Inleiding Vóór de operatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inleiding Vóór de operatie"

Transcriptie

1 Darmkanker

2 2

3 Inleiding Als u deze folder krijgt heeft u zojuist een gesprek gehad met uw chirurg. Uit het onderzoek is gebleken dat u dikke darmkanker heeft. In deze folder leggen we de behandelmogelijkheden uit. Vóór de operatie U hebt vóór de operatie een gesprek met de coloncareverpleegkundige van de Ommelander Ziekenhuis Groep. Daarin krijgt u informatie over de voorbereiding, de operatie en de periode erna. Als er bij u een stoma(kunstmatige opening) aangelegd moet worden bespreken we dat uitvoerig met u. U hebt ruim de gelegenheid om uw vragen te stellen. Bent u in de periode voor de operatie meer dan 5-10% afgevallen of zijn er andere problemen rondom eten en drinken, dan zal de coloncareverpleegkundige u doorverwezen naar een diëtiste. 3

4 De fysiotherapeut zal u voor de operatie ademhaling- en mobilisatie oefeningen geven zodat u sneller hersteld bent na de operatie. Voor de operatie gaat u ook naar het spreekuur van de narcotiseur(=anesthesiespreekuur). Hij of zij zal u vertellen wat u moet doen en laten voor de operatie. Na dit gesprek ontvangt u van de afdeling Patiëntenlogistiek bericht wanneer u wordt opgenomen en geopereerd. Operatiemogelijkheden U kunt op 2 verschillende manieren geopereerd worden: het verwijderen van een stuk dikke darm met aanleg van een stoma (kunstmatige opening) of het verwijderen van een stuk dikke darm zonder aanleg van een stoma. Beide operaties vinden plaats onder algehele anesthesie (narcose). Als de chirurg met u heeft overlegd dat hij volgens het zogenaamde ERAS- protocol opereert, dan vindt u meer informatie over deze soort operatie in de patiënteninformatiefolder bij het ERAS-programma Versneld herstel na darmchirurgie. De operatie Bij dikke darmkanker wordt de tumor in de dikke darm samen met een gezond stuk darm verwijderd. Ook verwijdert de chirurg de bijbehorende lymfeklieren. Soms is het technisch niet mogelijk om de darmen weer aan elkaar te maken. De stoma 1. dikke darm 2. dunne darm 3. stoma 4

5 In dat geval moet er een stoma aangelegd worden. De lengte van de operatie is sterk afhankelijk van het soort operatie. Bij het aanleggen van de stoma brengt de arts het darmdeel dat de stoma gaat vormen door een opening, ter grootte van een euro, door de buikwand naar buiten. Vervolgens hecht de chirurg de darm vast aan de huid. De binnenzijde van de darm (het slijmvlies) vormt dus de zichtbare stoma. Na de operatie wordt er een opvangzakje geplaatst over de stoma. De plaats waar de stoma aangelegd wordt, hangt af van een aantal factoren. De coloncareverpleegkundige bepaalt in overleg met u de voorkeursplaats voor de stoma. Die plaats hangt af van de vorm en de plooien van de buik en van de kleding dat u draagt. In geval van een spoedoperatie is die plaatsbepaling veel moeilijker. De plaats hangt dan helemaal af van de bevindingen tijdens de operatie. De meest voorkomende plaats voor een stoma is de rechter- of linkeronderbuik. De anesthesist dient de narcose toe en de chirurg voert de operatie uit. Het weefsel dat de chirurg wegneemt, wordt opgestuurd voor microscopisch onderzoek naar het pathologisch laboratorium. De operatie duurt gemiddeld twee uur. Direct na de operatie Zodra de operatie achter de rug is, belt de verpleegkundige met uw familie om te vertellen hoe uw toestand op dat moment is. Na de operatie zult u wondpijn hebben. U krijgt pijnbestrijding via de katheter in de rug. De verpleegkundige zal u regelmatig vragen om de pijn een cijfer te geven. Dit doen we om uw pijn na de operatie zo goed mogelijk te bestrijden. Als u een stoma hebt gekregen, is er om de stoma een plak en een doorzichtig zakje op de buik geplakt, die de ontlasting opvangt. De dagen na de operatie In de dagen na de operatie gaat het erom dat u zo snel mogelijk weer in beweging komt. 5

6 Ook moet u proberen weer zo snel mogelijk wat te drinken en te eten. Eten zal eerst vloeibaar zijn en als de darmen weer in beweging komen dan mag u licht verteerbaar eten hebben. Kunt u na een paar dagen toch nog geen eten verdragen dan krijgt u voeding via een infuus. Om goed te kunnen bewegen en te kunnen eten is het belangrijk dat pijn en misselijkheid goed bestreden worden. De afdelingsverpleegkundige en de fysiotherapeut zullen u hierin begeleiden. Als u darmen weer op gang zijn en u bent in staat om u weer zelf te wassen en een beetje rond te lopen dan mag u weer naar huis. Thuis zal u nog verder moeten herstellen van de operatie. Uitslag weefselonderzoek Tijdens de operatie heeft de chirurg ook een beetje weefsel weggenomen dat hij opstuurt voor onderzoek. Gewoonlijk is de uitslag van het weefselonderzoek binnen zeven werkdagen bekend. U hoort deze uitslag van de chirurg. De chirurg bespreekt met u of nabehandeling wel of niet nodig is. Wij raden u aan om bij dit gesprek een naaste mee te nemen. Complicaties Na iedere operatie kunnen complicaties optreden zoals een long- of blaasontsteking of een bloeding. De belangrijkste complicaties na een dikke darmoperatie zijn: Naadlekkage, een lek op de plaats waar de darm, nadat het zieke stuk is verwijderd, weer aan elkaar is gemaakt. De inhoud van de darm lekt weg in de buik en kan voor ontsteking van het buikvlies zorgen. De symptomen zijn: bolle, gespannen buik, misselijkheid en braken, koorts, buik- pijn. Wanneer er sprake is van een naadlekkage, wordt u opnieuw geopereerd. Wondinfectie, een ontsteking van de huid op de plaats van de hechtingen. De symptomen zijn roodheid van de huid of lekken van wondvocht. Het is belangrijk, dat u contact opneemt met de dienstdoende chirurg/ artsassistent, wanneer uw toestand na enkele dagen thuis achteruitgaat, bijvoorbeeld door buikpijn, braken of hevige rugpijn. Hier volgt het telefoonnummer: 6

7 Dienstdoende chirurg/ arts-assistent Polikliniek Chirurgie, tussen 8.00 en uur, telefoonnummer Na uur en in de weekenden via de arts-assistent, telefoonnummer Als nabehandeling nodig is Soms is een operatie alleen niet voldoende om de tumor te bestrijden. Dan is er een nabehandeling nodig. Een nabehandeling kan bestaan uit chemotherapie en/of radiotherapie en/of immunotherapie. Wat in uw geval medisch gezien de beste behandeling is, beslist de chirurg niet alleen. Een team van consulenten beoordeelt samen uw situatie. Chemotherapie Chemotherapie is een behandeling met medicijnen, cytostatica genoemd, die erop gericht is om het proces van celdeling stop te zetten. Alle delende cellen- dus ook normale cellen- worden hierdoor getroffen, maar met name kankercellen omdat daarvan relatief meer bezig zijn met deling. De gewone cellen herstellen zich na de chemokuur. Deze kuur vindt plaats in de Ommelander Ziekenhuis Groep. De chirurg verwijst u naar een internist. Deze houdt u gedurende de chemotherapie onder controle. De medicijnen krijgt u meestal per infuus toegediend gedurende een aantal uren of dagen. Als u deze behandeling krijgt, wordt u uitvoerig ingelicht door de internist en de oncologieverpleegkundige hoe en wat de chemotherapie werkt. Bijwerkingen Cytostatica tasten naast kankercellen ook gezonde cellen aan. Daardoor kunnen onaangename bijwerkingen optreden. Haaruitval, misselijkheid, braken, darmstoornissen, een verhoogd risico op infecties en vermoeidheid zijn hiervan enkele voorbeelden. Acute misselijkheid en overgeven zijn meestal te bestrijden met medicijnen. De bijwerkingen verminderen doorgaans geleidelijk nadat de cytostaticatoediening is beëindigd. Maar kunt u nog lang na de behandeling (erg) moe zijn. Of u last krijgt van bijwerkingen hangt ondermeer af van de soorten en hoeveelheden cytostatica die u krijgt. Als gevolg van de behandeling met 7

8 cytostatica kan onvruchtbaarheid optreden, soms blijvend. Patiënten die mogelijk (nog) kinderen willen, kunnen dit het beste vóór aanvang van de behandeling met hun specialist bespreken. Bestraling (radiotherapie) Bestraling vindt plaats in het UMCG in Groningen en wordt voornamelijk toegepast bij patiënten met een tumor in de endeldarm. Bestraling is een plaatselijke behandeling, met als doel de kankercellen te vernietigen, terwijl de gezonde cellen zoveel mogelijk gespaard blijven. Kankercellen verdragen straling slechter dan gezonde cellen en herstellen zich er minder goed van. Gezonde cellen herstellen zich over het algemeen wel. Bij bestraling komt de straling uit een bestralingstoestel. Bestraling van de endeldarm vindt meestal vóór de operatie plaats (voorbestraling). Het doel is de tumorcellen daarmee minder levensvatbaar te maken. Als er na de operatie tumorcellen in het lichaam zijn achtergebleven, is het risico kleiner dat zij opnieuw tot een gezwel uitgroeien. Ook kan bestraling vóór de operatie gericht zijn op het verkleinen van een dieper doorgegroeide tumor, zodat deze bij de operatie beter te verwijderen is. Een voorbestraling kan bestaan uit een korte of lange kuur. De keuze hangt af van de mate waarin de tumor is doorgegroeid en de plaats waar de tumor zich bevindt. Een korte kuur bestaat uit vijf bestralingen in één week. In die week krijgt u dagelijks gedurende een aantal minuten een kleine dosis straling. Binnen één week daarna vindt de operatie plaats. Bij een lange kuur krijgt u vier tot zes weken lang vijf maal per week bestraling. Aan de lange voorbestraling voegt de arts meestal ook chemotherapie, in de vorm van tabletten toe. De operatie vindt dan na minimaal zes weken na de bestraling plaats. Immunotherapie Immunotherapie is een behandeling met medicijnen die een afweerreactie tegen kankercellen stimuleert. Deze behandeling vindt in de Ommelander Ziekenhuis Groep plaats. 8

9 Hulp en informatie De coloncareverpleegkundige Zij geeft uitleg over de operatie en de verzorging van de stoma. Aanwezig: Op dinsdag of op de donderdag van uur tot uur. Telefoonnummer Verpleegafdeling Oost 3 Voor vragen of onduidelijkheden nadat u weer thuis bent. Telefoonnummer Oncologieverpleegkundige Zij geeft uitleg over de eventuele chemotherapie. Telefoonnummer De Hulp-en Informatielijn van de Nederlandse Kankerbestrijding (KWF) Telefoonnummer Telefonisch spreekuur (elke werkdag). Van tot uur en van tot uur. MaagLeverDarmStichting Telefoonnummer (030) Infolijn: (0900) elke werkdag van 9.00 tot uur. Nederlandse Stomavereniging Telefoonummer (0346)

10 Reacties Wij willen graag weten of de folder voldoet. Als u op- of aanmerkingen heeft of van mening bent dat bepaalde informatie ontbreekt, dan horen we dat graag van u. U kunt uw reactie kenbaar maken bij de verpleegkundigen van de afdeling. Met uw reactie kunnen we verder werken aan verbetering van onze service. Uw reactie kunt u sturen naar: Ommelander Ziekenhuis Groep, locatie Lucas Secretariaat Raad van Bestuur Antwoordnummer WB Winschoten 10

11 11

12 Ommelander Ziekenhuis Groep, locatie Lucas Gassingel CX Winschoten Postbus RA Winschoten Telefoon: Web: (01-11) OZG, locatie Lucas 12

Inleiding Vóór de operatie

Inleiding Vóór de operatie Darmkanker Inleiding Als u deze folder krijgt heeft u zojuist een gesprek gehad met uw chirurg. Uit het onderzoek is gebleken dat u dikke darmkanker heeft. In deze folder leggen we de behandelmogelijkheden

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Patiënteninformatie bij het ERAS programma

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Patiënteninformatie bij het ERAS programma Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Patiënteninformatie bij het ERAS programma PATIËNTENINFORMATIE BIJ HET ERAS PROGRAMMA INLEIDING ERAS is een afkorting van de engelse woorden: Enhanced Recovery After Surgery,

Nadere informatie

Thuis herstellen na een darmoperatie. Chirurgie

Thuis herstellen na een darmoperatie. Chirurgie Thuis herstellen na een darmoperatie Chirurgie Onlangs heeft u in het ziekenhuis een darmoperatie ondergaan volgens het versneld herstel programma. Deze folder informeert u over de herstelperiode na de

Nadere informatie

E R A S, her s t e l p r o g r a m m a n a e e n d i k k e d a r m o p e r a t i e

E R A S, her s t e l p r o g r a m m a n a e e n d i k k e d a r m o p e r a t i e E R A S, her s t e l p r o g r a m m a n a e e n d i k k e d a r m o p e r a t i e Deze informatiefolder geeft u informatie over het ERAS herstelprogramma na een dikke darmoperatie. Het is goed u te realiseren

Nadere informatie

Verwijderen van een borst (ablatio)

Verwijderen van een borst (ablatio) Verwijderen van een borst (ablatio) Inleiding Als u deze folder krijgt, heeft u zojuist een gesprek gehad met uw chirurg. Uit onderzoek is gebleken dat u borstkanker heeft. In principe zijn bij borstkanker

Nadere informatie

I N F O R M A T I E. o v e r borstsparende operatie met of zonder poortwachtersklier

I N F O R M A T I E. o v e r borstsparende operatie met of zonder poortwachtersklier I N F O R M A T I E o v e r borstsparende operatie met of zonder poortwachtersklier U hebt met uw arts besproken dat u binnenkort geopereerd moet worden vanwege borstkanker. Ook besproken is dat u in principe

Nadere informatie

Het opheffen van een darmstoma

Het opheffen van een darmstoma Het opheffen van een darmstoma U wordt binnenkort opgenomen voor een operatie om de darmstoma op te heffen De totale zorg rondom de operatie is erop gericht dat u snel hiervan herstelt. Deze informatie

Nadere informatie

ERAS programma. Versneld hersteld na darmchirugie. Afdeling Chirurgie

ERAS programma. Versneld hersteld na darmchirugie. Afdeling Chirurgie ERAS programma Versneld hersteld na darmchirugie Afdeling Chirurgie Inleiding ERAS is een afkorting van de engelse woorden: Enhanced Recovery After Surgery, hetgeen vertaald betekent: versneld hersteld

Nadere informatie

Endeldarmoperatie. Poli Chirurgie

Endeldarmoperatie. Poli Chirurgie 00 Endeldarmoperatie Poli Chirurgie Deze folder geeft u informatie over operaties aan de endeldarm vanwege een kwaadaardig gezwel. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders

Nadere informatie

Inleiding Ligging en functie van de maag Diagnose en onderzoek De operatie

Inleiding Ligging en functie van de maag Diagnose en onderzoek De operatie Maagoperatie Inleiding Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel. Stoma operatie. COLONCARE Stoma operatie

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel. Stoma operatie. COLONCARE Stoma operatie Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE onderdeel COLONCARE 2 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Een stoma... 4 De plaats van het stoma... 5 De operatie... 6 Mogelijke complicaties... 7 Na de behandeling...

Nadere informatie

Versneld herstel na darmchirurgie

Versneld herstel na darmchirurgie Versneld herstel na darmchirurgie ERAS programma In deze brochure kunt u lezen over Versneld herstel na darmchirurgie. Het is belangrijk dat u goed geïnformeerd bent over alle facetten van een dikke darmoperatie.

Nadere informatie

ERAS: versneld herstel na darmchirurgie

ERAS: versneld herstel na darmchirurgie ERAS: versneld herstel na darmchirurgie ERAS is een afkorting van de Engelse woorden: Enhanced Recovery After Surgery. Dit betekent: versneld hersteld na operatie. Een ERAS programma is een kwaliteitsprogramma

Nadere informatie

Stomazorg. in het Ommelander Ziekenhuis

Stomazorg. in het Ommelander Ziekenhuis Stomazorg in het Ommelander Ziekenhuis Inleiding U wordt binnenkort geopereerd in het Ommelander Ziekenhuis Groningen. Uw arts heeft met u besproken dat er een (tijdelijk) stoma wordt aangelegd of dat

Nadere informatie

Chirurgie. Stoma. Een kunstmatige uitgang

Chirurgie. Stoma. Een kunstmatige uitgang Chirurgie Stoma Een kunstmatige uitgang 1 Inleiding Deze folder geeft enige informatie over de procedure rond het aanleggen van een stoma (een kunstmatige uitgang). Het is goed u te realiseren dat bij

Nadere informatie

Snel beter na een dikke darmoperatie

Snel beter na een dikke darmoperatie Snel beter na een dikke darmoperatie Afdeling algemene chirurgie Inleiding U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darmoperatie. In deze brochure leest u meer over: de functie van de dikke darm de

Nadere informatie

Aanleggen van een darmstoma

Aanleggen van een darmstoma Aanleggen van een darmstoma Chirurgie Beter voor elkaar Darmstoma - Een kunstmatige uitgang Inleiding Deze folder geeft u informatie over de procedure rond het aanleggen van een darmstoma (een kunstmatige

Nadere informatie

Versneld herstel na darmchirurgie

Versneld herstel na darmchirurgie CHIRURGIE Versneld herstel na darmchirurgie U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darm operatie. Bij deze operatie wordt het ERAS programma toegepast. ERAS is een afkorting van de Engelse woorden:

Nadere informatie

Verwijderen van een deel van de lever

Verwijderen van een deel van de lever Verwijderen van een deel van de lever Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2014 pavo 1021 Inleiding U wordt binnenkort in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van een deel van

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Sneller beter na een. dikkedarmoperatie. ERAS-programma

PATIËNTEN INFORMATIE. Sneller beter na een. dikkedarmoperatie. ERAS-programma PATIËNTEN INFORMATIE Sneller beter na een dikkedarmoperatie ERAS-programma 2 PATIËNTENINFORMATIE Introductie U wordt binnenkort opgenomen voor een dikkedarmoperatie. Het Maasstad Ziekenhuis past bij deze

Nadere informatie

Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie)

Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie) Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie) Inleiding U hebt met uw arts besproken dat u binnenkort geopereerd gaat worden vanwege borstkanker. Ook is met u besproken

Nadere informatie

Stoma operatie. Chirurgie

Stoma operatie. Chirurgie Stoma operatie Chirurgie Inhoudsopgave Inleiding...4 Een stoma...4 De plaats van het stoma...6 De operatie...6 Mogelijke complicaties...7 Na de behandeling...8 Ontslag uit het ziekenhuis...8 Meer informatie...9

Nadere informatie

Beter en sneller herstel na een darmoperatie. Chirurgie

Beter en sneller herstel na een darmoperatie. Chirurgie Beter en sneller herstel na een darmoperatie Chirurgie Inleiding U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darm operatie. Rondom deze operatie wordt het ERAS programma toegepast. Het programma bestaat

Nadere informatie

ERAS ERAS programma: versneld herstel na een dikke darmoperatie

ERAS ERAS programma: versneld herstel na een dikke darmoperatie ERAS ERAS programma: versneld herstel na een dikke darmoperatie Inleiding ERAS is een afkorting van de engelse woorden: Enhanced Recovery After Surgery, hetgeen vertaald betekent: versneld hersteld na

Nadere informatie

zorgpad kanker aan het spijsverteringskanaal

zorgpad kanker aan het spijsverteringskanaal zorgpad kanker aan het spijsverteringskanaal U bent onder behandeling bij het Oncologisch centrum Amsterdam in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG), het Sint Lucas Andreas ziekenhuis (SLAZ) of het BovenIJ

Nadere informatie

Functie en ligging dikke darm. Klachten. Soort operatie

Functie en ligging dikke darm. Klachten. Soort operatie DARMOPERATIE ERAS Inleiding Uw behandelend arts heeft met u een operatie aan de dikke darm afgesproken. Deze folder geeft u informatie over de gang van zaken rondom operaties aan de dikke darm. Wij wijzen

Nadere informatie

Chirurgie. Een darmoperatie met het ERAS-programma

Chirurgie. Een darmoperatie met het ERAS-programma Chirurgie Een darmoperatie met het ERAS-programma U wordt binnenkort opgenomen voor een darmoperatie. Bij deze operatie wordt het ERAS- programma toegepast. In deze folder krijgt u eerst informatie over

Nadere informatie

Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden.

Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden. MAAGKANKER 17852 Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden. Maagkanker is een kwaadaardige tumor in de maag, het wordt ook wel maagcarcinoom

Nadere informatie

Beter en sneller herstel na een darmoperatie ERAS

Beter en sneller herstel na een darmoperatie ERAS Beter en sneller herstel na een darmoperatie ERAS Inleiding U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darm operatie. Rondom deze operatie wordt het ERAS programma toegepast. Het programma bestaat uit

Nadere informatie

H Okselklierdissectie

H Okselklierdissectie H.323039.0416 Okselklierdissectie Inleiding Het lymfestelsel in ons lichaam bestaat uit lymfevaten en lymfeklieren. De lymfeklieren werken als een zuiveringsstation: ze maken bacteriën, virussen en andere

Nadere informatie

dikkedarmoperatie Gewone of versnelde operatie?

dikkedarmoperatie Gewone of versnelde operatie? dikkedarmoperatie Uw arts heeft een afwijking aan uw dikke darm gevonden. Daarom wordt u binnenkort geopereerd. Wat gaat er precies gebeuren? En hoe kunt u zich voorbereiden op de operatie? Dat en meer

Nadere informatie

Operatie dikke darm kanker

Operatie dikke darm kanker Operatie dikke darm kanker Inleiding Deze folder geeft u algemene informatie over diverse soorten operaties aan de dikke darm. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan

Nadere informatie

Aanleg van een darmstoma

Aanleg van een darmstoma Chirurgie Aanleg van een darmstoma www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een darmstoma?... 3 Voorbereidingen... 3 Gesprek specialist... 3 Gesprek stomaverpleegkundige... 3 Gesprek pre-operatieve screening

Nadere informatie

operatie van de endeldarm

operatie van de endeldarm patiënteninformatie operatie van de endeldarm Uw arts heeft een afwijking aan uw endeldarm vastgesteld. Hoe stelt de arts de diagnose? Wat is de behandeling? Hoe gaat de operatie? Dat en meer leest in

Nadere informatie

Darmstoma Een kunstmatige uitgang van de darm

Darmstoma Een kunstmatige uitgang van de darm Darmstoma Een kunstmatige uitgang van de darm U heeft van uw arts gehoord dat u een stoma krijgt of dat de kans op een stoma bij uw operatie aanwezig is. Het is een ingrijpende verandering in uw leven

Nadere informatie

ERAS programma. Versneld herstel na darmchirurgie. Poli Chirurgie

ERAS programma. Versneld herstel na darmchirurgie. Poli Chirurgie 00 ERAS programma Versneld herstel na darmchirurgie Poli Chirurgie Inleiding U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darm operatie. Bij deze operatie wordt het ERAS programma toegepast. ERAS is een

Nadere informatie

Aanvullende behandeling en controle bij borstkanker

Aanvullende behandeling en controle bij borstkanker Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Aanvullende behandeling en controle bij borstkanker z Chirurg en verpleegkundig specialist 1 Medische ontrole Na een borstsparende

Nadere informatie

Colonherstelprogramma

Colonherstelprogramma Colonherstelprogramma Nazorgformulier colon herstel programma. Als u eenmaal thuis bent is het voor uw herstel van belang dat u actief blijft. Voor u is het belangrijk om te weten welke activiteiten u

Nadere informatie

H.327185.0416. Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie)

H.327185.0416. Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie) H.327185.0416 Het verwijderen van uw borst (Borstamputatie) Inleiding Uw specialist heeft u verteld dat u geopereerd moet worden aan een kwaadaardige tumor in uw borst. Meestal is een kwaadaardige tumor

Nadere informatie

Een operatie bij eierstokkanker

Een operatie bij eierstokkanker Een operatie bij eierstokkanker Deze folder geeft u informatie over een grote gynaecologische operatie bij een ovariumcarcinoom (eierstokkanker). In deze folder leest u meer over deze ingreep, die in medische

Nadere informatie

Verpleegkundig spreekuur stomazorg. Stomapoli

Verpleegkundig spreekuur stomazorg. Stomapoli Verpleegkundig spreekuur stomazorg Stomapoli Inleiding In deze folder hebben wij voor u praktische informatie over het aanleggen van een stoma (kunstmatige uitgang) op een rijtje gezet. Deze informatie

Nadere informatie

aanleggen van een pouch (IPAA)

aanleggen van een pouch (IPAA) patiënteninformatie aanleggen van een pouch (IPAA) U heeft met uw arts gesproken over het maken van een verbinding tussen de dunne darm en de anus. Dit heet een Ileo Pouch Anale Anastomose (IPAA), in het

Nadere informatie

Beter en sneller herstel na een darmoperatie

Beter en sneller herstel na een darmoperatie Beter en sneller herstel na een darmoperatie ERAS-programma Binnenkort wordt u opgenomen voor een dikke darmoperatie. Rondom om deze operatie wordt het ERAS-programma toegepast. Het programma bestaat uit

Nadere informatie

Eenmalige bestraling bij borstkanker

Eenmalige bestraling bij borstkanker Deze folder geeft u informatie over Eenmalige bestraling bij borstkanker patiënteninformatie Intra-Operatieve Radiotherapie Inleiding Deze folder gaat over eenmalige inwendige bestraling tijdens een borstsparende

Nadere informatie

Versneld herstel na een darmoperatie met het ERAS programma

Versneld herstel na een darmoperatie met het ERAS programma Chirurgie Versneld herstel na een darmoperatie met het ERAS programma U wordt binnenkort opgenomen voor een darmoperatie. Bij deze operatie wordt het ERAS programma toegepast (Enhanced Recovery After Surgery),

Nadere informatie

Kijkoperatie van de dikke darm

Kijkoperatie van de dikke darm CHIRURGIE Kijkoperatie van de dikke darm BEHANDELING Kijkoperatie van de dikke darm U komt binnenkort naar het ziekenhuis voor een operatie aan de dikke darm. Bij deze operatie verwijdert de chirurg het

Nadere informatie

operatie aan de dikke darm

operatie aan de dikke darm operatie aan de dikke darm versneld herstel programma inhoudsopgave Een operatie aan de dikke darm Voorbereiding op de operatie Opname op de dag voor de operatie Optimale zorg op de dag van de operatie

Nadere informatie

Het ERAS-programma versneld herstel na darmchirurgie

Het ERAS-programma versneld herstel na darmchirurgie Het ERAS-programma versneld herstel na darmchirurgie Inleiding U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darmoperatie. Bij deze operatie wordt het ERAS-programma toegepast. Het programma bestaat uit

Nadere informatie

I N F O R M A T I E. o v e r echo prostaat

I N F O R M A T I E. o v e r echo prostaat I N F O R M A T I E o v e r echo prostaat Binnenkort wordt u verwacht voor een echografisch onderzoek van de prostaat. Met behulp van dit inwendig (via de anus) onderzoek kan de prostaat en de omgeving

Nadere informatie

Sneller herstel programma darmchirurgie

Sneller herstel programma darmchirurgie Sneller herstel programma darmchirurgie Waarom deze folder Binnenkort ondergaat u een operatie aan uw darmen. In deze folder leest u informatie over: de darmen voorbereiding op de operatie uw herstel Van

Nadere informatie

Als u dikke darmkanker of endeldarmkanker hebt

Als u dikke darmkanker of endeldarmkanker hebt Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Als u dikke darmkanker of endeldarmkanker hebt z Onlangs is er een darmonderzoek bij u gedaan: een proctoscopie, een sigmoïdoscopie

Nadere informatie

Urologie Het verwijderen van lymfeklieren in het bekken via een kijkoperatie

Urologie Het verwijderen van lymfeklieren in het bekken via een kijkoperatie Urologie Het verwijderen van lymfeklieren in het bekken via een kijkoperatie Laparoscopische pelviene lymfeklierdissectie Urologie Inleiding U heeft prostaatkanker en bent onder behandeling van de afdeling

Nadere informatie

operatie van de endeldarm

operatie van de endeldarm patiënteninformatie operatie van de endeldarm Uw arts heeft een afwijking aan uw endeldarm vastgesteld. Hoe stelt de arts de diagnose? Wat is de behandeling? Hoe gaat de operatie? Dat en meer leest in

Nadere informatie

Stoma Inleiding Een dubbelloops of eindstandig stoma? Wat is een stoma? Slijmvorming Materialen bij een stoma Tijdelijke of blijvende stoma?

Stoma Inleiding Een dubbelloops of eindstandig stoma? Wat is een stoma? Slijmvorming Materialen bij een stoma Tijdelijke of blijvende stoma? Stoma Inleiding Binnenkort wordt bij u een stoma aangelegd of is er kans op het aanleggen van een stoma. Deze folder geeft u informatie over de stoma voor de ontlasting. Het is goed u te realiseren dat

Nadere informatie

Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie)

Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie) Borstsparende behandeling (lumpectomie in het kader van mammasparende therapie) Inleiding U hebt met uw arts besproken dat u binnenkort geopereerd gaat worden vanwege borstkanker. Ook is met u besproken

Nadere informatie

Verwijderen van een niertumor via een kijkoperatie (laparoscopische nefrectomie)

Verwijderen van een niertumor via een kijkoperatie (laparoscopische nefrectomie) Verwijderen van een niertumor via een kijkoperatie (laparoscopische nefrectomie) Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Inleiding De uroloog heeft bij u een niertumor (niercelcarcinoom) geconstateerd.

Nadere informatie

Littekenbreuk. Chirurgie. mca.nl

Littekenbreuk. Chirurgie. mca.nl Littekenbreuk Chirurgie mca.nl Inhoudsopgave Wat is een littekenbreuk? 3 Voorbereiding 3 Opname 4 Ontharen 4 Tijdens de operatie 4 Na de operatie 5 Complicaties 5 Controleafspraak 5 Uw vragen 6 Kosten

Nadere informatie

Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken

Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken Patiënteninformatie Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken (Pelviene lymfeklierdissectie) Verwijderen van de lymfeklieren van de prostaat 1 Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten om uw galblaas te laten verwijderen. In deze brochure vindt u

Nadere informatie

Behandeling bij borstkanker

Behandeling bij borstkanker Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Behandeling bij borstkanker z 1 Er is borstkanker bij u geconstateerd en met de chirurg of verpleegkundig specialist mammacare

Nadere informatie

Blaasoperatie (Bricker-operatie)

Blaasoperatie (Bricker-operatie) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urologie Blaasoperatie (Bricker-operatie) 1 Blaasoperatie (Bricker-operatie) Binnenkort gaat u naar het ziekenhuis voor een blaasoperatie.

Nadere informatie

H.334316.1115. Dikke darmoperatie en een sneller herstel volgens ERAS

H.334316.1115. Dikke darmoperatie en een sneller herstel volgens ERAS H.334316.1115 Dikke darmoperatie en een sneller herstel volgens ERAS Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie aan uw dikke darm. Hiervoor verblijft u vijf tot acht dagen in het ziekenhuis.

Nadere informatie

H.253118.0116. Galblaas verwijderen (kijkoperatie)

H.253118.0116. Galblaas verwijderen (kijkoperatie) H.253118.0116 Galblaas verwijderen (kijkoperatie) 2 Inleiding U heeft samen met uw arts besloten tot een operatie om de galblaas te verwijderen door middel van een kijkoperatie. Het is een operatie waarvoor

Nadere informatie

Het ERAS-programma Versneld herstel na darmchirurgie

Het ERAS-programma Versneld herstel na darmchirurgie Het ERAS-programma Versneld herstel na darmchirurgie Inleiding U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darmoperatie. Bij deze operatie wordt het ERASprogramma toegepast. Dit programma bestaat uit een

Nadere informatie

Weer naar huis na een dikke darmoperatie

Weer naar huis na een dikke darmoperatie Weer naar huis na een dikke darmoperatie U heeft een darmoperatie ondergaan en mag nu naar huis. Daarom ontvangt u deze folder. In deze folder is algemene informatie opgenomen die van belang is wanneer

Nadere informatie

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP)

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid.

Nadere informatie

Versneld herstel na een dikke darmoperatie

Versneld herstel na een dikke darmoperatie Versneld herstel na een dikke darmoperatie Chirurgie Beter voor elkaar 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 ERAS kwaliteitsprogramma 4 Eigen bijdrage aan herstel 4 Hoofdstuk 1 6 De periode voor de operatie 6 Intensive

Nadere informatie

H.253100.0116. Galblaas verwijderen (conventioneel)

H.253100.0116. Galblaas verwijderen (conventioneel) H.253100.0116 Galblaas verwijderen (conventioneel) 2 Inleiding U heeft samen met uw arts besloten tot een operatie om de galblaas te verwijderen. Het is een operatie waarvoor u ongeveer één tot twee dagen

Nadere informatie

Verwijderen van een zaadbal via de lies. Inguinale orchidectomie

Verwijderen van een zaadbal via de lies. Inguinale orchidectomie Verwijderen van een zaadbal via de lies Inguinale orchidectomie Inhoudsopgave Inleiding... 1 De operatie... 1 Na de operatie... 2 Bloedverdunners... 2 Ontslag... 3 Tot slot... 4 Ruimte voor vragen... 5

Nadere informatie

9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker

9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker 9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker Uw behandelend chirurg heeft in overleg met u en de internist-oncoloog (internist gespecialiseerd in de behandeling van kanker), besloten om na uw operatie

Nadere informatie

Eras-programma Sneller hersteld na een darmoperatie

Eras-programma Sneller hersteld na een darmoperatie Chirurgie Eras-programma Sneller hersteld na een darmoperatie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Hoe komt het dat de ene patiënt zich na een operatie

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE

PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE 2 DIKKEDARMOPERATIE Inleiding Deze folder geeft u informatie over operaties aan de dikke darm. Uw persoonlijke situatie kan echter anders zijn dan beschreven. Informatie

Nadere informatie

Inleiding Deze folder is bedoeld om u uit te leggen wat een borstsparende operatie is en waar u bij de gehele behandeling rekening mee moet houden. U

Inleiding Deze folder is bedoeld om u uit te leggen wat een borstsparende operatie is en waar u bij de gehele behandeling rekening mee moet houden. U Borstsparende operatie Inleiding Deze folder is bedoeld om u uit te leggen wat een borstsparende operatie is en waar u bij de gehele behandeling rekening mee moet houden. U vindt hier adviezen voor de

Nadere informatie

Opheffen van een stoma

Opheffen van een stoma Opheffen van een stoma Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2015 pavo 0206 Inleiding U heeft bij een vorige operatie een darmstoma gekregen. In overleg met de chirurg is besloten dit stoma op te heffen.

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Verwijderen van de zaadbal

Verwijderen van de zaadbal De uroloog heeft met u besproken dat er bij u een zaadbal verwijderd moet worden, in verband met verdenking op een tumor. U wordt hiervoor 1 á 2 dagen opgenomen in het ziekenhuis. U kunt deze brochure

Nadere informatie

Verwijderen niertumor

Verwijderen niertumor Verwijderen niertumor radicale en partiële nefrectomie De uroloog heeft na onderzoek bij u een afwijking aan de nier geconstateerd. In deze folder geven wij informatie over de nier, de operatie (radicale

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker

Borstsparende operatie bij borstkanker Chirurgie Borstsparende operatie bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 Voorbereiding op de operatie... 4 De opname... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Mogelijke

Nadere informatie

Maagoperatie. Ligging en functie van de maag. Diagnose en onderzoek

Maagoperatie. Ligging en functie van de maag. Diagnose en onderzoek Maagoperatie Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Ligging

Nadere informatie

Dikke darm operatie. Functie en ligging van de dikke darm. Waarom een dikke darm operatie?

Dikke darm operatie. Functie en ligging van de dikke darm. Waarom een dikke darm operatie? Dikke darm operatie Deze brochure geeft u informatie over operaties aan de dikke darm. Informatie over aandoeningen, waarvoor een dikke darm operatie als behandelingsmethode aangewezen kan zijn, komt in

Nadere informatie

dikkedarmoperatie versneld herstel

dikkedarmoperatie versneld herstel dikkedarmoperatie versneld herstel Uw arts heeft een afwijking aan uw dikke darm gevonden. Daarom wordt u binnenkort geopereerd. Wat gaat er precies gebeuren? En hoe kunt u zich voorbereiden op de operatie?

Nadere informatie

De slokdarm. Behandeling van slokdarmkanker

De slokdarm. Behandeling van slokdarmkanker Slokdarmresectie met buismaagreconstructie bij slokdarmkanker Deze folder geeft u informatie over de operatieve behandeling van slokdarmkanker: de slokdarmresectie met buismaagreconstructie. Algemene informatie

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Longoperatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Longoperatie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Longoperatie 1 Longoperatie Binnenkort vindt bij u een longoperatie plaats. In deze brochure leest u wat de operatie

Nadere informatie

9.1 Chemotherapie voorafgaand aan de operatie bij borstkanker

9.1 Chemotherapie voorafgaand aan de operatie bij borstkanker 9.1 Chemotherapie voorafgaand aan de operatie bij borstkanker Uw behandelend chirurg heeft na overleg met de internist-oncoloog (internist gespecialiseerd in de behandeling van kanker) en in overleg met

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker (lumpectomie)

Borstsparende operatie bij borstkanker (lumpectomie) Borstsparende operatie bij borstkanker (lumpectomie) Uw chirurg heeft met u besproken dat u in aanmerking komt voor een borstbesparende behandeling bij borstkanker. Deze behandeling bestaat altijd uit

Nadere informatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie Verwijderen van een nier via een kijkoperatie Laparoscopische operatie Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van één van uw nieren. De uroloog heeft met u besproken

Nadere informatie

Dikke darm operatie. Dikke darm operatie

Dikke darm operatie. Dikke darm operatie Dikke darm operatie Dikke darm operatie Inhoud 1. Inleiding 3 2. Vóór de operatie 4 3. De operatie 5 4. Na de operatie 8 5. Ontslag 10 6. Complicaties 10 7. Herstel thuis 11 8. Handig om te weten 13 9.

Nadere informatie

Wat is een stoma? Een stoma is een kunstmatig gemaakte uitgang voor ontlasting of urine.

Wat is een stoma? Een stoma is een kunstmatig gemaakte uitgang voor ontlasting of urine. Stomapoli In het CWZ op Heelkunde zijn 2 stomaverpleegkundigen werkzaam gespecialiseerd in darmstomata. In deze fodler staat algemene informatie over het aanleggen van een stoma en wat de rol van de stomaverpleegkundige

Nadere informatie

De gastric bypass (maagomleiding) Afdeling Chirurgie

De gastric bypass (maagomleiding) Afdeling Chirurgie De gastric bypass (maagomleiding) Afdeling Chirurgie Inleiding Inmiddels heeft u in verband met het overgewicht de screening voor de bariatrische ingreep door de diëtiste, psycholoog en verpleegkundige

Nadere informatie

DIKKEDARMOPERATIE voor beeldverslagen, zie ingrepen in beeld

DIKKEDARMOPERATIE voor beeldverslagen, zie ingrepen in beeld DIKKEDARMOPERATIE voor beeldverslagen, zie ingrepen in beeld Inleiding Deze folder geeft u informatie over operaties aan de dikke darm. Informatie over aandoeningen, waarvoor een dikke darm operatie als

Nadere informatie

Borstamputatie. De opname. Voorbereiding op de operatie

Borstamputatie. De opname. Voorbereiding op de operatie Borstamputatie Uw chirurg heeft met u gesproken over een borstamputatie. Bij een dergelijke operatie verwijdert de chirurg de gehele borst met tepel. In deze folder vindt u meer informatie over de opname,

Nadere informatie

Verwijdering van een nier

Verwijdering van een nier Verwijdering van een nier Open nefrectomie Uw nier wordt verwijderd In overleg met uw uroloog wordt een van uw nieren verwijderd (open nefrectomie). U wordt voor deze operatie vijf tot zeven dagen opgenomen

Nadere informatie

H.323039.1014. Okselklierdissectie

H.323039.1014. Okselklierdissectie H.323039.1014 Okselklierdissectie Inleiding Het lymfestelsel in ons lichaam bestaat uit lymfevaten en lymfeklieren. De lymfeklieren werken als een zuiveringsstation: ze maken bacteriën, virussen en andere

Nadere informatie

Versneld herstel na een dikke darmoperatie

Versneld herstel na een dikke darmoperatie Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Versneld herstel na een dikke darmoperatie 1 www.ikazia.nl Versneld herstel na een dikke darmoperatie 800675 / november 2014 INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 ERAS kwaliteitsprogramma

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Lipofilling Polikliniek Plastische Chirurgie

PATIËNTEN INFORMATIE. Lipofilling Polikliniek Plastische Chirurgie PATIËNTEN INFORMATIE Lipofilling Polikliniek Plastische Chirurgie Door middel van deze informatiefolder wil de polikliniek Plastische Chirurgie van het Maasstad Ziekenhuis u informeren over een lipofilling.

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

Inleiding. De dunne darm

Inleiding. De dunne darm Dunne darm operatie Inleiding U heeft een afwijking in uw dunne darm. U wordt daarom binnenkort in het Albert Schweitzer Ziekenhuis geopereerd. In deze folder leest u hier meer over. De dunne darm Ons

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Dogear correctie. Polikliniek Plastische Chirurgie

PATIËNTEN INFORMATIE. Dogear correctie. Polikliniek Plastische Chirurgie PATIËNTEN INFORMATIE Dogear correctie Polikliniek Plastische Chirurgie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil de polikliniek Plastische Chirurgie van het Maasstad Ziekenhuis u

Nadere informatie

Het ERAS-programma versneld herstel naar darmchirurgie

Het ERAS-programma versneld herstel naar darmchirurgie Het ERAS-programma versneld herstel naar darmchirurgie 2 Inleiding U wordt binnenkort opgenomen voor een dikke darmoperatie. Bij deze operatie wordt het ERAS-programma toegepast. Het programma bestaat

Nadere informatie

Mediastinoscopie. Onderzoek van de lymfeklieren rond de luchtpijp

Mediastinoscopie. Onderzoek van de lymfeklieren rond de luchtpijp Mediastinoscopie Onderzoek van de lymfeklieren rond de luchtpijp Wat is een mediastinoscopie? Een mediastinoscopie is een kijkoperatie in de borstholte, waarbij de lymfeklieren rondom uw luchtpijp worden

Nadere informatie