Aqua EERSTE CONCREET HEMELWATERPLAN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aqua EERSTE CONCREET HEMELWATERPLAN"

Transcriptie

1 Aqua werken aan zuiver water DRIEMAANDELIJKS INFORMATIEBLAD VAN AQUAFIN 2013/3 EERSTE CONCREET HEMELWATERPLAN Winnaars Minder Hinder- en Kwaliteitsaward durven innoveren 6 Gemeenten kunnen zich wapenen tegen de klimaatverandering 8

2 2 EEN HEMELWATERPLAN VOOR EEN VEILIGE EN AANTREKKELIJKE TOEKOMST Door de veranderingen in het klimaat wordt de beheersing van het hemelwater complexer. Gemeenten moeten bij hun ruimtelijke indeling rekening houden met meer regen - water en zwaardere piekbuien. De voorbije maanden hebben wij samen met de gemeente Wetteren werk gemaakt van een eerste concrete hemelwaterplan, dat lokale knelpunten in kaart brengt en realistische maatregelen voorstelt (p. 10). We zorgden voor functionele ontwerpen, maar we hebben voor verschillende locaties ook de mogelijkheid toegevoegd om extra belevingswaarde voor de omwonenden te creëren. We hebben aangegeven welke maatregelen de grootste ecologische waarde hebben, welke de minste budgettaire impact hebben, en welke qua kosten-baten te verkiezen zijn. Financieel en maatschappelijk is het natuurlijk niet haalbaar op korte termijn op veel plaatsten tegelijk werken uit te voeren. Doordat ons hemelwaterplan bestand is tegen de tijd, kunnen investeringen gespreid worden en kunnen keuzes mee evolueren met accentverschuivingen bij het bestuur. Ook het onderhoud van riolen en de planning van vervangings - investeringen zijn een zware uitdaging voor de gemeenten (p. 12). Met de beschikbare budgetten is het belangrijk om niet te vroeg een investering te doen, maar zeker ook niet te laat, omdat de herstelling van een schadegeval veel duurder is dan de uitvoering van een preventieve maatregel. Voor Aquafin is een goed asset management evenzeer cruciaal, omdat het bedrijf meer dan 250 zuiveringsinstallaties en ruim 5000 km leidingen in beheer heeft. Om de huidige infrastructuur in goede staat te houden, zou er jaarlijks minstens 1% van de waarde van het patrimonium geïnvesteerd moeten worden. De richtlijn Stedelijk Afvalwater is in Vlaanderen volledig uitgevoerd (p. 4), maar er blijven dus heel wat inspanningen voor de boeg om een goed werkende infrastructuur te garanderen. Een partnerschap met studiebureaus en aannemers, is daarvoor een cruciaal element. Hoe Aquafin daar het afgelopen jaar werk van maakte, leest u op p. 6. INHOUD 4 Europese richtlijn Stedelijk Afvalwater is uitgevoerd in Vlaanderen In oktober heeft het Europese Hof van Justitie België veroordeeld voor het niet-naleven van de richtlijn Stedelijk Afvalwater. 6 Winnaars Minder Hinder en Kwaliteitsaward durven innoveren Een kritische en stimulerende samenwerking is dé manier om te blijven innoveren en sterker te staan in de sector. 12 Asset management vermindert rioleringskosten Een goed asset management zorgt ervoor dat de gemeenten hun budget precies aanwenden daar waar het nodig is. 14 Fotohut in de Uitkerkse polder Natuurfotograaf Misjel Decleer verschanste zich in de Uitkerkse polder om het vogelrijk te observeren: een droom die in vervulling ging. 16 Aquafin biedt educatief materiaal aan Aquafin beschikt over een schat aan informatie en kennis waarop ook externen beroep kunnen doen. 8 Gemeenten kunnen zich wapenen tegen de klimaatverandering Lokale besturen houden bij nieuwe projecten best al rekening met de nieuwe weersomstandigheden. Dat was de centrale boodschap van ons klimaatevent in september en vormt de kern van onze hemelwaterplannen. V.u.: Luc Bossyns, Dijkstraat 8, B-2630 Aartselaar Het contactcenter van Aquafin NV is op weekdagen te bereiken van 7 uur tot 19 uur, op het nummer , of via Noodnummer buiten de werkuren: Ombudsman: of Gratis abonnement op Aqua via Met een klik op de werf U kan de uitvoering van de riolerings projecten van Aquafin opvolgen via onder 'werken per gemeente'. Aqua wordt gedrukt op milieu vriendelijk papier. Fotografie: Aquafin, FotoVDB, Misjel Decleer, Shutterstock

3 3 WE DO GIVE A SHIT Probeer je het eens voor te stellen, dat je voor Volgens de World Toilet Organization blijven in heel veel ontwikkelings- een toiletbezoek telkens bij je buren drie huizen landen meisjes van school weg verder moet gaan. Als dit je al onmogelijk lijkt, omdat besef dan dat 1 op 3 wereldburgers gewoon stil bij dit probleem. Dan was het Wereld Toilet Dag. geen of weinig school zijn. In India bijvoorbeeld stopt 23% géén wc heeft. Dat zijn 2,5 miljard mensen en heel wat ernstige gevolgen. Op 19 november 2013 stonden we er hygiënische voorzieningen in hun van de meisjes met school zodra ze de puberteit bereikt hebben. Een proper toilet is niet alleen een recht maar betekent dus ook de basis voor andere rechten: het recht op onderwijs, het recht op werk en het recht op een menswaardig leven. In 2010 erkenden Voor de World Toilet Organization is Naar een schoon toilet de Verenigde Naties daarom sanitair en vragen voor die landen waar mensen in kunnen gaan, is een Landen die dit recht erkennen, engageren slechte sanitaire omstandigheden leven. mensenrecht, geen luxe. zich om actie te ondernemen en concrete (World Toilet Organization) proper sanitair te voorzien voor hun burgers. 19 november de dag om aandacht te 2,5 miljard mensen hebben geen toegang tot propere, private toiletten. water als een fundamenteel mensenrecht. plannen uit te voeren om toegankelijk en 1,1 miljard mensen doen hun behoefte nog in openlucht. Vuil water, uitwerpselen in openlucht, geen Bij ons, in Vlaanderen, is proper en privaat sanitair een mogelijkheid om handen te wassen, maken dat ziektes zoals vanzelfsprekendheid. Wij staan daar niet bij stil telkens als we cholera, tyfus en hepatitis zich gemakkelijk kunnen verspreiden. het toilet doorspoelen. De Wereld Toilet Dag doet ons minstens Diarree is de tweede, meest voorkomende oorzaak van voor even stilstaan bij dit prangend probleem dat nog zo veel kindersterfte in ontwikkelingslanden. landen treft. Ook economisch heeft het gebrek aan sanitair grote gevolgen. % zonder toegang tot proper en toegankelijk sanitair. Het kost de wereld 260 miljard dollar per jaar. De grootste kost gaat naar de gezondheidszorg, maar er zijn 16% ook economische gevolgen voor het EUROPA EURAZIË toerisme, de waterinfrastructuur van een land en de productiviteit op werk en school. Want wie dagdagelijks op 12% zoek moet gaan naar een plekje om MIDDEN OOSTEN NOORD AFRIKA 34% rustig en afgezonderd zijn behoefte te doen, ziek wordt, of voor zieke kinderen moet zorgen, OOST AZIË PACIFIC is minder productief. 62% ZUID AZIË Proper en toegankelijk sanitair draagt niet alleen bij tot een betere gezondheid maar ook tot meer waardigheid, vrijheid en gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Hoe kan een eenvoudig toilet daartoe bijdragen? 69% 21% LATIJNS AMERIKA CARAÏBEN SUB-SAHARA AFRIKA

4 4 EUROPESE RICHTLIJN STEDELIJK AFVALWATER IS UITGEVOERD IN VLAANDEREN De veroordeling van België door het Europese Hof van Justitie voor het niet-naleven van de richtlijn Stedelijk Afvalwater, haalde vanzelfsprekend alle kranten in oktober Deze richtlijn legt de regels vast voor waterzuivering in Europa. Vlaanderen haalde de norm wel, Wallonië niet, maar het is België dat de boete opliep. De richtlijn Stedelijk Afvalwater dateert uit Ze geeft regels voor de opvang en zuivering van huishoudelijk afvalwater van stedelijke agglomeraties. Alle agglomeraties groter dan inwoners - equivalent moesten tegen 1998 in orde zijn. Kleinere agglomeraties met een omvang tussen en inwonersequivalent, moesten tegen 2005 uitgebouwd zijn. De richtlijn legde ook normen op waaraan het gezuiverde afval water moest voldoen. De Europese deadlines waren van begin af aan onhaalbaar voor de drie gewesten in België, dat op dat moment nog niet structureel geïnvesteerd had in waterzuivering. Amper 30% van het afvalwater werd toen gezuiverd. Het Vlaamse Gewest richtte in 1991 Aquafin op om versneld werk te maken van de richtlijn. Het bedrijf moest zorgen voor de uitbouw, het beheer en de prefinanciering van collectoren en zuiveringsinstallaties. De planning en de prioritering van de uit te voeren projecten, wees het Vlaamse Gewest toe aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en Wallonië organiseerden zich elk op hun eigen manier. Inhaalmanoeuvre van Vlaanderen Sinds 2012 is Vlaanderen volledig in orde met de uitvoering van de Europese richtlijn. De waterzuiveringinfrastructuur in agglomeraties groter dan inwoners, was in 2011 uitgebouwd. De kleinere agglomeraties tussen en inwoners, waren in 2012 volledig in orde. Het heeft weliswaar twintig jaar geduurd om de richtlijn Stedelijk Afvalwater in praktijk om te zetten, maar toch hebben het Vlaamse Gewest, de VMM en Aquafin een indrukwekkende prestatie neergezet. Toen Aquafin werd opgericht, had Vlaanderen een historische achterstand ten opzichte van de buurlanden. Die begonnen aan de uitvoering van de richtlijn Stedelijk Afvalwater met een veel hogere zuiveringsgraad: 94% in Nederland, 69% in Frankrijk, 83% in Engeland en 86% in Duitsland. Vandaag ligt de zuiveringsgraad in die buurlanden 5% tot 14% hoger dan twee decennia geleden, terwijl Vlaanderen in dezelfde periode een vooruitgang maakte van 52% tot 80%. Vlaanderen heeft dus een groot inhaalmanoeuvre gedaan.

5 5 Alleen al voor de uitvoering van de richtlijn Stedelijk Afvalwater heeft het Vlaams Gewest projecten laten uitvoeren, voor een bedrag van 2,6 miljard euro. In verhouding zijn dat er meer dan in onze buurlanden. Dat komt door de typische, grote hoeveelheid lintbebouwing in Vlaanderen. Duitsland en Nederland bijvoorbeeld, hebben zeer geconcentreerde woonkernen, waardoor het mogelijk is om honderd - duizenden inwoners op één zuiveringsstation aan te sluiten met veel minder collectoren. In Vlaanderen zijn er om datzelfde aantal inwoners aan te sluiten, veel meer collectoren en meer kleine stations nodig. Hoge kwaliteit van gezuiverd water Voor wat betreft de kwaliteit van het gezuiverde afvalwater, zit Vlaanderen wel aan de top. In tegenstelling tot onze buurlanden, worden in alle Vlaamse zuiverings - installaties voor meer dan inwoners ook fosfor en stikstof uit het afvalwater gehaald. Aquafin doet hiervoor zelfs veel beter dan de Vlaamse normen voorschrijven, met een rendement voor stikstof van 80% en voor fosfor van 84%. In 80% van de waterzuiveringsinstallaties wordt bovendien het volledige debiet dat binnenkomt gezuiverd. De keuze die Aquafin in 2000 maakte om een debiet tot tien keer de aanvoer bij droog weer biologisch te behandelen, is tot vandaag uniek in Europa en waarschijnlijk ook in de wereld. Sinds de metingen van 2000 wordt overigens geen enkele waterloop nog als uiterst slecht gekwalificeerd, terwijl we het aandeel dat zeer goed scoort, steeds groter zien worden. Dat de verbetering van de waterkwaliteit ook de biodiversiteit nieuw leven inblaast, is bijvoorbeeld duidelijk te merken in het Schelde-estuarium. Vissen zoals haring, sprot, kabeljauw, zeetong, spiering en de rivierprik vinden hun weg weer naar de Schelde. Het herstel van de vispopulaties is wel het meest opvallend in de rivieren. Begin jaren 90 waren soorten zoals de beekprik, de rivier - donderpad en de kleine modderkruiper door de toenemende vervuiling quasi uitgestorven. Twintig jaar later verspreiden verschillende populaties zich opnieuw op zijtakken van de IJzer, de Dender, de Nete en de Maas. De verbetering van de waterkwaliteit kwam net op tijd om de restpopulaties te redden. Wie betaalt nu de boete? Sinds 2012 is Vlaanderen volledig in orde met de uitvoering van de Europese richtlijn. De uitbouw van de waterzuiveringinfrastructuur in agglomeraties groter dan inwoners, waarover het Europese arrest gaat, was in 2011 voltooid. Het huishoudelijke afvalwater wordt er sindsdien volgens de Europese normen gezuiverd. Europa erkent enkel de lidstaten en kan dus alleen België veroordelen voor het niet naleven van de richtlijn, ook al zijn het de gewesten die bevoegd zijn voor water - zuivering. Omdat er volgens het Hof van Justitie anno 2013 nog altijd vijf Waalse agglomeraties zijn die niet volledig aan de richtlijn voldoen, legde het Hof België een boete op van 10 miljoen euro. Dat is minder dan de ruim 15 miljoen euro die de Europese Commissie in 2011 in haar dagvaarding had geëist, maar nog altijd een aanzienlijk bedrag. Het Hof bepaalde ook een dwangsom van euro per dag dat België niet in orde is. Aangezien Vlaanderen en Brussel volledig aan de richtlijn voldoen, zullen zij zeker geen dwangsommen moeten betalen. Voor de betaling van de boete, moeten de gewesten onderling een verdeelsleutel zien te vinden. Minder vervuiling en meer biodiversiteit Alle inspanningen hebben als resultaat dat er nu drie tot vijf keer minder vervuiling in onze beken en rivieren terecht komt. De laatste metingen van de Belgische Biotische Index tonen aan dat 35% van de waterlopen nu een goede biologische waterkwaliteit hebben en 20% een slechte. Twee decennia terug scoorde slechts 15% goed en maar liefst 60% slecht.

6 6 WINNAARS MINDER HINDER EN KWALITEITSAWARD DURVEN INNOVEREN Op 8 oktober 2013 tekenden heel wat aannemers en studiebureaus present in Dendermonde op wat stilaan hét event uit de sector wordt: de uitreiking van de Minder Hinder award en de Kwaliteitsaward voor studiebureaus. Aquafin organiseerde deze avond niet alleen om te netwerken, de awards staan ook symbool voor het partnership dat Aquafin wil aangaan met zijn aannemers en studiebureaus. Werken aan volwaardig partnerschap Aannemers en studiebureaus zijn niet meer de leveranciers van vroeger, die slechts uitvoeren wat Aquafin vraagt. Een duidelijk contract is uiteraard de basis voor een goede projectuitvoering maar niet het eindpunt dat Aquafin voor ogen heeft. De voorbije jaren heeft Aquafin in dialoog met sectorvertegenwoordigers van ORI, OVIO, VLAWEBO en BOUWUNIE, belangrijke inspanningen geleverd om niet alleen tot goede contracten te komen, maar ook tot echte partners. Aquafin, het studiebureau en de aannemer moeten elk hun rol kunnen spelen op de werf. Iedere partner moet duidelijk maken wat zijn verwachtingen zijn naar elkaar toe, en achteraf moet gemeten worden of deze verwachtingen zijn ingelost. Dirk De Waele (directeur Infrastructuur bij Aquafin) verduidelijkt: Ook voor ons betekent zo n partnership een andere manier van werken. Het gaat niet alleen om onze wetten, maar om een gedeelde visie en gezamenlijke win-win-mogelijkheden. Door kennis en informatie te delen kunnen we elkaar naar een hoger niveau tillen. Je moet dingen kunnen loslaten in plaats van dubbel te doen. Bij sommigen roept zo n partnership misschien weerstand op, maar hoe beter voorbereid en doordacht een partnerschap is, hoe meer kans van slagen het heeft. We moeten elkaars meerwaarde kennen en respecteren en onze engagementen nakomen. Wij, bij Aquafin, engageren ons alvast om het beloofde werkvolume van bijna 160 miljoen euro nog tegen eind dit jaar op de markt te brengen. MIN DER HIN DER Multilaterale overeenkomst Met een aantal studiebureaus heeft Aquafin al zo n partnership. Het bedrijf wijst via een multilaterale overeenkomst (MLO) een bepaald percentage van zijn projectenportefeuille toe aan een groep geselecteerde studiebureaus. Dat percentage ligt vast voor vier tot zes jaar en staat in verhouding tot de prijs, de kwaliteit en de capaciteit van het studiebureau. Het resultaat is een win-win voor Aquafin en de studiebureaus. Door vooraf capaciteit te reserveren, kan de doorlooptijd van een project worden verkort. Voor de studiebureaus wordt het door het gegarandeerde werk dan weer interessant om zich te specialiseren, wat opnieuw de kwaliteit ten goede komt. Zij denken als partner al mee in de ontwerpfase. De resultaten liegen er niet om: na één jaar is het kwaliteitsniveau van projecten binnen deze overeenkomst, 15% hoger dan van de overige projecten. Het eerste bewijs dat de aanpak van het partnership rendeert!

7 7 Nog meer kwaliteit op de werf Om de kwaliteit van de uitvoering van werken in de openbare sector te verhogen, werd in 2012 de toekenning van het getuigschrift van goede uitvoering gekoppeld aan een objectief evaluatiesysteem dat verschillende opdrachtgevers uit de sector nu toepassen. De toekenning van het getuigschrift gebeurt echter nà de werken. Handiger zou zijn als Aquafin al eerder, in de aanbestedings - procedure, rekening kan houden met de kwaliteit van eerder uitgevoerde werken van de aannemer en dit als criterium voor de aanbesteding kan hanteren. Daarom is Aquafin momenteel ook met een intern kwaliteitsmetingsysteem bezig. Dit intern meetsysteem is gebaseerd op een vragenlijst die al deels wordt gebruikt voor de toekenning van de Minder Hinder award. Aquafin beoordeelt de aannemer op vier domeinen: kwaliteit, veiligheid, omgeving & publiek en milieu. De beoordeling gebeurt op vijf momenten tijdens een werf: tijdens de start der werken, twee keer tijdens de uitvoering, bij de voorlopige oplevering en een laatste keer bij de definitieve oplevering. Nadien krijgt de aannemer een totaalscore. De projectmanagers van Aquafin hebben de vragenlijst het afgelopen jaar uitvoerig getest. Uiteraard hebben ze hier de aannemers ook bij betrokken. Dirk De Waele: We horen alvast positieve signalen uit de sector, omdat het meetsysteem de aannemers de kans geeft zich te verbeteren zonder direct afgestraft te worden. De ambitie blijft om deze kwaliteitsmetingen te gebruiken in de aanbestedingsprocedure. Daarvoor zijn we nu structuren aan het uitbouwen. We hopen vanaf 2016 voor de uitvoering van projecten aannemers te kunnen selecteren op basis van zowel het externe evaluatie - systeem als ons interne kwaliteitsmeetsysteem. Wat een aannemer nu doet, heeft dus effect op latere opdrachten. Aanbesteding/week Prognose aanbesteding september oktober november december Aquafin engageert zich om tegen eind 2013 bijna 160 miljoen euro werkvolume op de markt te brengen. Aannemer DSV wint de Minder Hinder award. u De kwaliteitsprijs voor studiebureaus was voor ASTRO-plan. AWARDS Al zeven jaar reikt Aquafin awards uit aan de partnerbedrijven die het meest kwaliteitsvol, veilig en omgevingsvriendelijk hebben gewerkt. Dit jaar ging de Minder Hinder award naar aannemer DSV NV uit Aarschot en de kwaliteitsprijs voor studiebureaus was voor ingenieursbureau ASTRO-plan uit Aalst. Zij mochten beide een exclusieve, gepersonaliseerde tekening van Jan Bosschaert in ontvangst nemen.

8 8 GEMEENTEN KUNNEN ZICH WAPENEN TEGEN DE KLIMAATVERANDERING Vlnr: Greet Gueldre, Tom Ysebaert, Daniel Goedbloed, Lieven Scheire, Bart Devos, Patrick Meire en Luc Goeteyn Klimaatverandering is een feit Lokale besturen houden bij nieuwe infrastructuurprojecten best al rekening met de nieuwe weersomstandigheden. Door de openbare ruimte adaptief te maken, kunnen maatregelen die wateroverlast voorkomen, ook gekoppeld worden aan stadsvernieuwing en bijdragen aan een aangename leefomgeving. Dat was de centrale boodschap van ons klimaatevent in september en vormt de kern van onze hemelwaterplannen. Op ons klimaatevent voor lokale besturen loodsten vijf gastsprekers de aanwezigen door de ijstijden heen tot de actuele probleemstelling en bruikbare oplossingen. Het publiek, hoewel heel verscheiden, was zeer enthousiast. De eerste gastspreker, Prof. Dr. Patrick Meire van de Universiteit Antwerpen, liet er geen twijfel over bestaan: de aarde warmt op. Hierdoor zullen de poolkappen smelten, met een aanzienlijke stijging van het zeeniveau tot gevolg. Ook de neerslag zal toenemen, wat in combinatie met de snelle toename van het aantal verharde oppervlakte in Vlaanderen tot grote over - stromingen zal leiden. De klimaatverandering staat echter niet alleen, maar komt bovenop de reeds bestaande druk op onze (water)systemen door een jarenlange eenzijdige benadering van onze voorraden ten behoeve van agriculturele productie. Integraal waterbeheer moet de draagkracht van dit systeem herstellen. Over Homo Sapiens en Romeinen De tweede spreker was geograaf-planoloog Luc Goeteyn, coauteur van het boek In het oog van de storm. Hij maakte het publiek bewust van de impact die een klimaatsverandering heeft op de culturele evolutie.

9 9 Door de eeuwen heen zien we namelijk een perfecte correlatie tussen de klimatologische omstandigheden en belangrijke stappen die de mensheid heeft gezet, zoals bijvoorbeeld de opkomst en de val van het Romeinse rijk. Door te leren uit de geschiedenis, weten we dat we ons nu in het oog van de storm bevinden. Het zal echter niet lang meer duren vooraleer de volledige maatschappij ontwricht wordt door de klimatologische omstandigheden. Natuur als wapen tegen de natuur Als geen ander hebben de lage landen zich weten aan te passen aan een leven op of onder zeespiegelniveau. Door de voorspelde stijging daarvan zullen de bestaande maatregelen echter onvoldoende blijken. Marien ecoloog Tom Ysebaert van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee liet als derde deskundige zien dat je water niet als vijand hoeft te zien, maar je beter kunt focussen op de mogelijkheden ervan in een ecosysteembenadering. Hij liet de deelnemers aan de conferentie kennismaken met tal van ecoengineeringprojecten, gaande van zandmotors over oesterdammen tot mangroven en schorren, allemaal duurzame oplossingen die de effecten van de klimaatverandering temperen. Water in de stad De vierde gastspreker op de conferentie was Ir. Daniël Goedbloed, adviseur Watermanagement bij Gemeentewerken Rotterdam. Rotterdam is, zoals de naam zegt, gebouwd op een dam op de rivier de Rotte. De stad heeft al sinds de Middeleeuwen een nauwe relatie met het water en heeft het weten te benutten om een van s werelds grootste havens uit te bouwen. Om zich voor te bereiden op de gevolgen van de klimaatsverandering, werd een ruimtelijke ontwikkelingsstrategie vastgelegd die water gebruikt om de stad aantrekkelijk en economisch sterk te maken. Waar mogelijk zal water gebufferd worden: onder parkeergarages, op groen- of zelfs blauwdaken, maar ook op openbare plaatsen zoals speelpleinen, die 95% van het jaar ter beschikking staan van de allerkleinsten, maar 5% van het jaar gebruikt worden om de overvloed aan hemelwater tijdelijk te stockeren. De toekomst De klimaatverandering afremmen en ons voorbereiden op de gevolgen, moeten we niet alleen doen voor onze kinderen, maar ook met onze kinderen. De laatste spreker op het seminarie was Bart De Vos, voorzitter van het Wereld Jongerenparlement voor Water. Hij ziet het niet alleen als hun taak om de jongeren over heel de wereld bewust te maken van de waterproblematiek, maar tegelijk ook effectieve acties op te zetten en de participatie van jongeren in de watersector te promoten. Een klimaatbestendige maatschappij krijg je namelijk enkel als je jongeren betrekt in de klimaatadaptatie, want zij zijn de beleidsmakers van morgen. REACTIES UIT HET PUBLIEK Wendy Francken, Vlario Ook vanuit Vlario zijn we bezig klimaatadaptatie te implementeren in Vlaanderen, dus ik ben heel blij met het initiatief van Aquafin en hoop dat we hiermee de lokale besturen, studiebureaus en rioolbeheerders kunnen inspireren. Nu moeten de gemeenten volgen en er effectief iets aan doen. Lokale buffering of infiltratie ontbreekt nog veel te veel in de afkoppelingen. In de praktijk betekent een afkoppeling in 75% van de gevallen een pure scheiding en dat is fout. Als je kunt infiltreren of bufferen, doe het dan! Koen Volckaerts, burgemeester Hove Ik vond deze namiddag zeer interessant. Een van mijn bevoegdheden is openbare werken, dus ik kende het verhaal van dat overstromingsplein in Rotterdam al. Ook hier in Vlaanderen zijn dergelijke voorbeelden te vinden. Bijvoorbeeld in Vorselaar is er een speeltuin die volgens hetzelfde principe als waterbuffer dient. Voor mij blijft echter veiligheid primeren: water in de straat of op een plein mag nooit ten koste gaan van de veiligheid van mijn burgers. Kristof Peeters, bestuurscoördinator Openbaar Domein van de Stad Antwerpen Ik hou mij dagelijks bezig met de inrichting van de publieke ruimte. Vandaar dat ik ook blij was om dhr. Goedbloed hier in Antwerpen te mogen aanhoren. Dergelijke strategieën kunnen we zeker ook in mijn stad toepassen: op een andere manier omgaan met het bufferen van water in plaats van enkel dure rioleringsstelsels aan te leggen. De rol en verantwoordelijkheid van de gemeenten inzake buffering wordt nog te weinig in de verf gezet, denk maar aan wadi s en open grachten. Natuurlijk is water in de straat of op een plein moeilijk politiek te verkopen, maar volgens mij is dat een kwestie van gewenning. Gert Verwaest, studiebureau Talboom Dergelijk evenement is van onschatbare waarde om de aandacht op de gevolgen van de klimaatsverandering te blijven vestigen. Het zijn de beleidsmakers die actie moeten ondernemen. Wij als studiebureau maken slechts een technische vertaling van een stedenbouwkundig concept dat al door anderen bepaald is. Ook bij de burgers zal er een mentaliteitswijziging moeten plaatsvinden. Waterbuffering op de straat wordt vandaag maatschappelijk niet aanvaard, terwijl daar zoveel potentieel in zit.

10 10 EEN HEMELWATERPLAN VOOR EEN VEILIGE EN AANTREKKELIJKE TOEKOMST Samen met de gemeente Wetteren heeft Aquafin een eerste concreet hemelwaterplan opgemaakt. Het brengt de lokale knelpunten in kaart en stelt uitvoerbare ruimtelijke maatregelen voor om hemelwater een plaats te geven in het centrum, nu en in de toekomst. Door de veranderingen in het klimaat wordt de beheersing van het hemelwater complexer. Gemeenten moeten bij hun ruimtelijke indeling rekening houden met meer regenwater en zwaardere piekbuien. Door nu werk te maken van een hemelwaterplan, kunnen de economische, maatschappelijke en ecologische kosten van het veranderende weerpatroon worden ingedijkt. Elke gemeente is natuurlijk uniek qua bebouwing, reliëf en waterlopen. Elke gemeente heeft ook zijn eigen financiële prioriteiten. Dat beseft Aquafin als geen ander. De voorbije maanden hebben wij onze kennis en onze ervaring benut om een pragmatische ruimtelijke visie voor hemelwater uit te werken, vertelt Danny Baeten, directeur Marketing en ICT. De gemeente Wetteren is tot nu toe gelukkig gespaard gebleven van wateroverlast op grote schaal, maar het bestuur vond het belangrijk om vooruit te denken en samen met ons werk te maken van een realistisch hemelwaterplan. Zowel Aquafin als de gemeente zijn tevreden met het resultaat: een plan met een duidelijke visie en voorstellen voor concrete ruimtelijke ingrepen op middellange en lange termijn. Studiewerk én veldwerk Om zo n hemelwaterplan te realiseren, brengt Aquafin de regenwaterafvoer in kaart, samen met de lokale waterlopen, om de huidige en toekomstige knelpunten bloot te leggen. We passen digitale terreinmapping toe om een zicht te krijgen op bovengrondse afstroming van verharde oppervlakten. Landschappelijke herinrichting om water te bufferen in de oude Molenbeekvallei in Wetteren.

11 11 Een rioolmodel brengt dan weer de ondergrondse afvoer - capaciteit in kaart. Ook het effect van verdere afkoppelingen wordt geanalyseerd. Onze experten integreren al deze gegevens tot een ruimtelijk voorstel voor de aanpak van hemelwater. Een hemelwaterplan opstellen, vraagt naast studiewerk vooral veel veldwerk. Tijdens elke fase van de opmaak van het hemel - water plan, moet er uitgebreid overleg plaatsvinden met het lokale bestuur. Om informatie te verzamelen over de waterdoor stroming in Wetteren, informeerden we bij de brandweer naar locaties met wateroverlast. Die gegevens kunnen we verder aanvullen via enquêtes bij de inwoners van bepaalde zones. Zolang het water niet in de huizen binnenloopt, melden buurtbewoners immers niet altijd aan de gemeente dat er water op straat blijft staan na een felle bui. Bestand tegen de tijd Het hemelwaterplan dat Aquafin opstelt, biedt de gemeente een waaier aan keuzes, die elk inpasbaar zijn in een achterliggende visie om ruimte te geven aan water in verstedelijkt gebied. Verschillende maatregelen kunnen elk hetzelfde doel bereiken. Nu het plan klaar is, is het aan het gemeentebestuur om te beslissen welke keuzes er gemaakt worden. Welke risico s vindt de gemeente aanvaardbaar en welke niet? Wat mag extra belevingswaarde voor de burgers kosten? Wordt er gekozen voor de maatregelen met de grootste ecologische meerwaarde, of het grootste effect op de waterafvoer? Doordat ons hemelwaterplan bestand is tegen de tijd, kunnen investeringen gepland en gespreid worden en keuzes mee evolueren met accentverschuivingen bij het bestuur, besluit Danny Baeten. Hoogtemodel van het centrum van Wetteren: een hoger gelegen centrum (groen), dat afwatert naar lager gelegen zones (paars). Knelpunten Plaatsgebonden maatregelen Afstromingsrichting Meer informatie over een hemelwater - plan in jouw gemeente? Koen De Winne,

12 12 ASSET MANAGEMENT VERMINDERT RIOLERINGSKOSTEN Een goed asset management zorgt ervoor dat de gemeenten hun budget precies aanwenden daar waar het nodig is, zowel voor de aanleg als het onderhoud van hun rioolstelsel. De aanleg en het onderhoud van rioleringen kost de gemeenten veel geld. In budgettair moeilijke tijden staat dit vaak niet hoog op de politieke agenda. De kosten die een rioolbreuk of een verstopping met zich meebrengen, zijn echter veel groter dan de investering die een gemeente kan doen om dergelijke situaties te vermijden. De juiste ingreep op het juiste moment Met een goed asset management wordt zowel de aanleg als het onderhoud van het rioleringstelsel tijdig ingepland en gebudgetteerd en haalt een gemeente het maximum uit haar budget. Bij asset management gaat het niet alleen om een goed beheer van de bestaande infrastructuur. Het bekijkt de totale levensduur van elk bedrijfsmiddel, in dit geval: buizen, pompen, bekkens, elektromechanica Van bij het ontwerp moet een gemeente de juiste beslissingen nemen om goed functionerende assets te hebben met een zo klein mogelijke onderhoudskost. Gemeenten beslissen nog te vaak op basis van de investerings - kost, zonder rekening te houden met de onderhouds- en renovatiekosten achteraf. Wanneer een riool, of een deel ervan, precies aan vervanging of renovatie toe is, is niet alleen op basis van ouderdom in te schatten. Door vervangingsinvesteringen en onderhoudswerken goed te plannen, zal het aantal incidenten met grote impact aanzienlijk verkleinen. Ook de juiste onderhoudsacties zijn niet met de natte vinger te plannen. Door te investeren in een goed asset management systeem dat verschillende factoren in rekening neemt, kunnen de juiste ingrepen op het juiste moment gebeuren. Te laat ingrijpen is altijd meerkost Riolen verouderen, verliezen sterkte of worden extern beschadigd waardoor ze de functie waarvoor ze zijn ontworpen niet meer kunnen vervullen. Het is niet mogelijk om exact te voorspellen wanneer een collector zal instorten, maar wel om te beoordelen of eventuele beschadiging voldoende ver gevorderd is om instorting waarschijnlijk te maken. Deze krater in een Vlaamse stad was s morgens nog een kleine verzakking die nauwelijks merkbaar was. s Avonds ging het al om een put met een doorsnede van 20 meter als gevolg van een rioolbreuk. Het prijskaartje van de herstellings kosten bedroeg maar liefst euro, de ecologische en maatschappelijke kosten nog niet meegerekend. Een asset studie voor (een deel van) het grondgebied ( euro) en preventieve renovatiekosten (in dit geval euro) waren dus aanzienlijk goedkoper geweest, zelfs als je de hele studiekost op deze ene locatie boekt.

Donderdag 9 februari 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Donderdag 9 februari 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Donderdag 9 februari 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vlario-studienamiddag Beleid en Overleg Vlaams Parlement Geachte aanwezigen, Welkom in het Vlaams

Nadere informatie

Gescheiden riolering voor bestaande woningen

Gescheiden riolering voor bestaande woningen Gescheiden riolering voor bestaande woningen een geschenk uit de hemel gebruik je nuttig. Daarom houden we hemelwater en afvalwater graag apart. WaT uit de hemel komt, hoort niet In de riolering Water

Nadere informatie

Uitnodiging infoavond

Uitnodiging infoavond Uitnodiging infoavond uw kenmerk ons kenmerk datum aantal bijlagen 20632A infoavond juni 2015 3 + folder contactpersoon tel. e-mail Rik Spanhove 03 450 45 45 contact@aquafin.be Werken in Sint-Kruis-Winkel:

Nadere informatie

UITNODIGING INFOAVOND

UITNODIGING INFOAVOND UITNODIGING INFOAVOND uw kenmerk ons kenmerk datum aantal pagina s 20219 infoavond mei 2010 6 contactpersoon tel. fax e-mail FreddySchampaert +32 (0)3 450 46 92 +32 (0)3 450 44 45 freddy.schampaert@aquafin.be

Nadere informatie

Heraanleg van de Maciebergstraat, Meulemanstraat en Voldersstraat

Heraanleg van de Maciebergstraat, Meulemanstraat en Voldersstraat Heraanleg van de Maciebergstraat, Meulemanstraat en Voldersstraat Oostkamp, 10 maart 2016 Beste bewoner De heraanleg van de Meuleman- en Voldersstraat staat al lang op het programma. Echter tot op vandaag

Nadere informatie

Uitnodiging infoavond

Uitnodiging infoavond Uitnodiging infoavond uw kenmerk ons kenmerk datum aantal pagina s 22.373 10/06/2015 3 contactpersoon tel. fax e-mail Tom Deweirdt +32 (0)3 450 46 86 +32 (0)3 450 44 45 tom.deweirdt@aquafin.be Werken in

Nadere informatie

Vrijdag 28 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Viering 20 jaar Aquafin - 1 oktober

Vrijdag 28 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Viering 20 jaar Aquafin - 1 oktober Vrijdag 28 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Viering 20 jaar Aquafin - 1 oktober Geachte genodigden, Hebt u al eens bij deze cijfers stilgestaan?

Nadere informatie

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte)

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Infomoment 24 maart 2016 Buurtcentrum De Dijk, Blankenbergse

Nadere informatie

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom Infovergadering project: Betonweg Ellikom Doortocht centrum Ellikom Infrax Elektriciteit Aardgas Kabeltelevisie Riolering De taken van Infrax riolering Investeringen Onderhoud en exploitatie Project ontwerpen

Nadere informatie

Rioleringsproject Gemeente Waasmunster. Infovergadering gemeente Waasmunster 1

Rioleringsproject Gemeente Waasmunster. Infovergadering gemeente Waasmunster 1 Rioleringsproject Gemeente Waasmunster Infovergadering gemeente Waasmunster 1 Inhoud Wie is RioP? Wat doet RioP? Doelstellingen project Wat is afkoppelen? Wat is een gemengd stelsel? Wat is een gescheiden

Nadere informatie

Vorselaar Noord fase 2 - Vroegeinde, Niemandshoek, Pallaaraard, Groenstraat, Klissenhoek, Maashoek-

Vorselaar Noord fase 2 - Vroegeinde, Niemandshoek, Pallaaraard, Groenstraat, Klissenhoek, Maashoek- Voorstelling bewonersvergadering 29 januari 2013 Project Wegenis- en rioleringswerken : Vorselaar Noord fase 2 - Vroegeinde, Niemandshoek, Pallaaraard, Groenstraat, Klissenhoek, Maashoek- Inhoud presentatie

Nadere informatie

Uitnodiging infoavond

Uitnodiging infoavond Uitnodiging infoavond uw kenmerk ons kenmerk datum aantal pagina s 20.123 infoavond september 2015 2 contactpersoon tel. e-mail Gertjan Winten (Aquafin) +32 (0)3 450 45 45 contact@aquafin.be Werken in

Nadere informatie

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Donderdag 22 maart 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Wereldwaterdag - Basisschool Heiende, Lokeren Geachte directeur en leerkrachten, Geachte burgemeester

Nadere informatie

Uitnodiging infoavond. Werken in Heuvelland - PS+PL Niepkerkestr&Steenwerkstr + grav.leiding Nieuwkerkestr Projectnummer 21857

Uitnodiging infoavond. Werken in Heuvelland - PS+PL Niepkerkestr&Steenwerkstr + grav.leiding Nieuwkerkestr Projectnummer 21857 Uitnodiging infoavond uw kenmerk ons kenmerk datum aantal bijlagen 21857 infoavond 2 mei 2014 3 contactpersoon tel. fax e-mail +32 (0)3 450 45 45 +32 (0)3 450 30 20 contact@aquafin.be Werken in Heuvelland

Nadere informatie

Project : DEE6C002 Gemeente : Deerlijk. Wouter Degroote, afkoppelingsdeskundige Aquafin

Project : DEE6C002 Gemeente : Deerlijk. Wouter Degroote, afkoppelingsdeskundige Aquafin Project : DEE6C002 Gemeente : Deerlijk Wouter Degroote, afkoppelingsdeskundige Aquafin 1 Inhoud Wie is RIOPACT? Wat doet RIOPACT? Wat is afkoppelen? Wat is een gemengd stelsel? Wat is een gescheiden stelsel?

Nadere informatie

STRATENPLAN MET IN HET ROOD AANDUIDING VAN HET TRACE

STRATENPLAN MET IN HET ROOD AANDUIDING VAN HET TRACE STRATENPLAN MET IN HET ROOD AANDUIDING VAN HET TRACE Bijlage 1 ALGEMENE PROJECTINFORMATIE Bijlage 2 Projectnummer: 20.185B Projectnaam: Collector Wellebeek De plannen voor dit project werden ontworpen

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

Louis Huybrechtsstraat - Aanleg riolering en wegenis -

Louis Huybrechtsstraat - Aanleg riolering en wegenis - Project Borsbeek: Louis Huybrechtsstraat - Aanleg riolering en wegenis - 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Louis Huybrechtsstraat 3. Gescheiden riolering 4. Afkoppeling praktisch

Nadere informatie

09/06/2015. Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle

09/06/2015. Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle 09/06/2015 Bewonersvergadering Wegenis- en rioleringswerken in de Akkerstraat (deel) te Malle 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling van het project 2. Detail voorstelling (door studiebureau) 3. Voorstelling

Nadere informatie

De brongerichte aanpak van de waterproblematiek Visie vanuit de gewestelijke overheid

De brongerichte aanpak van de waterproblematiek Visie vanuit de gewestelijke overheid De brongerichte aanpak van de waterproblematiek Visie vanuit de gewestelijke overheid Ingeborg Barrez Diensthoofd uitbouw en beheer saneringsinfrastructuur Inhoud Een brongerichte aanpak Visie Scheiden

Nadere informatie

Dorsthoeveweg en Brouwersdreef - Aanleg Riolering en wegenis -

Dorsthoeveweg en Brouwersdreef - Aanleg Riolering en wegenis - Voorstelling bewonersvergadering dag maand 2013 Project Bonheiden: Dorsthoeveweg en Brouwersdreef - Aanleg Riolering en wegenis - Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van

Nadere informatie

Infobrief. uw kenmerk ons kenmerk datum aantal pagina s 21896 infobrief maart 2012 6

Infobrief. uw kenmerk ons kenmerk datum aantal pagina s 21896 infobrief maart 2012 6 Infobrief uw kenmerk ons kenmerk datum aantal pagina s 21896 infobrief maart 2012 6 contactpersoon tel. fax e-mail Simon Lameire +32 (0)476 96 79 57 +32 (0)3 450 44 45 simon.lameire@aquafin.be Werken in

Nadere informatie

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Info-avond 24/04/2014 Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wettelijk kader Waarom scheiden? Wat is afkoppelen?

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

Infovergadering bewoners woensdag 19 januari 2011. www.mebumar.be

Infovergadering bewoners woensdag 19 januari 2011. www.mebumar.be Infovergadering bewoners woensdag 19 januari 2011 Programma 1. Verwelkoming Gemeente Hulshout 2. Voorstelling Hidrorio Gemeentelijke rioleringsbeheerder Pidpa/Hidrorio 3. Toelichting bij het ontwerp Studiebureau

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1

Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1 Herinrichting doortocht N79 16.12.2015 1 Agenda Verwelkoming door dhr. M. Vos, burgemeester Inleiding door dhr. G. Kersten, schepen van mobiliteit Toelichting ontwerpplannen door mevr. K. Loos, AWV Toelichting

Nadere informatie

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling Prof. dr. Patrick Meire Universiteit Antwerpen Ecosystem management research group De polders, tussen de kust en zandig/zandlemig

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata!

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata! Timing Start werken Voorbereidende werken: 26 januari (= weg afgesloten) Nutsmaatschappijen: 2 februari Aannemer wegenis: 16 maart Duur werkzaamheden wegenis 150 werkdagen Vermoedelijke einde der werken

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten

Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat. Gertjan Winten Aansluiting Pluimbroek Geraardsbergsestraat Gertjan Winten Waarom zijn we hier samen? Waarom deze werken? Wat gaat er veranderen? Hoe zullen de werken verlopen? Vragenronde 15-12-2010 Aquafin partner for

Nadere informatie

Uitnodiging infoavond

Uitnodiging infoavond Uitnodiging infoavond uw kenmerk ons kenmerk datum aantal bijlagen 20.217B infoavond december 2014 3 + folder contactpersoon tel. e-mail 03 450 45 45 contact@aquafin.be Werken in Mechelen: Verbindingsriolering

Nadere informatie

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR

Raming totaalproject: 6.277.804 EUR Project gemeente Schelle: Wegen- en rioleringsproject Steenwinkelstraat, Tuinlei, Hulstlei, A. Rodenbachplaats en Hoge Weg - Aanleg gescheiden riolering en wegenis - Status ontwerpfase - Raming totaalproject:

Nadere informatie

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Afkoppelen hemelwater Oude Pastoriebuurt Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Opening - welkom Ton van den Kerkhof Projectleider Roy Thijssen Adviseur riolering en water Luuk

Nadere informatie

Dinsdag 22 maart 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Dinsdag 22 maart 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 22 maart 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Wereldwaterdag Vlaams Partnerschap Water voor Ontwikkeling Gent, Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening

Nadere informatie

Drainage. Horizontaal en Verticaal. www.infiltratie.com. Ontdek de mogelijkheden van regenwater. Regenwater. Woningbouw. Regenwater.

Drainage. Horizontaal en Verticaal. www.infiltratie.com. Ontdek de mogelijkheden van regenwater. Regenwater. Woningbouw. Regenwater. Drainage Horizontaal en Verticaal Woningbouw Drinkwater utiliteitsbouw Grijswater Afkoppelen & infiltratie Afvalwater Breaktanks DEHOUST Tanks www.infiltratie.com Ontdek de mogelijkheden van regenwater

Nadere informatie

Doornbergstraat De Egdstraat, Hamerstraat, Grote Meur, Langdorpsesteenweg, Testeltsesteenweg, Peperstraat, Buikpoelstraat & Broekstraat

Doornbergstraat De Egdstraat, Hamerstraat, Grote Meur, Langdorpsesteenweg, Testeltsesteenweg, Peperstraat, Buikpoelstraat & Broekstraat Doornbergstraat De Egdstraat, Hamerstraat, Grote Meur, Langdorpsesteenweg, Testeltsesteenweg, Peperstraat, Buikpoelstraat & Broekstraat TOELICHTING BIJ AFKOPPELINGEN OP PRIVAAT DOMEIN 1 6 JUNI 2012, THEATERZAAL

Nadere informatie

Dinsdag 1 mei 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Inhuldiging visdoorgang Poekebeek - Nevele

Dinsdag 1 mei 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Inhuldiging visdoorgang Poekebeek - Nevele Dinsdag 1 mei 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Inhuldiging visdoorgang Poekebeek - Nevele Geachte burgemeester (Cornelis) en schepenen, Geachte mandatarissen,

Nadere informatie

De strijd tegen de overstromingen in Ronse

De strijd tegen de overstromingen in Ronse 1 De strijd tegen de overstromingen in Ronse ir Annie Vanslambrouck Grontmij Belgium STAR-FLOOD, 26 maart 2015 1 Inhoud 2 Waarom is Ronse gevoelig voor overstromingen? Hoe werd het probleem aangepakt (studie)?

Nadere informatie

Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen

Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen Urbanisatie en klimaatverandering: zowel meer droogte als meer overstromingen in Vlaanderen prof. dr. ir. Patrick Willems KU Leuven Departement Burgerlijke Bouwkunde Afdeling Hydraulica Kasteelpark Arenberg

Nadere informatie

watermanagement Alles over uw rioolaansluiting informatie voor eigenaren van woningen of andere panden

watermanagement Alles over uw rioolaansluiting informatie voor eigenaren van woningen of andere panden watermanagement Alles over uw rioolaansluiting informatie voor eigenaren van woningen of andere panden Waarom deze folder? Iedere woning en elk bedrijf in Rotterdam hebben een aansluiting op de gemeentelijke

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? l 1. 120 liter l 2. 80 liter l 3. 200 liter 2.

Nadere informatie

Rozebeke. Steven Buyens Dave Delrue Tom Deweirdt Thomas De Lathauwer

Rozebeke. Steven Buyens Dave Delrue Tom Deweirdt Thomas De Lathauwer Rozebeke Steven Buyens Dave Delrue Tom Deweirdt Thomas De Lathauwer Werken aan zuiver water Vragenronde De werken, riolering en KWZI Afkoppelingen Impact op het dagelijks leven Resultaat 15-12-2010 Aquafin

Nadere informatie

3/20/2014. Rioolbeheerplan Turnhout. 0. Inhoud. 1. Situering -Doel -Aanpak

3/20/2014. Rioolbeheerplan Turnhout. 0. Inhoud. 1. Situering -Doel -Aanpak 0. Inhoud 1. Situering -Doel -Aanpak Toelichting 18/03/2014 Rioolbeheerplan Turnhout 2. Toepassing op rioolstelsel Turnhout - Kengetallen gemeentelijk stelsel - Strategische zones - Risico - Actielijsten

Nadere informatie

ons resultaat jouw inzet Zuivere waterlopen Talent & techniek Elke dag is anders Welkom bij een onderneming in beweging

ons resultaat jouw inzet Zuivere waterlopen Talent & techniek Elke dag is anders Welkom bij een onderneming in beweging jouw inzet Talent & techniek ons resultaat Zuivere waterlopen Elke dag is anders Welkom bij een onderneming in beweging maandag Zet je talent & techniek in voor zuivere waterlopen Met zin beginnen s ochtends

Nadere informatie

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00

Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Keynote Future Green City 26 november 2015 10.30-12.00 Thema: Leven met water in de stad Speech: - Geweldig om zoveel professionals bezig te zien met groen en water in stedelijk gebied! - In het Deltaprogramma

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Wendy Francken Directeur VLARIO Inhoud Wetgevend kader Draagvlak Enkele technische aspecten Kosten en baten Duurzaamheid Wetgevend kader Waarom afkoppelen? vermindering

Nadere informatie

Raineo : de oplossing voor het beheer van regenwater Vanaf nu is wateroverlast geen natuurverschijnsel, maar een keuze!

Raineo : de oplossing voor het beheer van regenwater Vanaf nu is wateroverlast geen natuurverschijnsel, maar een keuze! Raineo : de oplossing voor het beheer van regenwater Vanaf nu is wateroverlast geen natuurverschijnsel, maar een keuze! Parkeren of aanleggen? 2 Raineo : wateroverlast is een keuze! Wij ervaren allemaal

Nadere informatie

Op naar proper water in 2015!

Op naar proper water in 2015! Op naar proper water in 2015!! De Europese Kaderrichtlijn water, het decreet Integraal Waterbeleid en Vlarem I en II verplichten ons tot het voeren van een integraal Stedelijk waterbeleid. Dit gaat voornamelijk

Nadere informatie

DW-CLEANING TURNHOUT

DW-CLEANING TURNHOUT SPECIALIST IN REINIGEN VAN: - ZONNEPANELEN, - DAKEN, - DAKGOTEN, - OPRITTEN, - PANELEN, - DAKGOTEN - GEVELS - SCHOORSTENEN COATING VAN DAKEN,.. DW-CLEANING TURNHOUT VOOR VRIJBLIJVENDE OFFERTE TEL: 0497/O7.65.02

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 10 MAART 1999. - Omzendbrief OW98/4 betreffende aanleg van riolen langs gewestwegen. - Deelname in de kosten door de administratie Wegen en Verkeer (AWV). - Trefwoorden

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Investeer in zuiver water en sanitaire voorzieningen

Investeer in zuiver water en sanitaire voorzieningen Investeer in zuiver water en sanitaire voorzieningen Betere sanitaire voorzieningen en drinkbaar water in 15 dorpen in en rond Businga op het Congolese platteland. Het tekort aan zuiver water is schrijnend

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Ingeborg Barrez

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Ingeborg Barrez Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Ingeborg Barrez Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Opmaak

Nadere informatie

De pijlers van het rioolbeleid in een notendop

De pijlers van het rioolbeleid in een notendop De pijlers van het rioolbeleid in een notendop u aangeboden door InterRio Waarom investeren in riolering? Europese doelstellingen Investeringen Inventarisatie, onderzoek, onderhoud Privéwaterafvoer Financiering

Nadere informatie

Leegstede - Eertbolweg - Aanleg riolering -

Leegstede - Eertbolweg - Aanleg riolering - Voorstelling infovergadering bewoners 22 november 2011 Pidpa Riolering in Malle: Leegstede - Eertbolweg - Aanleg riolering - Agenda 1. Voorstelling 2. Vragen? Voorstelling Pidpa Riolering Pidpa = opdrachthoudende

Nadere informatie

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013

Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen. VVSG 22 oktober 2013 Afkoppelen van regenwater: praktijkvoorbeelden uit Nijmegen en Vlaanderen VVSG 22 oktober 2013 Programma Korte voorstelling Afkoppelen van hemelwater in Vlaanderen Plan van aanpak afkoppelingen Infrax

Nadere informatie

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water or o v d a l b Werk eerling de l werken aan zuiver water 1. Verbind wat bij elkaar past RWZI Naam van de Vlaamse waterzuiveringsmaatschappij Drinkwater Oppervlaktewater Grondwater Leidingwater uit de kraan

Nadere informatie

Programma van de avond: vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst. Positie vgrp5 gemeentebeleid. Even voorstellen. Relaties met beleid / plannen

Programma van de avond: vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst. Positie vgrp5 gemeentebeleid. Even voorstellen. Relaties met beleid / plannen vgrp 2015-2019 Inwonersbijeenkomst 8 Januari 2015 19:45 20:00 20:05 20:15 22:00 Programma van de avond: Welkom en voorstelronde Toelichting doel bijeenkomst Wat is een vgrp? Gesprek met de inwoners adv

Nadere informatie

Verslag raadscommissie Openbare Werken: 5 november 2014

Verslag raadscommissie Openbare Werken: 5 november 2014 Verslag raadscommissie Openbare Werken: 5 november 2014 Openbare zitting: Aanwezige leden: Erwin Cleopater (voorzitter), Myriam Van Tricht, René De Becker, Julia De Coster, Tom Jespers, Melody Debaetselier

Nadere informatie

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering BIODIVERSITEIT RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering DUURZAME ONTWIKKELING INTEGRAAL WATERBEHEER BIODIVERSITEIT Wat? Belang?

Nadere informatie

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen.

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FICHE 5 - POMPPUTTEN EN BUFFERPUTTEN //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Werken in Kleit. Aanleg gescheiden riolering in Kleitkalseide - Lievevrouwdreef. Sophie Coene

Werken in Kleit. Aanleg gescheiden riolering in Kleitkalseide - Lievevrouwdreef. Sophie Coene Werken in Kleit Aanleg gescheiden riolering in Kleitkalseide - Lievevrouwdreef Sophie Coene Werken aan zuiver water De werken Impact op het dagelijks leven Resultaat Nieuwe wegenis Afkoppelen 15-12-2010

Nadere informatie

Herinrichting Eikendreef, Beukendreef, Kochdreef, Oude Baan, Wielewaaldreef, Nachtegaaldreef, Ringdreef en Rode Dreef

Herinrichting Eikendreef, Beukendreef, Kochdreef, Oude Baan, Wielewaaldreef, Nachtegaaldreef, Ringdreef en Rode Dreef Herinrichting Eikendreef, Beukendreef, Kochdreef, Oude Baan, Wielewaaldreef, Nachtegaaldreef, Ringdreef en Rode Dreef TOELICHTINGSVERGADERING 24 maart 2015 1 inleiding Ligging Beukendreef Oude Baan Kochdreef

Nadere informatie

INFOAVOND 16 mei 2013. Wegenis- en rioleringswerken Sint-Kruis-Winkel

INFOAVOND 16 mei 2013. Wegenis- en rioleringswerken Sint-Kruis-Winkel INFOAVOND 16 mei 2013 Wegenis- en rioleringswerken Sint-Kruis-Winkel INHOUD Waterzuivering in Vlaanderen Herinrichting wegen Rioleringswerken Timing Scheiding regenwater en afvalwater op privaat domein

Nadere informatie

EEN BODEM VOOR WATER

EEN BODEM VOOR WATER EEN BODEM VOOR WATER Hemel en grondwaterbeleid Breda 2011 RWZI De gemeente is verantwoordelijk voor de afvoer van afvalwater naar de rioolwaterzuivering (RWZI: een soort wasmachine voor water). RWZI De

Nadere informatie

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014

Integraal Waterplan Haarlem. Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Integraal Waterplan Haarlem Erhard Föllmi afd. OGV/SZ 17 sept. 2014 Inhoud presentatie 1. Enkele begrippen 2. Waterplan Haarlem Aanleiding en doel Gerealiseerde maatregelen Actualisatie Geplande maatregelen

Nadere informatie

2.4 Transport. Figuur 21 : Dichtheid van de drie types vee op het niveau van de clusters

2.4 Transport. Figuur 21 : Dichtheid van de drie types vee op het niveau van de clusters IV. Beschrijving van de drijvende krachten en Analyse van druk en impact Figuur 21 : Dichtheid van de drie types vee op het niveau van de clusters 15 100 Aantal per ha BLO (runderen en varkens) 12 9 6

Nadere informatie

DSI regenwater infiltratie.

DSI regenwater infiltratie. DSI regenwater infiltratie. De adequate oplossing van een actueel probleem. Klimaatverandering. Het klimaat verandert. Met als gevolg een toename van de duur en frequentie van wateroverlast, verkeersonveiligheid

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. HUIS & TUIN www.hydrorock.com Particuliere markt en watermanagement De klimaatverandering zorgt voor meer en heviger regenbuien waardoor

Nadere informatie

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder in de tuin Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder Wateroverlast door verandering van het klimaat Een wadi is een verlaging in een grasveld of tuin, waar water

Nadere informatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie Deel 1. Inlichtingen te verstrekken door de particulier 1. Administratieve gegevens Naam aanvrager:... Adres aanvrager:... Adres installatie (enkel indien verschillend van adres aanvrager):... Nummer financiële

Nadere informatie

Waterhuishoudingsplan Schaapsloop voorbereiding rioolmaatregelen

Waterhuishoudingsplan Schaapsloop voorbereiding rioolmaatregelen Waterhuishoudingsplan Schaapsloop voorbereiding rioolmaatregelen Inventarisatie bereikbaarheidsplan, sessie 1 Maandag 10 juni 2013, Sloperbedrijf Van Putten Angela de Vries Rob de Haas Gemeente Valkenswaard

Nadere informatie

Infobrief. Werken in Kalmthout: Aanleg riolering en fietspad in de Brasschaatsesteenweg Projectnummer KAL3010

Infobrief. Werken in Kalmthout: Aanleg riolering en fietspad in de Brasschaatsesteenweg Projectnummer KAL3010 Infobrief uw kenmerk ons kenmerk datum aantal bijlagen KAL3010 infobrief juni 2010 4 contactpersoon tel. fax e-mail Xenia Luxem +32 03 450 46 53 +32 03 450 44 45 xenia.luxem@aquafin.be Erik van Belle +32

Nadere informatie

Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen

Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen Colofon Dit is een uitgave van de gemeente Zeewolde Augustus 2011 Oplage: 2500 exemplaren Fotografie Gemeente Zeewolde fresh fotooz Productie

Nadere informatie

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Voor: Opgesteld door: Versie 1 (14-06-2012) Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Dit document bevat 11 bladzijden. Ons kenmerk: 19312RA-MW-LED

Nadere informatie

Water weg. Over regen- en afvalwater en waar dat naar toe gaat

Water weg. Over regen- en afvalwater en waar dat naar toe gaat Water weg Over regen- en afvalwater en waar dat naar toe gaat 1 2 Water weg Over regen- en afvalwater en waar dat naar toe gaat 3 In het afvoerputje van de keuken, het bad of de douche. In het gat van

Nadere informatie

Het WC². Riolering in de niet zo verre toekomst. Marije Stronks

Het WC². Riolering in de niet zo verre toekomst. Marije Stronks Het WC² Riolering in de niet zo verre toekomst Marije Stronks Ergens in Nederland in de niet zo verre toekomst in een Water Controle Centre (WC² ) verschijnt een venster voor één van de dienstdoende tacerators

Nadere informatie

Infovergadering Zoutleeuw. 10 november 2015

Infovergadering Zoutleeuw. 10 november 2015 Infovergadering Zoutleeuw 10 november 2015 Aanleiding van info-vergadering: Zoutleeuw wordt regelmatig getroffen door wateroverlast. Voorstellen toelichten om wateroverlast structureel te voorkomen. 2

Nadere informatie

Naam: WATER. pagina 1 van 8

Naam: WATER. pagina 1 van 8 Naam: WATER Geen leven zonder water Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

Stromingsbeeld Rotterdam

Stromingsbeeld Rotterdam Rotterdam centraal en Provenierswijk Bert de Doelder 17-4-2014 Stromingsbeeld Rotterdam Z Maas Freatische grondwaterstand N diepe polders NAP 6,2 m holocene deklaag NAP -5 m 1e watervoerend pakket 1e

Nadere informatie

Paraatheid en noodplanning als laatste stap in waterveiligheid: het BNIP wateroverlast van Poperinge. 22 oktober 2013

Paraatheid en noodplanning als laatste stap in waterveiligheid: het BNIP wateroverlast van Poperinge. 22 oktober 2013 Paraatheid en noodplanning als laatste stap in waterveiligheid: het bijzonder noodinterventieplan wateroverlast van In alle stilte Geschiedenis De zomeroverstromingen van juli 2005 in het IJzerbekken brachten

Nadere informatie

Stedelijk aanmoedigingsreglement inzake de aanleg van een hemelwaterinstallatie bij bestaande particuliere gebouwen

Stedelijk aanmoedigingsreglement inzake de aanleg van een hemelwaterinstallatie bij bestaande particuliere gebouwen Stedelijk aanmoedigingsreglement inzake de aanleg van een hemelwaterinstallatie bij bestaande particuliere gebouwen Artikel 1 - Definities Hemelwater Hemelwaterinstallatie Horizontale dakoppervlakte Verharde

Nadere informatie

Afkoppeling en lozing van hemelwater en afvalwater van gebouwen bij de aanleg van een gescheiden riolering of op eigen initiatief

Afkoppeling en lozing van hemelwater en afvalwater van gebouwen bij de aanleg van een gescheiden riolering of op eigen initiatief SUBSIDIEREGLEMENT Afkoppeling en lozing van hemelwater en afvalwater van gebouwen bij de aanleg van een gescheiden riolering of op eigen initiatief Artikel 1 Artikel 2 Definities Hemelwater: Verzamelnaam

Nadere informatie

Het riool. Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool?

Het riool. Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool? Het riool Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool? Rioolverstopping? Wat is een verstopping? Er is een verstopping als water in uw huis niet meer weg kan. U merkt dat bijvoorbeeld doordat

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg»

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» «Historisch Koekelberg» in enkele cijfers Gewestelijke toelage : 11.000.000 Federale

Nadere informatie

Klimaatverandering en klimaatscenario s in Nederland

Klimaatverandering en klimaatscenario s in Nederland Page 1 of 6 Klimaatverandering en klimaatscenario s in Nederland Hoe voorspeld? Klimaatscenario's voor Nederland (samengevat) DOWNLOAD HIER DE WORD VERSIE In dit informatieblad wordt in het kort klimaatverandering

Nadere informatie

Heraanleg Servaas Daemsstraat (deel), Brouwerijstraat, Woud en Mussenblok (deel)

Heraanleg Servaas Daemsstraat (deel), Brouwerijstraat, Woud en Mussenblok (deel) Heraanleg Servaas Daemsstraat (deel), Brouwerijstraat, Woud en Mussenblok (deel) Opdrachtgever stadsbestuur Herentals Projectleider Gino Verschueren VESTIGINGEN : ANTWERPEN HASSELT GENT LEUVEN NAMUR Studiebureau

Nadere informatie

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie.

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. Versie 28 februari 2014 Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. 250 miljoen euro per jaar wordt geraamd als extra onderhoudskosten voor infrastructuur (wegen en rioleringen)

Nadere informatie

Wat de waterschappen voor je doen.

Wat de waterschappen voor je doen. Niet bang voor water? Wat de waterschappen voor je doen. Katrina, New Orleans 1 Hoofdstuk 1 - Wat het waterschap voor je doet 1.1 Waterschap is functionele democratie met vier kerntaken Positie van de

Nadere informatie

Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Watering van Sint-Truiden. (enkel het gesproken woord telt)

Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Watering van Sint-Truiden. (enkel het gesproken woord telt) Vrijdag 6 mei 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Watering van Sint-Truiden (enkel het gesproken woord telt) Geachte voorzitter van de Watering, Mevrouw

Nadere informatie

SUNDISC BADEN IN DE LUXE VAN NATUURLIJKE WARMTE

SUNDISC BADEN IN DE LUXE VAN NATUURLIJKE WARMTE SUNDISC BADEN IN DE LUXE VAN NATUURLIJKE WARMTE NATUURLIJKE LUXE Een frisse duik na een lange werkdag. Samen baantjes trekken. De kinderen zien opgaan in spetterend plezier. En dat allemaal onder de blote

Nadere informatie

Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA) Stad Geel. Luc Vleugels

Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA) Stad Geel. Luc Vleugels Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA) Stad Geel Luc Vleugels Waarom zijn we hier samen? Waarom individuele zuivering? Wat is een IBA? Wat moet er rondom de woning gebeuren? Wat met het regenwater?

Nadere informatie

Stedelijke Wateropgave

Stedelijke Wateropgave Stedelijke Wateropgave Vergelijking normen voor water op straat en inundatie Stichting RIONED Voorwoord Er is een norm voor het optreden van water op straat in relatie tot de capaciteit van de riolering

Nadere informatie

Informatieavond 30 maart 2015 Verbindingsriolering en overstromingsbescherming. Kauwereelstraat. Verslag

Informatieavond 30 maart 2015 Verbindingsriolering en overstromingsbescherming. Kauwereelstraat. Verslag 1 Informatieavond 30 maart 2015 Verbindingsriolering en overstromingsbescherming Kauwereelstraat Verslag Burgemeester Daniëls verwelkomt de aanwezigen en kadert het verloop van de avond. Hij geeft het

Nadere informatie