Samenvatting. Figuur 1. Algemene structuur van een nucleotide (links) en de structuren van de verschillende basen (rechts).

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting. Figuur 1. Algemene structuur van een nucleotide (links) en de structuren van de verschillende basen (rechts)."

Transcriptie

1 DA is het molecuul dat in levende organismen alle genetische informatie bevat. et komt doorgaans voor als een dimeer van twee complementaire nucleotide-polymeren, waarbij de individuele nucleotiden in het polymeer gekoppeld zijn via fosfodiëster verbindingen. Elke nucleotide bestaat uit een fosfaatgroep, een suikergroep en een base (zie Figuur 1). Er zijn vier base-soorten die voorkomen in DA; adenine (A), guanine (), cytosine () en thymine (T). Figuur 1. Algemene structuur van een nucleotide (links) en de structuren van de verschillende basen (rechts). De specifieke interactie tussen de verschillende basen (adenine koppelt met thymine en guanine met cytosine) door middel van waterstofbruggen zorgt ervoor dat de twee complementaire nucleotide-strengen zich ordenen in een dubbele-helix structuur (Figuur 2). T A T A Adenine Thymine uanine ytosine T A Figuur 2. Waterstofbruggen tussen de DA-basen en een schematische weergave van de dubbele DAhelix. De genetische informatie is gecodeerd in de volgorde van de basen in het DA. ebruik makend van de specificiteit van de structurele ordening van deze basen, zijn er buiten de dubbele helix ook andere DA-assemblages mogelijk. Deze unieke eigenschap, samen met de mogelijkheid om vrijwel elke gewenste DA-volgorde the synthetiseren, stelt men in staat om voorspelbare DA-assemblages van variërende complexiteit te bouwen, uiteenlopend van twee-dimensionale tot drie-dimensionale structuren. Vanwege haar speciale eigenschappen is het DA-molecuul gebruikt in verschillende wetenschappelijke onderzoeksvelden, zoals katalyse, synthese en nanotechnologie. Deze

2 veelzijdigheid van het DA geeft het potentieel van het molecuul weer om in een toenemend aantal onderzoeksvelden te worden gebruikt en om innovatieve, functionele systemen te creëren. Zo is de toepassing van DA in nanotechnologie nog slechts in het beginstadium, waardoor mogelijkheden grenzeloos lijken. et onderzoek beschreven in dit proefschrift had als doel om nieuwe, functionele systemen gebaseerd op DA-structuren te ontwikkelen. iervoor werd een modulaireassemblage benadering gevolgd, gebruik makend van zowel gefunctionaliseerde als nietgefunctionaliseerde oligonucleotiden. De resulterende, op DA-gebaseerde systemen lieten zien toe te passen te zijn in de katalyse en synthese, alsmede in moleculaire sensoren licht-oogst-applicaties. Al deze systemen waren gebaseerd op het gebruik van oligonucleotiden met covalent gebonden functionele moleculen. Deze laatste aanpak liet de precieze plaatsing van functionele groepen in de DA-structuur toe, wat zorgde voor een beter begrip van de systemen en daardoor, voor een makkelijker optimalisatie. In het eerste hoofdstuk van dit proefschrift wordt een overzicht van de toepassingen van het DA-molecuul in de wetenschap gegeven. Dit hoofdstuk geeft de diversiteit weer van de onderzoeksvelden waarin DA succesvol is toegepast. oewel er dus al tal van DAapplicaties zijn, blijven er nog vele mogelijkheden over om te verkennen. oofdstuk 2 beschrijft de constructie van twee op DA gebaseerde katalysatoren met een covalent gebonden metaal complex. De katalysatoren werden bestudeerd in de asymmetrische koper(ii)-gekatalyseerde Diels-Alder reactie tussen azachalcon en cyclopentadieen (Figuur 3). Verschillende conversie- en enantioselectiviteitswaarden werden verkregen bij gebruik van twee monodentaat-liganden, zoals bijvoorbeeld pyridine, of een bidentaat ligand, zoals bipyridine. De modulaire aard van het systeem liet een snelle optimalisatie toe door de eenvoudige omwisseling van welke gewenste module dan ook. Deze aanpak maakt dus niet alleen gebruik van de makkelijke assemblage door middel van DA-hybridisatie, maar gebruikt ook de inherente chiraliteit van het DA om één van de twee mogelijke enantiomeren in overmaat te verkrijgen. Enantiomere overmaten tot 93% werden verkregen met de op bipyridine gebaseerde katalysator. Figuur 3. p DA gebaseerde katalysatoren met covalent gebonden pyridine- (links) en bipyridinegroepen (rechts). 142

3 In hoofdstuk 3 werden twee verschillende benaderingen voor het creëren van een kunstmatig ribosoom onderzocht. In dit hoofdstuk werd de sjabloon-functionaliteit van DA gebruikt om de koppeling tussen aminozuren te bevorderen. ierbij waren de aminozuren verbonden aan verschillende oligonucleotiden, welke complementair waren aan het DA-sjabloon (Figuur 4). et gevolgde ribosoom-ontwerp impliceert het gebruik van beschermde aminozuren, waardoor een ontschermingsstap nodig is voordat de peptide-koppeling plaats kan vinden. De twee onderzochte benaderingen maken gebruik van verschillende ontschermingsmethoden; palladium gekatalyseerde ontscherming van Alloc-beschermde aminozuren en lichtgeïnduceerde ontscherming van o- nitrobenzylcarbamaat-derivaten. Pogingen om de ontscherming volgens de eerste methode uit te voeren waren niet succesvol. Echter, ontscherming door middel van bestraling met licht was niet alleen mogelijk in het geïsoleerde beschermde aminozuuroligonucleotide-conjugaat, maar ook wanneer deze was geïntegreerd in het kunstmatige ribosoom. ndanks het feit dat de koppeling tussen aminozuren na ontscherming nog niet is waargenomen, zijn de resultaten aanmoedigend. Koppelingsreacties tussen overeenkomstige groepen komen voor in de natuur, dus is het goed mogelijk dat een optimalisatie van het systeemontwerp zal resulteren in de vorming van de gewenste peptide verbinding. Figuur 4. Schematische weergave van een kunstmatig ribosoom. De sjaboon-functionaliteit van DA vormt ook een essentieel onderdeel in het onderzoek dat wordt beschreven in hoofdstuk 4. In dit onderzoek werden twee afzonderlijke oligonucleotiden, beiden gebonden aan één helft van een enzym (murine dihydrofolaatreductase (mdfr)), gecombineerd met een complementair DA-sjabloon. De hybridisatie van de oligonucleotide-componenten met een sjabloon-streng maakte een herassemblage van het gesplitste enzym mogelijk, waarmee haar katalytische activiteit werd hersteld (Figuur 5). De katalytische activiteit van het enzym bleek gemoduleerd te worden door het inbouwen van een variërend aantal verkeerde baseparingen in het DA-sjabloon. Bovendien werd laten zien dat deze activiteit afhankelijk is van de concentratie van het gebruikte DA-sjaboon. 143

4 Figuur 5. Schematische weergave van de herassemblage van het gesplitste enzym door middel van DA hybridisatie. Een directe toepassing van dit enzymatische systeem, het maken van een moleculaire sensor, wordt besproken in hoofdstuk 5. et ontwerp omvat een combinatie van het in hoofdstuk 4 beschreven systeem en een moleculaire herkenningsgroep, zoals bijvoorbeeld een adenosinetrifosfaat (ATP) aptameer (Figuur 6). De gekozen aanpak is gebaseerd op het vrijkomen van een deel van de sjabloon-da streng in een DAherstructurering ten gevolge van herkenning van het ATP molecuul. et vrijkomen van dit deel van het sjabloon is essentieel voor de correcte DA hybridisatie en de daaropvolgende herassemblage van het gesplitste enzym. Verschillen in de enzymatische activiteit werden waargenomen bij de aan- of afwezigheid van het doel-molecuul (ATP), wat betekent dat de DA-herstructurering die nodig is voor de herassemblage van het enzym daadwerkelijk plaatsvindt wanneer ATP wordt herkend. Een evenwicht tussen de stabiliteit van het gevouwen aptameer en het gehybridiseerde enzymatische systeem is nodig voor een optimale prestatie van het geheel. et ontwerp van de aptameer-dasjabloon streng is dus cruciaal, waardoor de gevoeligheid van de sensor wellicht kan worden verhoogd door de base-volgorde in het DA. Figuur 6. Schematische weergave van de door ATP-geïnitieerde herassemblage van een gesplitst enzym. 144

5 et laatste experimentele hoofdstuk van dit proefschrift beschrijft de constructie van een licht-oogst systeem gebaseerd op een DA -quadruplex (Figuur 7). Figuur 7. Schematische weergave van de op een -quadruplex gebaseerde, kunstmatige licht-oogstantenne. E.. = energieoverdracht. In deze specifieke door DA aangenomen structuur is het mogelijk om donor (coumarine) en acceptor moleculen (porfyrine) te plaatsen in de onderlinge orientatie die nodig is om energieoverdrachtsprocessen plaats te laten vinden. Bij gebruik van DA strengen die niet in staat waren om de quadruplex structuur te vormen, werd overeenkomstig ook geen energieoverdracht waargenomen. 145

Figuur 1. Representatie van de dubbele helix en de structuren van de verschillende basen.

Figuur 1. Representatie van de dubbele helix en de structuren van de verschillende basen. Het DNA molecuul is verantwoordelijk voor het opslaan van de genetische informatie die gebruikt wordt voor de ontwikkeling en het functioneren van levende organismen. Aangezien het de instructies voor

Nadere informatie

Biochemie van Leven college 6 uit de serie Het Levend Heelal

Biochemie van Leven college 6 uit de serie Het Levend Heelal Biochemie van Leven college 6 uit de serie Het Levend Heelal Nora Goosen Moleculaire Genetica Leids Instituut voor Chemie Universiteit Leiden 1. Introductie Elke vorm van leven op aarde is opgebouwd uit

Nadere informatie

DNA, RNA en eiwitten: rules and regulations

DNA, RNA en eiwitten: rules and regulations DA, RA en eiwitten: rules and regulations met een uitgebreide toelichting VW, scheikunde Marnix College Ede DA, RA en eiwitten: rules and regulations G..F. urenkamp, 2007 SAMEVATTIG AFSPRAKE DA, RA, AMIZURE

Nadere informatie

Hetzelfde DNA in elke cel

Hetzelfde DNA in elke cel EIWITSYNTHESE (H18) Hetzelfde DNA in elke cel 2 Structuur en functie van DNA (1) Genen bestaan uit DNA Genen worden gedragen door chromosomen Chromosomen bestaan uit DNAmoleculen samengepakt met eiwitten

Nadere informatie

- 1 - Microbiologie en Biochemie (MIB-10306) Biochemie deel Vrijdag 29 februari 2008, uur

- 1 - Microbiologie en Biochemie (MIB-10306) Biochemie deel Vrijdag 29 februari 2008, uur Microbiologie en Biochemie (MIB-10306) Biochemie deel Vrijdag 29 februari 2008, 9.00-12.00 uur - Begin met het invullen van je naam en registratienummer. - Alle antwoorden moeten op het vragenformulier

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting voor geïnteresseerden buiten het vakgebied

Nederlandse samenvatting voor geïnteresseerden buiten het vakgebied Nederlandse samenvatting voor geïnteresseerden buiten het vakgebied Met dit proefschrift ga ik promoveren in de biochemie. In dit vakgebied wordt de biologie bestudeerd vanuit chemisch perspectief. Het

Nadere informatie

The Pd-Catalyzed Semihydrogenation of Alkynes to Z-Alkenes: Catalyst Systems and the Type of Active Species R.M. Drost

The Pd-Catalyzed Semihydrogenation of Alkynes to Z-Alkenes: Catalyst Systems and the Type of Active Species R.M. Drost The Pd-Catalyzed Semihydrogenation of Alkynes to Z-Alkenes: Catalyst Systems and the Type of Active Species.M. Drost Samenvatting De Pd-Gekatalyseerde Z-Selectieve Semi-hydrogenering: Katalysatorsystemen

Nadere informatie

Direct Activation of Allylic Alcohols in Palladium Catalyzed Coupling Reactions Y. Gümrükçü

Direct Activation of Allylic Alcohols in Palladium Catalyzed Coupling Reactions Y. Gümrükçü Direct Activation of Allylic Alcohols in Palladium Catalyzed Coupling eactions Y. Gümrükçü Alhoewel er de afgelopen jaren al geweldig veel gedaan is om de effecten van het menselijk handelen op het milieu

Nadere informatie

DNA & eiwitsynthese Oefen- en zelftoetsmodule behorende bij hoofdstuk 16 en 17 van Campbell, 7 e druk December 2008

DNA & eiwitsynthese Oefen- en zelftoetsmodule behorende bij hoofdstuk 16 en 17 van Campbell, 7 e druk December 2008 DNA & eiwitsynthese Oefen- en zelftoetsmodule behorende bij hoofdstuk 16 en 17 van Campbell, 7 e druk December 2008 DNA 1. Hieronder zie je de schematische weergave van een dubbelstrengs DNA-keten. Een

Nadere informatie

DNA & eiwitsynthese Vragen bij COO-programma bij hoofdstuk 11 en 12 Life

DNA & eiwitsynthese Vragen bij COO-programma bij hoofdstuk 11 en 12 Life DNA & eiwitsynthese Vragen bij COO-programma bij hoofdstuk 11 en 12 Life De vragen die voorkomen in het COO-programma DNA & eiwitsynthese zijn op dit formulier weergegeven. Het is de bedoeling dat je,

Nadere informatie

Figuur 1 Enantiomeren.

Figuur 1 Enantiomeren. Inleiding De synthetisch organisch chemicus beschikt over een gereedschapskist aan technieken waarmee hij in staat is (bijna) iedere denkbare verbinding te synthetiseren. De synthese van deze verbindingen

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Boersma, A. J. (2009). DNA-based asymmetric catalysis Groningen: s.n.

Citation for published version (APA): Boersma, A. J. (2009). DNA-based asymmetric catalysis Groningen: s.n. University of Groningen DNA-based asymmetric catalysis Boersma, Arnold J. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR DOCENTEN Versie september 2011

HANDLEIDING VOOR DOCENTEN Versie september 2011 HANDLEIDING VOOR DOCENTEN Versie september 2011 DNAbAND is aanvankelijk ontwikkeld voor 1 e jaars modules moleculaire biologie binnen de unit Life Sciences and Technology, een samenwerking tussen Hogeschool

Nadere informatie

a. Geef de 1-lettercode van de aminozuren in het peptide in de corresponderende volgorde. (4P)

a. Geef de 1-lettercode van de aminozuren in het peptide in de corresponderende volgorde. (4P) HERTENTAMEN Eindtoets BIOCHEMIE (8RA00) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld 16-08-2013 09:00 12:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal! (aangegeven tijd is indicatie) Gebruik geen rode pen! 1 Peptiden en eiwitten

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Om te kunnen overleven moeten micro-organismen voedingsstoffen opnemen uit hun omgeving en afvalstoffen uitscheiden. Het inwendige van een cel is gescheiden

Nadere informatie

Epimization-free C-terminal Peptide Activation, Elongation and Cyclization S. Popović

Epimization-free C-terminal Peptide Activation, Elongation and Cyclization S. Popović Epimization-free C-terminal Peptide Activation, Elongation and Cyclization. Popović AMEVATTIG amenvatting a het baanbrekende werk van Fischer en Fourneau in het begin van de 20 ste eeuw is er veel voortgang

Nadere informatie

SAMENVATTING EN ALGEMENE DISCUSSIE

SAMENVATTING EN ALGEMENE DISCUSSIE SAMENVATTING EN ALGEMENE DISCUSSIE In dit proefschrift is de activiteit van het Escherichia coli UvrA eiwit bestudeerd met zgn. single-molecule microscopie technieken, waarmee individuele eiwit-complexen

Nadere informatie

TENTAMEN BIOCHEMIE (8S135) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld :00 17:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal (aangegeven tijd is indicatie)

TENTAMEN BIOCHEMIE (8S135) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld :00 17:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal (aangegeven tijd is indicatie) TENTAMEN BIOCHEMIE (8S135) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld 25-01-2010 14:00 17:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal (aangegeven tijd is indicatie) 1 (~30 minuten; 20 punten) Onderstaand is een stukje

Nadere informatie

Figuur 1 Een dobbelsteen en zijn spiegelbeeld, uitgeklapt om duidelijk weer te geven dat beide niet gelijk aan elkaar zijn.

Figuur 1 Een dobbelsteen en zijn spiegelbeeld, uitgeklapt om duidelijk weer te geven dat beide niet gelijk aan elkaar zijn. SAMENVATTING In dit hoofdstuk is het werk dat in het proefschrift beschreven is samengevat en op een dusdanige manier verwoord dat het voor chemici in zijn algemeenheid te volgen is. Eerst worden de begrippen

Nadere informatie

Tabel 1. Moleculaire onderdelen van DNA en de corresponderende materialen voor het model.

Tabel 1. Moleculaire onderdelen van DNA en de corresponderende materialen voor het model. Model van DNA met blikjes en flesjes Doel Je gaat een driedimensionaal model van DNA bouwen uit blikjes en flesjes. Om dat goed te kunnen doen moet je weten hoe DNA opgebouwd is. Gebruik daarbij je leerboek

Nadere informatie

1 (~20 minuten; 20 punten)

1 (~20 minuten; 20 punten) TENTAMEN Moleculaire Cel Biologie (8A840) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld & Dr. M. Merkx 27-01-2012 14:00 17:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal + 1 bonusvraag! (aangegeven tijd is indicatie) Gebruik

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/37052 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Vliet, Rudy van Title: DNA expressions : a formal notation for DNA Issue Date:

Nadere informatie

Samenvatting. Nikkel N heterocyclische carbeencomplexen in homogene katalyse

Samenvatting. Nikkel N heterocyclische carbeencomplexen in homogene katalyse Nikkel N heterocyclische carbeencomplexen in homogene katalyse Inleiding Hoewel de bijzondere chemie van N heterocyclische carbenen (NHCs) al ruim veertig jaar wordt onderzocht, is het gebied pas in de

Nadere informatie

Samenvatting. Ontwerp en synthese van kleine liganden voor de door humaan cytomegalovirus gecodeerde receptor US28

Samenvatting. Ontwerp en synthese van kleine liganden voor de door humaan cytomegalovirus gecodeerde receptor US28 Ontwerp en synthese van kleine liganden voor de door humaan cytomegalovirus gecodeerde receptor US28 Verschillende DA virussen, zoals herpesvirussen en pokkenvirussen, hebben chemokine receptoren van hun

Nadere informatie

Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine.

<A> Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. <B> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Biologie Vraag 1 Welke uitspraak is correct? Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Cytosine

Nadere informatie

Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine.

<A> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. <B> Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine. Biologie Vraag 1 Welke uitspraak is correct? Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine. Thymine

Nadere informatie

Intermezzo, De expressie van een eiwit.

Intermezzo, De expressie van een eiwit. Samenvatting Bacteriën leven in een omgeving die voortdurend en snel verandert. Om adequaat te kunnen reageren op deze veranderingen beschikken bacteriën over tal van sensor systemen die de omgeving in

Nadere informatie

VOORBEELDEXAMEN CHEMIE VOOR LEVENSWETENSCHAPPEN I

VOORBEELDEXAMEN CHEMIE VOOR LEVENSWETENSCHAPPEN I VRBEELDEXAMEN EME VR LEVENSWETENSAPPEN R 10806 duur van examen: 3 uur pmerking vooraf: bij alle opgaven geldt, tenzij anders vermeld, dat oplossingen waterig zijn en zich ideaal gedragen en dat de temperatuur

Nadere informatie

Samenvatting en algemene discussie Het DNA, de drager van alle genetische informatie, wordt constant bedreigd door verschillende factoren.

Samenvatting en algemene discussie Het DNA, de drager van alle genetische informatie, wordt constant bedreigd door verschillende factoren. 152 Samenvatting en algemene discussie Het DNA, de drager van alle genetische informatie, wordt constant bedreigd door verschillende factoren. Door een reactie met het DNA veranderen deze factoren de moleculaire

Nadere informatie

157 De ontdekking van de natuurlijke aanwezigheid van antisense oligonucleotiden in eukaryote cellen, die de expressie van specifieke eiwitten kunnen reguleren, heeft in de afgelopen tientallen jaren gezorgd

Nadere informatie

Grootste examentrainer en huiswerkbegeleider van Nederland. Biologie. Trainingsmateriaal. De slimste bijbaan van Nederland! lyceo.

Grootste examentrainer en huiswerkbegeleider van Nederland. Biologie. Trainingsmateriaal. De slimste bijbaan van Nederland! lyceo. Grootste examentrainer en huiswerkbegeleider van Nederland Biologie Trainingsmateriaal De slimste bijbaan van Nederland! lyceo.nl Traininingsmateriaal Biologie Lyceo-trainingsdag 2015 Jij staat op het

Nadere informatie

Humane levenscyclus 1

Humane levenscyclus 1 Humane levenscyclus 1 Genexpressie 2 8 september 2011 Doel: Genexpressie (via welke stappen de informatie die in het DNA is opgeslagen gebruikt kan worden om eiwitten te vormen. Differentiële genexpressie

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Chapter 9 Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Geschat wordt dat ongeveer 20-30% van de bevolking drager is van Staphylococcus aureus (S. aureus), een Gram-positief

Nadere informatie

Vragen bij deoefen- en zelftoets-module behorende bij hoofdstuk 9 van Biology, Campbell, 8 e druk Versie 2010-2011

Vragen bij deoefen- en zelftoets-module behorende bij hoofdstuk 9 van Biology, Campbell, 8 e druk Versie 2010-2011 Celstofwisseling I Vragen bij deoefen- en zelftoets-module behorende bij hoofdstuk 9 van Biology, Campbell, 8 e druk Versie 2010-2011 Inleiding 1-12 Deze module gaat over de omzetting van voedsel in energie

Nadere informatie

Transition metals enclosed in supramolecular capsules: assembly, characterization and application in catalysis Koblenz, T.S.

Transition metals enclosed in supramolecular capsules: assembly, characterization and application in catalysis Koblenz, T.S. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Transition metals enclosed in supramolecular capsules: assembly, characterization and application in catalysis Koblenz, T.S. Link to publication Citation for published

Nadere informatie

DNA & eiwitsynthese (Junior College Utrecht) Vragen bij COO-programma

DNA & eiwitsynthese (Junior College Utrecht) Vragen bij COO-programma DNA & eiwitsynthese (Junior College Utrecht) Vragen bij COO-programma De vragen die voorkomen in het COO-programma DNA & eiwitsynthese zijn op dit formulier weergegeven. Het is de bedoeling dat je, als

Nadere informatie

Complexes for Electro- and Photocatalytic Proton Reduction B. van den Bosch

Complexes for Electro- and Photocatalytic Proton Reduction B. van den Bosch Complexes for Electro- and Photocatalytic Proton Reduction B. van den Bosch 7. Samenvatting Onze huidige energie-economie is grotendeels gebaseerd op het verbranden van fossiele brandstoffen, zoals olie

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/36998 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/36998 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/36998 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Dunnen, Angela den Title: Surface-structure dependencies in catalytic reactions

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18950 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18950 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18950 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Velthuis, Arend Jan Wouter te Title: A biochemical portrait of the nidovirus RNA

Nadere informatie

Three-Dimensional Visualization of Contact Networks in Granular Material C.E. Carpentier

Three-Dimensional Visualization of Contact Networks in Granular Material C.E. Carpentier Three-Dimensional Visualization of Contact Networks in Granular Material C.E. Carpentier Samenvatting 10 190 Hoofdstuk 10 Driedimensionale visualisatie van contactnetwerken in granulair materiaal Het onderzoek

Nadere informatie

Uit: Ovidius' Metamorphoses III, 458-463, vertaald door Mr. H.J. Scheuer

Uit: Ovidius' Metamorphoses III, 458-463, vertaald door Mr. H.J. Scheuer Samenvatting Samenvatting Want, als mijn armen ik strek naar u uit, dan ook strekt gij de uwe, Lach ik, dan lacht gij mij toe. Uw tranen ook vaak ik zag vloeien, Als ik die stortte; ook vaak mijn hoofdknik

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting De DNA dubble helix gestresst door kracht DNA speelt zonder enige twijfel een centrale rol in het leven: het bevat de genetische code voor al het leven om ons heen. Elk DNA heeft exact dezelfde chemische

Nadere informatie

Controlling Radical-Type Reactivity with Transition Metals and Supramolecular Cages P.F. Kuijpers

Controlling Radical-Type Reactivity with Transition Metals and Supramolecular Cages P.F. Kuijpers Controlling Radical-Type Reactivity with Transition Metals and Supramolecular Cages P.F. Kuijpers Controleren van Radicaal-Type reactiviteit met Overgangsmetalen en Supramoleculaire Capsules In de moderne

Nadere informatie

Zelf-organisatie en polymerisatie van para-oh-gefunctionaliseerde ECE-tang-metaalcomplexen (Hoofdstuk 2) Figuur 1 Figuur 2

Zelf-organisatie en polymerisatie van para-oh-gefunctionaliseerde ECE-tang-metaalcomplexen (Hoofdstuk 2) Figuur 1 Figuur 2 De wetenschap streeft continu naar een duurzame vooruitgang van de samenleving. Deze vooruitgang moet afgewogen worden op zowel economisch als ecologisch aspecten. Veel industriële processen worden herzien

Nadere informatie

Tentamen Biochemie,, onderdeel Abrahams, 2e jaar MST, Antwoorden

Tentamen Biochemie,, onderdeel Abrahams, 2e jaar MST, Antwoorden Tentamen Biochemie,, onderdeel Abrahams, 2e jaar MST, 26-09-2014 Antwoorden 1. Hieronder is de structuur weergegeven van octadecyl rhodamine B chloride. Let op de alifatische (CH 2 ) 17 keten die is veresterd

Nadere informatie

SAMENVATTING 141 Aminozuren zijn bouwstenen voor de synthese van eiwitten die nodig zijn voor de groei van een organisme. De synthese van aminozuren kost energie dat wordt gewonnen uit de voedingstoffen

Nadere informatie

Samenvatting. nieuwe cyclische organofosfor-verbindingen: van ringen tot kooien

Samenvatting. nieuwe cyclische organofosfor-verbindingen: van ringen tot kooien nieuwe cyclische organofosfor-verbindingen: van ringen tot kooien Het in dit proefschrift beschreven onderzoek was gericht op het vergroten van de toegang tot (multi)cyclische organofosfor verbindingen.

Nadere informatie

Signaaltransductie versie

Signaaltransductie versie Signaaltransductie versie 2015-2016 Vragen bij COO over hoofdstuk 16 van Alberts Essential Cell Biology, 4e druk De vragen die voorkomen in het COO-programma zijn op dit formulier weergegeven. Het is de

Nadere informatie

Naam: Student nummer:

Naam: Student nummer: Vraag 1. a. Vergelijk de elektronen transportketen van de ademhaling met de elektronentransport keten van de licht reactie (eventueel met tekening). Geef aan waar ze plaats vinden, wie de elektronen donors

Nadere informatie

University of Groningen. Manganese complexes as catalysts in epoxidation reactions la Crois, Rene

University of Groningen. Manganese complexes as catalysts in epoxidation reactions la Crois, Rene University of Groningen Manganese complexes as catalysts in epoxidation reactions la Crois, Rene IMPRTAT TE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from

Nadere informatie

Enantioselectieve Synthese van Lactamen en Lactonen Een Chemo-Enzymatische Aanpak

Enantioselectieve Synthese van Lactamen en Lactonen Een Chemo-Enzymatische Aanpak SAMEVATTIG Enantioselectieve Synthese van Lactamen en Lactonen Een Chemo-Enzymatische Aanpak Algemene Achtergrond van het nderzoek Chirale moleculen zijn moleculen die ongelijk zijn aan hun spiegelbeeld

Nadere informatie

94 Transcriptie en vorming van mrna bij prokaryoten en eukaryoten

94 Transcriptie en vorming van mrna bij prokaryoten en eukaryoten 94 Transcriptie en vorming van mrna bij prokaryoten en eukaryoten Transcriptie bij prokaryoten: Prokaryoten hebben geen celkern, waardoor het DNA los in het cytoplasma ligt. Hier vindt de transcriptie

Nadere informatie

Asymmetric catalysis with chiral monodentate phosphoramidite ligands Duursma, Ate

Asymmetric catalysis with chiral monodentate phosphoramidite ligands Duursma, Ate University of Groningen Asymmetric catalysis with chiral monodentate phosphoramidite ligands Duursma, Ate IMPTANT NTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to

Nadere informatie

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 6 VAN GEN TOT EIWIT

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 6 VAN GEN TOT EIWIT ANTWOORDEN HOOFDSTUK 6 VAN GEN TOT EIWIT ANTWOORDEN 6.5 /TM 6.8 Codering 1.een juiste aanvulling van het schema : nucleotiden in mrna juist nucleotiden in DNA juist 3 kant en 5 kant bij mrna en DNA juist

Nadere informatie

Understanding the Role of Aqueous Solution in Chemical Reactions. A Computational Study A. Pavlova

Understanding the Role of Aqueous Solution in Chemical Reactions. A Computational Study A. Pavlova Understanding the Role of Aqueous olution in hemical Reactions. A omputational tudy A. Pavlova amenvatting Motivering Water ontleent zijn unieke karakter als oplosmiddel aan de structuur en reactiviteit.

Nadere informatie

Het moet ook duidelijk zijn dat dit niet betekent dat

Het moet ook duidelijk zijn dat dit niet betekent dat Chemische evolutie en het ontstaan van het leven Profdr, A.W. Schwartz Op aarde gebruiken alle levende organismen in wezen hetzelfde chemische mechanisme om to leven. Natuurlijk zijn er verschillen tussen

Nadere informatie

Computer Ondersteund Onderwijs (COO).

Computer Ondersteund Onderwijs (COO). Computer Ondersteund Onderwijs (COO). Over DNA en eiwit is er een computer praktikum. Bij dit COO leer je via een interactieve manier omgaan met de stof. Opstarten COO. Ga naar de site van het departement

Nadere informatie

Examen Voorbereiding DNA. Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016. 2016 JasperOut.nl. Thema 2 DNA

Examen Voorbereiding DNA. Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016. 2016 JasperOut.nl. Thema 2 DNA Examen Voorbereiding DNA Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 2 DNA Begrippenlijst: Begrip mtdna kerndna Plasmiden Genoom DNA-replicatie DNA-polymerase Eiwitsynthese RNA-molecuul Codon Genregulatie

Nadere informatie

van de cel Bioinformatica het probleem Inleiding Medisch Technische Wetenschappen Bioinformatica Deel 1 Celbiologie Elementaire celbiologie

van de cel Bioinformatica het probleem Inleiding Medisch Technische Wetenschappen Bioinformatica Deel 1 Celbiologie Elementaire celbiologie Bioinformatica het probleem Inleiding Medisch Technische Wetenschappen Bioinformatica Deel 1 Michael Egmont-Petersen Watisdebetekenis [in brede zin] van het menselijk genome? Welke structuur hebben de

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/36422 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Díaz Morales, Oscar Alfonso Title: Catalysis of the electrochemical water oxidation

Nadere informatie

Docentenhandleiding DNA-model van flessen en blikjes

Docentenhandleiding DNA-model van flessen en blikjes Docentenhandleiding DNA-model van flessen en blikjes Dionisios Karounias, Evanthia Papanikolaou and Athanasios Psarreas, uit Griekenland, beschrijven hun vernieuwende model van de dubbele DNA-helix gemaakt

Nadere informatie

a. Geef de 1-lettercode van de aminozuren in het peptide in de corresponderende volgorde. (4P) WEETIKNIET

a. Geef de 1-lettercode van de aminozuren in het peptide in de corresponderende volgorde. (4P) WEETIKNIET HERTENTAMEN Eindtoets BIOCHEMIE (8RA00) Prof. Dr. Ir. L. Brunsveld 16-08-2013 09:00 12:00 (totaal 100 punten) 6 opgaven in totaal! (aangegeven tijd is indicatie) Gebruik geen rode pen! 1 Peptiden en eiwitten

Nadere informatie

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS?

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Moleculen 1. Basenparing In het DNA vindt basenparing plaats. Welke verbinding brengt een basenpaar tot stand? A. Peptidebinding B. Covalente binding C. Zwavelbrug

Nadere informatie

vwo eiwitsynthese 2010

vwo eiwitsynthese 2010 vwo eiwitsynthese 2010 Aan- en uitzetten van genen Escherichia coli leeft in de dikke darm van onder andere de mens. Deze bacterie heeft vijf structurele genen die coderen voor enzymen die betrokken zijn

Nadere informatie

Novel Cinchona derived organocatalysts: new asymmetric transformations and catalysis Breman, A.C.

Novel Cinchona derived organocatalysts: new asymmetric transformations and catalysis Breman, A.C. UvA-DARE (Digital Academic Repository) ovel Cinchona derived organocatalysts: new asymmetric transformations and catalysis Breman, A.C. Link to publication Citation for published version (APA): Breman,

Nadere informatie

Examen structurele bioinformatica Naam:

Examen structurele bioinformatica Naam: 1. Naast helices en beta strengen kunnen we nog een derde type van secundaire structuur onderscheiden in eiwitten. Welke, waar vinden we ze typisch in de 3D structuur en hoe worden ze nog verder onderverdeeld?

Nadere informatie

Desoxyribose heeft 5 C-atomen. De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase aan het 1e C-atoom.

Desoxyribose heeft 5 C-atomen. De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase aan het 1e C-atoom. Desoxyribose heeft 5 C-atomen. De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase aan het 1e C-atoom. Afbeelding 2. DNA-nucleotide.1 Bij het aan elkaar koppelen van nucleotiden gaat het 3e C-atoom

Nadere informatie

Dynamics of Water Interacting with Biomolecules C.C.M. Groot

Dynamics of Water Interacting with Biomolecules C.C.M. Groot Dynamics of Water Interacting with Biomolecules C.C.M. Groot Samenvatting Leven speelt zich af in vloeibaar water. Het menselijk lichaam bestaat bijvoorbeeld voor gemiddeld 65% uit water, en de meeste

Nadere informatie

Naam : Examinator 100% = 10 = 63 punten

Naam : Examinator 100% = 10 = 63 punten Celbiologie 2 (MIB 10306) Biochemie deel Maandag 18 december 2006, 9.00-12.00 uur - Begin met het invullen van je naam en registratienummer. - Alle antwoorden moeten op het vragenformulier worden ingevuld.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De rol van proteïne kinase A in de vorming van galkanaaltjes door levercellen Een mens is opgebouwd uit cellen. Iedere cel is omgeven door een membraan die de inhoud van de cel

Nadere informatie

Signaaltransductie en celcyclus (COO 6)

Signaaltransductie en celcyclus (COO 6) Signaaltransductie en celcyclus (COO 6) oefen- en zelftoets-module behorende bij hoofdstuk 9 en 12 van Unit 1 van Campbell, 10 e druk versie 2014-2015 Communicatie 1. Hier zie je drie manieren waarop een

Nadere informatie

Appendices. Nederlandse samenvatting

Appendices. Nederlandse samenvatting Appendices Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING VOOR LEKEN Met behulp van de toenemende kennis in de biotechnologie en moleculaire biologie van de laatste jaren zijn

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Biokatalyse & Multicomponentenreacties: De Ideale Synergie Asymmetrische Synthese van Gesubstitueerde Proline Derivaten De vraag naar snelle, schone, atoom- en stap- efficiënte chemische

Nadere informatie

Chapter 7 Nederlandse samenvatting

Chapter 7 Nederlandse samenvatting Chapter 7 Nederlandse samenvatting In dit hoofdstuk worden een aantal basisconcepten van chiraliteit beschreven en wordt een samenvatting gegeven van de hoofdstukken van dit proefschrift 189 Chapter 7

Nadere informatie

Proton-Responsive Pyridine-Based Ligands. Synthesis, Coordination Chemistry and Catalysis S.Y. de Boer

Proton-Responsive Pyridine-Based Ligands. Synthesis, Coordination Chemistry and Catalysis S.Y. de Boer Proton-Responsive Pyridine-Based Ligands. Synthesis, Coordination Chemistry and Catalysis S.Y. de Boer Samenvatting Samenvatting Reactieve Liganden gebaseerd op Pyridine Synthese, Coördinatiechemie en

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM Cellen, weefsels en organen (grondig lezen) Cellen: Organen: Weefsel: kleinste functionele eenheden van ons lichaam zeer uiteenlopende morfologie (=vorm/bouw) die samenhangt

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Ons immuunsysteem beschermt ons tegen allerlei ziekteverwekkers, zoals bacteriën, parasieten en virussen, die ons lichaam binnen dringen.

Nadere informatie

Rondleiding door de cel

Rondleiding door de cel Rondleiding door de cel Interactieve opgaven bij de hoofdstukken 5 t/m 8 van Biology, Campbell Deze module behandelt de volgende delen van hoofdstukken van Campbell s Biology : Hoofdstuk 5.4, pagina 77-86:

Nadere informatie

Samenvatting. Figuur 1: Anabolisme en katabolisme van glucosylceramide. +UDP-Glc. Glucose + HN 13 O O HO HO. Ceramide. OH Glucosylceramide.

Samenvatting. Figuur 1: Anabolisme en katabolisme van glucosylceramide. +UDP-Glc. Glucose + HN 13 O O HO HO. Ceramide. OH Glucosylceramide. Iminosuikers zijn suiker (koolhydraat) derivaten waarin de ring-zuurstof is vervangen door een stikstof. Deze groep van gehydroxyleerde alkaloïden heeft interessante biologische eigenschappen. Ze blijken

Nadere informatie

Tentamen Genetica 22-10-2004 Studentnr:

Tentamen Genetica 22-10-2004 Studentnr: CONTROLEER OF DIT TENTAMEN 11 PAGINA S BEVAT. Veel succes! Je mag de achterkant van het papier ook zo nodig gebruiken, maar beantwoord vragen 1-6 niet op blaadjes van vraag 7 en de daarop volgende. 1.

Nadere informatie

Transition Metal Catalysis in Confined Spaces S.H.A.M. Leenders

Transition Metal Catalysis in Confined Spaces S.H.A.M. Leenders Transition Metal Catalysis in Confined Spaces S.H.A.M. Leenders Samenvatting vergangsmetaal Katalyse in Beperkte Ruimtes Grondstoffen kunnen worden omgezet in waardevolle producten met behulp van chemische

Nadere informatie

subnanoseconde-tijdschaal.

subnanoseconde-tijdschaal. 183 Samenvatting Baanbrekende wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen hebben ons in deze en de vorige eeuw geholpen om Moeder Natuur beter te begrijpen, en een veelvoud aan mysteries te ontrafelen.

Nadere informatie

Chapter 9. Samenvatting

Chapter 9. Samenvatting Chapter 9 Samenvatting 125 126 Samenvatting De familie van Nudix hydrolase enzymen omvat een groep verwante eiwitten die een specifieke chemische omzetting in nucleotieden kunnen faciliteren. In dit proefschrift

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Melkzuurbacteriën worden van oudsher gebruikt om de houdbaarheid van levensmiddelen te verlengen. Zo worden voor de bereiding van wijn, bier, brood, worst, kaas, yoghurt, augurken

Nadere informatie

Tentamen Katalyse 5 januari 2011

Tentamen Katalyse 5 januari 2011 Tentamen Katalyse 5 januari 2011 Toelichting aandachtig lezen voordat U start met de opgaven! 1. Maak elk van de opgaven op een apart vel papier met daarop uw naam en studentennummer. 2. Suggestie: maak

Nadere informatie

DNA van mitochondriën, chloroplasten en in bacteriën Enkele gegevens over het DNA van de mens Ontdekking van DNA structuur door Watson en Crick

DNA van mitochondriën, chloroplasten en in bacteriën Enkele gegevens over het DNA van de mens Ontdekking van DNA structuur door Watson en Crick Hoofdstuk1: Erfelijke informatie in de cel... 2 1. Bouw van de kern tijdens de interfase... 2 2. Nucleïnezuren... 2 2.1. Primaire structuur van nucleïnezuren... 3 2.1.1. Bouwstenen... 3 2.2. De ruimtelijke

Nadere informatie

Samenvatting Hoofstuk 1 Hoofdstuk 2 nbu nbu nbu nbu nbu

Samenvatting Hoofstuk 1 Hoofdstuk 2 nbu nbu nbu nbu nbu Samenvatting Katalystoren worden toegepast in de meeste chemische processen voor het maken van produkten die van belang zijn voor onze dagelijkse behoeften met betrekking tot voedsel, energie, medicijnen

Nadere informatie

Non-haem ligands as functional templates for peptide attachment Heuvel, Marco van den

Non-haem ligands as functional templates for peptide attachment Heuvel, Marco van den University of Groningen on-haem ligands as functional templates for peptide attachment Heuvel, Marco van den IMPORTAT OTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish

Nadere informatie

Eindexamen scheikunde havo 2003-II

Eindexamen scheikunde havo 2003-II 4 Antwoordmodel Superzwaar 1 Een juiste berekening leidt tot de uitkomst 50 (neutronen). opzoeken van het atoomnummer van krypton (36) 1 berekening van het aantal neutronen: 86 verminderd met het atoomnummer

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Samenvatting Vooral in vergelijking met organometaalverbindingen van overgangsmetalen, die in veel katalytische reacties een kleurrijke hoofdrol vervullen, worden magnesium en zink vaak als

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 111 Dit proefschrift behandelt de diagnose van epidermolysis bullosa simplex (EBS) op DNA niveau en een eerste aanzet tot het ontwikkelen van gentherapie voor deze ziekte. Een

Nadere informatie

ZONDER CELDELING GEEN KANKER

ZONDER CELDELING GEEN KANKER DE GEMENE DELER ZONDER CELDELING GEEN KANKER Naam: Klas: Datum: ZONDER CELDELING GEEN KANKER HAVO Celdeling is cruciaal voor het leven van organismen, en wordt dan ook heel nauwkeurig gereguleerd. Wanneer

Nadere informatie

28 Testkruising testkruising = een kruising om te achterhalen of een organisme homozygoot of heterozygoot is. Voorbeeld van een testkruising om te bepalen of een organisme homozygoot of heterozygoot is

Nadere informatie

4. deleted. 1. ATP kan een reactie aandrijven omdat

4. deleted. 1. ATP kan een reactie aandrijven omdat 1. ATP kan een reactie aandrijven omdat a. bij de hydrolyse van ATP warmte vrijkomt b. de hydrolyse van ATP de entropie doet toenemen c. ATP sterk bindt aan het substraat van enzymen d. ATP thermodynamisch

Nadere informatie

Studiehandleiding Biochemie I

Studiehandleiding Biochemie I Studiehandleiding Biochemie I 2006-2007 1 Proeftentamen Biochemie I 1. Vul de juiste term uit de lijst op de open plaatsen in onderstaande tekst in. Elke term mag maar éénmaal worden gebruikt maar niet

Nadere informatie

Vermeld op ieder antwoordvel je naam en studentnummer. Zie voor de structuren van de gebruikte co- factoren de bijgevoegde appendix

Vermeld op ieder antwoordvel je naam en studentnummer. Zie voor de structuren van de gebruikte co- factoren de bijgevoegde appendix Tentamen iomoleculaire Chemie Vrijdag 3 juli 2015, 14:00-17:00 Vermeld op ieder antwoordvel je naam en studentnummer Zie voor de structuren van de gebruikte co- factoren de bijgevoegde appendix pgave 1

Nadere informatie

Chapter 6. Nederlandse samenvatting

Chapter 6. Nederlandse samenvatting Chapter 6 Nederlandse samenvatting Chapter 6 122 Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Het immuunsysteem (of afweersysteem) beschermt het lichaam tegen lichaamsvreemde en ziekmakende organismen zoals

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/26922 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/26922 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/26922 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Shah, Dipen M. Title: NMR structural studies of protein-small molecule interactions

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5)

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5) Telecommunicatie beheerst steeds sterker de hedendaagse samenleving en kan niet meer worden weggedacht. De hoeveelheid informatie die de wereld rondgestuurd wordt, groeit elke dag. Het intensief gebruik

Nadere informatie

Genetica. Marvin Tersluijsen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Genetica. Marvin Tersluijsen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marvin Tersluijsen 08 April 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74428 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie