marokko - Hassnae bouazza maakt dodenrit pagina 05 MY WORLD vakblad voor actieve wereldburgers nummer 4 / december 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "marokko - Hassnae bouazza maakt dodenrit pagina 05 MY WORLD vakblad voor actieve wereldburgers nummer 4 / december 2013"

Transcriptie

1 NederLANd - verdwalen voor Afrika pagina 02 ethiopië - blinde activiste trotseert overheid pagina 02 MY WORLD marokko - Hassnae bouazza maakt dodenrit pagina 05 NederLANd - de bedrijvenpot van ploumen pagina 06 dilemma - wéér langs met die collectebus? pagina 08 vakblad voor actieve wereldburgers nummer 4 / december 2013 thema Nieuwe Nederlanders & het land van hun (voor)ouders Xxx. Beeld Anneke Hymmen het Beste in twee Werelden Jonge marokkanen, Surinamers, Afghanen pakken het anders aan dan hun ouders. ze zien liever dat we geld en spullen geven pagina 04 my experience maikel rijnenberg Schelden was volstrekt normaal Acht maanden lang woonde student sportmanagement Maikel Rijnenberg (25) in Costa Rica. Via Stichting ISOP (Internationale Studenten OntwikkelingsProjecten) hielp hij met het opzetten van een voetbalschool in een achterstandswijk in San José. Binnen vijf jaar neemt de lokale bevolking het over. Wat was er bijzonder aan dit project? De voetbalschool staat in Purral, een van de grootste achterstandswijken van San José. Jongeren daar kunnen het lidmaatschap van een commerciële voetbalschool niet betalen. Met een aantal mensen uit de wijk hebben we daarom een vereniging opgericht die draait op vrijwilligers. Dat proces heb ik met enkele anderen begeleid. Waar liepen jullie tegenaan? De sfeer in Purral is nogal ruw. Er is veel armoede en de wijk kampt met grote problemen zoals criminaliteit en drugs. Dit zag je terug aan het gedrag van de leden. De jongens komen van de straat, sommigen hadden een echte gangster-uitstraling. Ze toonden weinig discipline, scholden veel en kwamen vaak te laat. Dit gold ook voor de trainers! daar sta je dan als studentbegeleider uit Nederland. Hoe heb je dat aangepakt? De verleiding was groot om dan maar zelf de trainingen te geven. Maar dan zouden de trainers nooit leren om verantwoordelijkheid te nemen. Onze tactiek was om positief te blijven, ons niet te ergeren en de trainers een spiegel voor te houden: De jongens kijken enorm tegen jou op. Welk voorbeeld geef je hun als je zelf steeds te laat komt? Inmiddels is de sfeer totaal veranderd. De kinderen praten niet meer door de uitleg van de trainers heen en corrigeren elkaar als ze te druk zijn. Wat is de belangrijkste les die je mee naar huis hebt genomen? Blijf je soepel opstellen. Ook als zaken anders lopen dan jij wilt, kan het goed zijn. Zo hadden onze vrijwilligers een sportdag voor de jongens georganiseerd. Ze deden alles echt op het állerlaatste moment. Als ik dat zo zou doen, dan zou ik ontevreden zijn over mezelf. Maar uiteindelijk is het hen wel gelukt en hadden de jongeren een leuke en leerzame dag. Het hoeft niet altijd op jouw manier te gaan. MirJam vossen

2 REDACTIONEEL de BijeenKomst afrikaloop Nu het crisis is, gaan onze eigen armen voor M ijn woonplaats Tilburg lanceerde onlangs de Quiet 500, een glossy magazine over de armsten in de stad. Nieuwsgierig kocht ik een exemplaar. Nieuws gierig, want ik weet meer over armoedde in Afrika dan armoede hier. Armen hier, zo dacht ik, hebben nog altijd een dak boven hun hoofd, een mobieltje en een dokter in de buurt. Zet dat maar eens naast de vader in Burundi die zijn kind verliest omdat hij geen ziekenhuis kan betalen. Vergeleken bij een straatarme Indiër, leeft een bijstandsmoeder in ons land nog altijd als een vorstin. Op pagina 8 las ik een interview met zo n vorstin. Ze heette Ingrid en ze vertelde dat haar zoon wordt gepest op school omdat hij tweedehandskleding draagt en geen mobieltje heeft. Verderop kwam Gerrit Poels aan het woord, een 84-jarige pater die dagelijks brood brengt naar de armen. Dat doet hij midden in de nacht, want alleen dan kan hij het aan de deurklink hangen zonder dat de buren het zien. Armoede gaat niet alleen over gebrek aan geld of eten. Het gaat over isolement, uitsluiting en de schaamte die daarvan het gevolg zijn. Dat verenigt armen wereldwijd, of het nu in Nederland, Rusland of Bolivia is. De Quiet 500 onderstreept dat ze allemaal onze hulp verdienen. Natuurlijk onderstreep ik dat ook. En toch baart het me zorgen. Nu het hier crisis is, gaan de eigen armen voor. Basisscholen organiseren geen sponsorlopen meer voor Peru, maar voor armen in de buurt. Datzelfde doen serviceclubs en donateurs: ze verruilen hun goede doel daar voor een goed doel hier. Onze inzet voor armen mag geen uitruil worden. Ik blijf doneren aan goede doelen in ontwikkelingslanden. En het honorarium voor dit redactioneel gaat naar de voedselbank in Tilburg. mirjam vossen Mirjam Vossen is journalist en sociaal geograaf. Ze doet onderzoek naar de framing van mondiale armoede. Ze was twaalf jaar actief betrokken bij kleinschalige projecten in Malawi. Beeld Peter Boer Arnold en Clen tijdens de Afrikaloop. GOeDe GeSpReKKen NederLANd - Er zijn heel wat bijeenkomsten voor de actieve wereldburger. De Andreas Manna Stichting organiseert in de herfst jaarlijks de Afrikaloop. Tijdens deze wandelweek lopen deelnemers zo n 27 kilometer per dag. De stichting zamelt hiermee geld in voor een Ugandese vakschool voor meisjes. Maar liefst 150 mensen gingen op pad en zorgden samen voor een opbrengst van euro. MyWorld wandelde mee. marissa zantingh (19) studeert sociaal pedagogische hulpverlening Vier jaar geleden zocht ik een leuke activiteit voor de vakantie. De combinatie van actief zijn en het doel van de Afrikaloop maakten me enthousiast. Ik heb er veel nieuwe mensen leren kennen, zodat ik nu elk jaar uitkijk naar de routes lopen met hen. Maar je moet wel blijven opletten: de route is niet aangegeven met bordjes, dus als je te veel kletst, verdwaal je. ArNOLd de man (42) is magazijnmedewerker bij een groothandel Voorheen liep ik 110 kilometer voor War Child om geld in te zamelen. Het bleek dat met dit geld trommels voor Afrikanen werden gekocht. Ik vond dat het geld nuttiger kon worden besteed. Dat gold ook voor het geld dat ik inzamelde voor Alpe d HuZes. Daarom sprak de kleinschalige Afrikaloop me aan: het geld komt echt aan waar het hoort. clen HOOGLANd (76) is met pensioen, werkte als beveiliger Ik loop voor de zesde keer de Afrikaloop en er blijven me altijd twee dingen bij. Als eerste de vreugde, door het goede contact tussen de lopers, vrijwilligers en de gastgezinnen waar we logeren. Onze wandelgesprekken leiden soms tot een omweg, maar dat zie ik als een aangename aanvulling op de route. Ten tweede ben ik blij dat ik op mijn leeftijd nog kan meelopen. Het mag duidelijk zijn: de Afrikaloop is gezellig. De route is soms onduidelijk en een week lang grote afstanden te voet afleggen, is vooral iets voor ervaren lopers. Maar zoals Clen Hoogland al zei: een omweg maken in een mooi herfstlandschap is zo slecht nog niet. genna bostelaar Beeld Wilma van der Vinne mywork ethiopië - YetneBersch negussie ZOeK De MenSen achter Het GORDIJn Wie Yetnebersch Negussie (31) Waar ethiopië Werkt voor ethiopian center for disablity and development, een organisatie voor mensen met een handicap Y etnebersch Negussie is blind. Ze was voorzitter van een organisatie die aids bestrijdt en zet zich ook al jaren in voor onderwijs aan meisjes. Ze ontving voor haar werk zowel nationale als internationale prijzen. De Ethiopische bevolking verkoos haar tot een van de vijf women of excellence in het land. je bent enorm gedreven, waar komt je motivatie vandaan? Er is veel discriminatie in de wereld. Ik streef naar gelijke kansen voor iedereen, ongeacht sekse, religie of handicap. Als kind ging ik, omdat ik blind was, naar een nonnenschool en groeide op met vrouwelijke leiders. Voor mij is het dus niet vanzelfsprekend dat alleen mannen leiders zijn, integendeel. Daarom zet ik me in voor een sterke positie van vrouwen. Waar maak je je op dit moment zorgen over? Ethiopië heeft een wet aangenomen die voorschrijft dat non-gouvernementele organisaties geen financiering krijgen van de overheid. Als ze worden gefinancierd door buitenlandse partners, mogen ze niet lobbyen voor mensenrechten en democratische principes. Dat baart me zorgen, want rechten en ontwikkeling gaan samen. Wat staat er morgen in je agenda? Morgen ga ik weer met de overheid in gesprek. Ik wil inzetten op aanpassingen in die wet. heb je nog tips voor de lezers van myworld? Veel mensen die armen willen bereiken, komen niet uit bij de allerarmsten. Die worden namelijk vaak weggemoffeld. Ga daarom op zoek naar degenen die níet in beeld zijn, zelfs niet bij de lokale overheden. Zoek en vind de mensen achter het gordijn. Vraag het aan medewerkers van je project of zoek contact met een maatschappelijke organisatie voor mensen met een handicap. Via hen kom je uit bij de allerarmsten, met of zonder handicap. Janneke Juffermans Beeld Roeland Hoekstra 02 december 2013 MY WORLD

3 lezersvraag tesse van AAr (21), StudeNt psychologie, Op Hoe kan ik het beste geld overmaken naar Uganda en zijn er extra kosten? menno Wolters, lezer Ik heb alleen ervaring met Ghana, en daar is Western Union erg duur. Het goedkoopst is de simpele overschrijving via internetbankieren. Dat duurt wel een paar dagen. Behalve naar de zichtbare bankkosten, moet je ook naar de valutakoers kijken. Die is bijvoorbeeld bij ING gunstiger dan bij ABN- AMRO. michel Knapen, webredacteur myworld.nl Voor kleinere bedragen is er nog een andere optie: open een speciale bankrekening en geef je contact in Uganda een Nederlands bankpasje. Daarmee kan hij of zij ter plekke geld uit de muur halen. Dat kost dan per transactie zo n twee euro. ook een vraag? Plaats m op en lezers antwoorden. Korte Berichten Ploumen kiest voor lobby en advocacy NederLANd - Minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking wil op een nieuwe manier gaan samenwerken met ngo s. Dat schrijft ze in haar jongste beleidsbrief. Vanaf 2016 gaat ze partnerschappen sluiten met organisaties die investeren in lobby en advocacy, ofwel pleitbezorging en beïnvloeding. In deze politieke rol kunnen maatschappelijke organisaties en overheden elkaar versterken, aldus de minister. Ze heeft daar fors minder geld voor over dan nu: 185 miljoen euro per jaar in plaats van 385 miljoen. Maar de minister belooft ook dat de regeldruk een stuk minder wordt. voor u GeleZen tegen de draad in Wat komt er na de millenniumdoelen? NederLANd - In 2015 lopen de millenniumdoelen af. Een meerderheid van de Nederlanders vindt dat er daarna nieuwe afspraken moeten komen om armoede tegen te gaan, zo blijkt uit onderzoek van NCDO. Vooral goed bestuur, onderwijs en voedselzekerheid zijn volgens Nederlanders goede manieren om armoede te bestrijden. Meer aandacht besteden aan duurzame energie en het milieu scoort beduidend lager. In de voorstellen voor een nieuwe internationale agenda van de Verenigde Naties staat duurzaamheid juist centraal. myworld training Door het hele land organiseert MyWorld trainingen voor mensen die betrokken zijn bij het opzetten en uitvoeren van projecten in internationale samenwerking. mysocial media Met deze training duik je in de wereld van Facebook, Twitter, LinkedIn en blogging. Wat is er allemaal mogelijk? In MySocial Media ga je direct aan de slag. 11 december - Amsterdam 8 maart - Apeldoorn 26 maart - den Haag 24 mei - utrecht mystory Je hebt een heleboel te vertellen over het project dat je steunt. Je leert van je eigen ervaringen een inspirerend verhaal te maken voor je achterban. 29 januari - utrecht 14 mei - Amsterdam myvisual media Hoe maak je beeldmateriaal over je project en wanneer is een foto of video interessant? Deze training richt zich op beeldcommunicatie. Neem je smartphone, laptop of tablet mee. 8 februari - Amsterdam 19 april - Apeldoorn de trainingen duren één dag en kosten 35 euro. partin-leden krijgen 20% korting. meer lezen of aanmelden? Ga naar myworld.nl/training of mail naar WereLd - Veertig jaar geleden boycotten boze activisten koffie uit Angola, nu bouwen vrijwilligers er een basisschool. Onze betrokkenheid bij mondiale armoede blijft, maar de vorm verandert. In zijn nieuwe boek Tegen de draad in schetst publicist en activist Hans Beerends (81) de veranderingen van de afgelopen zestig jaar. Van de openluchtpreek van Simon Jelsma in 1954 tot de introductie van de Fairphone eind 2013, Beerends maakte het mee van binnenuit of van dichtbij. De Derde Wereldbeweging is sterk veranderd, signaleert hij. Het politieke activisme van de jaren 70 maakte plaats voor een bredere en meer lezersfoto pragmatische inzet. Tussen de regels door lezen we dat Beerends zelf de voorkeur geeft aan de politieke strijd van vroeger. Toch is hij optimistisch over de beweging. Betrokkenheid bij wereldwijde armoede en onderdrukking is steeds meer een zaak van gewone burgers geworden, die vragen stellen en er daden aan verbinden. Het gevoel dat er wereldwijd iets moet veranderen, lijkt doorgedrongen tot in de haarvaten van de samenleving. voor wie? Een must-read voor iedereen die sombert over onze betrokkenheid bij mondiale armoede. bestellen via 15, van het WeB NIEUWE REGELS ANBI Op 1 januari veranderen de regels om een ANBI-status te krijgen. Wil je weten wat dit voor je organisatie betekent? Ga naar Belastingen en ANBI op wiki.myworld.nl IEDEREEN NAAR SCHOOL Kinderen met een handicap zitten vaak thuis, omdat ouders en leraren denken dat ze toch niets kunnen leren. Hoe zorg je dat ze binnen je project mogen meedoen? Daarover organiseren Impulsis en DCDD op 24 januari een onderwijsdag. Meer weten? Ga naar of kijk op de agenda van PRAKTISCHE TIPS Nieuw op het web: framingmymessage.nl van Wilde Ganzen. Deze website helpt mensen met kleinschalige projecten bij het uitdragen van hun boodschap. Met praktische tips over het gebruik van foto s, fondsenwerving en online media. De foto van Antoinette Termoshuizen: Sagor heeft het syndroom van Down. Hij woont en werkt op de zorgboerderij van stichting Niketan in Bangladesh. Hij leert daar vee en bloemen verzorgen. Ook een foto insturen? MY WORLD december

4 even Bellen met esther Thema Toch maar een colaatje Geld sturen naar de familie: zo onderhield de eerste generatie migranten de band met het thuisland. De jongeren pakken het eigentijdser aan. Drie nieuwe Nederlanders vertellen over hun inzet voor het land van hun (voor)ouders. In Marokko ben ik een buitenlands meisje. Esther Peereboom (niet haar echte naam) heeft een plan: haar eigen project Schooling for Life opzetten in Sierra Leone. Jongeren helpen met beurzen en life skills-trainingen. Deze keer aflevering 9, waarin het d r op of d r onder dreigt te gaan worden. D r op of d r onder In de vorige aflevering miste je nog euro om van start te kunnen gaan. Wat is de stand nu? Nog steeds hetzelfde. We boeken wel progressie: de website ziet er nu ontzettend tof uit en dankzij de Google Grants (gratis advertentieruimte) die we hebben binnengehaald, komen daar nu zo n tachtig mensen per dag. We krijgen er ook veel complimenten over. Maar ja, dat geld, hè. Die dertigduizend euro hebben we echt nodig, anders kunnen we onze ambities niet waarmaken. We volgen je nu twee jaar. Om volgend schooljaar te starten, moet je binnen enkele maanden jongeren gaan werven. Wordt het niet eens tijd voor Plan B, een kleinschaliger variant? Dat zou ik dan eerst met mijn team moeten bespreken. Ik ben er zelf drie jaar mee bezig, en op een gegeven moment kom je wel op een breekpunt. Je kunt eindeloos je droom blijven najagen, maar je moet wel realistisch blijven. Als het niet gaat op de manier die je in je hoofd had, moet je iets anders verzinnen. De start weer een jaar uitstellen, is ondenkbaar. Merken je vrijwilligers aan je dat je twijfelt? Ze hebben me daar nog niet op aangesproken. Eén vrijwilliger stopt, maar dat is vanwege haar studie. Ik zoek dus iemand die administratie en communicatie wil doen. Wat is de voornaamste les van de afgelopen jaren? Toch wel blijven geloven in het doel, het programma. Dat moet ik mezelf blijven inprenten. Als ik mijn enthousiasme en vertrouwen kwijtraak, valt alles uit elkaar. Het is een zaak van een enorm lange adem. Maar ach, morgen ga ik naar een conferentie over investeren in Afrika, en wie weet loop ik daar ineens een investeerder tegen het lijf. Volgende keer de ontknoping: gaat ze wel of gaat ze niet? En Esther maakt dan écht haar identiteit bekend. hans ariëns Ik kies het beste van twee werelden Naam: Miguel Rodrigues Leeftijd: 35 jaar Geboren in: Suriname Oprichter van: ApuraNetworks Wat: verbinden van kennis en kapitaal van Surinamers wereldwijd N a Ik was 23 jaar en gewend aan de snelle mijn studie in Nederland wilde ik gauw weer terug naar Suriname. Dat viel tegen. Amsterdamse levensstijl. In Suriname ligt het tempo lager. Moest ik de rest van mijn leven hier blijven werken? Dat zag ik niet zitten. Dus ging ik terug naar Nederland om verder te studeren. Samen met twee vrienden was ik al begonnen met ApuraNetworks, een netwerkorganisatie voor iedereen die geïnteresseerd is in Suriname. Dat land heeft zo n inwoners, het equivalent daarvan woont in het buitenland. Dat zijn een miljoen mensen met kennis, vaardigheden en kapitaal. Met het online platform van ApuraNetworks probeer ik deze mensen bij elkaar te brengen: become part of a bigger picture! is het credo. Het gebrek aan cardiozorg in Suriname is nu een van de dingen waar ik iets aan probeer te doen. Samen met drie hartspecialisten wil ik via ApuraNetworks een cardionetwerk opbouwen. We zoeken samenwerking met ziekenhuizen om kennisuitwisseling en diagnose op afstand te faciliteren. Mijn band met Suriname is niet veranderd sinds ik in Nederland woon, mijn werkmentaliteit wel. Daar check ik dagen mijn niet. Dat is voor mij in Nederland, zeker als IT er, ondenkbaar. Mensen hebben in Suriname meer tijd voor elkaar. Het leggen van contacten gaat daar gemakkelijker dan in het zakelijke Nederland. Ik kan goed schakelen tussen beide culturen en manieren van werken, ik kies the best of both worlds. Druppels die niet verdampen Naam: Ilias Mahtab Leeftijd: 26 jaar Geboren in: Afghanistan Medeoprichter van: Stichting Keihan Wat: opleiden van Afghaanse jongeren en integratie van Afghanen in Nederland Voor uitwisselingsprojecten halen we regelmatig Afghaanse studenten naar Nederland. Dan merk ik het verschil tussen hen en mij. Zij zijn nog zó terughoudend en traditioneel. Dat wij anders omgaan met de man-vrouwverhouding en alcohol wordt niet altijd begrepen. Soms pas ik me aan. Bijvoorbeeld die keer toen we een zeer conservatieve Afghaanse arts naar Nederland hadden gehaald om hem hier verder op te leiden. Als hij in de buurt was, bestelde ik een colaatje in plaats van een wijntje. Ik houd liever de relatie goed dan dat ik mijn eigen gewoonten doordruk. Afghanen verbazen zich over de hulp die Stichting Keihan biedt. Ik woon al zo lang in Nederland, heb het hier goed, hoef hen niet te helpen. Dat wij ons oprecht voor Afghanistan inzetten, breekt de barrières tussen ons af. We richten ons op jongeren, de generatie die Afghanistan kan veranderen. De ouderen voeren alleen maar oorlog en focussen zich op geld. Ze zien liever dat we spullen en geld geven, dan dat we jonge mensen opleiden. Maar mijn motto is: je kunt iemand een vis geven óf hem leren vissen. Waar heb je uiteindelijk meer aan? Het is een zootje in Afghanistan, er heerst al zo lang oorlog en strijd. Vooral voor de oudere Afghanen in Nederland is dat heel frustrerend. Maar ik ben trots op wat we al hebben bereikt. We leiden Afghaanse jongeren op, bevorderen de integratie van Afghanen in Nederland. We maken onderwerpen bespreekbaar. Het zijn misschien druppels, maar dan wel druppels die niet verdampen. 04 december 2013 MY WORLD

5 bestellen thema Nieuwe Nederlanders & het land van hun (voor)ouders Backpacken in je thuisland Wat denkt dat clubje meiden wel niet? Naam: Ilham Kheinette Leeftijd: 32 jaar Geboren in: Marokko Oprichter van: Stichting Daar el Atfaal Wat: projecten voor kansarme kinderen in Marokko k I ben niet opgegroeid in een gezin waar vrijwilligerswerk werd gedaan. Natuurlijk steunden we familieleden die het moeilijk hadden, maar vrijwilligerswerk is voor mij juist het helpen van mensen die je níet kent. Tijdens een studiereis met de pabo bezocht ik een weeshuis in Marokko. Toen ik zag onder welke slechte omstandigheden de kinderen daar leefden wist ik het meteen: hen wil ik helpen. Binnen een jaar was Stichting Daar el Atfaal, huis voor kinderen, een feit. We ik en een aantal vriendinnen begonnen met het helpen van een weeshuis in Oujda. Inmiddels ondersteunen we projecten in verschillende delen van het land. We hebben te maken met directeuren, artsen, leraren: het zijn vaak mannen in Marokko. In het begin namen zij ons niet zo serieus. Wat denkt dat clubje meiden wel niet?, lazen we in hun ogen. Nu hebben we ons bewezen en weten ze dat we heel wat voor elkaar krijgen. We gaan twee keer per jaar naar Marokko en hebben de Marokkaanse manier van samenwerken onder de knie. Die is informeler dan de Nederlandse. Wanneer mijn ouders naar Marokko gaan, zijn ze thuis. Dat ben ik niet. Marokkanen zien mij daar toch als een buitenlands meisje. Met twee meiden vorm ik vanaf het begin af aan het bestuur. Een stichting opzetten en leiden is veel werk. Ik ben ook nog lerares en moeder van twee kinderen. Maar als ik zie hoeveel we betekenen voor de kansarme kinderen in Marokko, dan is het alle energie die ik erin stop meer dan waard. maaike groeneveld queens of content Beeld Anneke Hymmen Met een zwaarbeladen auto door Spanje rijden en bibberen voor de Marokkaanse douaniers. Zo herinnert columniste Hassnae Bouazza zich de vakanties van vroeger. Maar de jongere generatie heeft lak aan de autoriteiten en smeedt op een nieuwe manier banden met het land. Ook Marokko zelf verandert. H erinnert u zich de overvolle auto s iedere zomer richting het Zuiden, op weg naar moederland Marokko? Van sommige wagens in de stoet was het afwachten of de auto niet overhelde, zo overvol waren ze. Gordijntjes voor de ramen, busjes om de grote families te vervoeren. We hadden ooit een blauwe Bedford die moeite had met hellingen. Hoe verder we vorderden, hoe trager de auto werd, tot we eenmaal in Spanje aangekomen iedere helling zwetend tegemoet traden. Gas geven, Fadila! riepen we met zijn allen hoopvol naar onze zus die reed, maar tevergeefs: we kropen naar boven, vergezeld van woest toeterende en ons met veel boze gebaren inhalende Spanjaarden, elke keer opgelucht dat we de top hadden gehaald. Aan de grens vormden de douaniers een bijzonder welkomstcomité voor de terugkerende migranten. Je moest werkelijk alle bagage uitpakken, tenzij je de besnorde mannen wat toeschoof. Het resultaat bestond uit lange rijen van half opgewonden, een kwart geïrriteerde en een kwart voorzichtige vakantiegangers die gestraft werden voor hun liefde voor het land. ontzag voor autoriteiten De eerste generatie Marokkaanse migranten heeft de navelstreng met het thuisland nooit doorgeknipt: er werd trouw geld gestuurd naar familie en wie het zich kon veroorloven, kocht een huis of liet er eentje bouwen. De geldstroom naar het land was enorm en een belangrijke bron van inkomsten voor Marokko, dat zo hele gezinnen onderhouden zag worden. De persoonlijke investeringen in het land waren van groot belang voor de Marokkaanse economie. Maar daar waar je vroeger nog het idee kreeg slechts een melkkoe te zijn voor corrupte agenten, word je tegenwoordig warm onthaald. De jongere generatie loopt, hoewel lichter bepakt, dan ook nog steeds warm voor het moederland van de ouders. De verbondenheid met Marokko gaat dwars door de jaren en generaties heen en is nog even sterk, al uit die zich op een andere manier. De jonge generatie is hier in Nederland opgegroeid en opgeleid, en ontbeert bijvoorbeeld het ontzag voor de autoriteiten dat er bij hun ouders en grootouders ingebakken zat en zit: een repressieve overheid voor wie je altijd op je hoede moet zijn, schud je niet zomaar van je af. Het wantrouwen blijft. Suikerfeestpakketten De jongeren zijn minder snel onder de indruk: waar hun ouders trouw de familie bezochten, reizen zij veel meer het land door en laten ze zich minder knechten door de familiebanden. Ook ik bezoek veel minder vaak familie en zorg dat ik vakantie vier in plaats van familieverplichtingen vervul. Jonge Neder-Marokkanen zijn hierdoor veel minder gebonden aan de geboorteregio en ze verkennen tijdens hun vakantie als rechtgeaarde toeristen het hele land. Ze komen zo in aanraking met nieuwe gebieden, dialecten, vakantieoorden en behoeftigen die wel wat hulp kunnen gebruiken. Regelmatig zie ik op Facebook en fora posts van mensen die van alles opzetten en inzamelen: suikerfeestpakketten, schoolmateriaal, medische hulpmiddelen voor gehandicapte kinderen, noem maar op. Een van mijn Facebookcontacten heeft laatst nog schoolspullen verzameld voor een meisjesschool in Marokko. Het verplichte familieonderhoud is dus Het geld van verwende jonge Marokkanen is nog net zo belangrijk als dat van hun ouders afgenomen: mensen hebben duidelijk voor hun leven in Nederland gekozen en zweven minder tussen twee continenten dan hun ouders. Daarvoor is zij het kleinschalig een meer georganiseerde vorm van ontwikkelingshulp in de plaats gekomen: niet de directe familie, maar het hele land wordt geholpen. Daarbij valt op dat de betrokkenheid zich beperkt tot Marokko. Je zult Marokkanen niet zo snel in de bres zien springen voor andere landen, tenzij, en dat lijkt een belangrijk criterium, het om een moslimland gaat. Tibet laat hen dus koud, Tsjetsjenië niet. De band is cultureel en religieus te definiëren. De Marokkaanse overheid beseft op haar beurt dat je vliegen vangt met honing. Dus worden de vakantiegangers ieder jaar hartelijk welkom geheten, niet meer lastiggevallen bij de grensovergangen en investeert het land bijzonder veel in vakantieresorts om de verwende jongere generatie Marokkanen tevreden te houden. Want hun geld is nog net zo belangrijk als dat van hun ouders. Historica Nadia Bouras omschrijft het in haar boek Het Land van Herkomst als: van lange arm naar uitgestoken hand. Of dat geld nu naar familie of de staat gaat: binnen is binnen. hassnae bouazza Hassnae Bouazza (1973) is journalist, columnist, vertaler en programmamaker. Zij schrijft over de Arabische wereld voor onder meer Vrij Nederland, NRC Handelsblad, de Volkskrant en Elle, en de website Frontaal Naakt. Begin 2013 verscheen haar boek Arabieren kijken. MY WORLD december

6 achtergrond Wie krijgt de pot? bedrijven moeten meehelpen de armoede te bestrijden. vanaf 1 januari 2014 kunnen mkb ers in Nederland en in ontwikkelingslanden daarvoor geld lenen bij het dutch Good Growth fund. maar wie gaat ervan profiteren? D rie jonge Brabanders werken aan licht voor de armste Indiërs. Hun bedrijf Rural Spark laat een ondernemer in een dorp energie van een zonnepaneel doorverkopen aan buren. Die kunnen dan tegen betaling hun mobieltje of lamp bij het paneel opladen. Rural Spark heeft nu dertig abonnees, zoals ze de ondernemers noemen. Dat moeten er snel honderd worden. En over zes jaar moeten dat er maar liefst tienduizend zijn. Alleen dan kunnen we winst maken, zegt initiatiefnemer Marcel van Heist. Maar om die slag te slaan, is wel een flinke investering nodig. Vanaf volgend jaar kan Rural Spark wellicht bij het Dutch Good Growth Fund terecht. Dit groeifonds is het politieke compromis tussen de spagaat van de allerarmsten willen helpen, en het Nederlandse mkb laten verdienen aan ontwikkelingslanden. Het fonds start volgend jaar, en er komt jaarlijks meer geld bij in de pot, tot 700 miljoen euro in Dat is goed nieuws voor ondernemende Nederlanders in ontwikkelingslanden. Steeds vaker verruilen zij het opzetten van kleinschalige projecten voor het investeren in een social business of een lokale onderneming. De potentiële bijdrage aan armoedebestrijding is groot: mensen met lage inkomens hebben behoefte aan zaken als betaalbaar water, zuinige kooktoestellen en licht. Bedrijven kunnen dit vaak duurzamer leveren dan hulpprojecten. Maar de komst van het groeifonds roept ook discussie op. Moet je het bedrijfsleven wel financieren? En komt het geld ook bij de allerarmsten terecht? Armen helpen én geld verdienen NIeuWe banen Investeren in het bedrijfsleven kan veel banen creëren. Dat zegt oprichter en directeur Thierry Sanders van BID Network, een organisatie die ondernemers in ontwikkelingslanden coacht in de zoektocht naar investeerders. Van alle nieuwe banen in ontwikkelingslanden wordt 80 procent gecreëerd door maar 5 procent van de bedrijven. Dat zijn mkb-bedrijven die meer dan 20 procent per jaar groeien. Volgens Sanders ontstaan met elke dollar die worden geïnvesteerd acht banen in ontwikkelingslanden. Elke werknemer houdt vervolgens zo n vier tot vijf andere mensen, meestal familie, in leven. Hoe armer een land, hoe groter de impact van een baan. Bijdragen aan banengroei in ontwikkelingslanden is dan ook een belangrijk doel van het groeifonds: een ondernemer kan alleen geld lenen als hij werkgelegenheid creëert, productiekracht van het lokale bedrijfsleven vergroot, of werkt aan duurzame overdracht van kennis, vaardigheden en technieken. Maar banen scheppen is zo gemakkelijk nog niet, zegt Mark Joenje. Hij is directeur van ICCO Investments, dat ondernemingen in ontwikkelingslanden financiert die een positieve impact hebben. Joenje mocht in de ontwerpfase zijn visie geven op het Dutch Good Growth Fund, en hij hoopt dat ICCO Investments een flink aantal miljoenen van het fonds mag gaan wegzetten. Je kunt met hulp van westers geld een zakjesfabriek neerzetten en daarmee veel banen creëren, zegt Joenje. Maar als in dezelfde straat al een lokaal bedrijfje zakjes produceert, dan concurreer je ook een lokale ondernemer weg die bovendien zijn mensen moet ontslaan. Ik heb liever vijftig structurele banen, dan 150 banen die zo vervlogen zijn. fragiele StAteN Duurzaam banen creëren in ontwikkelingslanden is al moeilijk genoeg. Maar het groeifonds doet daar nog een schepje bovenop: volgens minister Ploumen zal het fonds extra aandacht hebben voor ondernemers in fragiele staten, jonge ondernemers en vrouwelijke ondernemers. En daar zit volgens de kenners ook het probleem. Als je dit fonds vooral in wil zetten voor de armste landen, zoals Malawi of Sierra Leone, dan krijg je het geld nooit op, zegt Sanders. Het groeifonds is namelijk revolverend: al het geld moet terugkomen. De kans dat bedrijven in fragiele staten het niet redden, is flink groter dan in stabielere landen. Dat financiële verlies moet gecompenseerd worden door de bedrijven die het wel redden, via de rente die zij over de lening betalen. Investeren kan dus alleen in bedrijven met een degelijke business case en dat zijn in de regel geen starters in fragiele staten. Joenje heeft het zien misgaan door instabiele situaties: In Mali zijn we betrokken bij een bedrijf dat oliehoudende zaden van vijfduizend boeren zou gaan verwerken. De boeren produceren dat als bijgewas, in de greppels en rafelranden van hun grond. Ze zouden daar drie euro per dag mee kunnen bijverdienen, een flink bedrag. Maar toen kwam de oorlog in Mali en trokken investeerders zich terug. Nu is het weer iets stabieler, en zijn we aan het kijken of we er toch meer geld in stoppen. Natuurlijk kijken we naar de politieke situatie om te beslissen of we investeren of niet. Wij zijn geen commerciële instelling, maar ook geen charity. risicovol Het voorbeeld uit Mali laat precies zien waar een van de spanningsvelden voor het groeifonds zit: moet het vooral zeker zijn dat het geld terugkomt? Of moet het vooral een kans bieden aan relatief risicovolle initiatieven? In de praktijk zijn dat niet alleen bedrijven in fragiele landen, maar 06 december 2013 MY WORLD

7 dutch Good GroWth Fund Groeifonds voor Nederlands bedrijfsleven Het Dutch Good Growth Fund is een financieringsfonds voor ondernemers in Nederland en ontwikkelingslanden. Tot 2017 wordt er 700 miljoen euro in gestopt. Ongeveer tweederde van dat bedrag wordt verdeeld over drie sporen. Het eerste spoor is bedoeld voor financiering van Nederlandse mkb dat wil investeren in lage- en middeninkomenslanden. In het tweede spoor is geld beschikbaar voor het mkb in lage- en middeninkomenslanden. Geld in het derde spoor kan worden aangevraagd door Nederlands mkb dat wil exporteren naar de doelgroeplanden. Ongeveer een derde van het fonds is flexibel inzetbaar over de drie sporen. Beeld Peter Boer HERMAN VUIJSJE ook doorstartende middelgrote bedrijven in alle ontwikkelingslanden. Zoals Rural Spark in India, dat na een succesvolle testfase de zaken groots wil gaan aanpakken. Joenje hoopt dat het groeifonds zich zal richten op deze middengroep van ondernemers die nu moeilijk financiering rond krijgt. Eenpitters kunnen terecht bij microfinanciers, daar zijn al aardig wat mogelijkheden voor. En grotere bedrijven die zich al bewezen hebben, kunnen terecht bij banken. Maar de middengroep, die heeft het moeilijk. Als die al geld loskrijgt van financiers is het tegen zulke hoge rentes dat het bedrijf eigenlijk al niet meer succesvol kan zijn. Als het groeifonds die juiste middelgrote bedrijven weet te vinden, dan komt die pot wel op, denkt zowel Joenje als Sanders. Maar of het Nederlandse mkb, waar 250 miljoen voor beschikbaar is, wel genoeg goede plannen heeft in ontwikkelingslanden, dat vragen ze zich af. Bovendien hebben Nederlandse bedrijven ook Al het geld moet vooral terugkomen al andere manieren om geld te lenen. Zo haalde Laki Laki, een startend Nederlands drinkyoghurtbedrijf in Kenia (zie kader hiernaast), euro op bij familie, kennissen en buitenstaanders. De pot die ontwikkelingsbank FMO voor Nederlandse ondernemers had, is ook nooit opgeraakt, zegt Sanders. Waarom, dat weten we helaas niet. De ondernemers van Rural Spark zien wel kansen in het groeifonds. Wij geloven er honderd procent in dat grote dingen gaan ontstaan op de energiemarkt in India, zegt Van Heist. De ondernemers zijn druk in de weer met investeerders en fondsen, maar de uitkomst ervan is nog onzeker. Het Dutch Good Growth Fund klinkt heel interessant. Een lening aangaan is voor ons geen probleem. Als we inderdaad aan de voorwaarden voldoen, dan gaan we waarschijnlijk een aanvraag indienen. liedewij loorbach Beeld Zsuzsanna Ilijin chocolatemakers: lenen is voor Gevorderden Klein bedrijf wil liever subsidie Rodney Nikkels en Enver Loke van het bedrijfje Chocolatemakers maken biologische chocoladerepen in een fabriekje in Amsterdam. Een deel van de cacaobonen komt uit Peru, waar Chocolatemakers samenwerkt met een boerencoöperatie. De droom van de boeren én de chocolademakers is het bouwen van een eigen chocoladefabriek, waar ze van de bonen een halffabrikaat kunnen maken. Doel: meer waarde creëren en op termijn chocola produceren voor de lokale markt. Wij zorgen voor de know how, de machines en een deel van de financiering, zegt Rodney Nikkels. De nieuwe fabriek gaat veel geld kosten. Maar een lening aanvragen bij het Dutch Good Growth Fund, dat ziet Chocolatemakers niet zitten. Zover zijn we nog niet, zegt Nikkels. Het is toch wel een grote verplichting die je aangaat om zo n lening af te lossen. Je hebt nu eenmaal niet alles in de hand als je vooral vanuit Nederland werkt. Je kunt niet alles overzien van wat de partij daar doet. Nikkels en Loke hopen daarom op subsidie. Eerder dit jaar deed het bedrijf een aanvraag van euro bij het Private Sector Financieringsprogramma (PSI). Dit programma verdwijnt echter met de komst van het Dutch Good Growth Fund. De chocolademakers wachten nog op een gunstige uitslag. chocolatemakers.nl laki laki: veel Geld via crowdfunding familie en vrienden als financieringsbron Fondsen zijn niet de enige optie voor Nederlandse bedrijven om geld te lenen. Het bedrijf Laki Laki haalde vorig jaar via het crowdfundingsplatform Wekomenerwel.nl maar liefst euro op, met hulp van het BID Network. Laki Laki produceert en verkoopt drinkyoghurt in Kenia. Joost Timpers, eigenaar van Laki Laki: Dat geld ophalen ging helemaal niet moeilijk. Tweederde van de financiering kwam van vrienden en familie, een derde kwam via via. We betalen het binnen zes jaar terug met 4 procent rente. Op dit moment produceert Laki Laki zo n vijfhonderd liter per week. Als het aan Timpers ligt, is dat over drie jaar vijfhonderd liter per dag. Dan zouden er zo n vijftien mensen in Kenia in dienst zijn. Nu zijn dat er zes. Of Laki Laki in de toekomst zal aankloppen bij het Dutch Good Growth Fund? Ik denk niet dat dat nodig is. Deze week belde een investeerder met de vraag of ze ook dollar konden investeren. Ik heb gezegd dat ik erover na zal denken. Het is nu te vroeg. Ik ga de groeiplannen goed uitwerken, en dan kom ik bij ze terug. Herman Vuijsje is socioloog, journalist en schrijver. Hij schrijft over veranderingen in ons land op sociaal, moreel en politiek gebied. ALIENS IN DE GOLVEN Wegkijken als andere mensen in nood zijn, is zo oud als de weg naar Jericho. De passanten die daar ooit de fameuze sloeber zagen liggen, keken de andere kant op - alleen de Samaritaan deed iets. De landen waar in de jaren 30 joodse vluchtelingen uit Duitsland en Oostenrijk aanklopten, keken weg. En nu duizenden vluchtelingen verdrinken in de Middellandse Zee, doen wij het zelf. Dat wegkijken wordt, nu alle leed van de wereld op onze schermen verschijnt, steeds moeilijker én steeds makkelijker vol te houden. Moeilijker omdat je nooit meer kunt zeggen: ik wist het niet. Makkelijker omdat je altijd kunt zeggen: het is te veel, ik kan niet al mijn broeders hoeder zijn. Maar dat we door de eindeloze stroom van ellendenieuws gevoelloos worden, ligt niet alleen aan die overweldigende hoeveelheid. Het komt ook door de vorm waarin dat nieuws ons bereikt. We zien de slachtoffers voor ons, maar ze zijn plat: ze ondergaan hun lot op het scherm, in een andere dimensie. Wat we door een lens of op een scherm zien, lijkt minder echt en minder erg. In reality tv-series vervaagt de grens tussen fictie en werkelijkheid. Ook het lijden van mensen wordt steeds vaker opgedist als consumptieartikel. Spelprogramma s waarin kandidaten enge of vernederende dingen moeten doen om te winnen, zijn populair. Ook de mensen in die bootjes op weg naar Lampedusa en Sicilië doen gevaarlijke dingen in de hoop iets te winnen. We snappen nog wel dat het geen spelletje is, maar het speelt zich toch af achter een virtuele scheidingswand. Het scherm is een barrière die onze blikken doorlaat maar onze gevoelens dempt. Slechts heel af en toe wordt die scheidingswand doorbroken. Ik herinner me de foto van een toeriste op een Canarisch strand die uitgeputte drenkelingen eerste hulp verleent. Nietsvermoedend lag ze in haar bikini te zonnen, totdat een stel aliens opdook uit de golven. Het was een ontroerende foto omdat de vrouw niet aarzelde. Misschien zouden de meesten van ons dat ook niet doen. Ik wil er niet voor pleiten een middagje bootvluchtelingen redden als activiteit op te nemen in de reisbrochures. Maar je zou bijna wensen dat die volgepakte vluchtelingenbootjes het eens wat vaker zouden begeven in de nabijheid van zo n groot cruiseschip met super all inclusiveformule. MY WORLD december

8 de oplossing advies van lezers het dilemma vraag aan lezers vorige Keer MOet IK nog KnOKKen VOOR De KROKODIL? AdvIeS Ja, MaaR IK Weet niet HOe MOeten We IetS Met SOCIaLe MeDIa? Kinderen in Luzon meten een Filippijnse krokodil. filippijnen - Merlijn van Weert zet zich met zijn stichting Mabuwaya al jaren in voor de zeldzame Filippijnse krokodil. In de vorige MyWorld vroeg hij zich af óf en hoe hij de krokodil het beste kan beschermen. Beeld Mabuwaya Foundation Nanda Poulisse tussen de lokale bevolking die in de rij staat voor het uitdelen van soep. Beeld Stichting Maasdriel steunt haar Missionarissen Tekst Janneke Juffermans H et liep niet storm met reacties op Merlijns dilemma. Welgeteld één reactie kwam er binnen en die luidde: Ja, maar hoe los je dit op? Merlijn kan er wel om lachen. Die persoon weet het ook niet. Nu zijn we nog niet veel verder. Hij denkt dat er meer oorzaken zijn voor deze radiostilte. Het probleem is te abstract, te ver in de toekomst of het MyWorld-publiek heeft niet zoveel op met natuurbescherming, en des te meer met ontwikkelingssamenwerking. Wij zijn in ons project juist op zoek naar een combinatie van die twee. Merlijn vraagt zich af of MyWorld-lezers wel goed op de hoogte zijn van de gevolgen die milieuproblemen hebben op de leefomstandigheden in ontwikkelingslanden. Goede bescherming van de natuur is juist een belangrijk onderdeel van armoedebestrijding. In arme gebieden zijn mensen vaak afhankelijk van de natuur, aldus Merlijn. Wellicht had het dilemma: hoe betrek ik ontwikkelingsorganisaties bij ons gezamenlijke doel meer reacties opgeroepen, denkt hij. In alle gebieden waar we krokodillen beschermen, kijken we naar de sociale problemen en armoede, en naar milieu. Daar kunnen we best hulp bij gebruiken van traditionele ontwikkelingsorganisaties. Maar andersom is ook rurale ontwikkelingshulp gebaat bij ideeën over natuurbescherming. Lezers van MyWorld die actief zijn op de Filippijnen kunnen contact opnemen met Merlijn om samen plannen te bedenken om armoede te bestrijden en de natuur te beschermen. Het is een van de armste gebieden van de Filippijnen, dus mensen die mee willen denken, zijn zeer welkom. Het interview met Merlijn vond plaats voordat orkaan Haiyan over de Filippijnen trok. Het gebied waar Mabuwaya werkt, is niet getroffen. De medewerkers leven mee met de slachtoffers. colombia - Ieder jaar gaan vrijwilligers van de stichting maasdriel met een collectebus langs de deuren om geld op te halen voor haar missionarissen. Al 24 jaar. Wordt het niet eens tijd voor iets anders, vraagt bestuurslid Nanda poulisse zich af. V olgend jaar doen we onze 25ste huis-aan-huiscollecte. Eerst brengen we overal een brief rond om te vertellen dat we er weer aankomen. Daarna gaan zestig tot tachtig collectanten in vier dorpen langs de deuren. Jaarlijks halen we daar zo n vijfduizend euro mee op. Het geld gaat allemaal naar drie missionarissen, in Colombia, Kameroen en Indonesië. De inkomsten van de collecte lopen de laatste jaren wat terug. En het wordt steeds lastiger om genoeg collectanten te vinden. Mensen worden ouder en haken af. Het lukt ons niet om nieuwe, jonge mensen aan het collecteren te krijgen. drukke missionarissen Je hoort iedereen zeggen dat je sociale media moet gebruiken als je iets met jongeren wil doen. Via die media kunnen we hun meer vertellen over de projecten die we ondersteunen. De vraag is alleen hoe we dat moeten aanpakken. Bij een cursus van Wilde Ganzen heb ik geleerd dat het goed is om je verhaal te vertellen vanuit het gezichtspunt van de Heeft u advies of wilt u reageren? Heeft u zelf een dilemma? Ga naar of mail mensen die geholpen worden. Nu vertellen onze missionarissen tijdens een lezing of interview voor de lokale krant wat zij aan het doen zijn. Ik weet alleen niet hoe we aan verhalen van onze doelgroep moeten komen en wie die dan op internet gaat zetten. De missionarissen hebben het razend druk en hebben niet altijd Hoe krijgen we nieuwe, jonge mensen aan het collecteren? internet. En zelf ben ik ook niet zo van de sociale media: ik zit alleen op LinkedIn. SpOrtIeve ActIe Misschien kunnen we iets heel anders bedenken om jongeren te bereiken? Een sportieve actie bijvoorbeeld. Of raken we dan onze oude vrijwilligers kwijt? En ik vrees dat ook de mensen die nu twee euro bij ons in de collectebus gooien, daar niet op af komen. Dus wat te doen? Blijven we onze jaarlijkse collecte houden, zolang we nog collectanten hebben? Of doen we iets nieuws, waarmee we ook jongeren kunnen bereiken? En hoe zorgen we dat het ons niet te veel extra tijd kost? Tekst Rinske Bijl COLOFON MyWorld is een uitgave van Wilde Ganzen, Cordaid, Impulsis en NCDO. Het blad verschijnt vier keer per jaar bij het tijdschrift OneWorld. Meningen in MyWorld worden niet noodzakelijkerwijs door de uitgevers onderschreven. Wilde Ganzen is de expert op het gebied van concrete projecten in ontwikkelingslanden. Wij stellen mensen in staat om initiatieven ter bestrijding van armoede zelf uit te voeren. Samen met betrokken Nederlanders doen we dit al bijna 55 jaar. Zo zijn er inmiddels ruim projecten succesvol afgerond. Cordaid wordt gesteund door donateurs en werkt al bijna een eeuw aan het bestrijden van armoede en uitsluiting. Sinds 1998 zetten we onze fondsen, ervaring en expertise ook in voor particulier initiatief. We ondersteunden reeds duizenden projecten van serviceclubs, stichtingen, parochies en migrantenorganisaties. Impulsis, het loket voor particuliere initiatieven van Edukans, ICCO Cooperation en Kerk in Actie, steunt ondernemende Nederlanders die kleinschalige, kwalitatief hoogwaardige ontwikkelingsprojecten willen ondersteunen. Impulsis biedt naast financiële steun ook advies, inspiratie, toegang tot een breed netwerk en jarenlange ervaring Redactie: Mirjam Vossen, Hans Ariëns, Lonneke van Genugten Redactieraad: Marie- Antoinette Kroone (Impulsis), Renata Ranchor (Cordaid), ErnstJan Stroes (NCDO), David Trap (Wilde Ganzen) Aan dit nummer werkten mee: Rinske Bijl, Peter Boer, Genna Bostelaar, Trisha Goossens, Maaike Groeneveld, Anneke Hymmen, Zsuzsanna Ilijin, Janneke Juffermans, Liedewij Loorbach, Herman Vuijsje Basisontwerp & Vormgeving: Bouwe van der Molen Uitgevers: ncdo.nl wildeganzen.nl cordaid.nl impulsis.nl Abonneren, opzeggen of wijzigen: Contact: MyWorld is gedrukt op PEFC-gecertificeerd papier. Certificaatnummer PEFC/ december 2013 MY WORLD

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE.

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE. MILLENNIUMDOEL 1 MINDER ARMOEDE kaart MINDER ARMOEDE. 1. Wat betekent de extreme armoedegrens? 2. In welk werelddeel liggen de meeste landen waar mensen onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag leven?

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) DGGF doel: mkb financiering mogelijk maken in ontwikkelingslanden MKB financiering in DGGF landen wordt als high risk gezien door financiers: - Hoge transactiekosten - Beperkte

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

Dank u voor het waarmaken van mijn droom.

Dank u voor het waarmaken van mijn droom. Nieuwsbrief van Stichting Wondem november 2014 Wondem Zerfu had één grote droom: arme kinderen in Ethiopië helpen. Want telkens als hij het land van zijn ouders bezocht, vroeg hij zich af waarom hij het

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: DE GESCHIEDENIS - DE GESCHIEDENIS VAN DE STAD - DE GESCHIEDENIS VAN DE STICHTING HOOFDSTUK 2: WAT IS HET DOEL - SENSIS

HOOFDSTUK 1: DE GESCHIEDENIS - DE GESCHIEDENIS VAN DE STAD - DE GESCHIEDENIS VAN DE STICHTING HOOFDSTUK 2: WAT IS HET DOEL - SENSIS 1 HOOFDSTUK 1: DE GESCHIEDENIS - DE GESCHIEDENIS VAN DE STAD - DE GESCHIEDENIS VAN DE STICHTING HOOFDSTUK 2: WAT IS HET DOEL - SENSIS HOOFDSTUK 3: WAT HEEFT DE STICHTING BEREIKT HOOFDSTUK 4: ONS STNDPUNT

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

Dam tot Damloop. Fédération Française de la Cardiologie

Dam tot Damloop. Fédération Française de la Cardiologie Kit Fondsenwerving De Mobilisation Kit Dam tot Damloop Fédération Française de la Cardiologie Loop voor een goed doel! Deelname aan dit evenement is natuurlijk op zichzelf al een geweldige prestatie, maar

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8 JAARVERSLAG 2005 Inhoudsopgave 1. Bestuursverslag...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Bestuur...4 1.4 Comité van aanbeveling...4 1.5 Banden met Tastite...4 1.6 CBF-keurmerk...4 2. Werkzaamheden...5

Nadere informatie

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen NIEUWS NUMMER 16 Ι JAARGANG 8 Ι augustus 2012 10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen Uw gift goed besteed Cordaid Kinderstem is

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

UNICEF en kinderarbeid

UNICEF en kinderarbeid UNICEF en kinderarbeid Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk Spreekbeurtinformatie kinderarbeid 1. Trésor uit Ivoorkust 2. Van de plantages terug de klas in 3. Feiten en cijfers over kinderarbeid

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB december 2013

Nieuwsbrief SHIB december 2013 Nieuwsbrief SHIB december 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB Terug- en vooruitblik Als maakster van deze nieuwsbrief sta ik verbaasd, het

Nadere informatie

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven?

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven? Werving U wilt nieuwe vrijwilligers werven. Mensen die één keer aan een actie meedoen, mensen waar u af en toe een beroep op kunt doen, of mensen die voor langere tijd willen meewerken. U wilt hen in elk

Nadere informatie

Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen

Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen Bijeenkomst bij Eneco in kader van onderzoek naar Nieuwe Business Modellen De noodzaak om te veranderen is onmiskenbaar. Burgers, bedrijven en overheid zoeken naar

Nadere informatie

INFO & VOORSTEL ZANZIBITS AUGUSTUS 2013

INFO & VOORSTEL ZANZIBITS AUGUSTUS 2013 INFO & VOORSTEL ZANZIBITS AUGUSTUS 2013 Voorstel Gevraagde bijdrage Eenmalige sponsoring voor Stichting Zanzibits Het gesponsorde bedrag zal worden verdubbeld door Stichting de Wilde Ganzen Stichting Zanzibits

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 e kwartaal 2009 Stichting Samen in Actie

Nieuwsbrief 1 e kwartaal 2009 Stichting Samen in Actie 1 Stichting Samen in Actie Deimanstraat 43 2522 BC Den Haag Tel. 0649902721 KvK: 27314656 Postbank: 4129710 E: stichtingsa@ziggo.nl W: www.stichtingsa.nl Nieuwsbrief 1 e kwartaal 2009 Stichting Samen in

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van:

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van: NASCHOOLSE DAGBEHANDELING Figaro Welkom! Binnenkort kom je kennismaken op Figaro. In dit boekje leggen we je alvast wat dingen uit. Het boekje is gemaakt voor kinderen die hier voor de eerste keer komen,

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 3 blz. 1 Hieronder zie je een lammetje dat op zoek

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

Projectkosten ophalen met fondsenwerving

Projectkosten ophalen met fondsenwerving Projectkosten ophalen met fondsenwerving Het is soms ook best duur om vrijwilligerswerk te doen in het buitenland, of stage te lopen over de grens. Voor Local Dreamers, en voor onze Ecuadoriaanse partnerorganisaties,

Nadere informatie

Micha Cursus Werkboek

Micha Cursus Werkboek Micha Cursus Werkboek Goed en recht doen www.michacursus.nl Micha Cursus Werkboek inkijkexemplaar Colofon De Micha Cursus is er voor iedereen. Alle kerken, organisaties en andere groepen mogen de Micha

Nadere informatie

Nieuwsbrief Amigos. maart 2014 DE SAN JUAN DE FLORES

Nieuwsbrief Amigos. maart 2014 DE SAN JUAN DE FLORES Nieuwsbrief Amigos maart 2014 DE SAN JUAN DE FLORES Voorwoord Beste Amigos, Terwijl wij hier in Nederland al weer helemaal het gevoel krijgen in het voorjaar te zijn beland, hebben de bursalen in Guatemala

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Tips en Tricks voor sponsorwerving

Tips en Tricks voor sponsorwerving Tips en Tricks voor sponsorwerving Je gaat op bouwreis en maakt gebruik van de sponsortool, of je bouwt virtuele huisjes op Bouwmee, bijvoorbeeld omdat je voor Habitat meedoet aan een evenement. Alles

Nadere informatie

Artiesten interview. Artiest1

Artiesten interview. Artiest1 Artiesten interview Artiest1 Ben jij vaak creatief bezig met oude spullen door hier op wat voor manier dan ook (kunst meubilair e.d.) weer nieuwe dingen uit te creeren? En waarom hergebruik je hiervoor

Nadere informatie

Armoedebestrijding in Nederland

Armoedebestrijding in Nederland Armoedebestrijding in Nederland 1 Ieder een dak boven zijn hoofd Uniek programma Cordaid is de enige Nederlandse ontwikkelingsorganisatie die zich ook bezighoudt met armoedebestrijding in eigen land. Zeker

Nadere informatie

voor alle aandeelhouders, sponsors en belangstellenden

voor alle aandeelhouders, sponsors en belangstellenden PiepKey L.C. Februari Nieuwsbrief Februari voor alle aandeelhouders, sponsors en belangstellenden In dit nummer: Zeelandhallen 1 Verslag verkoping in de Zeelandhallen Op zaterdag 26 februari hebben wij

Nadere informatie

ANBI en communicatie. Margriet Cobben Hoofd Communicatie SupportPunt

ANBI en communicatie. Margriet Cobben Hoofd Communicatie SupportPunt ANBI en communicatie Margriet Cobben Hoofd Communicatie SupportPunt Inhoud presentatie 1 Wat is ANBI waard? 2 Fondswerving in Nederland 3 Plan van aanpak 4 Ondersteuning SupportPunt Wat is ANBI waard?

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

JAARPLAN STICHTING LMSTANDARD SUPPORTS

JAARPLAN STICHTING LMSTANDARD SUPPORTS JAARPLAN STICHTING LMSTANDARD SUPPORTS 2015 Leonie Jansen 2015 Inhoudsopgave 1. Gegevens stichting... 3 2. Raad van Toezicht, Bestuur en Vrijwilligers... 3 3. Visie en missie Stichting LMStandard Supports...

Nadere informatie

Met de voeten in de modder

Met de voeten in de modder Melle Leenstra (1976) studeerde ontwikkelingsstudies in Wageningen. Hij is in dienst van het ministerie van Buitenlandse Zaken waar hij als landenmedewerker Zambia en Zimbabwe werkte. Vanaf augustus 2009

Nadere informatie

Women Empowerment een project van Karunalaya

Women Empowerment een project van Karunalaya Women Empowerment een project van Karunalaya Presentatie voor Stichting Overal. Stichting Amaidhi, juli 2008 Karunalaya Social Service Society is een stichting die zich inzet voor straatkinderen en de

Nadere informatie

Lees hoe deze drie ondernemers in Malawi onze campagne mogelijk hebben gemaakt. met behulp van microkrediet

Lees hoe deze drie ondernemers in Malawi onze campagne mogelijk hebben gemaakt. met behulp van microkrediet OikoVisie Lees hoe deze drie ondernemers in Malawi onze campagne mogelijk hebben gemaakt met behulp van microkrediet SPECIAL Made in Malawi Het warme hart van Afrika, zo wordt Malawi ook wel genoemd. Niet

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Vragen voor Sint. met werkblad, puzzels en filmpjes. groep 5/6

Vragen voor Sint. met werkblad, puzzels en filmpjes. groep 5/6 Vragen voor Sint met werkblad, puzzels en filmpjes groep 5/6 inhoud Inleiding 3 1. Zeven vragen voor Sint 4 2. Werkblad 12 3. Zoek de 10 verschillen 13 4. Sintpuzzel 14 5. Superwoordzoeker 15 inleiding

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Pimp My Village Foundation 2014. 1. Inleiding

Beleidsplan Stichting Pimp My Village Foundation 2014. 1. Inleiding Beleidsplan Stichting Pimp My Village Foundation 2014 1. Inleiding In dit beleidsplan legt de Stichting Pimp My Village haar beleidsvoornemens voor de periode 2014 neer. Het door de Stichting in deze periode

Nadere informatie

AANVULLING TOOLKIT FONDSENWERVING TIPS PERSBENADERING

AANVULLING TOOLKIT FONDSENWERVING TIPS PERSBENADERING AANVULLING TOOLKIT FONDSENWERVING TIPS PERSBENADERING groningen((((( over(de afsluitdijk amsterdam 500(KM binnen 24(uur utrecht veldhoven valkenburg MAASTRICHT( FINISH 500(km Versie: februari 2013 Stap

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Stichting Jyambere Aanmoediging tot ontwikkeling

Stichting Jyambere Aanmoediging tot ontwikkeling Jaarverslag 2013 2014 Stichting Jyambere Aanmoediging tot ontwikkeling Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. Doelstelling... 5 3. Visie... 6 4. Werkwijze... 7 5. Partners van Jyambere in Rwanda... 8 5.1.

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Inleiding In het eerste jaar van Geogenie ben je begonnen vanuit België naar de wereld te kijken. In het tweede jaar heb je veel geleerd over Europa en in

Nadere informatie

Beste ouders. Je wereld delen

Beste ouders. Je wereld delen Beste ouders Het 4e thema van het schooljaar luidt "Arm en rijk". Het gaat over armoede en de impact daarvan op kinderen naar aanleiding van wat de bijbelse profeet Amos tegen zijn tijdgenoten zei over

Nadere informatie

ACTUEEL BELEIDSPLAN 2012-2015

ACTUEEL BELEIDSPLAN 2012-2015 ACTUEEL BELEIDSPLAN 2012-2015 Stichting Home Sweet Home, notarieel opgericht op 27 mei 2008 Adres: Pr Margrietstraat 9 6096AX Grathem Nederland Statutaire zetel: gemeente Helmond Inschrijving KvK nr.:

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Vrienden van dorcas. www.dorcas.nl

Vrienden van dorcas. www.dorcas.nl Vrienden van dorcas www.dorcas.nl Dit is dorcas 2 3 Dorcas komt in actie voor mensen in nood en diepe armoede, ongeacht hun religie, ras, geslacht of politieke overtuiging. Dorcas werkt al 35 jaar aan

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING ONLINE MARKETING ANGELCOACHING MARCA VAN DEN BROEK Met mijn bedrijf AngelCoaching zet ik me in voor succesvol ondernemen als kunstenaar//creatief. WAAR GAAT HET OM? Zichtbaarheid Onderscheidend (en authentiek)

Nadere informatie

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt Onderzoekssamenvatting NCDO, 5 augustus 2011 Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt In de Hoorn van Afrika vindt

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl Dit essay is gepubliceerd in het boek Dynamic Food (2013). Dynamic Food is een reizend platform dat onderzoek doet naar en informatie verzamelt over de relatie tussen stad en platteland. In 2050 zal 75%

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Een tijger in het donker?

Een tijger in het donker? Een tijger in het donker? Devi, je hebt de pannen nog niet gedaan, zei haar moeder. Maar ik wilde net naar Asha toe. Haar moeder keek alleen maar. Devi zuchtte. Ze wist heel goed dat ze niet naar haar

Nadere informatie

Stichting Paraplu Nepal Januari 2014

Stichting Paraplu Nepal Januari 2014 Beleidsplan 2014 Stichting Paraplu Nepal Januari 2014 Beleidsplan 2014 1. Introductie... 2 2. Doelstelling... 2 3. Projecten... 3 4. Bestuursorganisatie... 4 5. (Financieel) beleid... 4 6. Doelgroep...

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

De Geschiedenis van de Witte Slagerij

De Geschiedenis van de Witte Slagerij De Geschiedenis van de Witte Slagerij Rotterdam-winter 1887 In een gezellige straat in Rotterdam Crooswijk woont Marie (geb. Maria Johanna Storm- 12-03-1868) met haar ouders en haar 4 jaar oudere broer

Nadere informatie

Maak het verschil. Stage in Ghana. www.one-love-foundation.com

Maak het verschil. Stage in Ghana. www.one-love-foundation.com Maak het verschil Stage in Ghana www.one-love-foundation.com Inhoud Wie zijn wij? Wie zijn wij? Hoe wij werken Behoefte Gezondheidszorg Algemeen Kliniek Educatie Algemeen Lesgeven stages Stages gezondheidszorg

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Tekst 1 Goede voornemens voor 2013 Vrouwen willen meer voor zichzelf opkomen, mannen willen vaker bij hun familie zijn.

Tekst 1 Goede voornemens voor 2013 Vrouwen willen meer voor zichzelf opkomen, mannen willen vaker bij hun familie zijn. Actuele opdracht leesvaardigheid Goede voornemens januari - 2013 2 vmbo Opdracht 1 Veel mensen maken goede voornemens aan het begin van een nieuw jaar. Ze bedenken dan wat ze in het nieuwe jaar anders

Nadere informatie

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied.

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied. e Opstandingskerk - 15 maart 2015 4 zondag van de veertig dagen - Laetare Lezing: Johannes 6, 1-15 Gemeente van Christus, Het is kort voor het paasfeest. Jezus gaat naar de overkant van het Meer van Galilea.

Nadere informatie

Dilemmatest vroeger en nu

Dilemmatest vroeger en nu Dilemmatest vroeger en nu 2015 Lieneke Westerink ONCE Erfgoededucatie Dilemma 1 Je hebt morgen een topotoets en je moet leren. Je hebt je ouders beloofd dat je gaat leren, maar dan komt er een vriend online:

Nadere informatie

Informatieboekje voor Duitse studenten

Informatieboekje voor Duitse studenten Informatieboekje voor Duitse studenten Over - Studievereniging Communiqué - Activisme in Nederland - Wonen in Nederland - Het Nederlandse onderwijssysteem - Interessante links - Nederlandse gewoontes -

Nadere informatie

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Het 5V- proces van Appreciative Inquiry is een uitstekend instrument voor het houden van een waarderend gesprek of interview. Je kunt de stappen in het

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek 6 juni 2015 Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Jaarverslag stichting Jabulani Kids Zimbabwe 2003

Jaarverslag stichting Jabulani Kids Zimbabwe 2003 Jaarverslag stichting Jabulani Kids Zimbabwe 2003 Inleiding Als bestuur van stichting Jabulani Kids Zimbabwe nodigen wij u graag uit dit jaarverslag te lezen. Wij hopen dat u na het lezen met ons van mening

Nadere informatie

CROWDFUNDINGSPLATFORMEN

CROWDFUNDINGSPLATFORMEN Als je aan de gang Ga gaat voor met je crowdfunding droom! Geniet vraag je van je wellicht de reis! af welk platform past bij mij? Dit schrijven helpt je op weg. CROWDFUNDINGSPLATFORMEN WELKE PAST MIJ?

Nadere informatie

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Case 2 start-ups 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13 Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Inhoud Interne analyse... 3 Peerby... 3 Over Peerby... 3 Lean

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die:

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die: Mentor informatie Introductie Het Mentoringprogramma is voor studenten die een begeleidingsvraag hebben. Deze begeleidingsvraag kan zeer divers van aard zijn en heeft te maken met schoolse-, persoonlijke

Nadere informatie

JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM

JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM 2013 Arnhem, juni 2014 Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van Stichting Geeferom 2013. Een Stichting opgericht vanuit een visie dat vele kleine beetjes een mooiere,

Nadere informatie