Het schrijvershoofd ontbloot. Schrijfprocessen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het schrijvershoofd ontbloot. Schrijfprocessen."

Transcriptie

1 Het schrijvershoofd ontbloot. Schrijfprocessen. Luuk Van Waes & Mariëlle Leijten onderzoekers Universiteit Antwerpen & Maud Vanhauwaert schrijver ~ tekstperformer

2 ontbloot: nu methoden schrijfprocesonderzoek Gie Bogaert Ronald Giphart Arnon Grunberg Theorie schrijven I Theorie schrijven II Voorbeelden Inputlog Professionals Dichters & Toekomst

3 Het schrijvershoofd ontbloot: nu.

4 Gie Bogaert

5

6

7

8 Ronald Giphart

9 Ronald Giphart Personages Hoofdstukken

10 Ronald Giphart Bronnen: Weblog - Ronald Giphart

11

12 Arnon Grünberg

13 Arnon Grünberg Bron:

14

15 Methoden

16 ontbloot: nu methoden schrijfprocesonderzoek Gie Bogaert Ronald Giphart Arnon Grunberg Theorie schrijven I Theorie schrijven II Voorbeelden Inputlog Professionals Dichters & Toekomst

17 Lezer schrijver tekst lezer Empirische literatuurwetenschap o.a. perceptieonderzoek - hoe beleeft de lezer de tekst? - hoe gaat de lezer om met de tekst? - wat zeggen recensenten?

18 Tekst schrijver tekst lezer Theoretische literatuurwetenschap o.a. Vergelijkende lit.wet. - tekstanalyse - canonanalyse - genreanalyse

19 Schrijver schrijver tekst lezer Biografische literatuurwetenschap - wat is autobiografisch? - hoe past dit in de denkwereld van de schrijver?

20

21 Manuscript

22 Trein der traagheid

23 Archief Manuscript & boek Digitale versies & boek vroeger heden & toekomst Versies (hd, usb, cloud) Revisies Weblogs...

24 Registratie Picasso het proces Um zu erfahren was Im kopf eines Malers vor sich geht, genügt es seine Hand zu beobachten. To experience what is going on in a painter's head, it is sufficient to observe his hand.

25

26 Registratie Picasso het product

27 Onderzoek expertise 1. Vul de bak met potgrond 2. Plaats de plant in het midden 3. Geef de plant ruim water

28 Instructie Het beroemde meubelbedrijf ANTEA wil een nieuw product op de markt brengen: BAMBI. Ze hebben een video gemaakt met een instructie, maar ze willen nu ook een tekst op papier. We willen aan jou vragen om die te schrijven. Je krijgt eerst de video te zien. Daarop wordt alles uitgelegd. Daarna schrijf je je tekst. Die moet bruikbaar zijn ook voor mensen die de video niet gezien hebben. Je mag de video een paar keer bekijken als je wil.

29

30

31 Professioneel schrijver 3000 procesgrafiek Inputlog document length cursor position characters produced pauses

32 Beginnend schrijver document length cursor position characters produced pauses

33 Professioneel schrijver document length cursor position characters produced pauses

34 Theorie schrijven II T T T S L S L S L Bron: Lindgren, E., Leijten, M. & Van Waes, L. (2011). Adapting to the reader during writing. Written Language and Literacy 14(2),

35 Onderzoek naar schrijfprocessen

36 ontbloot: nu methoden schrijfprocesonderzoek Gie Bogaert Ronald Giphart Arnon Grunberg Theorie schrijven I Theorie schrijven II Voorbeelden Inputlog Professionals Dichters & Toekomst

37 Inputlog 6 Windows (e.g. MS Word) Schrijfmodi toets en muisactiviteit spraak: Dragon Naturally Speaking focus: window monitoring Preprocessing & postprocessing Analyses proces & productkenmerken lineaire tekstontwikkeling en revisie pauzegedrag bronnen linguistische proceskenmerken Play back Gratis voor onderzoekers Dank aan: Eric Van Horenbeeck Joeri Rammelaere

38 Onderzoek naar schrijven Vlotheid Alzheimer

39 Combinatie van methoden logboeken interviews keystroke logging

40 Professionals FWO-Project : Writing from multiple sources

41 Case study Product: offerte voor de Vlaamse overheid Duur: 8:37:54 Lengte: 17 pages regels logging data Session Date Duration % Sessions session 1 4/04/2011 5:32:41 64,24% session 2 4/04/2011 0:19:20 3,73% session 3 5/04/2011 1:29:59 17,37% session 4 7/04/2011 0:34:45 6,71% session 5 7/04/2011 0:41:09 7,95%

42 Data

43 Het schrijfproces Tijd besteed aan Offerte: 26% Bronnen: 74% Type tekstproductie Kopie: 75% Nieuw: 25%

44 template zoeken bespreking construeren Invoegen / herschrijven zoeken afleiding contextualizeren herlezen zoeken construeren verbinden herlezen verwijderen construeren metacommentaar

45 Tekstconstructie

46 Uitspraken uit het interview Meestal begin ik vanaf een template te werken.... In dit geval heb ik veel gebruik gemaakt van Google Docs. Ik maak hierbij onderscheid tussen Google Docs en de Wiki van ons bedrijf. Basisteksten kan ik van de Wiki halen of uit vorige teksten. Tegenwoordig bevatten andere offertes vaak recentere informatie dan de Wiki. Dan neem ik stukken tekst uit een recent voorstel. Dit is een pragmatische beslissing. Ook maak ik veel gebruik van referentiecases. Deze bewaar ik allemaal apart in een afzonderlijk document. Op die manier weet ik dat ze niet verloren gaan....

47 Netwerkanalyses (stap 1) Aantal wisselingen tussen tekst en bronnen 2759

48 Netwerkanalyses (stap 2) Aantal wisselingen tussen tekst en bronnen (rechtstreeks) 1118

49 Netwerkanalyses (stap 3) Tijd relatief doorgebracht in: Offerte: 29 % Andere documenten: 24 % Mail: 18 % Andere activiteiten: 13 % Projectmanagement: 9 % Internet: 4% Overig: 3 %

50 Vragen?

51 Contact Luuk Van Waes Universiteit Antwerpen Mariëlle Leijten Universiteit Antwerpen FWO Maud Vanhauwaert Schrijver Tekstperformer Maud.vanhauwaert.be

Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1

Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1 Ronde 2 Martine Braaksma & Gert Rijlaarsdam Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam Contact: braaksma@uva.nl Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1

Nadere informatie

HBFF Training & Consultancy

HBFF Training & Consultancy HBFF Training & Consultancy Business English, level A Business English, Level B Business English, Level C Business Writing Skills One-to-one trainings GENERAL COURSES HBFF Training & Consultancy Verwersstraat

Nadere informatie

Leerlingen beter leren schrijven

Leerlingen beter leren schrijven Leerlingen beter leren schrijven en zelf minder nakijken Naam Datum Marieken Pronk, m.pronk@aps.nl 23 januari 2015 Start Wanneer heeft u voor het laatst iets geschreven? Waar liep u toen tegen aan? Hoe

Nadere informatie

Windows Media Player:

Windows Media Player: Windows Media Player: Afspelen: 1) Map openen van wat je wil afspelen (USB, harde schijf, SD-kaart, ) 2) Dubbelklik op gekozen film (als WMP als standaard staat ingesteld start dit automatisch op). OF

Nadere informatie

Handleiding. Beeldmerk CMS BASIS. webcompact

Handleiding. Beeldmerk CMS BASIS. webcompact BASIS Handleiding Beeldmerk CMS webcompact Update juni 2012 Basis Handleiding Beeldmerk CMS webcompact Met het CMS (Content Management System) kunt u de teksten in de content ruimte en sidebar van uw Webcompact

Nadere informatie

Foto presentaties en toepassingen 1

Foto presentaties en toepassingen 1 Foto presentaties en toepassingen 1 Foto in documenten Power Point presentatie met foto's en (video) Windows media player Windows live foto gallery/ live movie maker K-Media (Nero) Pinnacle DVD video 1

Nadere informatie

Project VZW Den Brand

Project VZW Den Brand Project VZW Den Brand Vergaderverslag 4 Aanwezig (Voorzitter) (Notulist) Bas Moorkens Vincent Van Beeumen Agenda 1. Verslag van de vorige vergadering goedkeuren 2. Wissel van de verantwoordelijkheden 3.

Nadere informatie

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Afstudeertraject Het schrijven van een scriptie hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Soorten afstudeerproject Onderzoek - op de beroepspraktijk georienteerd en verwerkt in een

Nadere informatie

Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek mei 2011

Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek mei 2011 Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek mei 2011 Weblog HANs on Experience: bezoekers, pagina s en hits Hieronder een overzicht van het aantal bezoekers in de maand mei van 2009 t/m 2011.

Nadere informatie

Profielwerkstukken β. Onderzoek doen is een vak. maandag 25 juni 2012 08:10:34 Midden-Europese zomertijd

Profielwerkstukken β. Onderzoek doen is een vak. maandag 25 juni 2012 08:10:34 Midden-Europese zomertijd Profielwerkstukken β Onderzoek doen is een vak 25 juni 2012 Profielwerkstukken 2012/2013 Onderzoekende houding Aarsen en Van der Valk (2008). NVOX 33(8), 354-356. Wees nieuwsgierig Wees kribsch Wees deel

Nadere informatie

Introductie op Adobe Acrobat 8 Professional

Introductie op Adobe Acrobat 8 Professional Introductie op Adobe Acrobat 8 Professional Colin van Oosterhout Business Development Manager Adobe Systems Benelux 1 Acrobat 8.0 Familie Functie vergelijk Maak PDF documenten met 3D inhoud vanuit CAD

Nadere informatie

Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek April 2011

Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek April 2011 Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek April 2011 Weblog HANs on Experience: bezoekers, pagina s en hits Hieronder een overzicht van het aantal bezoekers in de maand april van 2009 t/m

Nadere informatie

Vincie van Gils. Klantencommunicatie. Zo krijg je en houd je u tevreden klanten. Spectrum. Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen

Vincie van Gils. Klantencommunicatie. Zo krijg je en houd je u tevreden klanten. Spectrum. Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Vincie van Gils Klantencommunicatie Zo krijg je en houd je u tevreden klanten Spectrum Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Spectrum maakt deel uit van Uitgeverij Unieboek Het Spectrum

Nadere informatie

Inleiding ontwikkelmethoden

Inleiding ontwikkelmethoden Inleiding ontwikkelmethoden 1 Ontwikkelmethoden en Technieken POMT HC1 2 Ronald de Waal Opleiding TU Delft: industrieel ontwerpen Diverse softwarebedrijven, internet ontwerp vanaf 1994 Docent systeemontwikkeling

Nadere informatie

26/3/2012 ICLON UNIVERSITEIT LEIDEN WORKSHOP WEBCAST. Van PowerPoint naar Movie Maker Tara van Helden

26/3/2012 ICLON UNIVERSITEIT LEIDEN WORKSHOP WEBCAST. Van PowerPoint naar Movie Maker Tara van Helden 26/3/2012 ICLON UNIVERSITEIT LEIDEN WORKSHOP WEBCAST Van PowerPoint naar Movie Maker Tara van Helden In deze handleiding wordt stap voor stap uitgelegd hoe je van een PowerPoint een webcast, oftewel filmpje

Nadere informatie

Wat is ZAPTION? Site. Kostprijs. Hoe werkt het?

Wat is ZAPTION? Site. Kostprijs. Hoe werkt het? Wat is ZAPTION? ZAPTION is een online programma dat toelaat om eigen video s en video s van verschillende platformen interactief te maken. Interactief maken betekent: Site 1. Je kan meerkeuzevragen toevoegen

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Iedereen kan Facebook-en, toch? 13.05.2014

Iedereen kan Facebook-en, toch? 13.05.2014 Iedereen kan Facebook-en, toch? 13.05.2014 KICK OFF ANTWERPSE PRESIDIA Hello, my name is Mijn verleden Nu EERST, EEN HEEL KLEIN BEETJE THEORIE Mensen als media-kanaal Mensen als media-kanaal Mensen horen

Nadere informatie

Windows Live Mail Windows 8

Windows Live Mail Windows 8 Windows Live Mail Windows 8 Dit programma kan alleen onder MS Windows worden geïnstalleerd en is één van de betere programma's om mee te E-mailen op een Windows computer Windows Live Mail is een prima

Nadere informatie

8. Windows Live Writer

8. Windows Live Writer 153 8. Windows Live Writer Windows Live Writer is een programma waarmee u offline weblogberichten kunt maken die u vervolgens op een weblog kunt publiceren. Writer ondersteunt een groot aantal weblogdiensten,

Nadere informatie

Wat is een Weblog (blog)

Wat is een Weblog (blog) Wat is een Weblog (blog) Een weblog, of ook wel blog, is een website die regelmatig - soms meerdere keren per dag - vernieuwd wordt en waarop de geboden informatie in chronologische volgorde (op datum)

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

Media en creativiteit. Trend Research Medmec02-5 les 6

Media en creativiteit. Trend Research Medmec02-5 les 6 Media en creativiteit Trend Research Medmec02-5 les 6 Les week Onderwerpen 1 Inleiding tot de module in les Doorspreken en theorie opdracht 1 Hoorcollege basis principes trends weekoverzicht Voorbereiding

Nadere informatie

Portfolio 2016. Handleiding voor studenten van de Marnix academie

Portfolio 2016. Handleiding voor studenten van de Marnix academie Portfolio 2016 Handleiding voor studenten van de Marnix academie Harriet Zuidervaart h.zuidervaart@hsmarnix.nl Inhoudsopgave Document informatie Documentversie 1.0 Laatste revisie: 19 mei 16 Door: h.zuidervaart@hsmarnix.nl

Nadere informatie

Een handleiding bij het gebruik vind je door te klikken op de link Help : Handleiding LexisNexis Academic (=basis van tekst hieronder).

Een handleiding bij het gebruik vind je door te klikken op de link Help : Handleiding LexisNexis Academic (=basis van tekst hieronder). ZOEKEN IN LEXISNEXIS INHOUD ZOEKEN IN LEXISNEXIS... 1 Toegang?... 1 Wat?... 1 Hoe?... 1 Stap 1: kies een zoekformulier... 1 Stap 2: maak een bronnenselectie... 2 Stap 3: geef één of meer zoektermen op...

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

Dia 1 PROGRAMMA: Welkom / kennismaken. Wat is, kan een Chromebook vergelijking met Windows. Demo met Chromebooks. Zelf even voelen.

Dia 1 PROGRAMMA: Welkom / kennismaken. Wat is, kan een Chromebook vergelijking met Windows. Demo met Chromebooks. Zelf even voelen. Dia 1 PROGRAMMA: Welkom / kennismaken Wat is, kan een Chromebook vergelijking met Windows Demo met Chromebooks Zelf even voelen. Dia 2 Wat is een chromebook? Een laptop met Chrome als OS / Chrome is bekender

Nadere informatie

Internet Fun & Veilig

Internet Fun & Veilig Internet Fun & Veilig AGENDA Pc & Internet = Fun Veilig op je pc Veilig op internet Veilig samen met je hele klas op internet Begin bij het begin: veilig pc-gebruik Laat je ouders de pc instellen Gebruikersprofielen

Nadere informatie

Effectiviteit en bruikbaarheid van verschillende werkvormen EVS in de opleiding van jeugdsportbegeleiders

Effectiviteit en bruikbaarheid van verschillende werkvormen EVS in de opleiding van jeugdsportbegeleiders Effectiviteit en bruikbaarheid van verschillende werkvormen EVS in de opleiding van jeugdsportbegeleiders J. De Bouw, K. De Martelaer, K. Struyven en L. Haerens 31/12/2011 Inleiding Aanleiding onderzoek:

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 3

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 3 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 3 Agenda Algemene Feedback lesweek 2 opdracht De valkuilen van onderzoek Aspartaam: wie kun je vertrouwen? Internet Detective Onderzoek: meer dan Google

Nadere informatie

Bloggen met blogdirect

Bloggen met blogdirect Bloggen met blogdirect H1 Aanmelden en inloggen H1.1 Aanmelden Ga naar www.blogdirect.nl Klik op registeren. Onderstaand scherm verschijnt: Vul de gegevens in en klik op verzenden. Verzin een gebruikersnaam:

Nadere informatie

HOE SCHRIJVEN LEERLINGEN IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS EEN ARGUMENTATIEVE TEKST? MAKEN ZIJ GEBRUIK VAN EEN STRATEGIE?

HOE SCHRIJVEN LEERLINGEN IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS EEN ARGUMENTATIEVE TEKST? MAKEN ZIJ GEBRUIK VAN EEN STRATEGIE? HOE SCHRIJVEN LEERLINGEN IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS EEN ARGUMENTATIEVE TEKST? MAKEN ZIJ GEBRUIK VAN EEN STRATEGIE? JESSICA TOMAN, 210239, DECEMBER 2008 Dr. J. VAN VELZEN Drs. M. BUITENHUIS Bertrand Russell

Nadere informatie

Dwerggras 30, Rotterdam. 1. Schrijf tijdens het kijken dingen op die jou belangrijk lijken. Je hebt dit later nodig.

Dwerggras 30, Rotterdam. 1. Schrijf tijdens het kijken dingen op die jou belangrijk lijken. Je hebt dit later nodig. Les 1: Een Wikitekst schrijven Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken Bekijk met de klas het Jeugdjournaalfilmpje over koningin Beatrix op www.nieuwsbegrip.nl 1. Schrijf tijdens het

Nadere informatie

DE NETWERKPRINTER INSTALLEREN

DE NETWERKPRINTER INSTALLEREN DE NETWERKPRINTER INSTALLEREN MTSO-INFO-EXTRA 4 VAKGROEP MTSO 2001 Faculteit PSW Universiteit Antwerpen Contact: prof. dr. Dimitri Mortelmans (dimitri.mortelmans@ua.ac.be) Tel : +32 (03) 820.28.53 - Fax

Nadere informatie

Acrobat PDF Software. Installeren van Acrobat. Adobe PDF driver Voorkeuren 1. Voorkeuren 2. Adobe PDF driver. Voorkeuren 3.

Acrobat PDF Software. Installeren van Acrobat. Adobe PDF driver Voorkeuren 1. Voorkeuren 2. Adobe PDF driver. Voorkeuren 3. Acrobat PDF Software PDF Workshop Toledo PDF Acrobat software 1 2 3 4 Erik van Eynde LUDIT KULeuven Adobe driver Aanmaken van PDF - 1 ppt Erik van Eynde, March 17, 2005 Workshop PDF Toledo - p. 1/?? Erik

Nadere informatie

Ontdek Acrobat 8 Professional

Ontdek Acrobat 8 Professional Sessie 2 Ontdek Acrobat 8 Professional Colin van Oosterhout Business Development Manager Adobe Systems Benelux 1 De belangrijkste thema s van Acrobat 8: De 5 C s 2 Werken met Acrobat 8 Combine bestanden

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

PDF Workshop Toledo PDF Acrobat software

PDF Workshop Toledo PDF Acrobat software PDF Workshop Toledo PDF Acrobat software Erik van Eynde LUDIT KULeuven Erik van Eynde, March 15, 2005 Workshop PDF Toledo - p. 1/23 Acrobat PDF Software 1 2 3 4 Adobe driver Aanmaken van PDF - 1 Aanmaken

Nadere informatie

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail Live Mail Windows Dit programma kan alleen onder MS Windows worden geïnstalleerd en is één van de betere programma's om mee te E-mailen op een Windows computer Windows Live Mail is een prima programma

Nadere informatie

1 van 5. Vernieuwing Editieproces. 1. Titel van het voorstel Het Literaire Werk 2.0 (pilot)

1 van 5. Vernieuwing Editieproces. 1. Titel van het voorstel Het Literaire Werk 2.0 (pilot) Vernieuwing Editieproces 1. Titel van het voorstel Het Literaire Werk 2.0 (pilot) 2. Aanvrager Peter de Bruijn, peter.de.bruijn@huygens.knaw.nl Peter Kegel, peter.kegel@huygens.knaw.nl 3. State of the

Nadere informatie

(Ben ik hier bij de videoclub?)

(Ben ik hier bij de videoclub?) (Ben ik hier bij de videoclub?) Henk Westerhof, februari 2013 Werken met het project Back-up maken Archiveren Illustraties: Windows 7 Magix (Pinnacle) Een project bevat: video, meer video, foto s, livegeluid,

Nadere informatie

De wasstraat. Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0)

De wasstraat. Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0) De wasstraat Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0) 20 370 51 42 hello@fonk-amsterdam.com Why? Een van de belangrijkste vragen die je jezelf moet vragen als startup is

Nadere informatie

Offective > Verkoop > Offertes

Offective > Verkoop > Offertes Offective > Verkoop > Offertes Met Offective kunt u ongelimiteerd offertes maken, na het klikken op het menu item Verkoop > Offertes komt onderstaand scherm, hier heeft u direct overzicht van de verschillende

Nadere informatie

Workshop Lustrumcongres DSRG 3 november 2011 Drie rollen in ontwerpgericht onderzoek: onderzoeker, ontwerper en veranderaar

Workshop Lustrumcongres DSRG 3 november 2011 Drie rollen in ontwerpgericht onderzoek: onderzoeker, ontwerper en veranderaar Workshop Lustrumcongres DSRG 3 november 2011 Drie rollen in ontwerpgericht onderzoek: onderzoeker, ontwerper en veranderaar Sanne Akkerman, Larike Bronkhorst & Ilya Zitter Programma workshop 14:00 14:50

Nadere informatie

BINNENKOMENDE EN BUITENGAANDE SPECIMENS WETENSCHAPPELIJKE DIENST PATRIMONIUM

BINNENKOMENDE EN BUITENGAANDE SPECIMENS WETENSCHAPPELIJKE DIENST PATRIMONIUM Deze instructie beschrijft de traceerbaarheid van binnenkomende/uitgaande specimens in de bewaarplaatsen waarvoor de Wetenschappelijk Dienst Patrimonium verantwoordelijk is. Twee registratiemethoden worden

Nadere informatie

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw In de whitepaper waarom u eigen documenten niet langer nodig heeft schreven we dat het rondmailen van documenten geen

Nadere informatie

Als je geen email-adres hebt kun je bij Google een gmail account aan maken. Als je niet weet hoe dat moet klik dan op: Gmail account aanmaken

Als je geen email-adres hebt kun je bij Google een gmail account aan maken. Als je niet weet hoe dat moet klik dan op: Gmail account aanmaken Om het online programma te kunnen gebruiken het je een account nodig. Wat heb je nodig om een account voor Photo Collage te kunnen aanmaken: Username (gebruikersnaam) Email account Password (wachtwoord

Nadere informatie

Geef me de 5 helpt je op weg

Geef me de 5 helpt je op weg Geef me de 5 helpt je op weg Deze 4 daagse cursus wordt aangeboden op de volgende data: Cursuscode Locatie Regulier of gericht op CASS & verstandelijke data CAHE-R-0814 Deventer Regulier 27-08-2014 28-08-2014

Nadere informatie

Monitor Kennismigranten Kwalitatieve analyse

Monitor Kennismigranten Kwalitatieve analyse Monitor Kennismigranten Kwalitatieve analyse 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Totaal Kennismigrant 6.650 5.060 5.440 5.880 5.810 7.370 36.190 Wetenschappelijk onderzoeker

Nadere informatie

Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat

Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat Je eigen wolk binnen de Overlaat Geschreven door: Maurice Heeren Datum: 10-12-2014 Versie 2.0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Toegang krijgen tot

Nadere informatie

ICT voorzieningen HU voor onderzoekers Deel 1: Opslag Waar laat je je data tijdens het onderzoek? Hoort bij proces Draaien project

ICT voorzieningen HU voor onderzoekers Deel 1: Opslag Waar laat je je data tijdens het onderzoek? Hoort bij proces Draaien project ICT voorzieningen HU voor onderzoekers Deel 1: Opslag Waar laat je je data tijdens het onderzoek? Hoort bij proces Draaien project Waar laat je je data* tijdens het onderzoek? (*voor hoeveelheden tot plusminus

Nadere informatie

Deel 2: Endnote bibliografische software gebruiken als databasemanager en editor

Deel 2: Endnote bibliografische software gebruiken als databasemanager en editor Deel 2: Endnote bibliografische software gebruiken als databasemanager en editor Versie feb. 2015 pag. 38 Endnote output: 1. Organiseer je database 2. Doorzoek de referenties in je database 3. Publiceren,

Nadere informatie

Werken met Google Docs en Google Drive

Werken met Google Docs en Google Drive Werken met Google Docs en Google Drive Eric Akkerman (LET)/Rob van Leeuwen (UBVU) Google Docs is een verzameling webgebaseerde programma's voor het creëren, bewerken en delen van documenten, spreadsheets,

Nadere informatie

Opdracht 1. a. Noteer twee overeenkomsten in de keuze van de artikelen 1... 2... b. Vind twee verschillen in de keuze van de artikelen 1...

Opdracht 1. a. Noteer twee overeenkomsten in de keuze van de artikelen 1... 2... b. Vind twee verschillen in de keuze van de artikelen 1... Zoek een papieren AD en ga naar www.ad.nl. Vergelijk nu de voorpagina met de homepage. a. Noteer twee overeenkomsten in de keuze van de artikelen b. Vind twee verschillen in de keuze van de artikelen c.

Nadere informatie

Instructie SportklimaatApp. Mulier Instituut, Utrecht

Instructie SportklimaatApp. Mulier Instituut, Utrecht Instructie SportklimaatApp Mulier Instituut, Utrecht Wat is de SportklimaatApp? Hoe veilig is het op en rond de Nederlandse sportvelden? Het Mulier Instituut heeft dit de afgelopen jaren met verschillende

Nadere informatie

Handleiding. Jezelf registreren via my.tentoo

Handleiding. Jezelf registreren via my.tentoo Handleiding Jezelf registreren via my.tentoo Welkom bij Tentoo Om via Tentoo verloond te kunnen worden, is het nodig dat je jezelf registreert via my.tentoo.nl. Voor een vlotte registratie, is deze handleiding

Nadere informatie

Leren schrijven met peer response en instructie in genrekennis

Leren schrijven met peer response en instructie in genrekennis Mariëtte Hoogeveen SLO, Enschede Contact: m.hoogeveen@slo.nl Leren schrijven met peer response en instructie in genrekennis 1. Problemen in de praktijk De schrijfvaardigheid van leerlingen in het basisonderwijs

Nadere informatie

INSTALLEREN MET SYMANTEC GHOST

INSTALLEREN MET SYMANTEC GHOST INSTALLEREN MET SYMANTEC GHOST MTSO-INFO-EXTRA 2 VAKGROEP MTSO 2001 Faculteit PSW Universiteit Antwerpen Contact: prof. dr. Dimitri Mortelmans (dimitri.mortelmans@ua.ac.be) Tel : +32 (03) 820.28.53 - Fax

Nadere informatie

2012$ ICT$verbetering$Van$Wiggen$ Avance ICT Services. Auteur(s): Joop Heemskerk. Versie: 1.0

2012$ ICT$verbetering$Van$Wiggen$ Avance ICT Services. Auteur(s): Joop Heemskerk. Versie: 1.0 2012$ ICT$verbetering$Van$Wiggen$ Avance ICT Services Auteur(s): Joop Heemskerk : 1.0 18-1-2012 IT Services ICT verbetering Van Wiggen 1 / 7 Inhoud 1$ Inleiding... 2$ 2$ Verbeterpunten... 2$ 2.1$ Updaten

Nadere informatie

Strategisch lezen voor beroep en studie

Strategisch lezen voor beroep en studie Strategisch lezen voor beroep en studie Roos Scharten (Expertisecentrum Nederlands) Georgia Vasilaras (ROC de Leijgraaf) Edith Vissers (KPC Groep) 9 december 2015 Leijgraaf: het uitgangspunt! Elke professional

Nadere informatie

Instructies voor het downloaden en installeren van MS-Project, 60 dagen test versie, en het omzetten van deze trial in de definitieve

Instructies voor het downloaden en installeren van MS-Project, 60 dagen test versie, en het omzetten van deze trial in de definitieve Instructies voor het downloaden en installeren van MS-Project, 60 dagen test versie, en het omzetten van deze trial in de definitieve Let op, dit is een vrij ingewikkelde procedure met veel stappen. Doe

Nadere informatie

Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek januari 2011

Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek januari 2011 Statistieken social media Hans Mestrum voor HAN Techniek januari 2011 Weblog HANs on Experience: bezoekers, pagina s en hits Hieronder een overzicht van het aantal bezoekers in de maand januari van 2008

Nadere informatie

VDMMP Focus op Twitter voor de niet twitteraar en beginners bij VDMMP en voor iedereen die ook wil beginnen met Twitteren!

VDMMP Focus op Twitter voor de niet twitteraar en beginners bij VDMMP en voor iedereen die ook wil beginnen met Twitteren! VDMMP Focus op Twitter voor de niet twitteraar en beginners bij VDMMP en voor iedereen die ook wil beginnen met Twitteren! #durftedelen Wie is de twitteraar? ben je jezelf (privé)? Tweets over spelen met

Nadere informatie

Installeren driver M-1023Q voor firmware update.

Installeren driver M-1023Q voor firmware update. Installeren driver M-1023Q voor firmware update. 1. Zet vóór de firmware update de USB Foutopsporing mode in de Tablet aan. 2. Pak het update zip pakket uit in een aparte map en ga vanuit die map werken.

Nadere informatie

Stap 2 Je template invullen

Stap 2 Je template invullen Stap 2 Je template invullen Allereerst in stap 2 gaan we onze template ophalen. Die staat op www.alphamegahosting.com/516, ook de uitleg is daar te vinden. Je kunt hem vanaf daar downloaden en op je bureaublad

Nadere informatie

http://www.zeelandtotaal.nl/les_gevorderd/les_1/index_les_1_gev.php

http://www.zeelandtotaal.nl/les_gevorderd/les_1/index_les_1_gev.php 1 van 7 28-5-2010 12:36 We hebben deze situatie voor ons. Misschien met wat andere kleuren maar dat maakt niet uit. Het belangrijkste is dat de linken op de pagina staan en het logo. Het kan zijn dat je

Nadere informatie

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) week 11-12 maart 2012 - hardop-denktekst schrijven B Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet.

Nadere informatie

Newsdesk Quickcard. Dashboard. Mijn dashboard. Gedeeld dashboard. Newsdesk Quickcard. Login

Newsdesk Quickcard. Dashboard. Mijn dashboard. Gedeeld dashboard. Newsdesk Quickcard. Login Login. Ga naar https://newsdesk.moreover.com. Voer gebruikersnaam en wachtwoord in.. Wanneer er problemen zijn met inloggen, neem contact op met onze servicedesk: support@lexisnexis.eu, telefoonnummer:

Nadere informatie

Agenda! Kort voorstellen/ doel van vandaag

Agenda! Kort voorstellen/ doel van vandaag digitaal bewijs kent geen geheimen meer IT Forensics en de deskundige Agenda kort voorstellen Office Rotterdam Tel: +31 (0)10 2705111 Office Amsterdam Tel: +31 (0)20 5475757 Mark Hoekstra partner Forensic

Nadere informatie

Blog manager OTYS Recruiting Technology. Versie 2.1

Blog manager OTYS Recruiting Technology. Versie 2.1 Blog manager OTYS Recruiting Technology Versie 2.1 OTYS Recruiting Technology OTYS Academy E: academy@otys.nl Datum 11-9-2013 Adres- en contactgegevens OTYS Nederland Landjuweel 52 3905 PH VEENENDAAL U

Nadere informatie

Shared Service Center Klantenreacties

Shared Service Center Klantenreacties CASE STUDY Shared Service Center Klantenreacties Ten dienste van de klant en de entiteit Agenda Kader Aanpak Waar staan we Wat hebben we geleerd 2 De matrix-organisatie van De Lijn Directeur-generaal:

Nadere informatie

Opdracht ICT-trainer Reeks 2 Computergebruik. 2A Start en info

Opdracht ICT-trainer Reeks 2 Computergebruik. 2A Start en info 2A Start en info De software op een computer bepaalt welke bewerkingen je kunt uitvoeren. In de opdrachten bij ICT-trainer Basiscursus wordt gebruik gemaakt van een hele reeks softwarepakketten. Zonder

Nadere informatie

Handleiding Vodafone Cloud

Handleiding Vodafone Cloud Handleiding Vodafone Cloud Hoe installeer ik Vodafone Cloud op mijn mobiel? 1. Download de app op je toestel via de Appstore. Gebruik de zoekterm Vodafone Cloud. 2. Zodra de app geïnstalleerd is klik je

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Wat is er veranderd in Prezi?

Wat is er veranderd in Prezi? Wat is er veranderd in Prezi? Update voor Prezi voor kids januari 2014 Door: Hedwyg van Groenendaal Prezi zit niet stil en is constant bezig om de tool te verbeteren. Omdat het boek op sommige punten niet

Nadere informatie

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand ZAKELIJKE COMMUNICATIE Schriftelijk Handleiding competentiegerichte assessments Diddo van Zand Inleiding Schriftelijk communiceren is en blijft een belangrijke competentie voor alle hogere beroepsgroepen.

Nadere informatie

Google Drive. Wat is google drive. Wat heb je nodig en wat krijg je. Je aanmelden aan de cloud

Google Drive. Wat is google drive. Wat heb je nodig en wat krijg je. Je aanmelden aan de cloud Google Drive Wat is google drive Google drive is het cloud systeem van google. Je kan er documenten, beelden, films. op kwijt. Het is ook mogelijk om gebruik te maken van hun online applicaties zoals google

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een online enquête formulier. Google Drive toepassing

Handleiding voor het maken van een online enquête formulier. Google Drive toepassing Handleiding voor het maken van een online enquête formulier. Google Drive toepassing HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN Februari 2016 Opgesteld door: Jan-Willem Handleiding voor het maken van een online

Nadere informatie

Praten over boeken in de klas Het vragenspel van Aidan Chambers

Praten over boeken in de klas Het vragenspel van Aidan Chambers Praten over boeken in de klas Het vragenspel van idan hambers We weten pas wat we denken als we het onszelf horen zeggen. (idan hambers). Elk individu, kind en volwassene, beleeft een tekst op geheel eigen

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be February 13 th, 2012 Cloud computing is niet nieuw. Het is een evolutie, geen revolutie! Personal Computer, Tekstverwerker, Rekenblad, MS DOS,..

Nadere informatie

De Lync naar Het Nieuwe Werken. Utrecht - 25 januari 2011

De Lync naar Het Nieuwe Werken. Utrecht - 25 januari 2011 De Lync naar Het Nieuwe Werken Utrecht - 25 januari 2011 Agenda 25 januari 14:30 tot + 17.00 uur 14:30 15:15 Lync 2010 - What s New? 15:15 15:30 Pauze 15:30 16:15 Lync 2010 Architectuur en Case 16:15 17:00

Nadere informatie

Instructies Wi-Fi instellen Samil 3400-6000TL-D

Instructies Wi-Fi instellen Samil 3400-6000TL-D Instructies Wi-Fi instellen Samil 3400-6000TL-D Uw omvormer van Samil Power is uitgerust met een Wi-Fi module, waarmee u uw omvormer op afstand uit kunt lezen. Samil power biedt het programma V-IPlant

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E.

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Page of 6 Enquête basisonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas zit je?

Nadere informatie

Summary 215. Samenvatting

Summary 215. Samenvatting Summary 215 216 217 Productontwikkeling wordt in steeds vaker georganiseerd in de vorm van consortia. Het organiseren van productontwikkeling in consortia is iets wat uitdagingen met zich meebrengt omdat

Nadere informatie

Backup en Recovery. Een Introductie HCC Senioren Academie H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl

Backup en Recovery. Een Introductie HCC Senioren Academie H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl Backup en Recovery Een Introductie HCC Senioren Academie H.C.A.H. Moerkerken h.moerkerken@kader.hcc.nl Bekende scenario s? En toen had ik het bestand per ongeluk gewist en kon ik het niet meer terug vinden..

Nadere informatie

De kunst van wetenschappelijk schrijven

De kunst van wetenschappelijk schrijven De kunst van wetenschappelijk schrijven In de wetenschap gaat de erkenning naar diegene die de wereld heeft overtuigd, niet naar degene die als eerste op t idee kwam. (Darwin) Overzicht De schrijfopdracht

Nadere informatie

Wat is EDUCANON? Site. Kostprijs. Hoe werkt het?

Wat is EDUCANON? Site. Kostprijs. Hoe werkt het? Wat is EDUCANON? EDCANON is een online programma dat toelaat om eigen video s en video s van verschillende platformen interactief te maken. Interactief maken betekent: Site 1. Je kan meerkeuzevragen toevoegen

Nadere informatie

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften Werkstuk of verslag de vormvoorschriften begeleider: (naam van de docent) het vak waarvoor je het verslag maakt naam en klas van de leerling schooljaar en datum van inleveren 2 Samenvatting Elk onderzoeksverslag

Nadere informatie

Deelnemerhandleiding. Techniekstad 3.0 KSL185809.2. Kenteq Leermiddelen

Deelnemerhandleiding. Techniekstad 3.0 KSL185809.2. Kenteq Leermiddelen Techniekstad 3.0 KSL185809.2 Kenteq Leermiddelen 2010 Kenteq Training en Advies, Hilversum Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Wat is er veranderd in Prezi?

Wat is er veranderd in Prezi? Wat is er veranderd in Prezi? Update voor Prezi voor kids januari 2014 Door: Hedwyg van Groenendaal Prezi staat niet stil en is steeds bezig om de tool Prezi te verbeteren. De belangrijkste veranderingen

Nadere informatie

Het overzetten van WinDigipet data tussen PC (s) of Laptops

Het overzetten van WinDigipet data tussen PC (s) of Laptops Het overzetten van WinDigipet data tussen PC (s) of Laptops (versie ProX.3) Door: Bob vermeulen Versie: 1.1 Datum: 27-03-2009 2009-03-27 1 van 17 INHOUD 1 Inleiding... 3 2 De voorbereiding... 3 2.1 WindigiPet

Nadere informatie

Instructie Digitaal aantekeningen maken in pdf

Instructie Digitaal aantekeningen maken in pdf Instructie Digitaal aantekeningen maken in pdf Veel cursusmaterialen ontvang je in pdf. Om het digitaal werken eenvoudiger te maken, leer je in deze instructie hoe je gemakkelijk digitaal aantekeningen

Nadere informatie

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift -

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - I Oefenen met observeren 1. Het woordenschilderij A Kijk 60 seconden heel goed

Nadere informatie

De human resources van werknemers met een chronische aandoening: maak er gebruik van

De human resources van werknemers met een chronische aandoening: maak er gebruik van De human resources van werknemers met een chronische aandoening: maak er gebruik van Dr. Joke Haafkens, Amsterdams Instituut voor Arbeidsstudies, UvA j.a.haafkens@uva.nl Inleiding workshop 1. Context 2.

Nadere informatie

Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht

Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht Interventie-ontwikkeling op basis van theorie en onderzoek Proces Probleem, c.q. vraag Empirische gegevens: eerder

Nadere informatie

Offective > Verkoop > Offertes

Offective > Verkoop > Offertes Offective > Verkoop > Offertes Met Offective kunt u ongelimiteerd offertes maken, na het klikken op het menu item Verkoop > Offertes komt onderstaand scherm, hier heeft u direct overzicht van de verschillende

Nadere informatie

Technische Specificaties

Technische Specificaties Technische Specificaties 1) Installatie Om Sophia te starten, hoeft niets geïnstalleerd te worden op de server. Sophia is een Windows applicatie: Sophia.ECDL.exe (app. 15 MB) Bij de installatie zal er

Nadere informatie