DMD-2011 Introductie. Introductie. Opzet van de cursus. Werkwijze per week. Datamodelleren en databases Twee hoorcolleges in totaal

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DMD-2011 Introductie. Introductie. Opzet van de cursus. Werkwijze per week. Datamodelleren en databases 2011. Twee hoorcolleges in totaal"

Transcriptie

1 Datamodelleren en databases 2011 Introductie Leen Breure 1/33 Opzet van de cursus Twee hoorcolleges in totaal week 1 en week 8 (14 juni) Wekelijks practicum: ca. 2 * 1 uur 1 uur: ontwikkeling van eigen database toepassing van de handboekstof team-van-2: ontwerp en implementatie 1 uur: hulp en feedback bij weekopdrachten Simon Pool Pauline Hovers 2/33 Werkwijze per week 1. Handboekstof lezen *) 2. Weekopdrachten maken 3. Practicum: eventueel hulp vragen bij opdrachten bespreking ingeleverde opdrachten 4. Practicum: voortgang eigen database bespreken (invullen template!) 5. Inleveren weekopdrachten *) Zie ook de slides bij elk hoofdstuk 3/33 1

2 Ontwerp eigen database Leerstof toepassen op je eigen wereld Begrenzing: niet te groot, niet te klein Requirements datamodel bevraging Ruimte voor individuele niveauverschillen Deliverable aan het einde: databaseontwerp (template) + database met data + queries 4/33 Toetsing A. Weekopdrachten (individueel): 25% alle opdrachten inleveren via Submit enkele worden nagekeken: 0..8 (bonus: 9, 10) niet te herkansen, wel te compenseren B. Eigen databaseontwerp (team): 25% C. Tentamen: 50% mc-deel modelleeropgaven (boek) Proeftoets (alleen mc): tijdens practicum: 6 juni 5/33 Feedback Handboekstof: bij eigen databaseontwerp Weekopdrachten: stud. ass. bespreken nagekeken opgaven Eigen databaseontwerp: wekelijks Tentamen: proeftoets inkijken na het tentamen 6/33 2

3 Groepen en timeslots N = 60 4 vaste groepen: elk ca. 15 personen lijst invullen! maandagmiddag uur uur uur uur database ontwerp Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4 weekopgaven Groep 2 Groep 1 Groep 4 Groep 3 BBL 103 overige zalen 7/33 Kalender 8/33 Is datamodelleren belangrijk? Data modeling is the hardest and most important activity in the RDBMS world. If you get the data model wrong, your application might not do what users need, it might be unreliable, it might fill up the database with garbage. Philip Greenspun 9/33 3

4 Opmerkingen Datamodelleren = regels toepassen voorbeelden nodig: running example: Pine Valley je eigen database Datamodelleren = communiceren met klant Vaak belang pas ingezien, als het fout gaat kost geld, conflicten Doel van de cursus: iedereen op redelijk niveau database ontwerpen en datamodel kan beoordelen 10/33 Vragen over het praktische gedeelte? Dan nu de inhoud van datamodelleren 11/33 Datamodelleren: ontwerpen van de database = kern van informatiesysteem data requirements bedrijfsproces datamodel theoretisch databasemodel b.v. relationele database model diagram 12/33 4

5 Dat wil zeggen Analyse van informatie & ontwerp database: soorten entiteiten en hun attributen verbanden en afhankelijkheden die bestaan in Universe of Discourse (UoD) = de mini-wereld van de database met als doel: datamodel database-structuur N.B. Er is meestal niet een enkel goed model (varianten) communiceren! 13/33 Database en informatiesysteem DBMS 14/33 Waarom een DBMS? Wat is het verschil tussen A en B (implicaties)? 15/33 5

6 DBMS data independence: Scheiding van de data en de programma s Data access staat los van (veranderingen in) fysieke dataopslag In de database velden toevoegen / verwijderen zonder noodzakelijk programma s aan te passen De data verwerkende programma s worden robuust: immuun voor veranderingen in de database 16/33 Voorbeeld datamodellering Hondenschool 17/33 Het begin lijkt makkelijk Maar wat te doen als iemand meer dan één hond heeft? Redundantie! 18/33 6

7 Dan anders Ook dit werkt niet: Voor hoeveel honden moeten er velden komen? Wat te doen met de attributen van hond (m/v, soort, etc.) Ingewikkeld bevragen: waar zit Nero (Hond1 / Hond2 / Hond3)? 19/33 Maar wel zó primary key primary key foreign key 1:N-relatie 20/33 Methodologie Datamodelleren gaat in stappen Verschillen, afhankelijk van de gekozen methodolgie voor systeemontwkkeling Meestal 3 niveau s: conceptueel logisch fysiek 21/33 7

8 Niveaus van datamodelleren Conceptueel de wereld die wordt vastgelegd in de database (Universe of Discourse) entitytypes en attributen Logisch een datamodel toegesneden op de implementatie-omgeving, b.v. een RDBMS tabellen en velden Fysiek technische specificatie van tabellen, veldlengte. veldtype, etc. indexen, etc. 22/33 Conceptueel: ER-model ER = Entity-Relationship top-down benadering bedacht door P. Chen (1976) entiteitsklassen (= entity types) met attributen relaties tussen deze entiteitsklassen requirements te modelleren - ERD te lezen als verzameling beweringen (assertions) over samenhang in UoD resulteert in ERD (entity-relationship diagram) 23/33 Varianten in notatie Entiteiten en relaties Entiteit met attribuut Relatie met attribuut De notatie met de kraaiepoot is eenvoudiger, maar ook beperkter (relaties geen attributen) 24/33 8

9 Voorbeeld ERD optionaliteit entiteitsklasse mag ook attribuutnamen bevatten, i.h.b. PK en FK Hoe het diagram te lezen? relatie met cardinaliteit (connectivity) en labels 25/33 Logisch: normaliseren Logische ontwerp houdt rekening met het theoretische opslagmodel meestal het relationele database model (tabellen) ERD verzameling tabellen normaliseren = techniek hiervoor Normaliseren in stappen = normaalvormen: 1NF 2NF 3NF etc. 26/33 Relationele tabel tabel = relatie KlantNr etc. Altijd rechthoekig dus geen spreadsheet-tabel Init Naam Adres Plaats J.A.P. Pieters Westzoom 12 Breda K. Verhoog Voorstraat 1 Utrecht M.A. Jansen Zuidwal 3 Ede etc. etc. etc. etc. cel (atomaire waarde) kolom = veld rij = record = tuple records: verzameling volgorde niet relevant voor het model 27/33 9

10 Niet genormaliseerd Crse B74 B94 Coursename Comp Sci Comp Apps Level Ba Ma Mod B741 B742 B743 B744 B745 B951 B952 B741 Mod-name Program 1 Hardware 1 Data Proc 1 Program 2 Hardware 2 Information Web infosys Program 1 Status Basic Medium Advanced Basic Credit s Speadsheet format (GEEN relationele tabel) Repeating groups: 1 Course-name met N Mod-names /33 Doel van normaliseren De juiste indeling in tabellen welke attributen horen logisch bij elkaar elke tabel: één entiteitstype Sleutels (primary keys, foreign keys) vinden minimale PK FK verwijst naar PK Redundantie vermijden 29/33 Fysiek: dataopslag & -toegang Veldlengtes Datatypes Primaire en secundaire indexen Disk space Client/server Autorisatie en beveiliging etc. 30/33 10

11 Wat is een goed datamodel? 1. Compleet 2. Niet-redundant 3. Implementeert business-rules 4. Data herbruikbaar voor meerdere doelen 5. Stabiel (t.o.v. bedrijfspraktijk) 6. Flexibel (uitbreidbaar) 7. Elegant 8. Helder (communicatie van concepten en regels) 9. Past in bredere data-architectuur 31/33 Rest van de cursus I. Bevraging (SQL) II. Database-applicaties 32/33 Voor volgende week Lees handboek Maak weekopdrachten Kies een onderwerp voor je database 33/33 11

ER-modeling. Wat is ER-modeling? ERD & relationeel model. ER-benadering DMO Datamodellering 2008

ER-modeling. Wat is ER-modeling? ERD & relationeel model. ER-benadering DMO Datamodellering 2008 ER-modeling Datamodellering 2008 1 Wat is ER-modeling? ER-modelleren: top-down benadering bedacht door P. Chen 1976, paper in ACM Transactions on Database Systems Codd (Relationeel Model) aanvankelijk

Nadere informatie

ER-modeling. Datamodellering Wat is ER-modeling?

ER-modeling. Datamodellering Wat is ER-modeling? ER-modeling Datamodellering 2008 1 Wat is ER-modeling? ER-modelleren: top-down benadering bedacht door P. Chen 1976, paper in ACM Transactions on Database Systems Codd (Relationeel Model) aanvankelijk

Nadere informatie

Inleiding. In dit college: Opzet van de cursus (1) DMO - introductie DMO 2008 1. Datamodellering 2008

Inleiding. In dit college: Opzet van de cursus (1) DMO - introductie DMO 2008 1. Datamodellering 2008 Inleiding Datamodellering 2008 1 In dit college: Opzet van de cursus Inhoud van het vak DMO Belangrijke begrippen base, model, etc. DMO in context: andere vakken Klassiek en modern modelleren vernieuwing

Nadere informatie

Normaliseren. Methodisch modelleren. Normaliseren & DBMS-model. Normalisatie DMO 2008 1. Datamodellering 2008. Twee manieren: Deze week: normaliseren

Normaliseren. Methodisch modelleren. Normaliseren & DBMS-model. Normalisatie DMO 2008 1. Datamodellering 2008. Twee manieren: Deze week: normaliseren Normaliseren Datamodellering 200 1 Methodisch modelleren Twee manieren: bottom-up: normaliseren top-down: entity-relationship benadering Deze week: normaliseren gerelateerd aan de theorie van het relationele

Nadere informatie

Normaliseren versie 1.1

Normaliseren versie 1.1 Normaliseren versie 1.1 Datamodellering 27 1 Wat is normaliseren? Data organiseren in tabelvorm, zó dat: er minimale redundantie is update operaties (toevoegen, wijzigen, verwijderen) eenvoudig zijn uit

Nadere informatie

Datamodelleren en databases 2011

Datamodelleren en databases 2011 Datamodelleren en databases 21 Capita selecta 1 In dit college Modelleren Normaliseren Functionele afhankelijkheid 1-3N M:N-relaties, associatieve entiteittypes, ternaire relaties Weak entiteittypes Multivalued

Nadere informatie

SQL & Datamodelleren

SQL & Datamodelleren SQL & Datamodelleren HVA-CMD-V1-datamodelleren Algemene handleiding bij het lesprogramma 2012-2013 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Plaats in het leerplan:... 3 Werkwijze:... 3 Lesstof:...

Nadere informatie

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL)

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch - Hoog Catharijne Godebaldkwartier 365 3511 DT Utrecht Postbus 19147 3501 DC Utrecht Nederland T +31 30 234 48

Nadere informatie

Relationele databases

Relationele databases Relationele databases Normaliseert eer gij begint! Normalisatie is van zeer groot belang bij het ontwikkelen van een database applicatie. De kern van de zaak, de doelstelling : Efficiënt beheer van data.

Nadere informatie

Databases - Inleiding

Databases - Inleiding Databases Databases - Inleiding Een database is een verzameling van een aantal gegevens over een bepaald onderwerp: een ledenbestand van een vereniging, een forum, login gegevens. In een database worden

Nadere informatie

Workshop 3x. Normaliseren. Normaliseren. Hiëarchische database ODBMS. Relationele database. Workshop 14 oktober 2010. A. Snippe ICT Lyceum 1

Workshop 3x. Normaliseren. Normaliseren. Hiëarchische database ODBMS. Relationele database. Workshop 14 oktober 2010. A. Snippe ICT Lyceum 1 Workshop 3x Analytisch vermogen Huiswerk Lestijden 10:00 12:30 Pauze 10:15 10:30 Deze les: Hiëarchische database Relationele database ODBMS Normaliseer stappen Hiëarchische database Elk record in een database

Nadere informatie

Entiteit Zaken en gebeurtenissen waarvan gegevens moeten worden vastgelegd worden een entiteit genoemd: b.v. mens, voorstelling, auto.

Entiteit Zaken en gebeurtenissen waarvan gegevens moeten worden vastgelegd worden een entiteit genoemd: b.v. mens, voorstelling, auto. Relationele databases SqlServer en Oracle zijn relationele client server databases. De verwerking van de opdrachten vindt plaats op de server. Access is een relationele pc database. De verwerking van de

Nadere informatie

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media SQL & Relationele datamodellen in interactieve media HVA-IAM-V1-TDI-SQL Algemene handleiding bij het vak 2010-2011 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Competenties:... 3 Plaats in het leerplan:...

Nadere informatie

Projecten Applicatie Ontwikkeling

Projecten Applicatie Ontwikkeling Projecten Applicatie Ontwikkeling Standaarden Normaliseren ROC Flevoland Werner Pauchli Versie 1.0 Almere, 15 januari 2004 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 1. Documentbeheer 4 2. Inleiding

Nadere informatie

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: informatica..

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: informatica.. Vak: informatica.. Laag: Havo-. PROGRAMMA 2011-2012 week leerstof dagen toets overig 34-26.08 zomervakantie Bespreking PTA-404 Deze week: uitreiking van de Praktische Opdracht Programmeren Herhaling theorie

Nadere informatie

DBMS. DataBase Management System. Op dit moment gebruiken bijna alle DBMS'en het relationele model. Deze worden RDBMS'en genoemd.

DBMS. DataBase Management System. Op dit moment gebruiken bijna alle DBMS'en het relationele model. Deze worden RDBMS'en genoemd. SQL Inleiding relationele databases DBMS DataBase Management System!hiërarchische databases.!netwerk databases.!relationele databases.!semantische databases.!object oriënted databases. Relationele databases

Nadere informatie

Ontwerp een datamodel

Ontwerp een datamodel SQL IAM-TDI-V2-SQL, handleiding datamodel Ontwerp een datamodel Fons van Kesteren, okt 2008, HvA IAM IAM-V2-TDI-SQL 1 Doelstelling... 3 Het ontwerpproces... 4 Afbakening van het informatiedomein... 5 Entiteiten,

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 1 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 3 24 april 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 Plan voor Vandaag Praktische dingen 2.1, 2.3, 2.6 (alleen voor 2.2 en 2.3), 2.9, 2.10, 2.11,

Nadere informatie

H 1 Databases en databasesystemen (10 punten) a. Veel van de huidige databases zijn gebaseerd op een drie-laags systeemarchitectuur:

H 1 Databases en databasesystemen (10 punten) a. Veel van de huidige databases zijn gebaseerd op een drie-laags systeemarchitectuur: Tentamen Engineering 2007/2008 Opleiding: Embedded Systems Opl.variant: vt Groep/Klas: T Engineering Volledige vaknaam: Databases in Dag en Datum: woensdag, Tijd: 18.1-18.4 Technische Automatisering Vakcode:

Nadere informatie

Les S-01: De basisbeginselen van SQL

Les S-01: De basisbeginselen van SQL Les S-01: De basisbeginselen van SQL 1.0 Relationele databases en SQL Een database is een bestand waarin gegevens worden opgeslagen in de vorm van tabellen. Zo kan een huisarts met behulp van een database

Nadere informatie

Het omzetten van een ER-diagram naar SQL

Het omzetten van een ER-diagram naar SQL Het omzetten van een ER-diagram naar SQL Huub de Beer Eindhoven, 4 juni 2011 Omzetting ER-diagram naar SQL in twee stappen 1: ER-Diagram relationeel model Onderwerp van hoofdstuk 3 Entiteittype relatie,

Nadere informatie

Normaliseren voor Dummies

Normaliseren voor Dummies Waarom normaliseren? Normaliseren voor Dummies Gegevensredundantie leidt tot gegevensinconsistentie! Dit cryptisch antwoord betekent het volgende: indien men dezelfde gegevens onnodig herhaaldelijk opslaat

Nadere informatie

12. Meer dan één tabel gebruiken en sub-queries

12. Meer dan één tabel gebruiken en sub-queries 12. Meer dan één tabel gebruiken en sub-queries 12.1. Inleiding In de vorige hoofdstukken heb je telkens queries uitgevoerd op één tabel. In de praktijk is het raadplegen van gegevens over het algemeen

Nadere informatie

1 Download de database 'bieren.mdb' en bewaar het bestand in c:\werkmap van je computer.

1 Download de database 'bieren.mdb' en bewaar het bestand in c:\werkmap van je computer. DataBase Management & Databasetechnologie We gaan nu aan de slag met het databasemanagementprogramma Access. Zo'n set programma's waarmee je databases kunt maken, beheren en bevragen noemt men ook wel

Nadere informatie

Trainingsomschrijving ACCESS 97 / 2000 / 2003NL

Trainingsomschrijving ACCESS 97 / 2000 / 2003NL Module 1 Inleiding Module 2 Ontwerpen van tabellen Module 3 Relationele databases en queries Module 4 Formulieren en rapporten Module 5 Geav. formulieren en rapporten Module 6 Macro s en menu s Module

Nadere informatie

SQL en XML. XML schema s & DMO. Entiteitsklasse en attribuut. SQL en XML. Datamodellering Schema een ruim begrip (zie Møller, p.

SQL en XML. XML schema s & DMO. Entiteitsklasse en attribuut. SQL en XML. Datamodellering Schema een ruim begrip (zie Møller, p. SQL en XML Datamodellering 2007 1 XML schema s & DMO Schema een ruim begrip (zie Møller, p. 96) DTD schema W3C Schema In dit overzicht: Wat zijn de belangrijke zaken uit XML voor datamodellering? (onvolledig)

Nadere informatie

Hoofdstuk: 1 Principes van databases

Hoofdstuk: 1 Principes van databases DBSQLF Databases en SQL Hoofdstuk: 1 Principes van databases aant Css: 4 732 blz 9 1.1 Doel ve database - om op het juiste moment op de juiste plaats de juiste gegevens beschikbaar te hebben richten we

Nadere informatie

Naam project Lost And Found Animals Lokaal gehost Percentage van het totaal geleverde werk 1 Cindy Jansen 50% 2 Eline Steyvers 50%

Naam project Lost And Found Animals Lokaal gehost Percentage van het totaal geleverde werk 1 Cindy Jansen 50% 2 Eline Steyvers 50% Naam project Lost And Found Animals Url Lokaal gehost Groepsleden Percentage van het totaal geleverde werk 1 Cindy Jansen 50% 2 Eline Steyvers 50% 1. Beveiliging in de toepassing Naam gebruiker Wachtwoord

Nadere informatie

Een database voor MEDIAGROEP DE CASE OBJECTTYPEN EN LABELTYPEN

Een database voor MEDIAGROEP DE CASE OBJECTTYPEN EN LABELTYPEN pagina 1 van 9 Een database voor MEDIAGROEP In dit digitale practicum wordt het efficiënt ontwerpen van een eenvoudige database behandeld. Er wordt gebruik gemaakt van een werkwijze, die een aantal jaren

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 1 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 4 8 mei 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 Plan voor Vandaag Praktische dingen 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5. SQL Aantekeningen 2 Tabellen. Theorie

Nadere informatie

Van een ER-diagram naar een database specificatie in SQL

Van een ER-diagram naar een database specificatie in SQL Van een ER-diagram naar een database specificatie in SQL Huub de Beer Eindhoven, 4 juni 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Van een ER-diagram naar het relationele model 1 3 Van relationeel model naar SQL

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 4 8 mei 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 1 Plan voor Vandaag Praktische dingen Huiswerk 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5. SQL Aantekeningen 2 Tabellen.

Nadere informatie

MS Access. Module 0. MS Access, versie 2000 (NL) Nummer: 256 (11062002) The Courseware Company

MS Access. Module 0. MS Access, versie 2000 (NL) Nummer: 256 (11062002) The Courseware Company MS Access Module 0 MS Access, versie 2000 (NL) Nummer: 256 (11062002) The Courseware Company Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Nummer: 011 (11062002) The Courseware Company

Nummer: 011 (11062002) The Courseware Company Access Module 0 Access voor Windows, versie 97 (UK) Nummer: 011 (11062002) Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op

Nadere informatie

Databases Ontwerpen en Normaliseren. 5 & 6 Informatica. Ontwerpen van een database volgens de regels van Boyce/Codd

Databases Ontwerpen en Normaliseren. 5 & 6 Informatica. Ontwerpen van een database volgens de regels van Boyce/Codd Databases Ontwerpen en Normaliseren 5 & 6 Informatica Ontwerpen van een database volgens de regels van Boyce/Codd Lic. André JONCKERS 2012-2013 1 Introductie In deze cursus leer je een database ontwerpen.

Nadere informatie

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 Samensteller(s): Richard van den Ham Datum: 30-08-2012 Versie: 1.0 Module: Databases Identificatie Progresscode: DBS1 Semester: 1 Omvang: 140 SBUs/ 5 ECTS-punten Lestijd:

Nadere informatie

Database ontwerp Normaliseren.

Database ontwerp Normaliseren. Database ontwerp Normaliseren. 3NV stappen 1. Geef de attributen aan die afhankelijk zijn van andere niet-sleutel attributen 2. Bedenk een naam voor deze nieuwe groep 3. Maak de groep de en wijs de primaire

Nadere informatie

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica..

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica.. Vak: Informatica.. Laag: vwo-. PROGRAMMA 2011-2012 week leerstof dagen toets overig 34-26.08 zomervakantie Bespreking PTA-404 1. Deze week: uitreiking van de Praktische Opdracht Programmeren Herhaling

Nadere informatie

Cursus Access voor Beginners Hoofdstuk 2

Cursus Access voor Beginners Hoofdstuk 2 Cursus Access voor Beginners Hoofdstuk 2 Handleiding van Auteur: OctaFisH April 2011 handleiding: Cursus Access voor Beginners Hoofdstuk 2 Cursus Access voor Beginners Hoofdstuk 2 Auteur: OctaFisH In deze

Nadere informatie

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER Het belang van Data Modellering Studiedag Informatiemanagement Politeia, 22 februari 2013, Gent Open data en de cloud: een revolutie in de informatiehuishouding van de overheid Training Data Modellering

Nadere informatie

DATAMODEL SQL. Middelbare School. Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1

DATAMODEL SQL. Middelbare School. Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1 DATAMODEL SQL Middelbare School Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1 INHOUDSOPGAVE 1. Informatiedomein 3 1.1 Informatiedomein 3 1.2 Toepassingen 3 2.

Nadere informatie

Toets informatica V5 module VIII hfst 1, 2 en 3 februari 2011

Toets informatica V5 module VIII hfst 1, 2 en 3 februari 2011 1) Hieronder staan twee beweringen: I. Het conceptueel model wordt neergelegd in het functioneel-ontwerprapport. II. Tijdens de informatieplanning worden de bedrijfsprocessen in kaart gebracht. 2) Hieronder

Nadere informatie

Waardelijsten. Vormen van waardelijsten.

Waardelijsten. Vormen van waardelijsten. Waardelijsten Introductie Bij de opbouw van een applicatie is zuiverheid van informatie van zeer groot belang. Het gebruik van waardelijsten beperkt/vegemakkelijkt de invoer van gegevens in bepaalde velden.

Nadere informatie

Module 1 Programmeren

Module 1 Programmeren Module 1 Programmeren Programmeertalen 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Programmeertalen in historisch perspectief 13 1.2.1 Machinecode 13 1.2.2 Assembleertalen (assembly) 14 1.2.3 Hogere programmeertalen 15 1.2.4

Nadere informatie

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Tools voor canonieke datamodellering Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Abstract Canonieke modellen worden al snel omvangrijk en complex te beheren. Dit whitepaper beschrijft een werkwijze

Nadere informatie

Tentamen Databases. 18 december 2002. 09:00-12:00, Educatorium Gamma

Tentamen Databases. 18 december 2002. 09:00-12:00, Educatorium Gamma Dit tentamen is in elektronische vorm beschikbaar gemaakt door de TBC van A Eskwadraat. A Eskwadraat kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de gevolgen van eventuele fouten in dit tentamen. Tentamen

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord Belangrijkste kenmerken van dit boek De opzet van dit boek Over de auteur Woord van dank

Inhoud. Voorwoord Belangrijkste kenmerken van dit boek De opzet van dit boek Over de auteur Woord van dank v Voorwoord Belangrijkste kenmerken van dit boek De opzet van dit boek Over de auteur Woord van dank 1 Introductie: data en informatie 1.0 Wat leer je in dit hoofdstuk? 1.1 Verschil tussen gegevens en

Nadere informatie

OFFICE A LA CARTE - ACCESS 2013

OFFICE A LA CARTE - ACCESS 2013 OFFICE A LA CARTE - ACCESS 2013 Inhoud HOOFDSTUK ACC-1.1: TERMINOLOGIE - (0:20) Wat is een database? Onderdelen van een database Tabellen en relaties Schematisch overzicht van de structuur van een database

Nadere informatie

Powerpoint presentatie College 5 Gilbert van Lierop & Farshad Salamat

Powerpoint presentatie College 5 Gilbert van Lierop & Farshad Salamat Powerpoint presentatie College 5 Gilbert van Lierop & Farshad Salamat Wat is een database? Een verzameling van georganiseerde data Een database bestaat uit applicaties, SQL en het DBMS Watis eendbms? EenDBMS

Nadere informatie

ISO Query By Example

ISO Query By Example ISO Query By Example Prof. dr. Paul De Bra Gebaseerd op: Database System Concepts, 5th Ed. QBE waarom nog een query taal? de relationele algebra en SQL geven niet alleen een specificatie van een query-resultaat,

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 1 Belangrijkste kenmerken van dit boek 1 De opzet van dit boek 1 Over de auteurs 2 Woord van dank 2

Inhoud. Voorwoord 1 Belangrijkste kenmerken van dit boek 1 De opzet van dit boek 1 Over de auteurs 2 Woord van dank 2 v Voorwoord 1 Belangrijkste kenmerken van dit boek 1 De opzet van dit boek 1 Over de auteurs 2 Woord van dank 2 1 Introductie: data en informatie 3 1.0 Wat leer je in dit hoofdstuk? 3 1.1 Verschil tussen

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Faculteit Wiskunde en Informatica

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Faculteit Wiskunde en Informatica TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Extra Tentamen Databases 1, 2M400, 8 oktober 2003. Alle uitwerkingen van de opgaven moeten worden ingevuld in de daarvoor bestemde vrije

Nadere informatie

Databanken: Inleidende begrippen, normalisatie en ERD

Databanken: Inleidende begrippen, normalisatie en ERD Databanken: Inleidende begrippen, normalisatie en ERD Inhoud 1 Gegevens en betrouwbaarheid 3 1.1 Gegevens en informatie 3 1.2 Integriteit 3 1.3 Gegevensgerelateerde begrippen 4 1.4 Opslaggerelateerde begrippen

Nadere informatie

ISO Datamodelleren. Prof. dr. Paul De Bra. Gebaseerd op: Database System Concepts, 5th Ed. Silberschatz, Korth and Sudarshan

ISO Datamodelleren. Prof. dr. Paul De Bra. Gebaseerd op: Database System Concepts, 5th Ed. Silberschatz, Korth and Sudarshan ISO Datamodelleren Prof. dr. Paul De Bra Gebaseerd op: Database System Concepts, 5th Ed. het bank voorbeeld waarom zijn er drie tabellen om klanten en rekeningen voor te stellen? customer (customer_name,

Nadere informatie

Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290

Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290 Informatie Systeem Ontwikkeling ISO 2R290 docent: Prof. dr. Paul De Bra Gebaseerd op: Database System Concepts, 5th Ed. doel van dit vak kennis van en inzicht in basisbegrippen over informatiesystemen

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 0-21 2.1 Muistechnieken... 0-21 2.2 Windows Explorer... 0-22

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 0-21 2.1 Muistechnieken... 0-21 2.2 Windows Explorer... 0-22 Inhoudsopgave Module 1 Basisvaardigheden Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 0-7 1.1 Lint... 0-7 1.2 Lint minimaliseren... 0-9 1.3 Backstage... 0-10 1.4 Knopafbeeldingen in het lint... 0-12 1.5 Werkbalk

Nadere informatie

Inhoud Basiscursus. Access 2010 NL-NL

Inhoud Basiscursus. Access 2010 NL-NL Inhoud Basiscursus Access 2010 NL-NL 1 - Access starten... 6 Een bestaande database openen... 8 Menu-opdrachten gebruiken... 9 Werkbalken tonen en verbergen... 11 Menu- en werkbalkopties aanpassen... 12

Nadere informatie

opstarthandleiding mysqlworkbench November 2012 Fons van Kesteren HVA- CMD- V1 Datamodelleren

opstarthandleiding mysqlworkbench November 2012 Fons van Kesteren HVA- CMD- V1 Datamodelleren opstarthandleiding mysqlworkbench November 2012 Fons van Kesteren HVA- CMD- V1 Datamodelleren Handleiding om te beginnen met mysql WorkBench. In twee stappen 0. WorkBench verbinden met mysql 1. een hallo

Nadere informatie

Les 10 : Aanmaken van een database (deel2).

Les 10 : Aanmaken van een database (deel2). Les 10 : Aanmaken van een database (deel2). Wat is een database? Een centrale opslagruimte voor gegevens. Alle informatie wordt centraal opgeslagen en kan door iedereen geraadpleegd worden. Voordelen van

Nadere informatie

Checklist basisontwerp SDM II

Checklist basisontwerp SDM II Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 5 Checklist basisontwerp SDM II Documentatie. Zijn de uitgangspunten voor het basisontwerp Is een plan van aanpak Zijn er wijzigingen op het Software Quality Assurance

Nadere informatie

het bank voorbeeld ISO Datamodelleren modelleren met het E-R R model een database ontwerpen verzamelingen van relaties (verbanden)

het bank voorbeeld ISO Datamodelleren modelleren met het E-R R model een database ontwerpen verzamelingen van relaties (verbanden) het bank voorbeeld ISO Datamodelleren Prof. dr. Paul De Bra waarom zijn er drie tabellen om klanten en rekeningen voor te stellen? customer (customer_name, customer_street, customer_city) account (account_number,

Nadere informatie

Les S-01: De basisbeginselen van SQL

Les S-01: De basisbeginselen van SQL Les S-01: De basisbeginselen van SQL 1.0 Relationele databases en SQL Een database is een bestand waarin gegevens worden opgeslagen in de vorm van tabellen. Zo kan een huisarts met behulp van een database

Nadere informatie

Les 2 Eenvoudige queries

Les 2 Eenvoudige queries Les 2 Eenvoudige queries XAMP Apache server ( http ) mysql server PHP myadmin IAM SQL oefeningen Database phpmyadmin Import : sql_producten.sql, sql_winkel.sql, sql_festival.sql SAMS SQL in 10 minuten

Nadere informatie

INHOUD. Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen. Sprekers. Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008

INHOUD. Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen. Sprekers. Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008 INHOUD Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen Sprekers Datum : : Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008 INTRODUCTIE WIE BEN IK? Verleden/heden WAT DOE IK?

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks Databases and SQL Foundation Voorbeeldexamen DBSQLF Uitgave juni 2006

voorbeeldexamen I-Tracks Databases and SQL Foundation Voorbeeldexamen DBSQLF Uitgave juni 2006 voorbeeldexamen Databases and SQL Foundation (DBSQLF) I-Tracks Databases and SQL Foundation Voorbeeldexamen DBSQLF Uitgave juni 2006 inhoud 3 inleiding 4 voorbeeldexamen 21 antwoordindicatie 44 beoordeling

Nadere informatie

Leerjaar 1/2 ICT-Academie. Niveau 4. Applicatie ontwikkeling

Leerjaar 1/2 ICT-Academie. Niveau 4. Applicatie ontwikkeling Databases SQL Leerjaar 1/2 ICT-Academie Niveau 4 Applicatie ontwikkeling Auteur: R. Meijerink Datum: Januari 2013 0. Inleiding Databases / SQL In deze lessen wordt je geleerd databases te bouwen in SQL-code.

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Gebruikershandleiding DAMO Watersysteem. Versie 1.0

Gebruikershandleiding DAMO Watersysteem. Versie 1.0 Gebruikershandleiding DAMO Watersysteem Versie 1.0 i Project: HWH - DAMO_W realisatie Datum: woensdag 30 april 2014 Auteur: Eigenaar: Beheerder: Rieks van der Straaten Het Waterschapshuis (HWH) Nieuwland

Nadere informatie

Relationele databanken

Relationele databanken Relationele databanken De meeste databanken zijn relationeel. Gegevens in tabellen. Relationele model stoelt op de verzamelingenleer (leer der relaties). Relatie betekent hier tabel. Grote kracht van deze

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Opdrachten databaseontwikkeling. Niveau 3/4

Opdrachten databaseontwikkeling. Niveau 3/4 Opdrachten databaseontwikkeling. Bij: databaseontwikkeling Access 2000/2002 Niveau 3/4 Opdracht 01. In de bijlage van deze opdrachten wordt stap voor stap aangegeven welke stappen je moet volgen om tot

Nadere informatie

Uitwerking toets modelleren voor vwo 6

Uitwerking toets modelleren voor vwo 6 Uitwerking toets modelleren voor vwo 6 Huub de Beer Schooljaar 2010/2011 Inhoudsopgave 1 DFD: toetsenfabrikant Dub5 1 1.1 Contextdiagram............................ 1 1.2 Gedetailleerd DFD..........................

Nadere informatie

Databases SQL - meerdere tabellen

Databases SQL - meerdere tabellen Databases SQL - meerdere tabellen Nut van een database Dilbert 1 Reservering Lezer Uitgave Filiaal Basis zaken Uitlening Exemplaar NB: er kan verschil in smaak zitten tussen M1a en S1a notatie Join : het

Nadere informatie

1. Databanken. Wat is een databank? Verschillende opslagmethodes

1. Databanken. Wat is een databank? Verschillende opslagmethodes 1. Databanken Wat is een databank? Verschillende opslagmethodes Tekst bestanden Spreadsheet Relationele gegevensbanken Relationeel model De gestandaardiseerde opvraagtaal SQL Beheer van een mysql databank

Nadere informatie

9 Werken met meer tabellen (zie ook query s)

9 Werken met meer tabellen (zie ook query s) 9 Werken met meer tabellen (zie ook query s) 9.1 Inleiding werkwijze je moet begrijpen waarom in de praktijk een databank meestal opgebouwd wordt met verschillende tabellen die aan elkaar gekoppeld worden.

Nadere informatie

Opleiding SQL / Systeemanalyse IBK ERD. Hogeschool Rotterdam

Opleiding SQL / Systeemanalyse IBK ERD. Hogeschool Rotterdam Opleiding SQL / Systeemanalyse IBK ERD Hogeschool Rotterdam ERD ERD = Entity Relationship diagram is een model of diagram voor het inzichtelijk te maken van een conceptueel datamodel. Het is een visuele

Nadere informatie

Snelgids voor het bouwen van een IT- RDBMS in EXCEL.

Snelgids voor het bouwen van een IT- RDBMS in EXCEL. Snelgids voor het bouwen van een IT- RDBMS in EXCEL. door Johan van der Maas. Tabel2 Kolom1 Kolom2 Kolom3 Kolom4 Tabel1 Kolom1 Kolom7 Kolom6 Kolom7FK Kolom8 Kolom9 Kolom10 Kolom11 Kolom14 Tabel3 Kolom7

Nadere informatie

Als er besloten is een database op te stellen dient men een analyse van de informatiegegevens te volbrengen.

Als er besloten is een database op te stellen dient men een analyse van de informatiegegevens te volbrengen. Normaliseren Een van de voornaamste rollen in een informatie systeem is het bewaren van gegevens en liefst over een lange tijd. Meestal doen we dat door middel van een gegevensbank of databank. Deze gestructureerde,

Nadere informatie

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten)

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A8 Databanken (5 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module 'Netwerkbeheer 2' de

Nadere informatie

SQL is opgebouwd rond een basisinstructie waaraan één of meerdere componenten worden toegevoegd.

SQL is opgebouwd rond een basisinstructie waaraan één of meerdere componenten worden toegevoegd. BASISINSTRUCTIES SQL SQL : Structured Query Language is een taal gericht op het ondervragen van een relationele database en die aan veel klassieke databasemanagementsystemen kan worden gekoppeld. SQL is

Nadere informatie

6. Het maken van een database

6. Het maken van een database 6. Het maken van een database 6.1. Inleiding In hoofdstuk 5 heb je de oefendatabase gemaakt doormiddel van een script. In dit hoofdstuk ga je zelf een database maken en deze vullen met tabellen. Hiervoor

Nadere informatie

SQL / Systeemanalyse. Modulehouder: Datum: september 2015 Modulecode: IBK1SQL01 ECTS: 3 Docent: HDA de Wit

SQL / Systeemanalyse. Modulehouder: Datum: september 2015 Modulecode: IBK1SQL01 ECTS: 3 Docent: HDA de Wit Modulehouder: Datum: september 2015 Modulecode: IBK1SQL01 ECTS: 3 Docent: HDA de Wit SQL / Systeemanalyse 1 Onderwijs inhoud... 3 1.1 Context... 3 1.2 De opdracht / doel van de module... 3 2. Werkwijze

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1: Beginnen met Access Hoofdstuk 2: Database SNOEP verkennen Voorwoord...9. Inhoudsopgave 3

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1: Beginnen met Access Hoofdstuk 2: Database SNOEP verkennen Voorwoord...9. Inhoudsopgave 3 Inhoudsopgave 3 Inhoudsopgave Voorwoord...9 Hoofdstuk 1: Beginnen met Access...11 Wat zijn databases?...12 Tabellen...12 Query's...13 Formulieren...14 Rapporten...14 Wat is een macro?...15 Wat is een module?...15

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Thinking of development

Thinking of development Thinking of development Databases Arjan Scherpenisse HKU / Miraclethings Agenda voor vandaag Opdracht tussenstand State diagram / Observer pattern Bret Victor Databases 2/42 Opdracht tussenstand Slides

Nadere informatie

Informatica toets vwo 6 Databases

Informatica toets vwo 6 Databases Informatica toets vwo 6 Databases Deze toets bestaat uit drie gedeelten met elk een andere casus: 1. een opdracht waarin je een ER-diagram via het relationeel model omzet in een database specificatie in

Nadere informatie

1. * Database worden vaak gebruikt in Client-Server architectuur.

1. * Database worden vaak gebruikt in Client-Server architectuur. Naam Studentnummer Klas Herkansing [ ] ja, nee [ ], zoja uit welk jaar? kernbegrippen relationele database Minimaal drie van de vijf vragen goed beantwoorden. 1. * Database worden vaak gebruikt in Client-Server

Nadere informatie

Sparse columns in SQL server 2008

Sparse columns in SQL server 2008 Sparse columns in SQL server 2008 Object persistentie eenvoudig gemaakt Bert Dingemans, e-mail : info@dla-os.nl www : http:// 1 Content SPARSE COLUMNS IN SQL SERVER 2008... 1 OBJECT PERSISTENTIE EENVOUDIG

Nadere informatie

Access. Module 0. Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) The Courseware Company

Access. Module 0. Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) The Courseware Company Access Module 0 Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere

Nadere informatie

Informatievaardigheden Introductie EndNote

Informatievaardigheden Introductie EndNote Informatievaardigheden Introductie EndNote TU Delft Library Delft University of Technology Challenge the future TU Delft Library HowInformatievaardigheden to find and use scientific / EndNote information

Nadere informatie

Cursus PowerPivot voor Excel 2016 Level I

Cursus PowerPivot voor Excel 2016 Level I Cursus PowerPivot voor Excel 2016 Level I Lesvormen: Kosten: Duur: Taal: Planning: Cursuslocaties SignOn: Op uw bedrijfslocatie: Categorie: Individueel, In-company maatwerk, Open inschrijving (klassikale

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Proeftentamen ISO (2R290), query-gedeelte, Oktober 2006

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Proeftentamen ISO (2R290), query-gedeelte, Oktober 2006 NAAM: IDENT. NR.: TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Proeftentamen ISO (2R290), query-gedeelte, Oktober 2006 Dit proeftentamen bestaat uit drie opgaven met een aantal deel-opgaven.

Nadere informatie

Database-ontwerp. op basis van een SQL-database HA

Database-ontwerp. op basis van een SQL-database HA Database-ontwerp op basis van een SQL-database HA-1611-01 Boekhouden-informatica, Informaticabeheer Marc De Wandel, Ria Van Eysendeyk Werkgroep Handel 2009 Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs

Nadere informatie

DATABANKEN GILLES CALLEBAUT

DATABANKEN GILLES CALLEBAUT DATABANKEN GILLES CALLEBAUT 1 INLEIDING EERSTE DEFINIETIE VAN DATABASE Een logische coherente verzameling van gerelateerde gegevens (data), ontworpen voor een specifiek doel en opgeslagen op een drager.

Nadere informatie

Inleiding... 3. 1 Databases en Data Base Management Systems... 3. 2 Tabellen... 3. 3 Wat is SQL?... 5

Inleiding... 3. 1 Databases en Data Base Management Systems... 3. 2 Tabellen... 3. 3 Wat is SQL?... 5 1 Inhoudsopgave. Inleiding.... 3 1 Databases en Data Base Management Systems.... 3 2 Tabellen.... 3 3 Wat is SQL?... 5 4 Gegevens opvragen (deel 1).... 5 4.1 Boolean operatoren.... 7 4.2 IN en BETWEEN

Nadere informatie

Cursus Analyse voor Web Applicaties 1. Webdesign / Web Programmeren Analyse voor web applicaties SDM methode + Basis UML

Cursus Analyse voor Web Applicaties 1. Webdesign / Web Programmeren Analyse voor web applicaties SDM methode + Basis UML Cursus Analyse voor Web Applicaties 1 Organisatie Opleiding Module Onderwerp Syntra AB Webdesign / Web Programmeren Analyse voor web applicaties SDM methode + Basis UML Analyse op basis van SDM en UML

Nadere informatie

databases & SQL - antwoorden

databases & SQL - antwoorden informatica databases & SQL - antwoorden Op dit lesmateriaal is een Creative Commons licentie van toepassing. 2010 Remie Woudt remie.woudt@gmail.com 2013 François Vonk (XAMP vervangen door USBWebserver

Nadere informatie

DATABANKEN. Prof. Ir. W. Verschelde

DATABANKEN. Prof. Ir. W. Verschelde DATABANKEN Prof. Ir. W. Verschelde Nuttige literatuur: 1. An Introduction to Database Systems C.J. Date Addison-Wesley Publishing Company ISBN 0-201-82458-2 2. Fundamentals of Database Systems Elmasri

Nadere informatie