Alsnog op weg naar werk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alsnog op weg naar werk"

Transcriptie

1 Alsnog op weg naar werk De kracht van allochtone coaches Uitgave gemeente Hoorn 1

2 2

3 Alsnog op weg naar werk De kracht van allochtone coaches

4 4

5 Inhoud Op weg naar werk 6 Bircan Kaplan: Alles draait om communicatie en vertrouwen 8 Rachida Chakir: Bruggen bouwen met begrip 10 Op zoek naar geluk 12 Dit is mijn vak 16 Weg uit de wurggreep 20 Zonder taal gaat het niet 24 Twee durven meer dan één 28 Eerst naar de brommerwinkel 32 Succesvolle re-integratie 36 Cases 38

6 Op weg naar werk Welke gemeentelijke sociale dienst kent de kaartenbak met moeilijke gevallen niet? De groep bijstandsgerechtigden die al jaren in een uitkeringssituatie zit en die daar, op een aantal uitzonderingen na, maar niet uit komt. 6

7 Heel langzaam dreigen deze mensen na tal van vruchteloze pogingen hen aan een baan te helpen - uit het blikveld te verdwijnen. Op zeker moment is het verleidelijk om dan maar gelaten te accepteren dat er nu eenmaal een groep mensen binnen de gemeentegrenzen is die niet geschikt is om wat voor werk dan ook te doen. Maar dat wringt, en bij iedereen die weet dat het leveren van een bijdrage in de vorm van werk stimulerend is, blijft dat wringen. Veel gemeenten kennen dit probleem en het bijbehorende dilemma. Bij de afdeling Werk en Bijstand van de gemeente Hoorn bestond de indruk dat er vooral onder allochtone cliënten meer potentieel was om uit de uitkering te stromen, dan daadwerkelijk het geval was. Om meer inzicht te krijgen in de mogelijkheden van deze groep, is begin 2006 als proef Bircan Kaplan in dienst gekomen. Zij kreeg de uitdaging voorgelegd om als Turkse re-integratiecoach, vooral Turkse cliënten te begeleiden op weg naar werk. Daarbij was en is duurzame uitstroom het uitgangspunt. Bircan is geboren en getogen in Hoorn en dus een echte Horinese, maar ze spreekt ook de taal van haar cliënten, ze kent hun cultuur en de gemeenschap waarbinnen ze leven, goed. Daardoor kreeg ze al snel inzicht in de belemmeringen van haar cliënten ten aanzien van werk. Maar misschien nog wel belangrijker, ze kreeg ook het vertrouwen van deze mensen. Samen met haar cliënten pakte ze de moeilijkheden op weg naar werk stuk voor stuk aan. Ze hielp meerdere langdurig werklozen aan een baan en zette anderen in de vorm van scholing of vrijwilligerswerk op het spoor van een werkzaam leven. Deze prachtige resultaten smaakten naar meer en in augustus 2006 heeft de gemeente een Marokkaanse re-integratiecoach aangesteld in de persoon van Rachida Chakir. Rachida, geboren in Marokko en in de eerste helft van de jaren negentig naar Nederland geëmigreerd, behaalde eveneens verbluffende resultaten bij ondermeer Marokkaanse, Syrische, Afghaanse, Irakese, en Libanese cliënten. In de interviews vertellen de betrokkenen over de situatie waarin ze verkeerden, over het veranderingsproces, over hun huidige leven en over hun gedachten over de toekomst. De problematiek van de begeleide allochtone cliënten is zeer divers. Hun relaas is soms schokkend, dan weer ontroerend. De ene keer wordt hun verhaal gedomineerd door raadselachtige onwetendheid, dan weer is er hardnekkig misverstand in het spel. Opvallend is dat in veel van de cases het taalprobleem en de daaruit voortvloeiende gebrekkige communicatie de veroorzakers zijn van veel ellende. In dit boekje treft u positieve, succesvolle beschrijvingen aan. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat deze geen volledig beeld van de resultaten geven. Het lukt ook wel eens niet om mensen aan het werk te krijgen. Of zoals Bircan Kaplan zegt: Er blijven uiteindelijk ook mensen over die niet in staat zijn hun leven een nieuwe richting te geven. Die niet durven, niet willen en soms ook gewoon niet kunnen. Onze keuze is bepaald door het uitgangspunt in het project dat de re-integratiecoaches hun energie en passie in de allereerste plaats richten op de mensen die open staan voor een leven waarin werk een wezenlijke plaats heeft. Gelukkig nemen de meeste cliënten de uitgestoken hand van onze reintegratiecoaches aan. Sterker, voor veel van de betreffende cliënten blijkt werk, of de weg daar naartoe, niets meer of minder een manier om (weer) zin aan het leven te geven, om treurige tijden te helpen vergeten, om in contact te komen met anderen, en om mee te doen met de maatschappij. Jan de Boer, wethouder Sociale Zaken, gemeente Hoorn Om ook andere gemeenten en het ministerie van Sociale Zaken enthousiast te maken voor onze succesvolle aanpak, hebben we dit boekje gemaakt. Hierin leest u de persoonlijke verhalen van een aantal allochtone cliënten die jarenlang in de bijstand zat en die nu met hulp van de re-integratiecoach aan het werk zijn of een stap hebben gezet in de richting van werk. Ook de twee coaches zelf komen uitgebreid aan het woord. Tevens treft u korte beschrijvingen aan van een aantal andere succesvolle dossiers. Op deze manier krijgt u een beeld van de aanpak en de resultaten van de Hoornse methode. 7

8 Bircan Kaplan: Alles draait om communicatie en vertrouwen Een gemeente heeft allerlei instrumenten om mensen aan het werk te krijgen. Toch ontbreekt het een groep allochtone burgers aan de juiste hulp zodat ook zij aan de slag raken. Re-integratiecoach Bircan Kaplan denkt dat dat komt, omdat deze groep niet in staat is te verwoorden wat ze wel en niet kan én wat ze graag zou willen qua werk. Je houdt mensen langer aan het werk als ze er plezier in hebben. Werken omdat het moet is vaak niet motiverend. 8

9 Bircan Kaplan werd geboren in Hoorn. Ze behoort tot de derde generatie Turken in Nederland. In 2006 werd ze re-integratiecoach voor allochtonen. Nog wel in haar geboorteplaats, waar de hele Turkse gemeenschap haar kent. Communicatie tussen mensen en instanties is heel erg belangrijk, zegt ze. Het eerste jaar van dit project heb ik bijna alleen Turks gesproken met mijn cliënten. Dat is niet ideaal, ik vind het niet prettig om voortdurend Turks te spreken, maar ik kan daardoor wél met hen communiceren. Keer op keer benadrukt ze dat alles draait om communicatie. Een voorbeeld van miscommunicatie: Eind 2006 kreeg een groep werkloze Turkse en Marokkaanse vrouwen per brief een uitnodiging voor een gesprek met mij. In de brief werden man en vrouw gezamenlijk uitgenodigd. Alle eerste afspraken werden afgebeld. Daarop ben ik de mensen gaan bellen of ik ging bij hen thuis langs. Ik heb ze uitgelegd dat ze een maatregel zouden kunnen krijgen die betrekking had op hun uitkering. Al mijn cliënten wisten niet wat maatregel eigenlijk betekent. Als mensen de inhoud van je dreigement niet begrijpen, dan schiet je natuurlijk niets op. Werken begint toch met de taal spreken. Gat in haar leven Het is paradoxaal: mensen kunnen pas mee in de samenleving als ze Nederlands spreken. Toch is er gekozen om mensen in hun eigen taal op weg te helpen. Bircan: Ja, dat is waar, maar je hebt nu eenmaal te maken met een groep mensen die heel slecht Nederlands spreekt en daardoor niet meekomt. Neem die jonge Turkse vrouw die vanwege een huwelijk hierheen is gekomen. De man werkte, zij zat thuis met de kinderen. Dan kan de man plots niet meer werken en komt het op haar aan. Ze is nooit echt in contact geweest met de samenleving. Daardoor is er een gat in haar leven ontstaan, waarvan ze zelf geen weet had. Een stappenplan voor vrouwen als deze begint doorgaans met aandacht voor hun problematiek. Daarna moet je ze overtuigen dat ze best iets kunnen. Dit kan alleen als je hun taal spreekt. De volgende stap is dan de Nederlandse taal. Wil ik dit wel? Iedereen in de Turkse gemeenschap kent Bircan. Overigens mede dankzij haar opa, want hij was een van de eerste Turken die in Hoorn kwamen. Het heeft voordelen en nadelen, zegt ze. Toen ik werd gevraagd om aan het project mee te doen, vroeg ik een lijst op van de Turken die zonder werk waren. Ik kende iedereen. Wil ik dit wel? vroeg ik me af. Ik had nog niet echt een idee hoe de gemeenschap op mijn nieuwe functie zou reageren. Door vanaf het begin duidelijk te zijn over mijn opdracht, dat ik er was voor de mensen die graag aan de slag wilden, heb ik snel het vertrouwen gewonnen. En vertrouwen is heel belangrijk. Dat is alles eigenlijk. Als vrouwen naar mij toekomen, gaan ze er vanuit dat wat ze vertellen niet bij anderen terechtkomt. Verder is het van belang dat je als reintegratiecoach toegankelijk bent voor de verschillende ontwikkelingsniveaus van je cliënten. Bircan: Ik heb er geen enkele moeite mee om me aan ieder niveau aan te passen, geschoold of ongeschoold. Iedereen sta ik op dezelfde manier te woord. Doe je dat niet, dan stel je jezelf boven een ander op. Dit gebeurt doorgaans bij de Turkse overheid. Je verliest dan uiteindelijk een groep mensen, omdat ze er geen vertrouwen in hebben dat je er ook voor hen bent. Aandacht Begrijpen wat mensen beweegt. Dat is het uitgangspunt in het werk van de re-integratiecoach. Luisteren zonder vooroordeel, dat heeft ze gedaan. Urenlang. Bircan: In het project is het doel: duurzame uitstroom. Wil je langdurig werklozen aan de slag helpen, dan is het van belang dat ze zich goed voelen. Dat ze klaar zijn voor een nieuwe start. Anders presteren ze niet en vallen ze waarschijnlijk terug. Tevoren had ik een studie gemaakt van hun dossier en hun arbeidsverleden. Terwijl die mensen mij hun verhaal vertelden, keek ik hoe dat verhaal in het dossier stond. Daardoor kwam soms miscommunicatie aan het licht. Maar het belangrijkste is toch het persoonlijke contact en de aandacht die je aan mensen schenkt. Re-integratiebureaus hebben daar minder tijd voor dan wij en wij kennen onze cliënten beter dan een ander. Voor sommige vrouwen was ik de eerste die hen kon uitleggen hoe het zat met de regels rond werk en inkomen. Er was ook een vrouw die eindelijk haar ellendige verhaal kwijt kon over een man die voortdurend schulden maakte. Ik sprak een vrouw die gescheiden is, maar waarvan de man nog thuiskwam. Vrouwen die zich schaamden voor de situatie waarin ze terecht waren gekomen. Doordat ik vertrouwen wist te winnen, hebben ze uiteindelijk hulp durven vragen. Bijvoorbeeld over kinderopvang, schuldhulp of over opleidingen. Ze voelden zich serieus genomen en dat is juist essentieel voor het opbouwen van arbeidsmotivatie. Veel van de vrouwen die ik help, moeten eerst mentaal sterker worden. In de tussentijd ga ik dan voor hen op zoek naar een passende baan. Een succesverhaal, maar niet zonder teleurstellingen. Bircan: Er zijn dossiers die ik uiteindelijk moet teruggeven aan de casemanager. Dat zijn zeer gecompliceerde gevallen, mensen die niet in staat zijn hun leven een nieuwe richting te geven. Die niet durven, niet willen en soms ook gewoon niet kunnen. Heel erg jammer, maar ik weet altijd dat ik alles heb gegeven. Waar ik van overtuigd ben, is dat we mensen niet in hokjes moeten stoppen, maar dat we persoonlijke aandacht en (na)zorg moeten geven aan ieder individu. Dat is dé sleutel tot integratie. 9

10 Rachida Chakir: Bruggen bouwen met begrip In 2006 kwam voor Rachida Chakir een droom uit. Als re-integratiecoach voor allochtonen kon ze doen wat ze altijd heeft gewild: bruggen bouwen tussen allochtonen en autochtonen. Begrip kweken voor elkaar, daar draait het om. 10

11 Het sleutelwoord voor het succes van het project in Hoorn is wat Rachida Chakir betreft begrip. Je moet de mensen serieus nemen. De problematiek van de groep allochtonen die wij begeleiden is heel verschillend. Maar wat de mensen gemeen hebben, is dat ze veel hebben meegemaakt. In veel gevallen waren hun omstandigheden lastig. Vooral allochtone vrouwen hebben het moeilijk. Vaak hebben ze geïsoleerd geleefd in een piepklein wereldje. Meestal binnenshuis. Je kunt dan wel een cursus Nederlands volgen als je hier aankomt, maar als je vervolgens nooit in aanraking komt met autochtonen, dan verwatert die kennis snel. Ik herken de problematiek van die vrouwen. Dertien jaar geleden ben ik zelf vanuit Marokko naar Nederland gekomen. In het begin was het voor mij ook zwaar. Gelukkig heb ik me weten los te maken van een aantal knellende banden en heb ik de stap gezet naar een volwaardig maatschappelijk leven. Maar ik weet daardoor heel goed in wat voor situatie veel allochtone vrouwen verkeren. Door mijn eigen geschiedenis is mijn aandacht extra gericht op de vrouwen. Ze moeten beslist bij de maatschappij betrokken worden. Gesloten Haar motivatie gaat verder dan begrip alleen. Rachida Chakir: Ik wil niet alleen een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van allochtone mensen, maar aan de gehele maatschappij. Al toen ik werkzaam was voor de Stichting Netwerk in Hoorn kwam ik erachter dat veel allochtonen buiten de maatschappij staan. Ze leven geïsoleerd, waardoor ze vaak niet alleen contact met de buitenwereld missen, maar ook de aansluiting met hun kinderen verliezen. Anderzijds hebben Nederlanders weinig idee wat in allochtonen omgaat. Dat komt onder meer omdat de allochtone gemeenschappen erg gesloten zijn. Dat zorgt voor onwetendheid en vooroordelen. Rachida noemt zichzelf een bruggenbouwer: Dat is wat ik altijd heb willen doen: begrip kweken voor anderen, maar ook: mensen wegwijs maken. Taal is een heel belangrijke barrière. Ik spreek Arabisch en Berber, waardoor ik mensen uit verschillende culturen kan vertellen hoe het hier in Nederland werkt: wat de regels zijn, wat er hier van je wordt verwacht. Ik kan ze ook duidelijk maken dat ze niet met smoesjes hoeven aan te komen over regeltjes in de Koran. Ik ken de Koran namelijk ook. Maar ik kan ze wijzen waar hun kansen liggen. Enorm onzeker Door de gebrekkige communicatie in het contact met een (overheids)instelling of re-integratiebureau ontbreekt bij allochtonen vaak het vertrouwen dat het vinden van een geschikte baan tot de mogelijkheden behoort. Rachida: Als je de helft niet begrijpt van wat mensen tegen je zeggen, dan ga je zelf interpretaties maken. Dit vergroot de kans op misverstanden. Mensen voelen zich onbegrepen en soms ook misleid. Daardoor ontstaat wantrouwen. Het is niet eenvoudig dat vertrouwen te herwinnen. Voor mij ook niet. Bij iedere cliënt moet ik opnieuw bewijzen dat ik het vertrouwen waard ben. Maar als dat is gelukt, dan raak ik het niet meer kwijt. De begeleiding naar werk richt zich in veel gevallen meer op aandacht voor de achterliggende problematiek van de cliënt, dan op het daadwerkelijk vinden van een geschikte baan, zegt Rachida. Veel mensen zijn niet direct in staat om aan de slag te gaan. Sommigen zijn enorm onzeker, denken dat ze niets kunnen. Sommigen hebben geestelijke bijstand nodig omdat ze heel veel voor hun kiezen hebben gekregen. Anderen moeten eerst nog leren fietsen, zodat ze op het werk kunnen komen en ga zo maar door. Mensen in deze groep helpen, gaat verder dan een opleiding en kennis van de regels. Ze somt op wat een re-integratiecoach nodig heeft om te kunnen slagen: Je moet mensen met begrip benaderen, voelen waar hun probleem ligt. Zonder empathie gaat het niet. Daarnaast moet je doorzettingsvermogen hebben, want je hebt wel te maken met een probleemgroep. Ze zijn niet voor niets zo lang zonder werk. Werkgevers moet ik vaak hartstochtelijk overtuigen van de kwaliteiten van mijn cliënt. Nee, ik geef niet gauw op. Ze zeggen wel eens dat het lijkt dat ik die baan zelf nodig heb. Maar het leuke is dat mijn enthousiasme de werkgevers zelf ook motiveert. Verder is het is niet goed om voor de snelle winst te gaan. Het gaat in het project immers om duurzame uitstroom. Een onzekere vrouw in een mondige groep mannen plaatsen is vragen om problemen. Eerst er voor zorgen dat je cliënt in zijn of haar hoofd klaar is om aan het werk te gaan. Dat kan betekenen dat iemand door ons wordt doorgestuurd en eerst mentale begeleiding krijgt. Door het project krijgt de GGZ in Hoorn nu meer aanvragen van allochtonen dan voorheen. Ze is trots én dol op haar baan. Rachida: Toen ik in 2006 re-integratiecoach werd voor dit project, is een droom uitgekomen. Dit is dé manier om mensen aan het werk te krijgen, zodat ze bij de maatschappij betrokken raken. Ik besef dat ik een rolmodel ben, zowel voor de Nederlanders die zien hoe een allochtoon in Nederland slaagt, als voor de allochtone gemeenschap die ik help. Zij zien me als iemand die weet wat er in hen omgaat, en de obstakels kent die ze kunnen tegenkomen in hun gemeenschap. Iemand die ze kunnen vertrouwen. 11

12 Meneer Eskandari (57) Op zoek naar geluk 12

13 13

14 14

15 Meneer Eskandari (57) Ik ben tussen 1999 en 2007 in heel veel arbeidstrajecten geweest, maar kwam nooit in aanraking met echt werk. Heel kort heb ik een baan gehad als machinewerker, maar ik bleek allergisch voor smeermiddelen. Misschien was het mijn leeftijd, het taalprobleem, of omdat ik Iraniër ben. Het is moeilijk te zeggen. Re-integratiebureaus zijn zo druk dat ze nooit echt de tijd nemen om uit te zoeken wat je echt wilt en kunt. Ik had weinig hoop om ooit nog aan de slag te raken. Tot ik werd gebeld door mevrouw Kaplan, de re-integratiecoach van de gemeente Hoorn. Ze vertelde dat ze mijn hele geschiedenis kende, maar dat ze toch nog eens met me wilde praten. Wilt u graag werken? vroeg ze. Wil ik graag werken? Natuurlijk wil ik graag werken. Ik ben er voor mijn gezin, heb in Iran altijd met plezier gewerkt. Werken houdt je gezond. Het is eervoller om een klein baantje te hebben dan je hand op te houden. Ik ben mijn werkzame leven eervol begonnen en zo wil ik het ook afronden. In Iran had ik een militaire functie. Ik was 25 jaar marineofficier, met alle opleidingen en verantwoordelijkheden die daarbij horen. Ik vond het een prachtbaan. Hier was ik niemand. Ik heb me geschaamd. Mevrouw Kaplan zag het in mij zitten. Ze nam de tijd voor me. Ze zei dat ik kon kiezen: of meteen aan de slag als productiewerker, of nog een keer praten bij een re-integratiebureau om te zien of er misschien meer mogelijk was voor mij. Ze stelde toen voor dat ik een week zou nadenken over wat ik dan zou willen doen. Ik zou graag in de beveiliging gaan werken. In Iran zou ik me schamen voor zo n functie, maar hier niet. In Iran kan iedereen beveiliger worden. In Nederland moet je daarvoor een opleiding volgen. Een week later zijn we samen gaan praten met mensen van een re-integratiebureau. Daar kregen ze een goede indruk van mij. Ze spraken hun vertrouwen uit dat ik een opleiding ook zou afmaken. Zo ben ik begonnen met mijn eerste echte, op werk gerichte opleiding. Nu, zes maanden later, heb ik alle theoretische onderdelen afgewerkt. Ik hoef alleen nog het praktijkexamen af te leggen. Bij het re-integratiebureau waren ze verbaasd dat ik zulke goede cijfers haalde, bijna alleen maar negens. Het was allemaal niet zo heel erg moeilijk. Je moet alleen doorzetten. Wat ik doe wil ik goed doen. Je moet niet blij zijn met een zesje, als je een negen kunt halen. Dat heb ik mijn kinderen ook altijd gezegd. Het gaat niet om een voldoende, het gaat erom dat je je hersens zo goed mogelijk gebruikt. Ja, ik ben eerzuchtig. Weet u wat het belangrijkste is voor het succes van een allochtoon? Taal. Taal is alles, het is de weg naar werk. Als ik het voor het zeggen had in Nederland, dan verplichtte ik iedereen die het land in komt om meteen Nederlands te leren. Toen ik in Andijk kwam wonen, ben ik begonnen met cursussen Nederlands. Soms studeerde ik wel tien uur per dag. Ik vond het leuk. Nee, Nederlands is niet zo heel erg moeilijk, al ben ik nog niet tevreden. In Nederland hebben we 26 letters in het alfabet, in Iran hebben we 32 letters die weer op drie verschillende manieren kunnen worden uitgesproken. Ik lees nu redelijk goed Nederlands, spreken is ietsje minder. Ha, en luisteren nog ietsje minder, zeggen ze thuis! Al tijdens de opleiding heb ik gesolliciteerd. Ik kan straks zo aan de slag als beveiliger. Beter laat dan nooit, zeg ik maar. Bij het re-integratiebureau waren ze verbaasd dat ik zulke goede cijfers haalde, bijna alleen maar negens Misschien is dit niet het eind en kan ik nog doorgroeien. Toen ik niets te doen had heb ik een boek geschreven: Op zoek naar geluk heet het. Misschien wordt het nog eens uitgegeven. Of ik gelukkig ben nu? Ja, ik ben behoorlijk gelukkig, dankuwel. 15

16 Mevrouw Bulbaai (41) Dit is mijn vak 16

17 17

18 18

19 Mevrouw Bulbaai (41) Op mijn vierentwintigste kwam ik vanuit Curaçao naar Nederland om een opleiding voor Activiteitenbegeleiding te gaan doen. Ik kreeg werk in een verzorgingshuis in Den Haag, daar waar Maxima later haar huiskamerproject had. Na een jaar ging ik terug naar Curaçao. Ik trouwde er, kreeg kinderen, maar na een tijdje bleek de liefde te ontbreken. Op Curaçao kwam ik niet verder. Ik had twee kleine kinderen, woonde bij mijn ouders in en werkte voor zeer weinig geld hele dagen op het kinderdagverblijf. Toen heb ik opnieuw bewust de stap genomen om naar Nederland te gaan. Bij een vriendin in Hoorn hebben mijn kinderen en ik anderhalf jaar ingewoond. Daarna kreeg ik een eigen huisje. Ik had een uitkering en omdat ik twee kleine kinderen had, werd ik vrijgesteld van de arbeidsverplichting. Maar ik wilde graag onderwijsassistente worden, weer met kinderen werken. Daar had ik een ander diploma voor nodig. In 2003 startte ik de volwassenenopleiding mbo Sociaal Pedagogisch Werk; in 2006 was ik daarmee klaar. Mijn stage bij de kinderopvangorganisatie Villa Dibbes was heel leuk. Daar zag ik de voordelen van Nederland. Op Curaçao word je gewoon voor de groep gezet. Hier wordt gekeken naar kwaliteit, er zijn protocollen en goede opleidingen. Toen de opleiding afgerond was, ging ik solliciteren. Ik heb geschreven op alle vacatures in de kinderopvang hier in de regio maar ik werd niet eens uitgenodigd voor een gesprek. De reintegratiecoach van de gemeente Hoorn, Bircan Kaplan, maakte toen een afspraak met me. Ze vroeg me al mijn brieven plus de afwijzingen mee te nemen. Ook de afwijzing met: U woont te ver weg, terwijl ik bijna in de straat van het kinderdagverblijf woonde! Zij gaf aan dat het niet aan mijn brieven lag. Ik weet niet of het met mijn Antilliaanse afkomst te maken had. Ik denk zelf dat ik te weinig ervaring had. Bircan is voor me gaan bellen, nadat ik gesolliciteerd had. Om ervoor te zorgen dat ze me een kans zouden geven, dat ik in ieder geval uitgenodigd zou worden voor een persoonlijk gesprek. Ik hield vertrouwen - God weet de weg wel - maar ik was wel blij met de ondersteuning. Anderhalf jaar geleden zat ik in de trein op weg naar mijn zus. Normaal lees ik altijd de Spits, nu was er alleen de Metro. En nét daarin stond een mooie vacature - in de Watergraafsmeer. Dan maar elke dag reizen, dacht ik. Ik schreef, Bircan belde, en toen werd ik uitgenodigd. Na opnieuw overleg met Bircan boden ze me een baan aan als invalskracht. Na een maand had ik al een vaste functie. Nu werk ik voor 23,5 uur; een combinatie van zowel de naschoolse opvang als de tussenschoolse opvang en het kinderdagverblijf. Bircan blijft ondertussen contact houden, blijft bellen om te vragen hoe het met me gaat. Het klikt met haar. Het is fijn, iemand van de gemeente die je serieus neemt. Die weet wat er speelt. Ik ben blij dat ik niet in een productiebedrijf ben beland. Dít is mijn vak. Het werken met kinderen, het knuffelen, hen warmte geven en hun verhalen aanhoren; dat Bircan blijft ondertussen contact houden, blijft bellen om te vragen hoe het met me gaat hoort bij mij. En dat reizen dat vind ik geen probleem. Ik ga met plezier naar mijn werk, ondanks het feit dat het ver is voor mij. Mijn eigen kinderen zijn nu acht en twaalf. Die worden zelf goed opgevangen. Ik heb leuke collega's om me heen en ik werk in een hele goede organisatie. Bovendien heb ik een half jaar geleden mijn vriend leren kennen in de trein. Nu reizen we elke dag met elkaar. 19

20 Mevrouw Sadiki* (23) Weg uit de wurggreep 20

21 21

22 22

23 Mevrouw Sadiki* (23) Ik groeide op in Marokko. Op mijn dertiende kwam ik erachter dat mijn moeder niet mijn moeder was, maar mijn tante. Mijn biologische moeder woonde in Nederland. Er kwam een moment, ik was vijftien, dat ik het niet meer uithield in Marokko. Ik droomde voortdurend van een nieuw leven in Nederland, bij mijn echte moeder. In 2001 was het zover dat dat lukte. Ik ging bij mijn moeder in Hoorn wonen. Van al die mooie dromen, een moeder die van me hield, vrolijkheid in huis, leuke vrienden en vriendinnen, zijn er jammer genoeg maar weinig uitgekomen. Mijn moeder bleek een ouderwetse, eigenwijze vrouw. Heel onzeker en daardoor erg beïnvloedbaar. De Marokkaanse gemeenschap in Hoorn is heel hecht. Iedereen bemoeit zich met elkaar, dat gaat soms heel ver. Buitenstaanders vertellen jou hoe je moet leven, hoe je je moet gedragen. Het respect voor vrouwen is niet erg groot, dat merkte ik snel. Thuis mocht ik helemaal niets. Mijn moeder was doodsbang dat ik te veel met jongens omging, dat ik me niet netjes zou gedragen en dat dat zou afstralen op haar. Er werd heel veel geroddeld en mijn moeder geloofde alles. Toen ik in Nederland kwam ben ik een administratieve opleiding gaan doen. Best zwaar, want ik moest tegelijkertijd Nederlands leren. Maar het lukte me. Ondanks mijn moeder die me voortdurend controleerde. Ik werd wel heel onzeker en schuw. Op den duur voelde het alsof iemand me in een wurggreep had. Vaak stond ze me bij de school op te wachten en moest ik direct mee naar huis. In 2004 kon ik er niet meer tegen en ben ik weggelopen. De Marokkaanse gemeenschap sprak daar natuurlijk schande van en ik werd uitgestoten. Mijn Marokkaanse vriendinnen mochten en wilden niet meer met me omgaan. Ik werd nagewezen, uitgescholden. Gelukkig ben ik goed opgevangen door een paar Nederlandse vriendinnen waar ik kon logeren. Omdat mijn moeder al mijn papieren had, kwam ik eerst niet aan een baan. Hierdoor raakte ik steeds meer in de put. Uiteindelijk had ik een kleine uitkering en deed ik op afroepbasis wat inpakwerk in een snoepfabriek in de buurt. In Hoorn was ik niet veilig. Uitgaan deed ik in een andere stad. Ik voelde me erg ongelukkig. Vorig jaar werd ik opgebeld door reintegratiecoach Rachida Chakir, die me uitnodigde voor een gesprek over mijn werksituatie. Ik schrok toen ze zei dat ze mijn opleiding te hoog vond voor het inpakwerk dat ik soms deed. Het was schrik in positieve zin, want het was misschien wel voor het eerst in mijn leven dat iemand iets positiefs over me zei. Vanaf de eerste dag dat ik haar ontmoette heb ik Rachida vertrouwd. Deels omdat ze ook Marokkaanse is en deels omdat ze begrijpt wat ik heb meegemaakt. Ze kent de Marokkaanse gemeenschap. Ik heb verschillende keren mijn hart bij haar kunnen luchten. Bij Rachida voel ik me op mijn gemak. Het lijkt alsof ze me beter kent dan ik. Toen ze me na een paar gesprekken zei dat ze een opleiding in beveiliging wel iets voor mij vond, was ik verbaasd. Dat was precies wat ik zou willen! Samen zijn we naar de opleiding geweest in Amsterdam. Dat was maar goed ook, want ik was bloednerveus. Ik werd aangenomen en kreeg langzaam het gevoel dat mijn leven eindelijk de goede kant op ging. De opleiding bestaat uit drie maanden theorie en drie maanden stage en verliep heel voorspoedig. Maar net toen ik aan het praktijkgedeelte zou beginnen, bleek dat een van mijn nieren moest worden verwijderd. Daardoor mocht ik de opleiding niet afmaken. Rachida is, nadat ik uit het ziekenhuis was ontslagen, meteen weer voor mij op zoek gegaan. Nu werk ik in de bediening in een hotel. Weer in Amsterdam, zodat ik uit de buurt ben van de Marokkaanse gemeenschap in Hoorn. Het werk is leuk, al heb ik in het begin vaak gedacht dat ik het niet zou volhouden. Als ik Rachida dan belde, dan praatte ze steeds weer op me in en zei ze dat ik het wél kon en dat ik moest volhouden. Het werk gaat goed Vanaf de eerste dag dat ik haar ontmoette heb ik Rachida vertrouwd nu. Er zijn doorgroeimogelijkheden en de collega s zijn heel aardig. Ik klink zelfs een beetje Amsterdams. Misschien dat ik op den duur naar Amsterdam verhuis. Rachida is nu aan het bekijken of ze geestelijke hulp voor me kan regelen, want ik zit nog best met mijn verleden. Ik heb het allemaal nog niet verwerkt. Maar het begin is er, eindelijk. * Om redenen van privacy en veiligheid zijn de naam en foto gefingeerd. 23

24 Meneer Berhe (36) Zonder taal gaat het niet 24

25 25

26 26

27 Meneer Berhe (36) Vier jaar geleden kwam ik van Eritrea via Sudan naar Nederland. Weet u waar Eritrea ligt? Tussen Sudan en Ethiopië. Vlak bij de evenaar. Dus u begrijpt, ik vond het wel koud in Grootebroek. Aan de kou kun je wennen. Wat niet vanzelf gaat is Nederlands leren. Die taal is echt verschrikkelijk lastig en dat heeft voor veel problemen gezorgd. Waar ik ook aan moest wennen waren de regels hier. Je krijgt zoveel papieren, ik wist niet wat ik er mee aan moest. Al die brieven en formulieren zijn bijna altijd in het Nederlands opgesteld. Hierdoor is het moeilijk te begrijpen hoe het in Nederland werkt, en wat de rechten en plichten van de burger zijn. In 2006 kwam mijn familie over uit Afrika en kregen we een wat groter huis in Hoorn aangeboden. Via een uitzendbureau kreeg ik een baan in een wasserij. Dat ging heel goed. Tot ik een kleine maand later, op de fiets op weg naar de wasserij, werd aangereden door een auto. Ik kwam op de grond terecht en had veel pijn aan mijn rug. De man in de auto hielp me overeind en bracht me in zijn auto naar het ziekenhuis. Gelukkig was het niet heel ernstig, maar werken zat er even niet meer in. In het ziekenhuis had ik gebeld met het uitzendbureau dat ik die dag niet kon komen werken. Wat ik niet wist, is dat ik toen ook de wasserij had moeten bellen en zeggen dat ik ziek was. Daar hoorden ze niets van mij en later bleek dat ze dachten dat ik gewoon niet meer kwam. De gevolgen waren niet leuk; ik kreeg een maand salaris en daarna helemaal niets meer. Toen ben ik naar de gemeente gegaan om een uitkering te regelen, maar door allerlei rare misverstanden duurde het maar. Ik had afspraak na afspraak, werd van het kastje naar de muur gestuurd. Ik kon maar niet duidelijk maken hoe het in elkaar zat. Zelf begreep ik de mensen ook niet. Soms werd ik enorm boos over al dat onbegrip. Ik voelde me zo machteloos. Uiteindelijk heb ik een advocaat in de arm genomen. Die heeft contact gezocht met de verzekeraar en heeft uitgelegd wat mijn situatie was. Vier maanden heeft het geduurd, toen had ik eindelijk een uitkering. Ik dacht toen: ik ga niet meer werken, straks gebeurt er nog een keer iets en dan heb ik wéér geen geld. Ik ben dan liever tevreden met een uitkering. Ja, ik was heel erg wantrouwend geworden, over alles en over iedereen. Een paar maanden geleden kwam ik in contact met een re-integratiecoach van de gemeente. Ik was met grote tegenzin naar de afspraak gegaan. Ik wilde niet werken. Toen bleek die coach zomaar een taal te spreken Soedanees Arabisch- die ik kon verstaan! Dat was ongelofelijk. Mijn taal! Eindelijk kon ik uitleggen wat ik had meegemaakt en hoe ik me voelde over alle misverstanden en moeilijkheden. Mevrouw Rachida vertrouwde ik meteen. Als je samen één taal spreekt, dan sta je dichter bij elkaar. Ik vertelde haar dat ik niet meer wilde werken. Maar zij wist me ervan te overtuigen dat ik een doorstart moest maken, dat de mensen niet zo slecht waren als ik dacht. Ze overtuigde me er ook van dat ik nog jong en sterk ben. Veel te sterk om in een hoekje te blijven zitten. En ik zou met werk ook meer geld kunnen verdienen, dat was ook belangrijk. Dankzij haar dacht ik na verloop van tijd: ik probeer het nog een keer. Mevrouw Rachida vond het na alle misverstanden beter dat ik niet via het uitzendbureau aan de slag ging. Daarom zijn we samen op zoek gegaan naar een werkgever. Zij zat naast me tijdens de sollicitatiegesprekken, vertaalde als het nodig was en deed een goed woordje voor me. Ze gaf me vertrouwen. Uiteindelijk Eindelijk kon ik uitleggen wat ik had meegemaakt en hoe ik me voelde over alle misverstanden en moeilijkheden ben ik aan de slag geraakt bij een productiebedrijf in Wognum, hier in de buurt. Ik werk fulltime en word iedere dag opgehaald en thuisgebracht. Dat dit werk tijdelijk is, staat voor mij vast. Ik wil meer bereiken in het leven, ik ben immers nog jong en sterk. Ik bel iedere dag naar het CWI of er al iets beters voor me is. Ondertussen oefen ik Nederlands, want de taal spreken, dat weet ik nu wel, is echt heel belangrijk. 27

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Woorden en Beelden voor Kinderen

Woorden en Beelden voor Kinderen Woorden en Beelden voor Kinderen Mama en Aaron waren 1 jaar gelukkig samen toen ze een zoontje kregen, Nico. Toen Nico 1,5 jaar was besloten mama en Aaron om niet meer bij elkaar te blijven omdat ze veel

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

BESTANDSANALYSE SAMENLOPERS ZWOLLE. Resumé bevindingen

BESTANDSANALYSE SAMENLOPERS ZWOLLE. Resumé bevindingen BESTANDSANALYSE SAMENLOPERS ZWOLLE Resumé bevindingen Inleiding Ekdé werk&mobiliteit BV is juli 07 gestart met een screening van samenlopers ingeschreven bij de gemeente Zwolle. Over elke kandidaat is

Nadere informatie

Publiekstekst Wet investeren in jongeren

Publiekstekst Wet investeren in jongeren Publiekstekst Wet investeren in jongeren Juni 2009 Deze publicatie is gemaakt door Stimulansz in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stimulansz spreekt haar dank uit aan alle

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Taal is de basis voor alles

Taal is de basis voor alles Taal is de basis voor alles Vanja Mikus kwam als ervaren verpleegster naar Nederland. In haar geboorteland Bosnië had ze de opleiding afgerond en drie jaar werkervaring in een algemeen ziekenhuis opgedaan.

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over pesten op het werk. Iemand kan bijvoorbeeld gepest worden door een collega. Of door de baas. PESTEN OF PLAGEN? Pesten is wat anders dan plagen. Iedereen maakt wel

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen:

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: IND = Interalisatie en NaturalisatieDienst Alle mensen die in Nederland willen komen wonen moeten hiernaartoe. Bij de IND werken mensen die beslissen of iemand

Nadere informatie

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die niet kloppen 82 bijzonder kleinkind Ingrid & Meindert werden onverwacht oma & opa Onze dochters warenzorgeloze tieners totdat ze zwanger

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6)

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6) Als tweeling ben je nooit alleen. Maar je bent ook altijd de helft van iets. Vijf broers en zussen vertellen hoe ze samen zichzelf zijn. Tekst Nanneke van Drunen Foto s Edith Verhoeven ISABEL EN BAS VAN

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving Een eigen huis.. Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving M.H. Kwekkeboom (red.) A.H. de Boer (SCP) C.van Campen

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Wet WIJ

Veelgestelde vragen Wet WIJ Veelgestelde vragen Wet WIJ Wat is de WIJ? WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Deze nieuwe wet gaat in per 1 oktober 2009 en moet ervoor zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding

Nadere informatie

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij?

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij? Inhoud Voorwoord 7 1 Blijven je ouders je ouders? 13 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19 3 Houd ik mijn eigen naam? 23 4 Wie betaalt er voor mij? 25 5 En als ik zelf geen contact wil? 27 6 Hoe gaat dat, scheiden?

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Irma Steenbeek VERSTAG

Irma Steenbeek VERSTAG Irma Steenbeek VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005 Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen uitgave 2005 Steeds meer kinderen stellen vragen aan de Kinderrechtswinkels over echtscheiding. Scheiden kan niet zomaar, je moet heel veel regels

Nadere informatie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie EIGEN BLOED Ik zie het koppie al, zegt de huisarts tegen de dertienjarige Henny Paniek Ze kwam bij hem vanwege buikpijn Dan gaat alles razendsnel Met een ambulance wordt Henny naar het ziekenhuis gebracht

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werknemer Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Wat is een functioneringsgesprek?... 7 Waarom is een functioneringsgesprek

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Leren & Werken

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Leren & Werken MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Leren & Werken Steeds opnieuw raak ik mijn baan kwijt. Waar ligt dat nou aan? Welke vervolgopleiding zou iets voor mij zijn? Is er voor mij extra ondersteuning

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg INHOUDSOPGAVE 1. Het initiatief tot een gezamenlijk huisbezoek: wie en wanneer? Pagina 1 2. Voorbereiding van het gezamenlijk huisbezoek Pagina 1 3. Uitvoering van het gezamenlijk huisbezoek / het gesprek

Nadere informatie

Transitie in de zorg, transitie in haar leven

Transitie in de zorg, transitie in haar leven Transitie in de zorg, transitie in haar leven Op stap met onze Wandelcoach Tineke Franssen Transitie in de zorg Leonie (37) zwoegt en tobt. Ze hàd het naar haar zin, als psycholoog en casemanager in de

Nadere informatie

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee!

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Gezinsdienst en Doop Norah Maaike Kloeze Liturgie Welkom Eerste adventskaars aansteken plus gedichtje Zingen 1. Groot en machtig is Hij (Opwekking 387) 2. God kent

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

PARTICIPATIEWET en WET MAATREGELEN WWB 2015

PARTICIPATIEWET en WET MAATREGELEN WWB 2015 PARTICIPATIEWET en WET MAATREGELEN WWB 2015 Wat gaat er veranderen in 2015 in de Wet werk en bijstand? Vanaf 1 januari 2015 heet de Wet werk en bijstand (WWB) de Participatiewet. En niet alleen de naam

Nadere informatie

Waar jongeren met NF1 tegenaan lopen Voorlopige bevindingen SPOT-NF1: een impressie

Waar jongeren met NF1 tegenaan lopen Voorlopige bevindingen SPOT-NF1: een impressie Waar jongeren met NF1 tegenaan lopen Voorlopige bevindingen SPOT-NF1: een impressie De collegezaal zat 31 januari vol met zo n 55 geïnteresseerden die benieuwd zijn naar de voorlopige resultaten van SPOT-NF1.

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie

Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015

Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015 Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015 Eén van de weinige liedjes met een prachtige, diepe, geestelijke betekenis die ooit in de Top40 heeft gestaan in Nederland is van de componist

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie