Inleiding. In dit college: Opzet van de cursus (1) DMO - introductie DMO Datamodellering 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inleiding. In dit college: Opzet van de cursus (1) DMO - introductie DMO 2008 1. Datamodellering 2008"

Transcriptie

1 Inleiding Datamodellering In dit college: Opzet van de cursus Inhoud van het vak DMO Belangrijke begrippen base, model, etc. DMO in context: andere vakken Klassiek en modern modelleren vernieuwing in systeemontwikkeling Doelomgeving: relationele base en XML Oefenen 2/27 Opzet van de cursus (1) Hoor/werkcollege (verplicht) inleiding en overzicht warming up voor weekopgaven Thuis literatuur bestuderen opgaven maken; inleveren via Submit, zie rooster Practicum (verplicht) hulp bij opgaven zelf opgaven nakijken (s.a. oplossing) 3/27 DMO

2 Opzet van de cursus (2) Tussentoets en tentamen mc + modelleeropgaven RDBMS en XML, XSLT Beoordeling eindcijfer = (tussentoets + tentamen) / 2 ontbrekende_opgaven * 0.3 Indien meer dan 2 keer afwezig, geen aanvullende toets Lees: 4/27 Waarover gaat DMO? Datamodellering: het ontwerp van de base = kern van informatiesysteem requirements bedrijfsproces model basemodel + theorie b.v. relationele base model diagram 5/27 Wat is een informatiesysteem? Report Report DATABASE 6/27 DMO

3 Structuur van een base base: tabellen (althans relationele bases) tabel: kolommen = velden rijen: records speciale velden (sleutels) koppelen tabellen Problemen modellering: Hoe kies je de tabellen? Welke velden ga je definiëren? Welke zijn overbodig? Hoe vermijd redundantie? Welke velden zijn geschikt als sleutel? Hoe krijg ik antwoord op mijn informatievraag? 7/27 Voorbeeld: verzekering Polis Polisnr V N Datum start 02/29/ /04/1984 Type E20 E20 Klantnr HAYES01 WALSH01 Rente 12% 12% Datum einde 02/29/ /04/2004 tabellen / entity types Klant W /18/1987 WOL ODEAJ13 8% W /12/1967 WOL RICHB76 8% V /07/1977 SUI RICHB76 14% koppeling via sleutelvelden Klantnr Naam Adres Postcode Geslacht Leeftijd HAYES01 D HazeHayes 3/1 Collins St 3000 F 25 WALSH01 H Walsh 2 Allen Road 3065 M 53 ODEAJ13 J O Dea 69 Black Street 3145 M 33 RICHB76 B Rich 181 Kemp Rd 3507 M 59 06/12/ /12/ /12/2006 Geboren 06/23/ /16/ /12/ /12/1941 velden / attributes 8/27 Vragen bij dit voorbeeld Waarom twee tabellen en niet alles in één tabel? Wat is voor een verzekeringsmaatschappij precies een klant? Moet de leeftijd van een klant in de base worden vastgelegd? Correspondeert een bepaald type polis steeds met de zelfde rente? Is het handig om voorletters en achternaam in één veld op te slaan? 9/27 DMO

4 Niveaus van modelering Conceptueel de wereld die wordt vastgelegd in de base (Universe of Discourse) entitytypes en attributen Logisch een model toegesneden op de implementatie-omgeving, b.v. een RDBMS tabellen en velden Fysiek technische specificatie van tabellen, veldlengte. veldtype, etc. indexen, etc. 10/27 Wat is modellering? Analyse & design van informatie: entiteiten en hun attributen verbanden en afhankelijkheden die bestaan in Universe of Discourse (UoD) = de mini-wereld van de base met als doel: model base-structuur N.B. Er is meestal niet een enkel goed model (varianten!) 11/27 Datamodeling belangrijk? Data modeling is the hardest and most important activity in the RDBMS world. If you get the model wrong, your application might not do what users need, it might be unreliable, it might fill up the base with garbage. Philip Greenspun 12/27 DMO

5 Wie zijn betrokken? business specialist, gebruikers Business Requirements Business Specialist Develop Information Requirements Build Conceptual Data Model Information Requirements Conceptual Data Model requirements conceptueel model modeler, systeem architect Data Modeler DBMS & Platform Specification Design Logical Data Model Logical Data Model logisch model base ontwerper, programmeur Database Designer Design Physical Data Model Physical Data Model fysiek model Performance Requirements 13/27 Criteria goed model 1. Compleet 2. Niet-redundant 3. Implementeert business-rules 4. Data herbruikbaar voor meerdere doelen 5. Stabiel (t.o.v. bedrijfspraktijk) 6. Flexibel (uitbreidbaar) 7. Elegant 8. Helder (communicatie van concepten en regels) 9. Past in bredere -architectuur 14/27 Waarom een DBMS? Wat is het verschil tussen A en B (implicaties)? A. base applicatie applicatie B. base DBMS applicatie applicatie 15/27 DMO

6 Wat is een DBMS? A software system that has a catalog describing the it manages controls access to the stored within it contains routines for input, verification, storage, retrieval, and combination simplifies writing applications 16/27 ANSI/SPARC-schema Extern schema Extern schema Extern schema Conceptueel schema Intern schema Een DBMS is gebaseerd op deze driedeling independence ( onafhankelijkheid) basestructuur kan veranderen zonder dat gebruiker het merkt. 17/27 DBMS en independence Greep uit definities independence: The separation of from the programs that use the. Data access is unaffected by changes in the physical storage characteristics Data fields can be added, changed, and deleted from a base without necessarily affecting existing application programs. Immunity of user applications to changes in the definition and organization of, and viceversa. 18/27 DMO

7 Context: DMO & andere (1) Datamodel min of meer onafhankelijk van DBMS conceptueel model te implementeren in RDBMS of XMLbase basetheorie (-architectuur) wel ondersteunend, maar in DMO niet in detail behandeld DMO minder nadruk op retrieval ( MIR) maar wel opgaven over SQL (eenvoudig) DMO nauwelijks architectuur en werking van DBMS transacties, concurrency, security, client-server, etc. ( Databases) 19/27 Context: DMO & andere (2) MSO ontwikkeling van het hele informatiesysteem bedrijfsprocessen functionaliteit ontwikkelmethodologie met schematechnieken DMO focus op base (= kern van het informatiesysteem) op de achtergrond: bedrijfsprocessen, functionaliteit ontwerp en documenteren ontwikkelmethodologie overlap met MSO schematechnieken voor structuur 20/27 Context: DMO & andere (3) Een conceptueel model is in verschillende systemen te implementeren: RDBMS, maar ook XML base Daarom: herhaling stof UWT en ook oefenen met XML-implementatie 21/27 DMO

8 DMO en systeemontwikkeling Ontwerpen van een base is onderdeel van het traject van informatiesysteem ontwikkeling Invloed van nieuw trends in systeemontwikkeling (webtijdperk), ook op modellering klassiek versus modern 22/27 Methodologie Methodologieën: process-driven (-flow) -driven (vanaf ±1980: structuur primair) blended (combinatie) object-oriented (weinig O-O DBMS) agile (nu invoedrijk) Schema-technieken: uitsluitend UML? ERD vs. UML 23/27 Agile development Manifesto for Agile Software Development (2001) Early and continuous delivery of valuable software Welcome changing requirements Business people and developers must work together, build projects around motivated individuals, face-toface conversation, self-organizing teams Continuous attention to technical excellence and good design, simplicity Team reflects on how to become more effective 24/27 DMO

9 Klassiek versus modern Simsion volgt meer de klassieke benadering Scott Ambler de moderne, agile aanpak We komen in de loop van de cursus terug op de verschillen 25/27 Hoe leer je modelleren? Veel, veel oefenen Testen van gemaakte modellen Boek ondersteunt en biedt kader, maar is geen vervanging voor oefenen Dus cursus is hierop afgestemd! 26/27 Oefening Een fietsclub gaat elke zaterdag in groepjes van wisselende samenstelling erop uit; elk groepje rijdt een andere route naar keuze. Een groepje heeft een nummer; een route een letter en een omschrijving. De club heeft al een eenvoudige base van de leden (tabel, NAW, etc.) en wil die uitbreiden zodat men weet: wanneer wie samen een route heeft gereden welke routes nooit worden gereden Opdracht Maak een lijst van benodigde (velden), groepeer deze en vermijd dubbel vastleggen (redundantie). 27/27 DMO

DMD-2011 Introductie. Introductie. Opzet van de cursus. Werkwijze per week. Datamodelleren en databases 2011. Twee hoorcolleges in totaal

DMD-2011 Introductie. Introductie. Opzet van de cursus. Werkwijze per week. Datamodelleren en databases 2011. Twee hoorcolleges in totaal Datamodelleren en databases 2011 Introductie Leen Breure 1/33 Opzet van de cursus Twee hoorcolleges in totaal week 1 en week 8 (14 juni) Wekelijks practicum: ca. 2 * 1 uur 1 uur: ontwikkeling van eigen

Nadere informatie

ER-modeling. Wat is ER-modeling? ERD & relationeel model. ER-benadering DMO Datamodellering 2008

ER-modeling. Wat is ER-modeling? ERD & relationeel model. ER-benadering DMO Datamodellering 2008 ER-modeling Datamodellering 2008 1 Wat is ER-modeling? ER-modelleren: top-down benadering bedacht door P. Chen 1976, paper in ACM Transactions on Database Systems Codd (Relationeel Model) aanvankelijk

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Continuous Delivery. Sander Aernouts

Continuous Delivery. Sander Aernouts Continuous Delivery Sander Aernouts Info Support in een notendop Maatwerk softwareontwikkeling van bedrijfskritische kantoorapplicaties Business Intelligence oplossingen Managed IT Services Eigen Kenniscentrum

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 1 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 3 24 april 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 Plan voor Vandaag Praktische dingen 2.1, 2.3, 2.6 (alleen voor 2.2 en 2.3), 2.9, 2.10, 2.11,

Nadere informatie

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 Samensteller(s): Richard van den Ham Datum: 30-08-2012 Versie: 1.0 Module: Databases Identificatie Progresscode: DBS1 Semester: 1 Omvang: 140 SBUs/ 5 ECTS-punten Lestijd:

Nadere informatie

DBMS. DataBase Management System. Op dit moment gebruiken bijna alle DBMS'en het relationele model. Deze worden RDBMS'en genoemd.

DBMS. DataBase Management System. Op dit moment gebruiken bijna alle DBMS'en het relationele model. Deze worden RDBMS'en genoemd. SQL Inleiding relationele databases DBMS DataBase Management System!hiërarchische databases.!netwerk databases.!relationele databases.!semantische databases.!object oriënted databases. Relationele databases

Nadere informatie

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica..

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica.. Vak: Informatica.. Laag: vwo-. PROGRAMMA 2011-2012 week leerstof dagen toets overig 34-26.08 zomervakantie Bespreking PTA-404 1. Deze week: uitreiking van de Praktische Opdracht Programmeren Herhaling

Nadere informatie

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: informatica..

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: informatica.. Vak: informatica.. Laag: Havo-. PROGRAMMA 2011-2012 week leerstof dagen toets overig 34-26.08 zomervakantie Bespreking PTA-404 Deze week: uitreiking van de Praktische Opdracht Programmeren Herhaling theorie

Nadere informatie

Workshop 3x. Normaliseren. Normaliseren. Hiëarchische database ODBMS. Relationele database. Workshop 14 oktober 2010. A. Snippe ICT Lyceum 1

Workshop 3x. Normaliseren. Normaliseren. Hiëarchische database ODBMS. Relationele database. Workshop 14 oktober 2010. A. Snippe ICT Lyceum 1 Workshop 3x Analytisch vermogen Huiswerk Lestijden 10:00 12:30 Pauze 10:15 10:30 Deze les: Hiëarchische database Relationele database ODBMS Normaliseer stappen Hiëarchische database Elk record in een database

Nadere informatie

INHOUD. Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen. Sprekers. Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008

INHOUD. Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen. Sprekers. Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008 INHOUD Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen Sprekers Datum : : Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008 INTRODUCTIE WIE BEN IK? Verleden/heden WAT DOE IK?

Nadere informatie

Module 1 Programmeren

Module 1 Programmeren Module 1 Programmeren Programmeertalen 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Programmeertalen in historisch perspectief 13 1.2.1 Machinecode 13 1.2.2 Assembleertalen (assembly) 14 1.2.3 Hogere programmeertalen 15 1.2.4

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

SQL Developer Data Modeler

SQL Developer Data Modeler SQL Developer Data Modeler Een migratiepad vanuit Oracle Designer Chris Amelink, Manager SO Mark Rooijakkers, Technisch Architect Hans Joop Leendertse, Willem Cortenraad, Technisch directeur Architect

Nadere informatie

Ontwikkelmethoden en technieken. Ontwikkelmethoden & Technieken HC 2

Ontwikkelmethoden en technieken. Ontwikkelmethoden & Technieken HC 2 Ontwikkelmethoden en technieken 1 Vandaag Een kleine geschiedenis (vervolg) Klein stukje XP Afbakening verwachtingen 2 Werkwijze theorie Lesstof Presentaties Boek Aantekeningen Introductie/overzicht Week

Nadere informatie

SQL & Datamodelleren

SQL & Datamodelleren SQL & Datamodelleren HVA-CMD-V1-datamodelleren Algemene handleiding bij het lesprogramma 2012-2013 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Plaats in het leerplan:... 3 Werkwijze:... 3 Lesstof:...

Nadere informatie

Les S-01: De basisbeginselen van SQL

Les S-01: De basisbeginselen van SQL Les S-01: De basisbeginselen van SQL 1.0 Relationele databases en SQL Een database is een bestand waarin gegevens worden opgeslagen in de vorm van tabellen. Zo kan een huisarts met behulp van een database

Nadere informatie

Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290

Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290 Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290 docent: Prof. dr. Paul De Bra Gebaseerd op: Database System Concepts, 5th Ed. doel van dit vak kennis van en inzicht in basisbegrippen over informatiesystemen

Nadere informatie

Mobile Devices, Applications and Data

Mobile Devices, Applications and Data Mobile Devices, Applications and Data 1 Jits Langedijk Senior Consultant Jits.langedijk@pqr.nl Peter Sterk Solution Architect peter.sterk@pqr.nl Onderwerpen - Rol van Mobile IT in Tomorrow s Workspace

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Successfully combining Requirements Engineering and Conceptual (Business) System Modeling

Successfully combining Requirements Engineering and Conceptual (Business) System Modeling (Business) System Modeling Prof Sjir Nijssen, CTO PNA IIBA Dutch Chapter, 24.11.2011 Slide 1 Het gehele traject: 1. Idee, verbetergedachte 2. Requirements 3. Wet, regelgeving (bijv. Basel 3) 4. Compleet

Nadere informatie

UML is een visuele taal om processen, software en systemen te kunnen modeleren.

UML is een visuele taal om processen, software en systemen te kunnen modeleren. Vragen inleinding UML 1. Wat is UML? UML is een visuele taal om processen, software en systemen te kunnen modeleren. 2. Waar bestaat UML uit? Notaties(zijn symbolen, commentaar en waarden etc.) en diagrammen(grafische

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Entiteit Zaken en gebeurtenissen waarvan gegevens moeten worden vastgelegd worden een entiteit genoemd: b.v. mens, voorstelling, auto.

Entiteit Zaken en gebeurtenissen waarvan gegevens moeten worden vastgelegd worden een entiteit genoemd: b.v. mens, voorstelling, auto. Relationele databases SqlServer en Oracle zijn relationele client server databases. De verwerking van de opdrachten vindt plaats op de server. Access is een relationele pc database. De verwerking van de

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 1 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 4 8 mei 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 Plan voor Vandaag Praktische dingen 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5. SQL Aantekeningen 2 Tabellen. Theorie

Nadere informatie

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL?

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? TestNet Noord, Heerenveen, 20 november 2012 Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? Eibert Dijkgraaf Intro Wie zit er in een typische beheer omgeving? Wat is kenmerkend voor testen : IN BEHEER? IN ONDERHOUD?

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 4 8 mei 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 1 Plan voor Vandaag Praktische dingen Huiswerk 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5. SQL Aantekeningen 2 Tabellen.

Nadere informatie

Educagen. Wij zijn specialisten in Education en in Gen met een ervaring in consultancy en training van meer dan 20 jaar in de Gen-omgeving.

Educagen. Wij zijn specialisten in Education en in Gen met een ervaring in consultancy en training van meer dan 20 jaar in de Gen-omgeving. Educagen Wij zijn specialisten in Education en in Gen met een ervaring in consultancy en training van meer dan 20 jaar in de Gen-omgeving. Educagen leidt organisaties en hun medewerkers op om systemen

Nadere informatie

Sturen met inzicht op basis van managementinformatie. InfoTopics. Agenda. Conferentie bedrijfsvoering VOSABB

Sturen met inzicht op basis van managementinformatie. InfoTopics. Agenda. Conferentie bedrijfsvoering VOSABB Sturen met inzicht op basis van managementinformatie Conferentie bedrijfsvoering VOSABB Eemnes 16 april 2008 InfoTopics Jong bedrijf met veel ervaring Focus op onderwijs Focus op managementinformatievoorziening

Nadere informatie

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat:

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat: Training Trainingscode Duur Gepubliceerd Taal Type Leermethode Kosten SF2015V8 4 dagen 02/02/2015 Nederlands & Engels Developer, basis Invidueel & klassikaal Op aanvraag Deze training richt zich op het

Nadere informatie

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER Het belang van Data Modellering Studiedag Informatiemanagement Politeia, 22 februari 2013, Gent Open data en de cloud: een revolutie in de informatiehuishouding van de overheid Training Data Modellering

Nadere informatie

Op de computer kan naar eigen inzicht software op worden geïnstalleerd, een andere besturingssysteem is mogelijk.

Op de computer kan naar eigen inzicht software op worden geïnstalleerd, een andere besturingssysteem is mogelijk. Planningsfase 1. Afspraken maken over doelstelling en randvoorwaarden De doelstelling van het project: De doelstelling van het project: het maken van het gewenste product. De doelstelling van de student:

Nadere informatie

Leerjaar 1/2 ICT-Academie. Niveau 4. Applicatie ontwikkeling

Leerjaar 1/2 ICT-Academie. Niveau 4. Applicatie ontwikkeling Databases SQL Leerjaar 1/2 ICT-Academie Niveau 4 Applicatie ontwikkeling Auteur: R. Meijerink Datum: Januari 2013 0. Inleiding Databases / SQL In deze lessen wordt je geleerd databases te bouwen in SQL-code.

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

1ste bach TEW. Informatiesystemen. samenvatting + minicases. uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 3.

1ste bach TEW. Informatiesystemen. samenvatting + minicases. uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 3. 1ste bach TEW Informatiesystemen samenvatting + minicases Q uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 119 3.50 EUR Nieuw!!! Online samenvattingen kopen via www.quickprintershop.be

Nadere informatie

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst?

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Testnet voorjaarsevent Marieke Brinkman en Marieke Mouwe Wie zijn wij Marieke B Marieke M 2010 Capgemini. All rights reserved. 1 Insert "Title, Author, Date"

Nadere informatie

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL)

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch - Hoog Catharijne Godebaldkwartier 365 3511 DT Utrecht Postbus 19147 3501 DC Utrecht Nederland T +31 30 234 48

Nadere informatie

End-to-End testen: de laatste horde

End-to-End testen: de laatste horde End-to-End testen: de laatste horde Dieter Arnouts Agenda Begrip End-to-End testen in het test proces Praktische aanpak End-to-End Test Omgeving Uitdagingen End-to-End testen: De laatste horde 11/10/2010

Nadere informatie

Testen binnen agile methoden Anko Tijman

Testen binnen agile methoden Anko Tijman Testen binnen agile methoden Anko Tijman Introductie sinds 1997 in software testen testcoördinator Van Meijel Automatisering verbeterproces aansluiten bij extreme Programming agile proces 2 Testen binnen

Nadere informatie

Use-Case 2.0. Requirements Kenniscentrum 15 November 2012. Eric Lopes Cardozo elcardozo@ivarjacobson.com

Use-Case 2.0. Requirements Kenniscentrum 15 November 2012. Eric Lopes Cardozo elcardozo@ivarjacobson.com Use-Case 2.0 Requirements Kenniscentrum 15 November 2012 Eric Lopes Cardozo elcardozo@ivarjacobson.com Agenda Use cases: Een korte geschiedenis Waarom nog steeds use cases gebruiken? Waarom Use-Case 2.0?

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Continuous testing in DevOps met Test Automation

Continuous testing in DevOps met Test Automation Continuous ing in met Continuous testing in met Marco Jansen van Doorn Tool Consultant 1 is a software development method that emphasizes communication, collaboration, integration, automation, and measurement

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie

TFS als perfecte tool voor Scrum

TFS als perfecte tool voor Scrum TFS als perfecte tool voor Scrum René van Osnabrugge renevo@delta-n.nl About me René van Osnabrugge Communicate @renevo renevo@delta-n.nl http://osnabrugge.wordpress.com Agenda Wat is Scrum? Wat is ALM

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Sparse columns in SQL server 2008

Sparse columns in SQL server 2008 Sparse columns in SQL server 2008 Object persistentie eenvoudig gemaakt Bert Dingemans, e-mail : info@dla-os.nl www : http:// 1 Content SPARSE COLUMNS IN SQL SERVER 2008... 1 OBJECT PERSISTENTIE EENVOUDIG

Nadere informatie

Curriculum Vitae James Cotton

Curriculum Vitae James Cotton Persoonsgegevens Naam James Martijn Cotton Geboortedatum 2 mei 1978 Geboorteplaats Kingston upon Thames, Engeland Geslacht Man Burgerlijke staat Geregistreerd partnerschap Nationaliteit Engels Adres Burgemeester

Nadere informatie

Praktische zaken INFOB3SO

Praktische zaken INFOB3SO Praktische zaken INFOB3SO Department of Information and Computing Sciences, Universiteit Utrecht November 7, 2014 Welkom bij INFOB3SO Ofwel: Systeemontwikkeling: Methoden en Management Vervolg op MSO,

Nadere informatie

Model driven Application Delivery

Model driven Application Delivery Model driven Application Delivery Fast. Flexible. Future-proof. How Agis streamlines health procurement using Mendix Model driven Application Platform Mendix in a nutshell Mendix delivers the tools and

Nadere informatie

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Eric Roovers Manager Architecture & Design Software AG Global Consulting Services Benelux Copyright 2011 Software AG. All rights reserved. Ongrijpbaarheid

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Information security officer: Where to start?

Information security officer: Where to start? 1 Information security officer: Where to start? The information security policy process is a continuous and cyclic process 2 1. PLAN: establish ISMS CREATE Information Security Policy (ISP) Inventarise

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

ARE methodiek Het ontwikkelen van Informatie Elementen

ARE methodiek Het ontwikkelen van Informatie Elementen ARE methodiek Het ontwikkelen van Informatie Elementen WI1: Het opstarten van het project Milestone 1 WI2: Ontwikkel een Vison WI3: Modelleer het Business Domain WI4: Creëer een Glossary WI7: Beheer wijzigingen

Nadere informatie

SE + BIM = integraal BIM?

SE + BIM = integraal BIM? SE + BIM = integraal BIM? Faalkosten Grote gevolgen 2 Faalkosten Kleinere gevolgen 3 Faalkosten Onduidelijke scope Ontwerpfouten Toenemende Complexiteit Communicatie Tijdsdruk 4 Succesvol realiseren Project

Nadere informatie

Les 2 Eenvoudige queries

Les 2 Eenvoudige queries Les 2 Eenvoudige queries XAMP Apache server ( http ) mysql server PHP myadmin IAM SQL oefeningen Database phpmyadmin Import : sql_producten.sql, sql_winkel.sql, sql_festival.sql SAMS SQL in 10 minuten

Nadere informatie

De Digitale Transformatie en de impact op IT. Capgemini Edwin Leinse

De Digitale Transformatie en de impact op IT. Capgemini Edwin Leinse De Digitale Transformatie en de impact op IT Capgemini Edwin Leinse 40+ countries and 120+ nationalities (As of December 31, 2015) North America 16 034 Latin America 9 363 Europe 62 301 Middle-East & Africa

Nadere informatie

Enable all people to travel by plane

Enable all people to travel by plane Enable all people to travel by plane 3 Transavia from the air Enable all people to travel (by plane) Accessible, friendly, unforgetable Passenger experience index 74 Fuel 381 mln liters 104 destinations

Nadere informatie

Relationele databases

Relationele databases Relationele databases Normaliseert eer gij begint! Normalisatie is van zeer groot belang bij het ontwikkelen van een database applicatie. De kern van de zaak, de doelstelling : Efficiënt beheer van data.

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

9. Het wijzigen van gegevens

9. Het wijzigen van gegevens 9. Het wijzigen van gegevens Voor het wijzigen van gegevens wordt het DML-statement UPDATE gebruikt. Om dit statement correct te kunnen gebruiken moeten enkele zaken bekend zijn: In welke tabel moeten

Nadere informatie

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Tools voor canonieke datamodellering Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Abstract Canonieke modellen worden al snel omvangrijk en complex te beheren. Dit whitepaper beschrijft een werkwijze

Nadere informatie

Architecten-debat 21 juni 2006 PI GvIB Themamiddag. Renato Kuiper. Principal Consultant Information Security

Architecten-debat 21 juni 2006 PI GvIB Themamiddag. Renato Kuiper. Principal Consultant Information Security Architecten-debat 21 juni 2006 PI GvIB Themamiddag Renato Kuiper Principal Consultant Information Security 1 De spreker Principal Consultant Information Security Hoofdredacteur Informatiebeveiliging 15

Nadere informatie

Software Design Document

Software Design Document Software Design Document PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage Versie

Nadere informatie

ICBC (Europe) S.A. Amsterdam Branch

ICBC (Europe) S.A. Amsterdam Branch ICBC (Europe) S.A. Amsterdam Branch Overboeken binnen uw eigen rekening Transfer Between your own account 个 人 账 户 转 账 2 ICBC Express 工 银 速 汇 3 Overboeking binnen SEPA Payment within SEPA SEPA 区 内 转 账 4

Nadere informatie

Adding value to test tooling Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert

Adding value to test tooling Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert Najaarsevenement 14 oktober 2015 Inleiding Wie zijn we Marc Koper: Specialist in performancetesten / testautomatisering HenkJaap van den

Nadere informatie

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Tel. : +316-46 17 76 00 Beschikbaar : Full time December 2015 Email: : contact@ishakatak.nl Datum CV : November 2015

Nadere informatie

1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model...

1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model... 1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model... 4 1.1.4. Wat is SQL?... 6 1.1.5. Verschillende categorieên

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Curriculum Vitae Martijn Meijers

Curriculum Vitae Martijn Meijers Curriculum Vitae Martijn Meijers Productgroep Taal Referentie Product Persoon Opleiding Werkgever Dienstverband Cursus Oktober 2014 Pagina 1 van 5 Personalia Naam Voornamen : Meijers : Martijn Ferdinand

Nadere informatie

DATAMODEL SQL. Middelbare School. Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1

DATAMODEL SQL. Middelbare School. Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1 DATAMODEL SQL Middelbare School Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1 INHOUDSOPGAVE 1. Informatiedomein 3 1.1 Informatiedomein 3 1.2 Toepassingen 3 2.

Nadere informatie

What happened in Vegas?

What happened in Vegas? What happened in Vegas? Donderdag 10 april 2014 Rafi Vayani / Arthur van Adrichem Agenda Introductie 3 belangrijke pijlers Transform your business Build Manage Vragen / discussie Borrel Rafi Vayani Business

Nadere informatie

WG4: De gebruikerservaring. Service Design Lesweek 5 Aranea Felëus

WG4: De gebruikerservaring. Service Design Lesweek 5 Aranea Felëus WG4: De gebruikerservaring Service Design Lesweek 5 Aranea Felëus Agenda Programma Costumer Journey Costumer Journey vs. User Model Costumer Journey vs. User Journey Opdracht 1: CJ part 1 Opdracht 2: CJ

Nadere informatie

MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro

MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro Deze handleiding beschrijft de installatie en gebruik van de MobiDM App voor Windows Mobile Version: x.x Pagina 1 Index 1. WELKOM IN MOBIDM...

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

The End of an Architectural Era

The End of an Architectural Era The End of an Architectural Era M. Stonebraker, S. Madden, D. J. Abadi, S. Harizopoulos, N. Hachem, P. Helland Jorn Van Loock Inleiding Oorsprong relationele DBMS IBM System R (1974) DB2 Sybase SQL Server

Nadere informatie

Online Marketing College 1 september. 2012 Introductie Docent: Lotte Bouhuijzen / Eefje Op den Buysch

Online Marketing College 1 september. 2012 Introductie Docent: Lotte Bouhuijzen / Eefje Op den Buysch Online Marketing College 1 september. 2012 Introductie Docent: Lotte Bouhuijzen / Eefje Op den Buysch Need To Know info Introductie Kennismaking Opzet van colleges, hoe wordt er getoetst Wat gaan we de

Nadere informatie

Requirements Traceability. Marcel de Baas, Jan Bank, Edwin Buisman, Frits Jacobs, Kitty Spaas, Erik Venema, Arno Zandman

Requirements Traceability. Marcel de Baas, Jan Bank, Edwin Buisman, Frits Jacobs, Kitty Spaas, Erik Venema, Arno Zandman Requirements Traceability Marcel de Baas, Jan Bank, Edwin Buisman, Frits Jacobs, Kitty Spaas, Erik Venema, Arno Zandman 22 Mei 2008 Werkgroep Traceability Doel van de werkgroep: Aanbieden van hulpmiddelen

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Les S-01: De basisbeginselen van SQL

Les S-01: De basisbeginselen van SQL Les S-01: De basisbeginselen van SQL 1.0 Relationele databases en SQL Een database is een bestand waarin gegevens worden opgeslagen in de vorm van tabellen. Zo kan een huisarts met behulp van een database

Nadere informatie

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen Presentatie ilab Rogier Laterveer Voorstellen Rogier Laterveer Docent, onderzoeker en architect Kenniscentrum voor Technologie & Innovatie Initiatiefnemer

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

VMWORLD 2011 US WRAP

VMWORLD 2011 US WRAP VMWORLD 2011 US WRAP UP VIKTOR VAN DEN BERG MARCEL VAN OS WELKOM ELKOM & A & AGENDA Viktor van den Berg, Dutch VMUG Leader Marcel van Os, Senior Technical Trainer @ XTG Agenda VMUG Update (Viktor) VMware

Nadere informatie

Daarnaast pak ik features graag van begin tot eind aan, het geeft mij een veel voldoening deze tot een goed resultaat te brengen!

Daarnaast pak ik features graag van begin tot eind aan, het geeft mij een veel voldoening deze tot een goed resultaat te brengen! Contact the Agency Laurens Simonse 06 22801031 laurens@rockstars.nl Bart Nijskens 06 52302211 bart@rockstars.nl Roepnaam: Kenneth Regio: Zuid-Holland Geboortedatum: 30-06-1991 Nationaliteit: Nederlandse

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 2.4 Leermiddelen 9 3 Aanwijzingen voor het bestuderen

Nadere informatie

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation TeleBank Contents Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation Introduction - TeleBank Automatic bank services Initiates a Dialog with

Nadere informatie

ArchiMate. en Configuration Management Databases (CMDB s)

ArchiMate. en Configuration Management Databases (CMDB s) ArchiMate en Configuration Management Databases (CMDB s) Wie ben ik. Hans van Drunen Hans.vanDrunen@atos.net +31 (0)6 224 889 05 Lid van de NAF werkgroep ArchiMate gebruikers en tools 2 Agenda Wat zijn

Nadere informatie

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Tilburg University Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1982 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Zo kan je linken maken tussen je verschillende groepen van gegevens.

Zo kan je linken maken tussen je verschillende groepen van gegevens. 1 1. Entity Reference Entity Reference zal ook een onderdeel zijn van Drupal 8. Het is een module van het type veld. Het is een heel krachtige module die toelaat om referenties te maken tussen verschillende

Nadere informatie

Service Virtualization @RABOBANK

Service Virtualization @RABOBANK Service Virtualization @RABOBANK TMA Dag 2015 eter Claassen RABOBANK Marc van Lint - IBM Agenda 1. Rabobank Context 2. DevOps Vision 3. roof en Implementeren 4. Voorbeelden 5. Ervaringen & Best ractices

Nadere informatie

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces SURF Seminar September 2015 Frank Benneker, ICTS Universiteit van Amsterdam Perspectief ICTS & OO dienstverlening

Nadere informatie

Turn-key platform Newz. Big Content & Semantics

Turn-key platform Newz. Big Content & Semantics Introduction Michel de Ru Solution architect @ Dayon 16 years experience in publishing Among others Wolters-Kluwer, Sdu (ELS) and Dutch Railways Specialized in Content related Big Data challenges Specialized

Nadere informatie

NCTS - INFORMATIE INZAKE NIEUWIGHEDEN VOOR 2010

NCTS - INFORMATIE INZAKE NIEUWIGHEDEN VOOR 2010 NCTS - INFORMATIE INZAKE NIEUWIGHEDEN VOOR 2010 Op basis van het nieuwe artikel 365, lid 4 (NCTS) en het nieuwe artikel 455bis, lid 4 (NCTS-TIR) van het Communautair Toepassingswetboek inzake douane 1

Nadere informatie

RUM. requirements Management. SPIder session Project. driven by requirements 25th april. Risk assessed User

RUM. requirements Management. SPIder session Project. driven by requirements 25th april. Risk assessed User RUM Risk assessed User requirements Management - SPIder session Project driven by requirements 25th april Copyright 2006 ps_testware - Gijs Kuiper Risk assessed User requirement Management Personalia Gijs

Nadere informatie

Iedereen gebruikt het..

Iedereen gebruikt het.. , wat is het, wat kun je er mee? Iedereen gebruikt het.. Presentatie JongMKB-KAN, 6-11-2012 Cor Nouws Nou&Off since 2004 leading OpenOffice / LibreOffice professional Nl earlier Microsoft Office sr. consultant

Nadere informatie