveer 66 - zijn exacte geboortejaar is niet bekend - tot Tijdens zijn leven bracht hij opzienbarende meningen naar voren. Je leest met verbazing hoe bekend zijn ideeën over bijvoorbeeld oorlog en vrede ons nu nog voorkomen en hoe vertrouwd sommige situaties zijn die hij schetst. Eigen songtekst maken Om de opdrachten goed te kunnen uitvoeren, moet je lezen. Niet dat je constant diep in de boeken moet duiken. Nee, je kunt kranten, internet, teletekst, songteksten, tijdschriften en, inderdaad, ook boeken gebruiken als naslagwerk en... als inspiratiebron. Voor sommige opdrachten mag jij zelf bijvoorbeeld een songtekst schrijven, een recensie maken van een televisieprogramma waar je vaak naar kijkt, of een sportwedstrijd becommentariëren. Sterker nog, daar kun je ook nog prachtige prijzen mee winnen bij de Erasmus voor je Kiezen Prijs. De vijftig beste schrijvers, makers en creatievelingen worden uitgenodigd voor een spetterende bijeenkomst in de Erasmus Universiteit Rotterdam, waar de jury een winnaar bekend maakt. Meer over de Erasmus voor je Kiezen Prijs lees je in het kader op deze pagina s. De Erasmus voor je Kiezen Prijs Voor de Erasmus voor je Kiezen Prijs vragen we je jouw mening te geven. In het boek staan stellingen en teksten die je als inspiratie kunt gebruiken om duidelijk te maken wat jij van deze onderwerpen vindt. Er zijn verschillende manieren om je mening voor het voetlicht te brengen. Je kunt bijvoorbeeld: - een verhaal schrijven (à la Ronald Giphart bijvoorbeeld) - een songtekst maken - een scenario voor een scène uit een film of soap - een kritiek schrijven op een boek, televisieprogramma, toneelstuk of kunstwerk - een column schrijven waarin je duidelijk maakt wat je van een actueel onderwerp vindt - een open brief schrijven aan minister-president Wim Kok (wij zorgen dat hij hem nog leest ook). In de handleiding die je docent krijgt bij Erasmus voor je Kiezen, hebben we tips gegegeven voor het maken van bijvoorbeeld een column, een kritiek of een verhaal. Je kunt dus altijd bij hem of haar terecht voor meer informatie. De bijdragen moeten voor 15 januari binnen zijn en kun je sturen naar: Erasmus voor je Kiezen Prijs, p/a Van Miereveldstraat 3, 1071 DW Amsterdam. Faxen kan op nummer (0) , en is ook mogelijk: Gratis aanvragen Erasmus voor je Kiezen is gratis voor leerlingen bovenbouw havo/vwo in Nederland. Je docent Nederlands, maatschappijleer, geschiedenis of godsdienst kan via de conrector bovenbouw de publicatie bestellen, daarvoor krijgen zij een brief gestuurd. Wil jij zelf graag dat je school het boek bestelt, dan kan je dus bij de conrector of je docent terecht. Ook een aantal bibliotheken en boekhandels verspreiden de publicatie gratis. Erasmus voor je Kiezen wordt medio november gepresenteerd tijdens een debatwedstrijd tussen Tweede-Kamerleden, docenten en scholieren. Wat kun je winnen? De Erasmus voor je Kiezen Prijs 1e prijs: Een computer plus printer (ter waarde van 4.000,-) 2e prijs: Een videocamera (ter waarde van 1.000,-) 3e prijs: Een fototoestel (ter waarde van 500,-) Voor de eerste drie prijswinnaars wordt daarnaast een boekenpakket voor de klas samengesteld t.w.v. 750 gulden. Ook krijgen zij het boek De verbeelding van het denken, dat een overzicht geeft van de westerse en oosterse filosofie. Voor de vijftig eerste inzenders ligt er bovendien een boekenbon te wachten van 50 gulden. 18 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 Straks Studeren in jaargang 98/ 99 nummer 3 19

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Welkom. op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00

Welkom. op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00 Welkom op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00 Zelf vinden we onze school gewoon, omdat je bij ons een diploma kunt halen dat past bij jouw inzet en capaciteiten. Maar wij denken dat je op Markenhage

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen

ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen Een secretaresse voert natuurlijk heel ander werk uit dan een commercieel medewerker bij een bank, een juridisch medewerker bij een gemeente of

Nadere informatie

Doorstromen naar 4 havo met een mavodiploma

Doorstromen naar 4 havo met een mavodiploma Doorstromen naar 4 havo met een mavodiploma Een leerling kan de keuze maken om na het behalen van het mavodiploma door te stromen naar 4 havo op het Picasso Lyceum. De overstap naar het havo is echter

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen! Op mavo, havo of drie jaar vwo onderbouw: Engels PLUS Sport PLUS Science PLUS Business

Nadere informatie

Profielkeuze 2014-2015. M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo

Profielkeuze 2014-2015. M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo Profielkeuze 2014-2015 M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo Inrichting tweede fase 4 havo 4 vwo 5 havo 5 vwo 6 vwo Opbouw vakkenpakket havo en vwo algemeen deel profieldeel vrij deel Het algemene

Nadere informatie

Welkom in de derde klas!

Welkom in de derde klas! Welkom in de derde klas! De meeste van jullie zijn twee jaar leerling van onze school geweest. Jullie weten wel hoe het hier werkt. Wat er van je verwacht wordt. Wat wel en niet geaccepteerd wordt. Dat

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Stevige basis voor je toekomst

Stevige basis voor je toekomst Stevige basis voor je toekomst Technologie ipad Jij de baas Loopbaan Oriëntatie Begeleiding met mavo of mavo + op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Een stevige

Nadere informatie

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein Oefening 5 Persoon 1: Annet Kok (moeder) Talent: Prestatiegericht Betrouwbaar Humoristisch Optimistisch Vasthoudend Concreet voorbeeld: Tijdens de hockeywedstrijden Dat ze klaarstaat voor haar vrienden

Nadere informatie

Welk profiel past bij mij?

Welk profiel past bij mij? Welk profiel past bij mij? Informatie over de profielkeuze voor havoleerlingen op Lariks havo INHOudsopgave Bijna naar de bovenbouw 3 Wat verandert er? 4 Wat is een profiel? 5 Welk profiel kies jij? 6

Nadere informatie

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN!

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! Carine Vos Richting-Wijzer Advies Zwolle augustus 2011 Carine Vos Pagina 2 Voorwoord In mijn bedrijf Richting-Wijzer Advies kom ik

Nadere informatie

HAVO. HAVO op Lariks. op Lariks. csvincentvangogh.nl

HAVO. HAVO op Lariks. op Lariks. csvincentvangogh.nl HAVO HAVO op Lariks op Lariks csvincentvangogh.nl INHOudsopgave Welkom! Welkom! 3 Onderbouw 4 Bovenbouw 4 Internationalisering 6 Tweetalig havo 6 Ontwerpen 7 Informatie & aanmelding Colofon Havo is gezellig!

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business: Medewerker Marketing & Communicatie Medewerker Evenementenorganisatie Nijmegen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff

Nadere informatie

Voorlichtingsavond havo-3 2014-2015

Voorlichtingsavond havo-3 2014-2015 Voorlichtingsavond havo-3 2014-2015 Inleiding Voorstellen: Edwin Nieuwkamer, decaan havo e.nieuwkamer@grotiuscollege.nl Decanaat: kamer 004 Collega s: Betty Mons, decaan vwo André Vermeer, decaan mavo

Nadere informatie

Sociaal cultureel werk

Sociaal cultureel werk #6 rk! e welzijnsw t e h n I? j i J n! nt groeie ale * Laat je t www.alfa-college.nl Bel voor informatie: 0800-235 825 368 Jouw mbo-opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

jouw bestemming onze passie

jouw bestemming onze passie jouw bestemming onze passie rotterdam evangelische school mavo havo atheneum gymnasium Persoonlijk, vertrouwd Bijbelgetrouw Hoge kwaliteit Goede examenresultaten Passie PRISMA: Passie Plus: Passie voor

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

G D0. Brugger info. GELOOF in je toekomst. Alles wat je wilt weten over het leven van een brugger op Guido de Brès

G D0. Brugger info. GELOOF in je toekomst. Alles wat je wilt weten over het leven van een brugger op Guido de Brès UI G D0 A R N H E M Brugger info In dit nummer o.a.: alles over het schoolleven van een brugger. Verhalen van leerlingen! GELOOF in je toekomst Aandacht voor jou! Alles wat je wilt weten over het leven

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

U gaat luisteren naar verschillende teksten: twee radio-interviews en twee afleveringen van het ETV programma Taal + beroep = werk.

U gaat luisteren naar verschillende teksten: twee radio-interviews en twee afleveringen van het ETV programma Taal + beroep = werk. Hoofdstuk 2 oefening 9 Extra luisteroefeningen U gaat luisteren naar verschillende teksten: twee radio-interviews en twee afleveringen van het ETV programma Taal + beroep = werk. Opgave 1 Kijk bij oefening

Nadere informatie

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Hasmik Matevosyan, mode-onderzoekster Mode-industrie zonder verspilling Hasmik Matevosyan (1987) studeerde

Nadere informatie

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inhoudsopgave Docentenhandleiding Leerlingenbladen: Jonge Harten Theaterfestival FILMmmmmmmmm Wie werkt er mee aan een voorstelling? Opdracht Papagaaienjas Kijkwijzer LESBRIEF HARTENJAGERS

Nadere informatie

atheneum technasium havo havo/vmbo-t

atheneum technasium havo havo/vmbo-t technasium /vmbo-t Tijd voor jouw toekomst Het is bijna zover: je zegt je basisschool gedag en je gaat een nieuw avontuur aan op het voortgezet onderwijs. Het is tijd om te ontdekken en te leren wat jíj

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Deeltijd-hbo Communicatie Communiceren in theorie én praktijk

Deeltijd-hbo Communicatie Communiceren in theorie én praktijk Deeltijd-hbo Communicatie Communiceren in theorie én praktijk Ben je tenminste drie jaar aan het werk én heb je ervaring met het organiseren van beurzen en evenementen of het bewaken van een huisstijl?

Nadere informatie

ik ga voor de School voor Economie en Ondernemen Academie voor Economie en Ondernemen

ik ga voor de School voor Economie en Ondernemen Academie voor Economie en Ondernemen ga jn mi n ka l wi t wa t wa en zi et g at we we La n ge ei ga voor de School voor Economie en Ondernemen Academie voor Economie en Ondernemen Een secretaresse voert natuurlijk heel ander werk uit dan

Nadere informatie

INFORMATIE VMBO BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL

INFORMATIE VMBO BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL INFORMATIE VMBO 2014 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL Eigenlijk houd ik niet zo van leren, maar meer van doen. Daarom doe ik ook kader. Dan heb je wat minder leerstof en wat meer praktijk.

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

jouw bestemming onze passie

jouw bestemming onze passie jouw bestemming onze passie rotterdam evangelische school mavo havo atheneum gymnasium Persoonlijk, vertrouwd en betrokken Bijbelgetrouw Hoge kwaliteit onderwijs Goede examenresultaten Passie PRISMA: KUNST,

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Welkom. Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl

Welkom. Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl Welkom Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl Vanavond. Wat is een geschikt profiel voor mijn zoon of dochter? Welke keuzemogelijkheden

Nadere informatie

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Centrale Aanmelding en Plaatsing Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Bij een aantal opleidingen/instellingen zijn na de uitvoering van de loting nog plaatsen over.

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017 Abonnementen schooljaar 06-07 Leuk dat je geïnteresseerd bent in ons lesmateriaal voor vaardigheden. Op de volgende pagina s vind je een compleet overzicht van ons aanbod. Meer weten? Op www.tumult.nl/lesmateriaal

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Januari 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 TH

Januari 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 TH Januari 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 TH Inhoudsopgave 1. Inleiding... blz. 1 2. Hoeveel jaar heb je nog voor de boeg op de SGL?... blz. 2 3. Het schooladvies... blz. 3 4. Revisie...

Nadere informatie

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht...

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... de uitdaging... Hallo, ik ben Hanna. Dit jaar ben ik begonnen aan QUEST. QUEST past prima bij mij. Dat denk ik zelf, dat denken mijn ouders

Nadere informatie

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS Met kop en schouder Vwo+ en Gymnasium OP WINKLER PRINS Grieks en Latijn geven je diploma een gouden randje! Is vwo+ of het gymnasium wat voor jou? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet je jezelf de

Nadere informatie

Ik geloof, geloof ik. Levensbeschouwelijk dossier Griftland college Bovenbouw. Mijn naam en klas:

Ik geloof, geloof ik. Levensbeschouwelijk dossier Griftland college Bovenbouw. Mijn naam en klas: Ik geloof, geloof ik Levensbeschouwelijk dossier Griftland college Bovenbouw Mijn naam en klas: Bezinningsmomenten In de godsdienstlessen stonden de afgelopen jaren verhalen centraal en de verschillende

Nadere informatie

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route!

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Ben jij dit? ' Ik kan de theoretische leerweg aan, maar ik wil ook graag iets doen met gezond

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden SAMIRA KIEST ICT 1 ICT is continu in ontwikkeling. Vraagt om mensen die goed kunnen samenwerken En die dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden naar hbo. Veel banen. Nu en in de toekomst. 2

Nadere informatie

Onderwijs met hoofd en hart

Onderwijs met hoofd en hart Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven Onderwijs met hoofd en hart www.altra.nl minigids_school2care.indd 1 18-06-15 14:22 Beste leerling, welkom bij School2Care! School2Care

Nadere informatie

Facilitaire dienstverlening en Horeca

Facilitaire dienstverlening en Horeca #9 en Horeca,, Hardenberg ca! Jij? In de hore nt groeien! * Laat je tale www.alfa-college.nl Bel voor informatie: 0800-35 85 368 Jouw mbo-opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het

Nadere informatie

Het gymnasium: iets voor jou?

Het gymnasium: iets voor jou? Het gymnasium: iets voor jou? Stel jezelf eens de vraag... Ben ik nieuwsgierig? Heb ik een brede belangstelling? Hou ik van onderzoeken? Ben ik gek op cultuur? Houd ik van nieuwe dingen leren? Ben ik kritisch?

Nadere informatie

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen.

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Havo Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Met havo op weg naar succes! Al jarenlang heeft onze havo-afdeling heel

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL

Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij School2Care! CoachJ Je coach is de komende tijd je steun en toeverlaat.

Nadere informatie

Y-choice. Luister naar De keuzes die je maakt van Van Dik Hout. Het nummer staat op de CD Het beste van 1994-2001. De songtekst vind je in bijlage 1.

Y-choice. Luister naar De keuzes die je maakt van Van Dik Hout. Het nummer staat op de CD Het beste van 1994-2001. De songtekst vind je in bijlage 1. Kiezen Opwarmertje Een eigen keuze (Naar: Kiezels 10 e jaargang, nr. 5) Laat één jongere beginnen met het noemen van een drietal belangrijke zaken uit zijn leven, bijvoorbeeld iemand kiest scooter, voetbal

Nadere informatie

INFORMATIE V M B 2015 B

INFORMATIE V M B 2015 B INFORMATIE VMBO 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL Ik ben geen type om met mijn neus in de boeken te zitten. Daarom doe ik basis. We hebben bij Bornego Beugel gelukkig veel praktijklessen.

Nadere informatie

MAAK WERK VAN JOUW TALENT

MAAK WERK VAN JOUW TALENT MAAK WERK VAN JOUW TALENT Schatgraven heeft altijd iets spannends. Zeker als je weet dat je iets gaat vinden. Wat komt er tevoorschijn? De komende jaren ga jij schatgraven. Als het kan op onze school.

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen Handel en Administratie vmbo-mbo-havo PENTA werkt al een tijdje

Nadere informatie

Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege

Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege Verbondenheid, Inspiratie, Verantwoordelijkheid, Ambitie: dit zijn waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege. We kunnen veel bereiken als school,

Nadere informatie

Van Mavo-4 naar Havo-4

Van Mavo-4 naar Havo-4 Van Mavo-4 naar Havo-4 Doorstromen naar HAVO-4 met een Mavodiploma. Een leerling kan er voor kiezen om na het behalen van het Mavodiploma door te stromen naar Havoo-4 op het Hoeksch Lyceum. De overstap

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB)

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB) Decanaat Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2 Loopbaan: Als je bezig bent met je schoolloopbaan dan ben je bezig met vragen over jouw toekomst. Wat voor beroepen vind je interessant? Wat voor

Nadere informatie

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Op het Picasso Lyceum sta jij centraal. En de leraren doen er alles aan om jouw talenten verder te ontwikkelen. Daar staat natuurlijk

Nadere informatie

Lesbrief. Voetstappen Kader Abdolah

Lesbrief. Voetstappen Kader Abdolah Lesbrief Voetstappen Kader Abdolah Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen,

Nadere informatie

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost Jouw praktische weg naar het hbo Onderdeel van AOC Oost 2014 2015 2Informatie Het Groene Lyceum 2014-2015 Lekker praktisch bezig zijn maar wel op een hoog niveau. Is dat ook voor jou de leukste route naar

Nadere informatie

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14.

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14. NIEUWSBRIEF LOB-BUREAU HAVO 30 mei 2010 OPEN DAGEN HBO 2011 Naam school Datum Info/evt. aanmelden AVANS Breda 18.00-21.00 uur www.avans.nl www.avansopen.nl AVANS Den Bosch 18.00-21.00 uur www.avansopen.nl

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

ik ga voor de academie voor economie en ondernemen

ik ga voor de academie voor economie en ondernemen ik ga voor de academie voor economie en ondernemen Een secretaresse voert natuurlijk heel ander werk uit dan een commercieel medewerker bij een bank, een juridisch medewerker bij een gemeente of een marketingmedewerker.

Nadere informatie

Van 2 BB/KB naar 3 BB/KB Intersectoraal

Van 2 BB/KB naar 3 BB/KB Intersectoraal Van 2 BB/KB naar 3 BB/KB Intersectoraal Op Echnaton volgen de leerlingen in leerjaar 3 en 4 een intersectoraal programma op BBL of KBL niveau. Door het volgen van een intersectoraal programma hoeft uw

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst!

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Hondsrug Het Gymnasium Hondsrug is een afdeling van het Hondsrug College. Het is onderdeel van het vwo,

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Bovenbouw: op weg naar jouw toekomst!

Bovenbouw: op weg naar jouw toekomst! Bovenbouw: op weg naar jouw toekomst! Weet jij al welke afdeling je in de bovenbouw van het vmbo gaat kiezen? Vanaf klas 1 ben je al bezig om je talenten te ontwikkelen en kom je er geleidelijk achter

Nadere informatie

Blik. Cambridge Engels

Blik. Cambridge Engels Blik op Cambridge Engels De kans is groot dat je later op plaatsen terecht komt waar Engels een belangrijke voertaal is. Misschien ga je wel voor studie of stages naar het buitenland, maar ook op Nederlandse

Nadere informatie