SAMENVATTING. BASISSTOF 1 Een beroep in de woningbouw. BASISSTOF 2 Jouw thuis MODULE 2 WONEN KGT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SAMENVATTING. BASISSTOF 1 Een beroep in de woningbouw. BASISSTOF 2 Jouw thuis MODULE 2 WONEN KGT"

Transcriptie

1 BASISSTOF 1 Een beroep in de woningbouw Je kunt enkele beroepen noemen die te maken hebben met het thema wonen. Aannemer, bloemist, budgetbegeleider, installateur, interieurontwerper, loodgieter, makelaar, metselaar, woningstoffeerder. BASISSTOF 2 Jouw thuis Je kunt enkele functies noemen van woningen in het verleden en nu. Bescherming tegen kou en regen, dieren en vijanden. Bescherming van het vee. Opslag van de oogst. Om te slapen, te eten, te werken, en mensen te ontvangen. Je kunt beschrijven wat de Woningwet is en waarom deze ontstond. De Woningwet is een wet waarin regels voor het bouwen van woningen zijn opgenomen. De Woningwet is opgesteld in Als gevolg van de industrialisatie verhuisden steeds meer mensen naar de stad. De woonomstandigheden werden steeds slechter. Enkele eisen uit de woningwet (1901): een minimum aantal kamers; een toilet; schoon drinkwater. Je kunt aangeven waarop mensen letten bij het kiezen van een woning. Het woningaanbod. Grootte van het gezin. Hoeveelheid geld die je kunt en wilt uitgeven. Persoonlijke voorkeur. Je kunt aangeven op welke manieren je je kamer kunt inrichten en wat je daarbij nodig hebt. Door te schuiven met meubels, een schets te maken of een plattegrond te tekenen. Een schets: een grove tekening gemaakt met potlood. Een plattegrond: een nauwkeurige tekening met potlood; getekend van bovenaf gezien; kun je alleen maken als je de maten van de ruimte en meubels kent; wordt getekend op schaal. Een tekening op schaal: Geeft aan hoeveel kleiner de tekening is ten opzichte van de werkelijkheid. Je kunt aangeven op welke manier houten meubels in een tuin beschadigd kunnen raken en wat je kunt doen om dat te voorkomen. Hout raakt beschadigd door zon, regen en organismen. Het kan gaan rotten en uiteindelijk uit elkaar vallen. Je kunt hout beschermen door een beschermlaag aan te brengen. Verven: beschermt tegen weersinvloeden. Impregneren: voorkomt dat schimmels op hout kunnen leven. 1

2 BASISSTOF 3 De lusten, maar ook de lasten Je kunt enkele aandachtspunten noemen voor een goede huishouding. Als je met meerderen in een huis woont, moet je de huishoudelijke taken goed verdelen. Het is belangrijk dat je je kamer opruimt. Je kunt je spullen sneller terugvinden. Veel mensen vinden een opgeruimde kamer gezelliger. Het is belangrijk dat je je kamer schoonmaakt. Je kamer ruikt fris. Je hebt minder last van ongedierte. Volgorde van werkzaamheden bij het schoonmaken: Verzamel alle spullen die je nodig hebt en neem die mee naar je kamer. Begin met afstoffen. Werk van boven naar beneden. Neem alles met een sopje af. Stofzuig de vloer en dweil hem eventueel daarna. Je kunt aangeven waarop je kunt letten bij het kiezen van schoonmaakmiddelen. Schoonmaakmiddelen kunnen slecht zijn voor de gezondheid en voor het milieu. Slecht voor het milieu: onder andere chloor en ammonia. Minder slecht voor het milieu: natuurlijke of biologisch afbreekbare middelen, bijvoorbeeld groene zeep, schoonmaakazijn, soda en spiritus. Je kunt aangeven hoe je met schoonmaakmiddelen omgaat. Op schoonmaakmiddelen kunnen symbolen staan die waarschuwen voor gevaren van het schoonmaakmiddel: explosief licht ontvlambaar giftig irriterend bijtend Op schoonmaakmiddelen kunnen symbolen staan die aangeven hoe je het veilig moet gebruiken. Bewaar een schoonmaakmiddel op een plek waar een klein kind niet gemakkelijk bij kan. Op veel flessen met schadelijke schoonmaakmiddelen is een kindveilige sluiting aangebracht. Je kunt aangeven wat je kunt doen voor een gezond binnenklimaat. Het binnenklimaat wordt bepaald door: alle stoffen en organismen in de lucht; factoren zoals de temperatuur en de luchtvochtigheid. Maatregelen voor een gezond binnenklimaat is goed ventileren. Je kunt enkele redenen noemen waarom mensen een huisdier nemen. Je kunt ook verantwoordelijkheden noemen die een huisdier met zich meebrengt. Reden om een huisdier te nemen: voor de gezelligheid. Verantwoordelijkheden: een huisdier heeft verzorging nodig en kost geld. 2

3 DOELSTELLING 06 Je kunt van enkele soorten ongedierte bijzonderheden noemen. Je kunt ook aangeven hoe je de kans op hun aanwezigheid kleiner kunt maken en hoe je ze kunt bestrijden. soort ongedierte bijzonderheden bestrijden of voorkomen door: huisstofmijt muizen en ratten vlooien kakkerlakken een spinachtige (afdeling geleedpotigen) komt vaak voor in de vloerbedekking of in dekens sommige mensen zijn er allergisch voor leeft van de huidschilfertjes van mensen zoogdieren (afdeling gewervelde dieren) alleseters insecten (afdeling geleedpotigen) leven in de vacht van katten en honden van het bloed van hun gastheer kunnen lintwormen overbrengen insecten (afdeling geleedpotigen) nachtdieren komen voor op donkere en warme plaatsen alleseters goed te stofzuigen anti-allergene dekbedhoezen te kopen je dekens regelmatig te luchten etenswaar goed opbergen muizenvallen plaatsen een kat nemen de gemeente laten komen om ze te bestrijden middelen bij een dierenarts kopen goed te stofzuigen etensresten op te ruimen de gemeente gif te laten spuiten BASISSTOF 4 GAS, WATER EN ELEKTRICITEIT Je kunt beschrijven wat de nutsvoorzieningen in huis zijn en hoe ze een woning binnenkomen. Je kunt ook de onderdelen van een meterkast en hun functie noemen. Nutsvoorzieningen: gas, water en elektriciteit; komen een woning binnen door leidingen en kabels; komen een woning binnen in de meterkast. In de meterkast vind je voor elke nutsvoorziening: een inkomende hoofdleiding, voor de aanvoer naar de woning; een hoofdkraan of hoofdschakelaar, om de voorziening in één keer te kunnen afsluiten; een meetinstrument, om de hoeveelheid van de geleverde voorziening te meten. De meetinstrumenten in de meterkast: gasmeter: meet gasverbruik in m 3 ; watermeter: meet het waterverbruik in m 3 ; kilowattuurmeter: meet het verbruik van elektriciteit in kilowattuur (kwh). Je kunt aangeven waarvoor aardgas in huis gebruikt wordt. Je kunt ook aangeven wat de gevaren van gas zijn en hoe je die gevaren kunt voorkomen. Aardgas wordt gebruikt in een geiser, boiler, gasfornuis of centrale verwarmingsketel. Bij een gaslek ontsnapt gas uit leidingen en slangen: explosiegevaar. 3

4 Je kunt problemen met gas als volgt voorkomen: Sleutel nooit zelf aan gasapparaten. Leg nooit zelf gasleidingen aan. Laat dit over aan een erkende installateur. Laat gastoestellen jaarlijks onderhouden door een erkende installateur. Steek bij het koken eerst een lucifer aan, draai daarna pas de knop van het fornuis open. Gaat een gastoestel uit, wacht dan vijf minuten voordat je het weer aansteekt. Vermoed je een gaslek, bel dan het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: Ga nooit op zoek met een kaars of aansteker. Voorkom vonken door een lichtschakelaar, mobiele telefoon of elektrische deurbel. Je kunt aangeven waarvoor water in huis gebruikt wordt. Ook kun je beschrijven hoe de aanvoer en afvoer van water in huis plaatsvindt. Water wordt onder andere gebruikt om je te wassen, te koken, het toilet te reinigen, schoon te maken. Wateraanvoer in huis: Vanuit de meterkast gaat koud water via leidingen naar bijvoorbeeld toilet, douche en wasmachine, boiler of geiser. In de boiler of geiser wordt water verwarmd. Vanuit de boiler of geiser lopen leidingen met warm water naar de aansluitpunten waar warm water gebruikt wordt. Bij ieder wateraansluitpunt is ook een afvoerpunt voor water. Het water wordt afgevoerd naar de hoofdafvoer. Vanaf de hoofdafvoer wordt het water getransporteerd naar het riool. Je kunt aangeven wat een stroomkring is. Je kunt ook onderscheid maken tussen geleiders en isolatoren. Een stroomkring bestaat uit: een spanningsbron, bijvoorbeeld een batterij; deze levert elektrische energie; snoertjes of stroomdraden die de elektrische stroom vervoeren; een voorwerp, bijvoorbeeld een lamp; deze gebruikt de elektriciteit om te schijnen; een schakelaar die de stroomkring kan sluiten ( aan ) of verbreken ( uit ). Stroomgeleiding. Geleider: materiaal waar een elektrische stroom gemakkelijk doorheen kan stromen, bijvoorbeeld metalen, koolstof en kraanwater. Isolator: materiaal waar elektrische stroom slecht of niet doorheen kan stromen, bijvoorbeeld plastic, pvc, rubber en glas. Je kunt aangeven waarvoor elektriciteit in huis gebruikt wordt. Ook kun je beschrijven hoe de aanvoer van elektriciteit in huis plaatsvindt en hoe in de meterkast het elektriciteitsnet beveiligd is. Elektriciteit wordt onder andere gebruikt voor de werking van lampen en huishoudelijke apparaten. De elektriciteit passeert de hoofdschakelaar. Van daaruit loopt een leiding door de kilowattuurmeter naar de groepenkast. Vanuit de groepenkast lopen leidingen naar de groepen. Een groep is een verzameling lichtpunten en stopcontacten. Beveiliging. Een zekering kan bij kortsluiting en overbelasting doorslaan. Er zijn twee typen zekeringen: smeltveiligheden en automatische zekeringen. Als een smeltveiligheid stuk is, moet je er een nieuwe indraaien. De aardlekschakelaar sluit automatisch de aanvoer van elektriciteit naar alle groepen af als er elektriciteit weglekt. 4

5 DOELSTELLING 06 Je kunt aangeven hoe je in huis op een veilige manier met elektriciteit kunt omgaan. Brandgevaar ontstaat door kortsluiting of bij overbelasting van de leidingen. Kortsluiting ontstaat wanneer twee stroomdraadjes rechtstreeks met elkaar contact maken. Er stroomt dan te veel elektriciteit doorheen. Het snoer wordt heet en kan in brand vliegen. Overbelasting ontstaat als je te veel elektrische apparaten tegelijkertijd op een groep aansluit. Er stroomt dan te veel elektriciteit door de leidingen. Hierdoor kan brand ontstaan. Een elektrische schok kan dodelijk zijn. Zo n schok ontstaat door direct contact met elektrische stroom. Direct contact kan ontstaan door elektriciteitsdraden zonder isolatie of door vocht in een elektrisch apparaat. Bij het aanleggen van een elektriciteitsnet of bij het kopen van elektrische voorwerpen moet je voorzichtig zijn. Laat het elektriciteitsnet aanleggen door een erkend vakman. Als je zelf iets aanlegt, laat het dan keuren door een erkend vakman. Koop alleen elektrische apparaten met een CE-markering. Manieren om problemen met kortsluiting te voorkomen. Check of elektrische kabels goed geïsoleerd zijn. Het omhulsel mag niet beschadigd zijn. Gebruik alleen elektrische apparaten die een CE-markering hebben. Houd je altijd aan de gebruiksaanwijzing van elektrische toestellen. Zorg ervoor dat je elektriciteitssnoeren nooit vastspijkert of vastniet. Raak blootliggende stroomleidingen nooit aan. Laat nooit een elektriciteitskabel onder een deur of tapijt doorlopen. Gebruik elektriciteitssnoeren nooit om iets op te hangen. Trek nooit aan het elektriciteitssnoer om de stekker uit het stopcontact te halen. Gebruik hiervoor de stekker. Gebruik je een verlengkabel, bijvoorbeeld op een haspel, rol het snoer dan volledig uit voor gebruik. DOELSTELLING 07 Je kunt aangeven hoe de kosten voor het gebruik van nutsvoorzieningen vastgesteld worden en welke factoren van invloed zijn op deze kosten. Ook kun je aangeven waarom het goed is zuinig te zijn met energie en hoe je dat kunt doen. Berekening van de kosten: verbruik = eindstand beginstand kosten = verbruik eenheidsprijs eenheidsprijs voor gas en water: per m 3 eenheidsprijs voor elektriciteit per: kwh (kilowattuur). Manieren om energie te besparen: zuinig omgaan met energie, bijvoorbeeld de verwarming laag zetten als je niet thuis bent; energiezuinige apparaten kopen, bijvoorbeeld een hoogrendementsketel; BASISSTOF 5 WARMTEPRODUCTIE Je kunt aangeven wat je nodig hebt om iets te verwarmen en daar voorbeelden van geven. Een warmtebron, bijvoorbeeld cv-ketel, fornuis of kaars. Een brandstof, bijvoorbeeld hout, petroleum, steenkool of aardgas. 5

6 Je kunt het verbrandingsschema van aardgas uitleggen. Verbrandingsschema van aardgas: aardgas + zuurstof koolstofdioxide + waterdamp Er komt hierbij veel warmte vrij. Ontbrandingstemperatuur: de temperatuur waarboven verbranding mogelijk is. Als er te weinig zuurstof is, zal het aardgas niet volledig verbranden. Dit heet een onvolledige verbranding. Bij onvolledige verbranding komt koolstofmono-oxide vrij: een reukloos, giftig gas. Je kunt uitleggen hoe een thermometer volgens de schaalverdeling van Celsius werkt. Je kunt ook aangeven hoe een digitale thermometer werkt. Een thermometer is een meetinstrument dat de warmte meet (thermos = warm). Een vloeistofthermometer bestaat uit: een reservoir gevuld met vloeistof, bijvoorbeeld alcohol; een glazen stijgbuis; een schaalverdeling in graden Celsius. Digitale thermometer. Een sensor meet de temperatuur. De thermometer rekent de gemeten temperatuur om in een getal. Dit getal wordt op een display (afleesvenster) weergegeven. Digitale weergave van de temperatuur; een weergave in getallen. Je kunt de onderdelen van een cv-installatie noemen en deze uitleggen. Een installatie voor centrale verwarming (cv) bestaat uit: een thermostaat; een verwarmingsketel; een pomp; verwarmingsbuizen; radiatoren. Een thermostaat regelt de temperatuur. Een sensor meet voortdurend de temperatuur in de woonkamer. De sensor geeft een signaal aan de verwarmingsketel als de temperatuur boven of onder de ingestelde temperatuur komt. Is de temperatuur te laag? De verwarmingsketel gaat branden. Is de temperatuur te hoog? De verwarmingsketel stopt met branden. Een verwarmingsketel bestaat uit: een gasbrander waarin aardgas verbrand wordt, zodat de lucht in de ketel verwarmd wordt; een ontsteking die vonken afgeeft om het gas te laten ontbranden; een gasafvoerbuis waardoor verbrandingsgassen worden afgevoerd; een warmtewisselaar: dit is een spiraal waardoor koud water stroomt en die warmte opneemt van de verwarmde lucht. De pomp pompt: koud water de verwarmingsketel in en warm water eruit; warm water door de verwarmingsbuizen naar de radiatoren en koud water weer terug. Radiatoren. Aan de bovenkant stroomt er warm water in. De warmte wordt afgegeven aan de koudere lucht erbuiten. Aan de onderkant stroomt koud water eruit. 6

7 Je kunt de werking uitleggen van apparaten die worden gebruikt om water warm te maken. Geiser. Als de warmwaterkraan opengezet wordt, wordt gas naar de gasbrander vervoerd en koud water door de warmtewisselaar. De waakvlam zorgt voor de ontsteking van de verbrandingsreactie. Hete lucht wordt langs de warmtewisselaar geleid. De warmte van de lucht wordt overgedragen op het koude water. Er moet voor gezorgd worden dat er altijd voldoende zuurstof is. Boiler. Water wordt opgewarmd en op een bepaalde temperatuur bewaard. Als het water onder de ingestelde temperatuur daalt, wordt het verwarmd door een gasbrander of een elektrisch verwarmingsapparaat. Als het waterniveau daalt tot onder het ingestelde niveau, wordt het water vanuit de waterleiding weer aangevuld. Koud water stroomt aan de onderkant de boiler in en aan de bovenkant stroomt warm water eruit. Er zijn twee typen warmwaterkranen. Mengkraan: één of twee bedieningshandels die een mix van koud en warm water mogelijk maken. Thermoskraan: met behulp van een thermostaat kun je vooraf instellen op welke temperatuur het water uit de kraan moet komen. BASISSTOF 6 WARMTETRANSPORT Je kunt drie manieren van warmtetransport noemen en uitleggen hoe hiervan gebruik wordt gemaakt bij een installatie voor centrale verwarming. Geleiding: het doorgeven van warmte door een stof heen. Goede warmtegeleiders zijn metalen, bijvoorbeeld een warmtewisselaar en een radiator. Slechte warmtegeleiders zijn plastic (bijvoorbeeld de knop op een radiator) en lucht. Stroming: warmte wordt meegevoerd met de beweging van een vloeistof of gas. Water in de warmtewisselaar wordt warm. Bij de radiatoren wordt de meeste warmte afgegeven. Het water koelt af en stroomt terug naar de ketel. De lucht bij een radiator wordt warm, zet uit, wordt lichter en beweegt daardoor omhoog. Als de lucht is afgekoeld, zakt deze weer naar beneden. Straling: een heet voorwerp zendt warmte als straling uit. Je kunt enkele manieren noemen om een woning te isoleren. Je kunt ook enkele isolatiematerialen bij dieren noemen. Isolatie: maatregelen om warmteverlies te beperken. Vooral door een laagje lucht vast te houden. Isolatie met behulp van dubbele lagen: dubbel glas, dubbele muren en gesloten gordijnen. Isolatie met behulp van isolatiemateriaal: spouwmuren, daken en vloeren. Isolatie bij zoogdieren en vogels: een vetlaag onder de huid; haren (bij zoogdieren) of veren (bij vogels) die door haarspiertjes rechtop gezet kunnen worden; hierdoor is er een dikkere, isolerende luchtlaag. 7

8 BASISSTOF 7 EEN CONSTANTE LICHAAMSTEMPERATUUR Je kunt de verbranding in je lichaam beschrijven. Verbranding in je lichaam: glucose + zuurstof waterdamp + koolstofdioxide + energie Verbranding vindt plaats in elke cel. Verbranding vindt voortdurend plaats, dag en nacht. De energie die vrijkomt, wordt onder andere gebruikt voor het maken van bewegingen en voor het handhaven van je lichaamstemperatuur. Je kunt het verschil tussen koudbloedige en warmbloedige dieren beschrijven. Koudbloedige dieren: de lichaamstemperatuur is gelijk aan de temperatuur van de omgeving. Bij lage temperaturen vindt er in het lichaam weinig verbranding plaats. Er komt dan maar weinig energie vrij bij de verbranding. Hierdoor kunnen koudbloedige dieren in de winter geen actief leven leiden. Warmbloedige dieren (vogels en zoogdieren): de lichaamstemperatuur is constant. Veel warmbloedige dieren leiden in de winter actief leven. Ze hebben veel energie nodig om de lichaamstemperatuur op peil te houden. Er vindt in het lichaam veel verbranding plaats. Warmbloedige dieren zijn goed geïsoleerd: Ze hebben een vetlaag onder de huid. Ze hebben een dikke vacht van haren (zoogdieren) of een dik verenkleed (vogels). Sommige warmbloedige dieren trekken in de herfst weg naar warmere streken. Je kunt uitleggen hoe de lichaamstemperatuur van een mens constant gehouden wordt. Regeling van de lichaamstemperatuur. Het temperatuurregelcentrum staat ingesteld op een temperatuur (meestal 37 C). Het temperatuurregelcentrum meet de temperatuur van het langsstromende bloed. Het temperatuurregelcentrum ontvangt informatie van temperatuurzintuigen in de huid. Als het lichaam te warm wordt: Bloedvaten in de huid verwijden zich warmte wordt afgegeven aan de buitenlucht. Je begint te zweten door verdamping van zweet koelt de huid af. Als het lichaam te koud wordt: Meer verbranding in de cellen er komt meer warmte vrij. Bloedvaten in de huid worden nauwer er wordt minder warmte afgegeven aan de buitenlucht. Je gaat bibberen door de verbranding in de samentrekkende spieren komt warmte vrij. Lagere zweetproductie er wordt minder warmte afgegeven. Bij zoogdieren en vogels gaan de haren en veren rechtop staan stilstaande luchtlaag rondom de huid. Bij mensen heet dit kippenvel. Je kunt beschrijven hoe spechten hun nest maken. Spechten maken een nest in de stam van een boom. De ingang is een klein vlieggat. De gang wordt naar onder toe steeds breder. Nestmateriaal: de houtspaanders die in het nest zijn gevallen. Isolatie: de houten wand en de lucht tussen de houtspaanders. Er is ruimte voor vier tot zes jongen. 8

9 Je kunt de bouw van een wespennest beschrijven. Ook kun je aangeven hoe wespen de temperatuur in hun nest regelen. Wespen bouwen hun nesten in holten, onder de grond, in holle bomen of in holten in of bij woningen. Bouw van een wespennest. Materiaal: kleine stukjes hout en riet die worden fijngekauwd en met speeksel aan elkaar geplakt (lijkt op papier-maché). Het papier wordt in schillen aangebracht; tussen de schillen zit lucht. Er zijn verschillende ruimten, bijvoorbeeld voor voedselopslag en voor de verzorging van broed. Regeling van de temperatuur. De ingestelde temperatuur is 30 C met een afwijking van minder dan 0,5 C. Wanneer de temperatuur onder de ingestelde temperatuur komt, zetten de werksters hun vliegspieren in werking, zonder de vleugels te bewegen. Wanneer de temperatuur boven de ingestelde temperatuur komt, halen de werksters water, smeren dat over de cellen en waaieren met hun vleugels. BASISSTOF 8 HUISHOUDEN MET BELEID Je kunt de uitgaven van een gezin in groepen indelen. Huishoudelijke uitgaven: uitgaven die je bijna elke dag doet, bijvoorbeeld voedingsmiddelen. Vaste lasten: uitgaven die regelmatig terugkomen, bijvoorbeeld huur. Vaste lasten betaal je bijvoorbeeld per maand, per halfjaar of per jaar. Reserveringsuitgaven: grote uitgaven die je maar af en toe doet, bijvoorbeeld een vakantie. Vaak moet je hiervoor sparen. Kleine persoonlijke uitgaven: kleine uitgaven alleen voor jezelf, bijvoorbeeld de kapper. Je kunt aangeven hoe je inkomsten en uitgaven kunt vergelijken en hoe je een tekort kunt wegwerken. Ook kun je aangeven wat een begroting is en hoe je een begroting kunt maken. Inkomsten en uitgaven vergelijken. Je inkomsten en uitgaven opschrijven en kijken wat je tekort komt of over hebt. Als je geld overhoudt, kun je sparen voor een grote uitgave. Als je geld tekortkomt, moet je dit wegwerken. Dit kan door voor extra inkomsten te zorgen, geld te lenen of door te bezuinigen. Als je geld leent, word het tekort groter. Begroting: een overzicht van je toekomstige inkomsten en uitgaven. Voor het maken van een begroting moet je weten: hoeveel geld je al gespaard hebt; de inkomsten die je verwacht; de uitgaven die je verwacht; de hoogte van een grote uitgave die je verwacht. Je kunt het begrip kleedgeld omschrijven en hiervan een berekening maken. Kleedgeld: het bedrag dat je per maand te besteden hebt voor het kopen van kleding. Het kleedgeld berekenen. Noteer wat je betaald hebt voor de verschillende kledingstukken. Maak een schatting van de gebruiksduur van elk kledingstuk. Bereken wat elk kledingstuk per jaar kost. Tel deze bedragen op. Deel het totaal door 12. 9

10 Je kunt de rechten en plichten van een consument beschrijven. Consument: iemand die iets koopt. Er is een koopovereenkomst als je het met de verkoper eens bent over de aankoop van een bepaald product. Mondelinge koopovereenkomst: je zegt dat je iets wilt kopen. Schriftelijke bewijzen van een koopovereenkomst: een kassabon of een bestelbon. Als consument heb je na een koopovereenkomst de volgende rechten: De verkoper moet het product leveren. De verkoper moet een deugdelijk product leveren. Als consument heb je na een koopovereenkomst de volgende plicht: je moet betalen. Ruilen van een product. Je moet dat doen binnen de ruiltermijn. De verkoper hoeft het product niet te ruilen: ruilen is geen recht. Als je een ondeugdelijk product hebt gekocht, moet de verkoper het volgende doen: Hij moet het product repareren. Als het product niet te repareren is, moet hij een ander exemplaar van het product leveren. Als er geen ander exemplaar van het product is, moet hij het geld teruggeven. Garantie: binnen de garantieperiode moet het product kosteloos worden gerepareerd. Je kunt aangeven waar je op kunt letten als je veilig wilt klussen. Veilig klussen (doe-het-zelven). Je kunt letten op de veiligheid van het materiaal en de omgeving én op je eigen gedrag. Je kunt de gebruiksaanwijzing en veiligheidsvoorschriften van apparaten lezen. 10

Warmte. Hoofdstuk 2. Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte

Warmte. Hoofdstuk 2. Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte Warmte Hoofdstuk 2 Warmte is Energie Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte Brandstoffen verbranden: Brandstof Zuurstof voldoende hoge temperatuur (ontbrandingstemperatuur) 1 Grootheid Symbool Eenheid

Nadere informatie

Warmte & ventilatie. Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning

Warmte & ventilatie. Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning Warmte & ventilatie Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning Om prettig te wonen, moet uw woning niet alleen goed onderhouden zijn, maar ook comfortabel. Een warm huis in de winter, maar ook

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING VERBRANDEN EN VERWARMEN

NASK1 SAMENVATTING VERBRANDEN EN VERWARMEN NASK1 SAMENVATTING VERBRANDEN EN VERWARMEN Een verbranding is de reactie tussen zuurstof en een andere stof, waarbij vuurverschijnselen waarneembaar zijn. Bij een verbrandingsreactie komt warmte vrij.

Nadere informatie

TECHNIEK Assistent installatie- en constructietechniek. Deel 3 van 4 Ondersteunt bij installatie- of constructiewerkzaamheden

TECHNIEK Assistent installatie- en constructietechniek. Deel 3 van 4 Ondersteunt bij installatie- of constructiewerkzaamheden TECHNIEK Assistent installatie- en constructietechniek Deel 3 van 4 Ondersteunt bij installatie- of constructiewerkzaamheden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel ventileren goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht erin. Goed ventileren

Nadere informatie

ventileren wonen met karakter

ventileren wonen met karakter ventileren wonen met karakter goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Wonen in De Bron Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Onderwerpen Introductie Installaties in uw woning Warmte- en koudeopslag Warmtepomp Ventilatie VENDU

Nadere informatie

Aangenaam duurzaam. Informatieboekje

Aangenaam duurzaam. Informatieboekje Aangenaam duurzaam Informatieboekje Handige informatie Uw woning is aangesloten op Warmtenet Hengelo. Warmtenet Hengelo zorgt ervoor dat u het in huis aangenaam warm hebt en dat u warm water uit de kraan

Nadere informatie

Hoe werkt uw cv-installatie?

Hoe werkt uw cv-installatie? Hoe werkt uw cv-installatie? hèt installatieteam Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Uw cv-ketel in het kort 3 2. Werkzaamheden die niet onder de garantie vallen 4 3. Hoe te handelen bij storing 6 4. Mogelijke

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

Stadswarmte in huis. Zo simpel werkt het.

Stadswarmte in huis. Zo simpel werkt het. Stadswarmte in huis. Zo simpel werkt het. Bewaar dit boekje in uw meterkast. Storing? Bel (gratis) 0800 0513 1 Inhoudsopgave. Voorwoord. Stadswarmte. Gemakkelijk, modern, milieuvriendelijk. Voorwoord 3

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk 1 Huurdersinformatie Goed ventileren, erg belangrijk Goed ventileren zorgt voor gezonde en droge lucht in uw woning. In deze brochure tips om te ventileren en om vocht te voorkomen. Inhoud Ventileren:

Nadere informatie

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VOCHT EN VENTILATIE Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VENTILEREN GEZOND LUCHT OPEN BUITENLUCHT VOCHT RAMEN WONING Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning Het voorkomen van vocht in uw woning

Nadere informatie

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen.

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen. 2 ELEKTRICITEITSLEER 2.1. Inleiding Je hebt al geleerd dat elektriciteit kan worden opgewekt door allerlei energievormen om te zetten in elektrische energie. Maar hoe kan elektriciteit ontstaan? En waarom

Nadere informatie

Stadgenoot stopt met geisers en gaskachels

Stadgenoot stopt met geisers en gaskachels Stadgenoot stopt met geisers en gaskachels Veilig en comfortabel wonen Veiligheid van onze huurders gaat bij Stadgenoot boven alles. Daarom nemen we een ingrijpende maatregel. In 2013 en 2014 vervangen

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

aanvullende gebruikers handleiding AQUA Plus Versie 131010 - 1 -

aanvullende gebruikers handleiding AQUA Plus Versie 131010 - 1 - aanvullende gebruikers handleiding AQUA Plus Versie 131010-1 - AANVULLENDE HANDLEIDING AQUA PLUS Deze handleiding is uitsluitend ter aanvulling van de handleiding van de Altech Eclips (papieren of DVD

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

Checklist Brandveiligheid Thuis. Algemeen Postcode Woonplaats Tel. nummer Datum check

Checklist Brandveiligheid Thuis. Algemeen Postcode Woonplaats Tel. nummer Datum check Checklist Brandveiligheid Thuis Algemeen Postcode Woonplaats Tel. nummer Datum check Checklist brandveiligheid thuis Brandweer Twente besteedt veel aandacht aan het voorkomen van brand. Mensen die door

Nadere informatie

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Vocht en ventilatie. Tips voor een droger huis

Vocht en ventilatie. Tips voor een droger huis Vocht en ventilatie Tips voor een droger huis Vocht en ventilatie Een gezin produceert per dag tussen de tien en vijftien liter vocht. Door te ademen, door huisdieren en planten, maar ook door te koken,

Nadere informatie

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec)

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec) Elektrische energie In huishoudens is elektrische energie de meest gebruikte vorm van energie. In Nederland zijn bijna alle huizen aangesloten op het netwerk van elektriciteitskabels. Achter elk stopcontact

Nadere informatie

Een technische rondleiding

Een technische rondleiding Een technische rondleiding Waarom deze informatiefolder? Uw woning is voorzien van behoorlijk wat technische installaties. Voorbeelden hiervan zijn de cv ketel, ventilatie en verwarming. In deze folder

Nadere informatie

Doe-het-zelven en brandveiligheid

Doe-het-zelven en brandveiligheid 6 brandveiligheids INFO Meer informatie of andere folders uit deze serie? Doe-het-zelven en brandveiligheid Ga naar de brandweerkazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Voor veel mensen is

Nadere informatie

Wonen in Pijnacker. Comfortabel en duurzaam wonen

Wonen in Pijnacker. Comfortabel en duurzaam wonen Wonen in Pijnacker Comfortabel en duurzaam wonen Toelichting op het klimaatsysteem in de woningen aan de Emmastraat 3 t/m 21 (oneven), Stationsstraat 54 t/m 62a Faunalaan 1 t/m 35 (oneven) Bosmuiszoom

Nadere informatie

Vochtoverlast en ventilatie in de woning

Vochtoverlast en ventilatie in de woning Vochtoverlast en ventilatie in de woning Soms hebben mensen last van vocht in hun woning. Vochtoverlast wordt meestal in een laat stadium ontdekt. Er komen schimmelplekken op de muur, behang laat los en

Nadere informatie

Danfoss radiatorthermostaten

Danfoss radiatorthermostaten Gebruikershandleiding RA2000 RAE en RAE-K RA-X RA 5060 Danfoss radiatorthermostaten Inleiding Met de Danfoss radiatorthermostaten beschikt u over een kwaliteitsregeling voor uw verwarmingsinstallatie.

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie Ventileren in huis Handleiding warmte-terug-win-installatie Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

Wat u moet weten over... Handleiding en tips over de in uw woning aanwezige installaties

Wat u moet weten over... Handleiding en tips over de in uw woning aanwezige installaties Wat u moet weten over... Handleiding en tips over de in uw woning aanwezige installaties maasvallei brengt wonen tot leven Wat u moet Lorem ipsum dolor sit amet weten over... Uw woning heeft een aantal

Nadere informatie

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Energie 5 en 6 2 Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Doelen Begrippen Materialen De leerlingen: begrijpen hoe elektriciteit en stroom ontstaan, als een brandstof wordt

Nadere informatie

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid Inhoud Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 7 Aarding is onzichtbaar 8 Een veilige installatie 8 Wanneer

Nadere informatie

Instructie Ventilatie

Instructie Ventilatie Instructie Ventilatie Type woning Bij de bouw van een woning wordt er rekening mee gehouden dat de woning geventileerd kan worden. Hierin is onderscheid te maken in 3 type woningen; woningen met luchtkanalen,

Nadere informatie

Veilig bij vorst en tocht

Veilig bij vorst en tocht Veilig bij vorst en tocht 1 Veilig bij vorst en tocht Het drinkwater bij u thuis wordt geleverd door Oasen. Oasen ziet erop toe dat die levering vlekkeloos verloopt. We controleren onze installaties nauwkeurig

Nadere informatie

Vocht, schimmels & gezondheid

Vocht, schimmels & gezondheid Vocht, schimmels & gezondheid Ongeveer 15 procent van de woningen in Nederland is vochtig. Te veel vocht vermindert de kwaliteit van de binnenlucht. Dit kan luchtweg- en andere gezondheidsklachten bij

Nadere informatie

Verwarmen, Koelen, Ventileren

Verwarmen, Koelen, Ventileren Gebruikershandleiding d.d. 1 mei 2015 Verwarmen, Koelen, Ventileren Appartementen dr. Struyckenplein, Rijpstraat en Jan Ligthartstraat Heeft u een storing aan de verwarming, de koeling of de ventilatie?

Nadere informatie

Hoe veilig is jouw woning?

Hoe veilig is jouw woning? Checklist brandveiligheid Hoe veilig is jouw woning? Doe de brandveiligheidcheck en beantwoord de vragen. Je kunt veel doen om brand in jouw woning te voorkomen. Als je je bewust bent van de risico s van

Nadere informatie

Duurzame warmte. Hoe werkt de warmte. Tips en adviezen. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame warmte. Hoe werkt de warmte. Tips en adviezen. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte Hoe werkt de warmte in mijn woning? de warmte unit Hoe lees ik mijn warmtemeter af? Hoe werkt de warmte unit? Hoe lees ik mijn warmtemeter af? Op de warmte unit is een warmtemeter geplaatst.

Nadere informatie

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna Hoofdstuk 2 Elektriciteit in Huis Elektriciteit in huis Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna wordt de huisinstallatie verdeeld in groepen met zekeringen. voor de extra veiligheid zijn

Nadere informatie

Project huisinstallatie voor de onderbouw

Project huisinstallatie voor de onderbouw Inhoudsopgave 1 Elektrische stroom.... 1 1.1 Waterstroom.... 1 1.2 Knikker stroom... 2 1.3 Geleiders en isolators.... 2 2 Elektrische schakeling... 3 2.1 Inleiding... 3 2.2 Zekering en aardlekschakelaar...

Nadere informatie

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie:

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie: Meer informatie: Provincie Groningen, Drenthe, Overijssel en de Noordoostpolder Aardingsbureau Noord Postbus 196 8000 GB Zwolle Telefoon 038 852 76 05 Provincie Friesland Postbus 81 8900 AB Leeuwarden

Nadere informatie

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID 2 AARDING / VOOR ALLE ZEKERHEID 3 INHOUDSOPGAVE Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 6

Nadere informatie

Beste student, Met vriendelijke groet, Afdeling Studentenhuisvesting WonenBreburg

Beste student, Met vriendelijke groet, Afdeling Studentenhuisvesting WonenBreburg Beste student, Gefeliciteerd met je appartement in PAX. In je appartement vind je voorzieningen die je misschien nog niet kent of waarvan je niet weet hoe ze werken. Dat leggen we graag aan je uit. Lees

Nadere informatie

Energie opties Jouw adres,

Energie opties Jouw adres, Jouw Naam Jouw adres Jouw plaats YECT energie report 18 Dec 2014 Energie opties Jouw adres, De inschatting van de energie veranderingen bij jullie thuis leveren jullie 1.000,- Euro per jaar op. Voorgestelde

Nadere informatie

Thema Energie-gebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energie-gebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer HET ENERGIEHUIS Thema Energie-gebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting Elektrische

Nadere informatie

2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING

2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING 2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING Centrale verwarming Het overgrote deel van de woningen van WVH is voorzien van centrale verwarming (cv). Een cv-installatie is een gesloten systeem. Water zet uit

Nadere informatie

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HR-ketel Intergas

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HR-ketel Intergas Handleiding/instructie Kombi Kompakt HR-ketel Intergas BONARIUS ontwerpt, installeert en onderhoudt individuele cv-installaties in zowel bestaande woningen als nieuwbouw. Voor ca. 90.000 woningen verricht

Nadere informatie

> waterdamp < zuurstof Aan ingeademde lucht = stikstof

> waterdamp < zuurstof Aan ingeademde lucht = stikstof Biologie Samenvatting Hoofdstuk 1 1. Wat is verbranding? Brandstof: Stof die verbrandt Energie: Komt vrij tijdens verbranding --> Beweging, Warmte, Licht Verbrandingsproducten: De stoffen die ontstaan

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINSTRUCTIES

VEILIGHEIDSINSTRUCTIES VEILIGHEIDSINSTRUCTIES Lees de veiligheidsinstructies aandachtig door. Indien de instructies niet zorgvuldig worden toegepast, kunnen er risico s onstaan of kan er schade worden aangericht met als gevolg

Nadere informatie

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt.

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt. Is 22 C de ideale slaapkamertemperatuur? Ventileren = verluchten CO kan je proeven Als het buiten koud is, verlucht je niet. Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Hoeveel kan je best

Nadere informatie

Tandwielen. Katrollen

Tandwielen. Katrollen Met tandwielen kun je beweging van het ene apparaat overbrengen op een ander. Er zijn veel verschillende soorten tandwielen en de meeste apparaten maken er gebruik van. Met het aantal tandwielen kun je

Nadere informatie

Aangenaam verwarmd. Tip! Bewaar deze Warmtewijzer bij je warmteafleverset. 2 Eneco

Aangenaam verwarmd. Tip! Bewaar deze Warmtewijzer bij je warmteafleverset. 2 Eneco Eneco Warmtewijzer Aangenaam verwarmd Binnenkomen in een behaaglijk verwarmde ruimte: je hebt er nauwelijks meer omkijken naar. Met de warmtevoorziening van Eneco beschik je altijd over verwarming en warm

Nadere informatie

Ventileren. Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning

Ventileren. Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning Ventileren Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning Ventileren voor uw gezondheid Is het vaak drukkend in uw woning? Zijn uw ramen vaak beslagen? Dit zijn de eerste tekenen dat er teveel vocht

Nadere informatie

BW18, BW28 BW18BL, BW28BL Wijnkast

BW18, BW28 BW18BL, BW28BL Wijnkast Gebruiksaanwijzing voor uw Baumatic BW18, BW28 BW18BL, BW28BL Wijnkast LET OP: In deze Gebruiksaanwijzing staan belangrijke gegevens (waaronder veiligheids- en installatieinstructies) aan de hand waarvan

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem Ventileren in huis Handleiding mechanisch ventilatiesysteem 2 Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

AUTOMATISCHE KOFFIEMACHINE 1. BELANGRIJK

AUTOMATISCHE KOFFIEMACHINE 1. BELANGRIJK AUTOMATISCHE KOFFIEMACHINE 1. BELANGRIJK Let erop dat de schakelaar op 0 (uit) staat voordat u het snoer op de wandcontactdoos aansluit. Laat de stekker niet in het stopcontact wanneer de koffiemachine

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

HR-combiketel. Onderhoud / storingen

HR-combiketel. Onderhoud / storingen HR-combiketel Onderhoud / storingen Belangrijk: Controleer 1x per half jaar de waterdruk in de cv-installatie en vul zonodig bij. Schakel uw installateur in als u meer dan 4x per jaar water moet bijvullen.

Nadere informatie

1 Warmteleer. 3 Om m kg water T 0 C op te warmen heb je m T 4180 J nodig. 4180 4 Het symbool staat voor verandering.

1 Warmteleer. 3 Om m kg water T 0 C op te warmen heb je m T 4180 J nodig. 4180 4 Het symbool staat voor verandering. 1 Warmteleer. 1 De soortelijke warmte is de warmte die je moet toevoeren om 1 kg van een stof 1 0 C op te warmen. Deze warmte moet je ook weer afvoeren om 1 kg van die stof 1 0 C af te koelen. 2 Om 2 kg

Nadere informatie

Theorie: Temperatuur meten (Herhaling klas 2)

Theorie: Temperatuur meten (Herhaling klas 2) heorie: emperatuur meten (Herhaling klas 2) Objectief meten Bij het meten van een grootheid mag je meting niet afhangen van toevallige omstandigheden. De temperatuur die je ervaart als je een ruimte binnenkomt,

Nadere informatie

Belangrijk! Bewaar deze instructies voor informatie over: Schoonmaken en onderhoud om uw Drinkwell juist te laten werken Garantie

Belangrijk! Bewaar deze instructies voor informatie over: Schoonmaken en onderhoud om uw Drinkwell juist te laten werken Garantie Belangrijk! Bewaar deze instructies voor informatie over: Schoonmaken en onderhoud om uw Drinkwell juist te laten werken Garantie Gebruiksaanwijzing: DRINKWELL NOOIT AANZETTEN ZONDER WATER! 1. Kijk aan

Nadere informatie

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht Ventileren en verluchten Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht 1 Waarom ventileren en verluchten? Binnen is de lucht meestal slechter

Nadere informatie

In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren

In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren onderhoudswijzer In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren Dergelijke ongemakken kunnen er voor

Nadere informatie

Comfortabel wonen in Nieuwveense Landen Praktische informatie over verwarmen, verkoelen en warm water

Comfortabel wonen in Nieuwveense Landen Praktische informatie over verwarmen, verkoelen en warm water Comfortabel wonen in Nieuwveense Landen Praktische informatie over verwarmen, verkoelen en warm water 2 Inhoudsopgave Aangenaam wonen met meer comfort 4 Collectief warmte-koudesysteem 6 Comfortkoeling

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 2 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30 15.00 uur NATUUR- EN SCHEIKUNDE 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS tabellenboek.

Nadere informatie

In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren

In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren onderhoudswijzer In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren Dergelijke ongemakken kunnen er voor

Nadere informatie

WWW.TECHGROW.NL. TechGrow CO 2 -generator (Aardgas) HANDLEIDING. Uitgifte datum: 01-11-2014

WWW.TECHGROW.NL. TechGrow CO 2 -generator (Aardgas) HANDLEIDING. Uitgifte datum: 01-11-2014 WWW.TECHGROW.NL TechGrow CO 2 -generator (Aardgas) Uitgifte datum: 01-11-2014 HANDLEIDING De CO 2 -generator wordt gebruikt om de CO 2 -waarde op niveau te houden. WAARSCHUWING De CO 2 -generator werkt

Nadere informatie

3 Slim met stroom. Inleiding

3 Slim met stroom. Inleiding 3 Slim met stroom Inleiding Hierboven zie je allerlei elektrische apparaten. Voor de een heb je batterijen nodig. De ander steek je met een stekker in het stopcontact. Al deze toestellen gebruiken stroom.

Nadere informatie

Certificaat B-VCA. Deel 3 van 3

Certificaat B-VCA. Deel 3 van 3 Certificaat B-VCA Deel 3 van 3 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Daphne Ariaens Inhoudelijke redactie: Jurrijn Olie van Soliede opleidingen Titel:

Nadere informatie

Goed ventileren in huis

Goed ventileren in huis Goed ventileren in huis Wist u dat de binnenlucht meestal viezer is dan de buitenlucht? Eén op de tien huizen heeft schimmel en in veel woningen is er meer fijnstof dan buiten. Daarom is ventileren zo

Nadere informatie

H4 weer totaal.notebook. December 13, 2013. dec 4 20:10. dec 12 10:50. dec 12 11:03. dec 15 15:01. Luchtdruk. Het Weer (hoofdstuk 4)

H4 weer totaal.notebook. December 13, 2013. dec 4 20:10. dec 12 10:50. dec 12 11:03. dec 15 15:01. Luchtdruk. Het Weer (hoofdstuk 4) Het Weer (hoofdstuk 4) Luchtdruk Om te begrijpen wat voor weer het is en ook wat voor weer er komt zijn een paar dingen belangrijk Luchtdruk windsnelheid en windrichting temperatuur luchtvochtigheid dec

Nadere informatie

eryl is een compact huis met een vloeroppervlakte van 77m. Door met

eryl is een compact huis met een vloeroppervlakte van 77m. Door met eryl is een compact huis met een vloeroppervlakte van 77m. Door met B goedkope en hergebruikte materialen te werken blijven de kosten voor 2 materialen en installaties onder de 15.000. Het huis is ontworpen

Nadere informatie

In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren

In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren onderhoudswijzer In een huis waar geleefd wordt, ontstaan snel allerlei (kleine) ongemakken: een los zittende toiletbril, een druppende kraan, slecht sluitende deuren Dergelijke ongemakken kunnen er voor

Nadere informatie

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen?

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen? 2 De elektrische schakeling 2.1 Introductie Inleiding In huis waar gewerkt wordt met een spanning van 230 volt, kunnen gevaarlijke situaties voorkomen, bijvoorbeeld kortsluiting, overbelasting, het aanraken

Nadere informatie

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst oktober 2014 Inleiding Misschien staat u er niet bij stil, maar het is heel goed mogelijk om in uw bestaande woning uw muren, dak en vloeren te isoleren. Welk comfort deze isolatie met zich meebrengt vertellen

Nadere informatie

WHIRLPOOL AKM331. Gebruiksaanwijzing

WHIRLPOOL AKM331. Gebruiksaanwijzing WHIRLPOOL AKM331 Gebruiksaanwijzing NL INHOUD ALVORENS DE KOOKPLAAT TE GEBRUIKEN Blz. 19 ADVIEZEN VOOR MILIEUBESCHERMING Blz. 19 WAARSCHUWINGEN EN ALGEMENE WENKEN Blz. 19 ADVIEZEN VOOR ENERGIEBESPARING

Nadere informatie

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HRE-ketel Intergas

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HRE-ketel Intergas Handleiding/instructie Kombi Kompakt HRE-ketel Intergas BONARIUS ontwerpt, installeert en onderhoudt individuele cv-installaties in zowel bestaande woningen als nieuwbouw. Voor ca. 90.000 woningen verricht

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

De voordelen en het gebruik van een modulerende kamerthermostaat

De voordelen en het gebruik van een modulerende kamerthermostaat De voordelen en het gebruik van een modulerende kamerthermostaat In uw woonkamer hangt momenteel een zogenaamde modulerende kamerthermostaat die uw nieuwe cv-ketel aanstuurt. Dit is een ander type thermostaat

Nadere informatie

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar. Uw vision groepenverdeler van Hager

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar. Uw vision groepenverdeler van Hager Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Uw vision groepenverdeler van Hager De groepenverdeler in uw meterkast Beste bewoner, Uw Hager-groepenverdeler zorgt dat u op veilige wijze stroom

Nadere informatie

Handige tips. Handige tips voor bewoners, maart 2012 Pagina 1 van 7

Handige tips. Handige tips voor bewoners, maart 2012 Pagina 1 van 7 Handige tips Na de werkzaamheden aan uw woning is de werking van een aantal systemen veranderd. Zoals de verwarming, de ventilatie en de deuropener. In dit overzicht vindt u een aantal gebruikstips en

Nadere informatie

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Uw vision groepenverdeler van Hager installatieautomaat ( groep ) testknop aardlekschakelaar hoofdschakelaar coderingsstreep (zwart of grijs) De

Nadere informatie

Vocht en ventilatie. Ventileren en luchten! Door constant te ventileren en dagelijks te luchten behoudt u een gezonde en droge lucht binnenshuis.

Vocht en ventilatie. Ventileren en luchten! Door constant te ventileren en dagelijks te luchten behoudt u een gezonde en droge lucht binnenshuis. Vocht en ventilatie 2 Vocht en ventilatie Goede isolatie van de woning scheelt veel stookkosten. Maar in een goed geïsoleerd huis is regelmatig ventileren wel noodzakelijk, anders neemt vocht in huis teveel

Nadere informatie

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen?

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen? 2 De elektrische schakeling 2.1 Introductie Inleiding In huis waar gewerkt wordt met een spanning van 230 volt, kunnen gevaarlijke situaties voorkomen, bijvoorbeeld kortsluiting, overbelasting, het aanraken

Nadere informatie

Wie doet wat van A tot Z

Wie doet wat van A tot Z Accolade Servicefonds Bewoner Wie doet wat van A tot Z A Aanrecht afvoerstop blad handgrepen ladegeleider scharnieren Aardlekschakelaar Afvoer ontstoppen reparatie / vervanging schoonhouden Afzuiging centrale

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux.

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux. Ventileren Antwoorden op de meest gestelde vragen 1. Waarom deze brochure? Goed ventileren is enorm belangrijk. Niet alleen omdat frisse en schone lucht in huis prettig is, maar vooral omdat het gezond

Nadere informatie

Professional Supplies BORDENWARMKAST. Modelnr.: *688.050 - *688.050 - *688.050. CaterChef 60

Professional Supplies BORDENWARMKAST. Modelnr.: *688.050 - *688.050 - *688.050. CaterChef 60 Professional Supplies Modelnr.: *688.050 - *688.050 - *688.050 CaterChef 120 CaterChef 60 CaterChef 30 GEBRUIKSAANWIJZING Lees deze instructies aandachtig door alvorens het apparaat te gebruiken. 688050-51-52

Nadere informatie

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde Hier brandt de lamp. Naam: Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Opdracht 1. Wat werkt met elektriciteit. 1. Welk toestel heeft elektriciteit nodig om de kunnen werken? Zet een kruisje onder JA of NEEN.

Nadere informatie

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine)

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine) Warmtepomp Het gebruik van verwarming en warm water bepalen een zeer groot deel van het energieverbruik van een woning. Het gebruik van een warmtepomp is een (gedeeltelijk of volledig) alternatief voor

Nadere informatie

THERMO-ELEKTRISCHE WIJNKLIMAATKAST & KOELKAST. Model: DX-68 COMBO (Mini Bar) Gebruiksaanwijzing

THERMO-ELEKTRISCHE WIJNKLIMAATKAST & KOELKAST. Model: DX-68 COMBO (Mini Bar) Gebruiksaanwijzing THERMO-ELEKTRISCHE WIJNKLIMAATKAST & KOELKAST Model: DX-68 COMBO (Mini Bar) Gebruiksaanwijzing Inhoud Ⅰ. Algemene veiligheidsvoorschriften...3 Ⅱ. Technische gegevens...4 Ⅲ. Illustratie...5 Ⅳ. Stroomschema...6

Nadere informatie

De levering van warmte

De levering van warmte De levering van warmte Uw woning van Antares wordt verwarmd via een collectief verwarmingssysteem. Dit betekent dat u geen eigen ketel heeft en er ook geen thermostaat in uw woning aanwezig is. Wel zit

Nadere informatie

Energie in de school

Energie in de school Energie 5 en 6 6 Energie in de school Onderzoek in de school Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: onderzoeken hun omgeving op verwarming, verlichting, elektrische apparaten en isolatie. ervaren

Nadere informatie

Hoe loopt het warme water van onze verwarming onze huizen in en uit? Via de leidingen die waterleidingbedrijf Vitens heeft aangelegd in de wijk.

Hoe loopt het warme water van onze verwarming onze huizen in en uit? Via de leidingen die waterleidingbedrijf Vitens heeft aangelegd in de wijk. WERKING WANDVERWARMING Hoe loopt het warme water van onze verwarming onze huizen in en uit? Via de leidingen die waterleidingbedrijf Vitens heeft aangelegd in de wijk. Waar zit de watercirculatiepomp?

Nadere informatie