Hoe kunnen we dit oplossen?,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe kunnen we dit oplossen?,"

Transcriptie

1 Hoe kunnen we dit oplossen?, door Richard Bolstad en Margot Hamblett Drie wegen naar het menselijk ervaren Met drie meta-domeinen biedt NLP drie benaderingen naar haar doel. Dit geeft ons backupsystemen om met subjectiviteit te werken telkens wanneer we een obstakel op onze weg tegenkomen. Hoe bouw je samenwerking op? Toen Francis, de zoon van Richard, vier jaar oud was woonden ze samen in een groot huis waar ook andere groepen mensen verbleven. Op een dag bemerkte de kleine jongen dat er een andere groep mensen in het huis samenkwam. Deze groep beleed een andere religie. Ofschoon Richard hier nooit met Francis over gesproken had, had Francis voor zichzelf uitgemaakt dat Richard als Taoist niet in een persoonlijke God geloofde. Francis vroeg zijn vader: Gelooft die man in een God? Zeker, antwoordde Richard. Onverstoorbaar verklaarde de kleine Francis daarop: Dan zou hij hier niet mogen wonen. Richard schrok daar behoorlijk van en begreep dat zich hier een belangrijk moment aandiende om met Francis te gaan praten over vooroordeel, onderlinge groeprelaties en wat dies meer zij. Hij sprak dus met Francis, maar de problemen bleven maar aanhouden. Later die week klaagde die man bij Richard dat Francis hem maar bleef storen door in en uit het raam van zijn kamer te klimmen, terwijl de groep daar was samengekomen om te mediteren. Er werd toen een soort van conflictvergadering belegd om te zien of er iets aan de problemen kon worden gedaan. Toen wij (Margot en Richard) NLP-trainingen gaven in Bosnië Herzego-vina, liepen we tegen een gelijksoortige situatie aan, maar dan op groter schaal. In Pale, het hoofdkwartier van de Servische Republiek, ontmoetten we een man die verrukt scheen te zijn te horen dat wij uit Christchurch, Nieuw Zeeland kwamen. Dat is geweldig, glimlachte hij, want in een stad met zo n naam zul je wel geen moslims vinden. Wat zijn nu de verschillen in interne representatie van deze man, vergeleken met zijn vrienden die ons later die dag vertelden dat de oorlog niemand goed deed, en dat ze ervan overtuigd waren dat iedereen in vrede kon samenleven zoals in de veertig voogaande jaren het geval was? Wat het ook moge zijn, we kunnen zulke verschuivingen ook opmerken in de geesten van veel Noord Ieren. Als NLP nieuw licht op dit vraagstuk zou kunnen laten schijnen, dan zou dat ons misschien kunnen helpen om echte veranderingen te instigeren. Thuis, op het werk en wereldwijd. Daar gaat het in dit artikel over. Modellen om samenwerking te begrijpen.

2 In Anchor Point van maart-april 1998 hebben wij onze bezorgdheid willen uitdrukken over het feit dat de NLP-gemeenschap onderling geen methodologie deelt om conflicten op te lossen, ondanks dat vele ingrediënten voorhanden zijn. Wij hebben het baanbrekend conflict-oplossingsmodel voorgesteld, ontwikkeld door Dr. Thomas Gordon, een model dat onder meer ingaat op het ophelderen van de vraag bij wie het probleem eigenlijk thuishoort, daarnaast luister en assertiviteitsvaardigheden gebruikt samen met verhelderingsvaardighe-den, en een six step conflictoplossings-proces.wij hebben wel voorzichtigheid aangeraden omdat de Gordon-methode niet voldoende blijk geeft van een positieve kijk en bovendien een verarmde notie laat zien omtrent het helpen om iemand te veranderen. In dit artikel brengen wij een ander aspect van conflict oplossen: het scheppen van samenwerking, van co-operatie. We geven twee voorbeelden van methodologieën om samenwerking te bewerkstelligen en gaan dan de structuur van co-operatie bekijken vanuit een tweetal NLP-perspectieven. Tenslotte geven we specifieke suggesties om deze kennis over samenwerking in een conflictoplossings-methodologie als het Gordondmodel in te passen. Samengevat geeft dit artikel samen met ons vorig artikel over het Gordon-model (dat niet door InZicht is gepubliceerd, red.) wat wij zien als de essenties voor een op NLP gebaseerde methodologie voor het oplossen van conflicten en voor het bevorderen van samenwerking. Future Search SearchNet (Weisbord, 1994) is een bedrijf dat 2,5 daagse Future Search -conferenties organiseert, waar 60 à 70 vertegenwoordigers van gehele organisaties of gehele gemeenschappen samenkomen om tot overeenstemming te komen en plannen te maken voor toekomstige co-ops. Hun methoden vloeiden in de eerste plaats voort uit de Britse industriële crisis van Twee grote britse vliegtuigfabrieken (Amstrong-Siddley en Bristol Aero) werden door de overheid gedwongen om hun krachten te bundelen. De twee concurenten hadden totaal verschillende structuren wat betreft bedrijfsorganisatie en verachtten elkaar bovendien. Het management had verwacht om twee naast elkaar lopende organisatie-structuren te ontwik-kelen.maar tijdens die 2,5 dag van de Search Conference ontwikkelden zij totaal onverwacht een samenwer-kingsplan voor de nieuwe firma. Bovendien kwamen zij al met plannen voor de ontwikkeling van een nieuw en zeer succesvol vliegtuig: de BA 146. SearchNet heeft gewerkt met zeer van elkaar verschillende bedrijven als Alcan Smelters, AT&T, the School District of Philadelphia, het Inuit thuisland Nunavit, dat eenvijfde van het land in Canada beheert, The National Conservation Strategy of Pakistan, Australian Government Health, en met ziekenhuizen, universiteiten en gouvernementen uit de gehele wereld. De Future Search (toekomstverkenning) benadering voor conflicten loopt parallel met de benadering van Solution Focused wat betreft individuele problemen (zie Te Ruru, 1988). Toch is hetgeen Future Search de mensen aanraadt het opsommen van hun verschillen

3 en problemen niet de focus. Het doel is die verschillen te kunnen zien als deel van een wijdser beeld, en dan te gaan werken aan overeenkomstige aspecten die beide partijen delen. Weibford en Janoff (1995, p151) zeggen: De cultuur van conflictmanagement is zo verankerd in de waarde van leg het allemaal maar op tafel, dat veel mensen zijn gaan geloven dat er niets gedaan kan worden zonder eerst diep in hun conflicten te duiken. Ofschoon die impuls misschien waardevol is, is een te grote inschikkelijkheid funest voor een toekomstverkenning. Het is in de eerste plaats gebaseerd op een verkeerde aanname. Als we tot niets in staat waren zonder eerst onze diepste verschillen op te graven, zouden de mensen nauwelijks de dag doorkomen met hun families, collega s, medeweggebruikers op de snelweg, of de klanten in de supermarkt... Wij zeggen niet dat die conflicten begraven of ontkend moeten worden. Wij bedoelen alleen om zich te bedwingen, om datgene wat nog niet is opgelost even op de spaarbrander te zetten, ten gunste voor wat al wel is opgelost; dat waar ze voorheen nog niet aan toe waren omdat ze nooit toegang tot elkaar hadden. Gemeenschappelijke gond In een toekomstverkenning worden de gebieden opgedoken van de gemeenschappelijke grond, die voorheen door het conflict verdrukt werden. Het Future Search-model is een staps-gewijze methodologie om een groep te begeleiden naar de ontdekking van een toekomst die men samen deelt. Rita Schweitz, bijvoorbeeld, was in 1991 de coordinatrice van een search-conferentie over het gebruik en de kwaliteit van het water van het bovengebied van de Colorado-rivier (Weisbord 1992, p ). De kwestie ging allerlei groeperingen aan, zoals plaatselijke, gemeentelijke, provinciale en nationale organisaties, natuurbescherming, irrigatie,industriële gebruikers, en zo voort. Jaren van bittere tweestrijd lag aan de basis van het konflict. Staatsafdelingen lagen overhoop met privé firma s en sleepten die voor de rechter over het watergebruik. Nu waren al deze kemphanen samen in één kamer. Verschrikkelijk veel zorg moest besteed worden om een veilig rapport op te bouwen en om grondregels op te stellen op die eerste conferentiedag, toen menige deelnemer zelfs met zijn raadsadviseurs in hun kielzog binnenkwamen. Rita Schweitz en de andere organisatoren waren zeer voorzichtig om het proces zo te structureren dat meningsverschillen niet oplaaiden en in een vergadering van 48 mensen uit de hand zouden lopen. Tijdens de tweede dag, toen iedere doelgroep zijn eigen perspectieven had gepresenteerd en de anderen daar reflectief naar luisterden, waren alleen maar vragen toegestaan die punten zouden kunnen verhelderen. De sfeer tijdens dat eerste gedeelte van het conferentieproces werd door de organisatoren als pessimistisch en vol uitdagingen omschreven. Maar dit alles veranderde toen een lijst werd opgesteld die aangaf waar de mensen hun waarden in vonden. Pratend over die waarden gaf een van de deelnemers een innige smeekbede dat het tijd was om onze manieren te veranderen. De hele conferentie knikte instemmend. Het rapport dat werd opgebouwd tijdens dit schijnbaar minder relevante gezamenlijk delen van persoonlijke standpunten bracht belangrijke veranderingen in houding teweeg. Op de morgen van de derde dag merkte iemand tijdens het ontbijt terloops op: Dan is dit dus de paradigmashift waar iedereen over praat. Er werd een structuur tot besluitvorming opgesteld

4 gebaseerd op samenwerking voor toekomst-planning; er werd vooruitgang geboekt wat betreft voorstellen voor wettelijke herstructurering, en een tweede conferentie werd gepland voor een jaar later. Dit is het zelfde proces wat door Richard Bandler en John Grinder werd gedemonstreerd in Reframing (1989, p ) in een twee-personen-situatie. Een vader had zijn dochter net verteld: Als je niet naar me luistert en je niet voor tien uur thuis bent, blijf je een week binnen. Nadat hij bemerkte dat die boodschap bij zijn dochter niet zo best aankwam, vroeg de therapeut aan de vader welke waarden achter zijn bevel schuilgaan. Hij antwoordde: Wel, ik ben bezorgd, ik wil niet dat ze met grove knullen rondhangt. Ik wil haar van de straat. Daar is dope. Ik wil haar thuis, veilig en gezond. Ze is mijn dochter en ik wil er zeker van zijn dat ze goede ervaringen opdoet zodat ze opgroeit zoals ik wil dat ze opgroeit. Ook de dochter verwoordde haar waar-den: Maar het is mijn leven! De therapeut wees toen op een waarde die zij beiden deelden. OK, Sam, is een deel van jouw beeld dat jij hebt voor jouw dochters opvoeding dat ze later onafhankelijk wordt? Wil je dat ze een vrouw wordt die haar eigen geest kent, die op haar eigen benen kan staan en die zelf tot besluiten kan komen die zijn gebaseerd op de realiteit in deze wereld? Of wil je dat ze een speelbal wordt van andermans opvattingen? Wanneer deze twee mensen zich realiseren dat zij de waarde van onafhankelijkheid delen, dan zullen ze waarschijnlijk een meer bruikbaar gedrag vinden. Ze wilden eigenlijk het zelfde, alleen verschillen hun methoden. De vader kon nu zijn wijze van discusiëren veranderen, de dochter zou haar avond-invulling kunnen gaan aanpassen. Zo konden ze vervolgens het probleem oplossen door gebruik te maken van de win-win conflict-resolutie methode (Bolstad & Hambett, 1988A). Het model voor conflict in samenwerking (Conflict Partnership Model) Tijdens mijn training met de voormalige Peace Corps medewerker Dr. Dudley Weeks, werd mij (Margot) een tweede methodologie voorgesteld om te komen tot gemeenschappelijke grond. Weeks noemt dit Conflict Partnership. Hij legt uit (1992 p10) Zelfs de meer progressieve onderhandelings-technieken die focussen op wat een win-win oplossing voor een conflict genoemd wordt, leggen weinig of helemaal geen accent op het verbeteren van de algehele relatie, of samenwerking voor de toekomst. De conflict partnership benadering beziet zowel het onmiddellijke conflict als de gehele relatie waarvan het conflict slechts een deel is en reikt vaardigheden aan die niet alleen vaardigheden voor conflict-oplossings zijn, maar tevens relatie-opbouwvaardigheden. Bij zijn werk in Noord Ierland, Bosnië, Rwanda en op andere plaatsen, ging Weeks uit van de veronderstelling dat het bestaan van een conflict een signaal is van het bestaan van een bredere relatie (bv. dat mensen in het zelfde gebied wonen). Hij moedigt de mensen aan deze relatie in het begin te benoemen (1992, p82): Misschien kunnen we dit meningsverschil gebruiken om de relatie te verbeteren. Ik kan van jou leren en jij kunt van mij leren. Omdat we van mening verschillen over dit probleem wil dat niet zeggen

5 dat we daarmee de andere dingen die we in onze relatie wel gemeen hebben moeten vergeten. Gedeelde behoeften en doables Bij een conflict, zegt Weeks (1992, p144) dat... gedeelde behoeften de verbindingspunten vormen die een relatie samenhouden. Iedere partner kent persoonlijke behoeften maar de partners hebben ook behoeften die zij samen delen. Om de behoeften van elke partner te verduidelijken, (gebruikmakend van luistervaardigheden en ikboodschappen, zie Bolstad en Hamblett, 1988A) vraagt Weeks hen ook om die gedeelde behoeften te identificeren. In een voorbeeld werkte hij met een conflict tussen arbeiders en management dat in een twee weken durende impasse verzand was. Weeks kwam met iedere partij afzonderlijk samen en vroeg hen om hun basale individuele behoeften te identificeren. Iedere groep bleek 5 à 6 primaire behoeften uit de werksituatie te kunnen identificeren. Hij vroeg hen toen (Weeks, 1992, p ) Bij welk punt denk je dat jullie behoeften elkaar kruisen; hoe heb je elkaar nodig om jullie zelf en jullie relatie te verbeteren en te versterken? Als resultaat kwamen ze met twee sterk op elkaar gelijkende lijsten met gedeelde behoeften, voor zaken als realistische productie planning, betere communicatie, duidelijkere verwachtingen enz. Tot hun verbazing merkten beide groepen op dat op zijn minst één van hun individuele behoeften belemmerend werkte op de gedeelde behoeften, die zo belangrijk voor hen allen waren! Een gezamenlijke bijeenkomst volgde. Kijkend naar de lijst van gedeelde behoeften zei een van de vertegenwoordigers van de arbeiders: Dit is werkelijk bemoedigend. Wij hadden er geen idee van dat jullie die dingen zo belangrijk zouden vinden. En de vertegenwoordiger van het management antwoordde: Het zou onmogelijk voor ons zijn geweest om ons deze gedeelde behoeften te realiseren door alleen maar naar de eisen te kijken die we naar elkaars hoofden slingerden. Misschien moeten we eens goed naar die relatie-behoeften kijken en daar overeenstemming op trachten te bouwen, inplaats van alleen maar eisen te stellen. Twee uur later was de hele overeenstemming rond. Weeks legt er de nadruk op dat het eindresultaat van een proces van onderhandeling niet noodzakelijkerwijs ook meteen de eindoplossing zou moeten te zijn. Net als in Noord Ierland kan het resultaat de overeenstemming zijn om een volgende stap te nemen, of eenvoudig zoals in het raden zij beiden aan om stil te zitten en de gewaarwording van het wij -gevoel te laten verruimen en in activiteiten als samenzang en samenkomsten te participeren. Zij waarschuwen wel dat de wij -positie niet altijd per definitie goed is, zoals we uit de tijd van het facisme hebben geleerd. William Ury (1991, p ) geeft een duidelijk voorbeeld hoe van deze waarnemingspositie gebruik is gemaakt bij een gijzelingsdrama. In de ochtend van de 14e oktober van 1982 nam de veroordeelde en gewapende overvaller Larry van Dyke die uit de staatsgevangenis ontsnapt was vijf mensen in gijzeling in een kelderkamertje van het Kings County ziekenhuis in New York. Hij eiste een vrijgeleide of hij zou een aanvang nemen met het doodschieten van de gijzelaars. Robert Louden, de onderhandelaar van de

6 politie, begon een lange en gevaarlijke samenspraak met te zeggen: Hoe is het er mee? Mijn naam is Bob, en ik ben hier om te zien wat er aan de hand is. Ik ben hier om hier iets aan te doen en om ons te helpen uit deze rotzooi te komen. Hoe heet jij? Merk op dat hij al begonnen is met een wij -opbouw. Louden besteedde veel aandacht aan reflectief luisteren naar Van Dyke en bracht zijn eigen bezorgdheid in duidelijke ikboodschappen. Maar rond middernacht richtte Van Dyke zijn wapen op het hoofd van een oudere man en riep tot Louden: Dit gaat niet snel genoeg, ik ga die mensen afknallen en dan is het jouw schuld. Louden antwoordde: Lulkoek, Larry. Wij zijn hier om te helpen. We zitten allemaal samen in dit schuitje. Maar als jij dat gaat doen is het niet meer wij. Dan is het jij. Laten we nou eens zien of we hier uit kunnen komen. Louden benadrukte de waarde van de wij -positie tegenover de eenzame ik -positie. Uiteindelijk werden alle gijzelaars na 47 uur vrij gelaten en Van Dyke ging naar een federale gevangenis in plaats van naar een staatsgevangenis. Later verhaalde hij over het politie optreden: Ze hebben eerlijk gespeeld met me. Inzichten van het Sociaal Panorama Lucas Derks (1998), de ontwikkelaar van het sociaal panorama, heeft de verschillen in submodaliteit onderzocht die we maken wanneer we aan mensen denken (de wijze waarop we mensen zien, horen en voelen in ons geestesoog, oor en lichaam). Hij is erg geïnteresseerd in de verschillen in submodaliteit die er achter vreedzame coexistentie schuilgaan.hij noemt groepen waarmee wij een wij -positie innemen kinesthetische groepen, omdat zij werkelijke gevoelens van saamhorigheid oproepen. Hij zegt dat het regelmatig voorkomt dat iemand echte, fysieke verbindingen ziet die hem met de anderen van zo n kinesthetische groep bindt, wanneer de groepen dicht bij elkaar staan. Een mooi voorbeeld is het concept dat men het vaak heeft over de familie. Aan de andere kant schijnen groepen waar wij geen binding mee hebben verder van ons af te staan en hebben ook geen connectiebanden. In dat geval zijn er weinig mogelijkheden om in de tweede staat met zulke groepen te geraken en om een wij -gevoel op te bouwen. Het blijkt dan zelfs moeilijk te zijn om het gevoel te ontwikkelen dat de ander ook menselijke gevoelens zou koesteren. Men heeft de neiging om mensen waar men geen band mee heeft te de-personaliseren, zegt Derks. Zij worden ook vaak in andere kleuren gecodeerd en op een lagere plaats ingeschaald. Mensen die er in geslaagd zijn om zich uit dat gepolariseerde wij tegen hun -denken te bevrijden, neigen er toe om de mensheid als één geheel te ervaren, als een kinesthetische groep. Zij zeggen o.a. dat ze zich deel van de mensheid voelen, of dat alle mensen Gods kinderen zijn. Zij zien andere individuen veeleer als afzonderlijke wezens dan als leden van een zij -groep en zien hen in gevariëerde kleurscha-keringen in plaats van in termen van zwart/wit. Zij zien de mensheid als het ware verbonden door licht of andere metafysische connecties. Derks geeft meerdere voorbeelden hoe hij naar dit patroon met mensen werkt om zo hun sociaal panorama te veranderen. Hij laat mensen oefenen met het aanpassen, het veranderen van de codering van een buiten -groep zodat die gaat lijken op de codering van een groep die nabij is. Hij laat ze dan die groepen in hun verbeelding mengen totdat geen onderlinge verschillen meer te herkennen zijn. Vervolgens bespreekt hij deze veranderingen metaforisch met de mensen door,

7 gebruikmakend van een verhaal over iemand die zijn sociaal panorama bijstelt. Hiermee krijgt de toehoorder de kans om zijn eigen sociaal panorama bij te stellen. Zelfs het herlezen van deze alinea zou dit kunnen bewerkstelligen, neem ik aan. Derks wijst er op dat vredesbood-schappers dit soort van verschuivingen van submodaliteiten voortdurend oproepen. Kijk maar eens naar de volgende quotering van Mahatma Gandhi: Ik geloof in de absolute eenheid van God, en daarom ook in die van de mensheid. Waarom hebben wij dan zoveel lichamen? Wij hebben slechts één ziel. Door lichtbreking zijn er zoveel zonnestralen. Maar zij hebben een en dezelfde bron. (uit Duncan, 1972 p275). Implicaties voor conflict oplossing Vrede is duidelijk meer dan de afwezigheid van conflict, en vrede stichten is duidelijk meer dan het oplossen van meningsverschillen. Dit begrip moet bij het gebruik van een methodologie voor het oplossen van een conflict meegenomen worden, zoals bij die van Dr. Thomas Gordon. Gordon geeft de volgende stappen voor zijn model: 1. Creëer de voorwaarden door de andere persoon uit te nodigen om mee te helpen aan het vinden van een win-win oplossing. 2. Definiëer het probleem in termen van ieders behoeften inplaats van het stellen van eisen. (dit betekent: chunk up voorbij persoonlijke oplossingen, tot aan de intenties van die oplossingen; wat het voor hun zou doen). Gebruik hiervoor IK-boodschappen (... wat mij bezighoudt... en reflectief luisteren ( Dus wat jou bezig houdt... ) 3. Brainstormen op zoek naar een oplossing die past in beide behoeftenpaketten. 4. Evalueer de gevonden oplossingen t.a.v. de behoeften. 5. Kies de oplossing die moet worden uitgevoerd. 6. Handel naar de afgesproken oplossingen. 7. Beoordeel of de oplossingen werken. Het bouwen aan samenwerking en co-operatie zoals wij in dit artikel beschouwd hebben stelt meerdere verschuivingen (shifts) van focusrichting tijdens het proces. 1. Tijdens het opstellen van de voorwaarden kan de vierde waarnemingspositie worden geïntroduceerd, met de voorkaders die het bestaan van een partnerschap aangeven (kinesthetische groep), met inbegrip van de twee betrokken groepen mensen, b.v: Er zijn veel kanten aan onze betrokkenheid die ik waardeer maar we hebben ook een paar dingen waar we aan moeten werken. Waarschijnlijk zullen we ons allemaal een stuk meer op ons gemak voelen wanneer we tijdens het overleggen rekening houden met al onze behoeften. En het vinden van een goede manier om dat te doen zal onze relatie alleen maar ten beste komen. Misschien is het goed om te beginnen met het achterhalen van die kanten die wel goed gaan in onze relatie om in ieder geval de goede dingen te behouden. 2.Gedurende het omschrijven van de behoeften moeten ook de gedeelde waarden en behoeften geïdentificeerd worden, bv: Nu we weten wat jouw behoeften zijn en ook die van mij, apart van elkaar, zijn er ook behoeften die de relatie kent; welke dingen zijn voor allen belangrijk in deze?

8 3. Tijdens het brainstormen, evalueren en kiezen voor de oplossingen moet eerst goed worden nagegaan of de oplossing een stapsgewijze oplossing, of een algehele oplossing is. Bv: Kunnen we hier aan dingen denken die aan de behoeften van de groepen beantwoorden, of bewegen we ons verder naar een oplossing die aan al onze behoeften tegemoet komt? Verwachtingen Tijdens het gesprek tussen Richard, Francis en de man die in God geloofde gebeurde er iets eigenaardigs. Richard legde zorgvuldig uit dat hij veel geeft om de mensen die op een co-operatieve manier in het huis samen leven. En hij vroeg aan Francis waarom hij nou eigenlijk in die meditatieruimte was geklommen. Francis keek sip en antwoordde: Ik vind die mensen eigenlijk lief en ik wilde alleen maar meespelen, en ik wilde weten wat ze aan het doen waren. Plotseling verplaatste Francis zich voor Richard, gezien vanuit zijn sociaal panorama, van een bevooroordeeld kind die opvoeding nodig heeft terug naar het zijn van zijn zoontje, een lief en liefdevol klein mensje. Het huis was weer wij. Wij moesten alleen maar even een manier vinden om Francis de kans te geven met die mensen te kunnen spelen, zonder hen evenwel te storen tijdens de meditaties. Het six step win-win proces kan reuze eenvoudig zijn. Vrede kan eenvoudig zijn. En de houding die dat eenvoudig maakt begint bij op zijn minst één persoon die het licht kan zien dat ons allen tot het ene samensmelt. Zoals jij, bijvoorbeeld. Zoals nu. Richard Bolstad en Margot Hamblett zijn NLP trainers die practitioners opleiden tot instructeur voor hun internationale semenairs voor cooperatieve relaties: Transforming Communication. Literatuur lijst: Ardui, J. and Wrycza, P. "Unravelling Perceptual Positions", in NLP World, Vol. 1, No. 2, 1994, p 5-22 Bandler, R. and Grinder, J., Reframing, Real People Press, Moab, Utah, 1982 Bolstad, R. & Hamblett, M., Transforming Communication, Longman, Auckland, 1998A Bolstad, R. and Hamblett, M., "Transforming Conflict", in Anchor Point, Vol. 12, No. 3, March 1998, p and Anchor Point, Vol 12, No. 4, April 1998, p Derks, L., The Social Panorama Model, Son Repro Service BV, Eindhoven, 1998 Dotz, T., "An Interview With Robert McDonald" in Anchor Point, Vol 12, No. 2, Feb 1998, p Duncan, R., Selected Writings Of Mahatma Gandhi, Fontana, London, 1972 Gordon, T. Leader Effectiveness Training, Peter H. Wyden, New York, 1978 Te Ruru, "Specifying the miracle: Integrating Solution-Focused Approaches with NLP" in Anchor-Point, Vol. 12, No. 3, March 1998 Ury, W., Getting Past No, Century Business, London, 1991

9 Weeks, D., The Eight Essential Steps To Conflict Resolution, G.P. Putnam's Sons, New York, 1992 Weisbord, M.R. ed, Discovering Common Ground, Berret-Koehler, San Francisco, 1992 Weisbord, M.R. and Janoff, S., Future Search, Berrett-Koehler, San Francisco, 1995 Richard Bolstad 1997 Transformations International Consulting & Training Ltd.

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

De emotionele bankrekening

De emotionele bankrekening De emotionele bankrekening Een uiterst praktische, nuttige manier om dit hele idee van proactiviteit en de cirkel van invloed te begrijpen en toe te passen is via de metafoor van de emotionele bankrekening.

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Bijbel voor Kinderen presenteert DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Mijn gelijk en ons geluk

Mijn gelijk en ons geluk 1 Mijn gelijk en ons geluk Een model voor bezinning op het omgaan met verscheidenheid in de gemeente Als de kerkenraad besluit tot het starten van een bezinningsproject over omgaan met verscheidenheid,

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

De kracht van reflecteren

De kracht van reflecteren 28 test en techniek in beeld Motivational Interviewing deel 5 De kracht van reflecteren Speciaal voor Fysiopraxis schrijven Stijn van Merendonk, Mirjam Hulsenboom en Albertina Poelgeest een vijfdelige

Nadere informatie

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking.

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking. Hoe je hier mee om wilt gaan? Zou het in de vorm van een aantal lessen doen Uit het verhaal kun je zelf vragen bedenken voor een bespreking met de catechisanten. Zie dit als een aanzetje Ben ik iets vergeten

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule Werkboek Inhoudsopgave: 1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule 2. Het H.A.R.T. model 2.1. H.A.R.T. staat voor: 2.1.1. Mijn verhaal over oprechte communicatie 2.1.1: Hoofd Gebruik de rest van deze

Nadere informatie

MODULE #7 CORE PURPOSE

MODULE #7 CORE PURPOSE MODULE #7 CORE PURPOSE Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je de

Nadere informatie

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Leugen en waarheid Gedachten over de film Een man heeft in zijn leven allen maar minachting en afwijzing meegemaakt. Hij is zo anders als al de mensen om hem heen.

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Parabel geschreven door Neale Donald Walsch Ergens in de tijd was er een Zieltje, dat tegen God zei: Ik weet wie ik ben! God zei: Dat is heel mooi. Wie ben

Nadere informatie

JEZUS IS MIJN SUPERHELD

JEZUS IS MIJN SUPERHELD JEZUS IS MIJN SUPERHELD NAAM Studielessen voor 4-7 jarigen. Mei 2005 Deze lessen zijn geschreven door Beryl Voorhoeve, Judith Maarsen De lessen zijn geschreven om te gebruiken in kleine Bijbelstudie groepen

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen

DOPEN. Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t. Geloven = dopen Th ema s N i e u w L e v e n M a as tri ch t DOPEN Geloven = dopen Op veel plekken in de bijbel wordt gesproken over dopen. Maar als je onbekend bent met dopen, waar moet je dan beginnen? We hopen dat

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

EEN TEMPELLEIDER KOMT OP BEZOEK BIJ JEZUS

EEN TEMPELLEIDER KOMT OP BEZOEK BIJ JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert EEN TEMPELLEIDER KOMT OP BEZOEK BIJ JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door:

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

Jezus maakt mensen gelukkig

Jezus maakt mensen gelukkig Eerste Communieproject 33 Jezus maakt mensen gelukkig Jezus doet wonderen In les 5 hebben we geleerd dat God onze Vader is. Wij zijn allemaal zijn kinderen. Alle mensen zijn broertjes en zusjes van elkaar!

Nadere informatie

Als wij dit soort vragen stellen dan gaan wij uit van de talenten en mogelijkheden van cliënten.

Als wij dit soort vragen stellen dan gaan wij uit van de talenten en mogelijkheden van cliënten. Hand-out Workshop oplossingsgericht gesprekvoeren. Wat is oplossingsgericht werken? Volgens Mahlberg&Sjöblom (2011) wordt er over het algemeen uit gegaan van een probleem gerichte benadering. Een probleem

Nadere informatie

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is:

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Mijn gezinsvoogd werkt bij de William Schrikker Jeugdbescherming. Wat een toestand, zeg! Wat gebeurt

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Grenzen stellen Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Grenzen stellen Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich bewust van de grenzen die zij stellen als het gaat om vakantie, relaties, alcohol/drugs en geloof. Ouders bespreken welke grenzen hun kinderen opzoeken rondom deze thema

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op,

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op, Het team Hé, broeder, Kan ik je even spreken? Ja, wacht even, oké, oké, ja, zeg het maar. Nou, ja, het zit eigenlijk zo: je hebt mij heel erg pijn gedaan. O? Ja. Ik heb één van je oude toespraken beluisterd.

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Spiritueel dagboek. Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits

Spiritueel dagboek. Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits Spiritueel dagboek Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits Voorwoord: Een spiritueel dagboek 5 Waarom een spiritueel dagboek? 7 Om bewuster te leven en te handelen Aandachtspunten

Nadere informatie

Tietel slide. Titel slide 2 Module 2. tekst. Beïnvloeden. Juni 2014. Trainers: Sarah Strübin en Willem Ezerman ALFABEELD ORGANISATIEONTWIKKELING

Tietel slide. Titel slide 2 Module 2. tekst. Beïnvloeden. Juni 2014. Trainers: Sarah Strübin en Willem Ezerman ALFABEELD ORGANISATIEONTWIKKELING Tietel slide Titel slide 2 Module 2 tekst Beïnvloeden Juni 2014 Trainers: Sarah Strübin en Willem Ezerman ALFABEELD ORGANISATIEONTWIKKELING Beïnvloeden Programma 2014 Beïnvloeden Programma module 2 09.00

Nadere informatie

LES 2. De reus en de steen. Sabbat

LES 2. De reus en de steen. Sabbat Sabbat Doe Leer de powertext. De reus en de steen Denk aan een keer toen je gestuurd werd voor een speciale booodschap. Was het iets dat graag wilde doen of had je er geen zin in? Liep het heel anders

Nadere informatie

Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten.

Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten. Kan het anders? (Uit: Kompas) Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten. Behandelende onderwerpen het recht veilig in vrijheid te leven het recht op respect

Nadere informatie

EEN MAN DOOR GOD GESTUURD

EEN MAN DOOR GOD GESTUURD Bijbel voor Kinderen presenteert EEN MAN DOOR GOD GESTUURD Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Training Within Industry - Job Instruction

Training Within Industry - Job Instruction Training Within Industry - Job Instruction Inleiding In veel bedrijven worden problemen opgelost door doelgericht aan die problemen te werken. Achteraf hadden deze problemen voorkomen kunnen worden, door

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

GODSBEELDEN BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

GODSBEELDEN BIJBELSTUDIE VGSU BLOK GODSBEELDEN BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 7 Avond 2... 8 Avond 3... 9 Avond 4... 10 3 4 INLEIDING Een relatie hebben met iemand is een abstract begrip, maar toch

Nadere informatie

Coalitielid met hart en ziel

Coalitielid met hart en ziel Coalitielid met hart en ziel Samenwerken vind ik belangrijk omdat... Peter Rooze 29 januari 2011 Teambuilding en samenwerking. Resultaten: 1. Kennismaking met - motieven van - collega s. 2. Betere samenwerking.

Nadere informatie

Deel je leven rond de maaltijd

Deel je leven rond de maaltijd Deel je leven rond de maaltijd opzet voor zes bijeenkomsten Geloven is geen theoretische aangelegenheid, het raakt en verandert het leven elke dag. Maar hoe wordt dat zichtbaar in het dagelijks leven?

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

Refrein: Als het regent in jouw hart en je kunt alleen maar huilen, kom dan bij me, hou me vast, in mijn armen mag je schuilen.

Refrein: Als het regent in jouw hart en je kunt alleen maar huilen, kom dan bij me, hou me vast, in mijn armen mag je schuilen. Ellen en Patrick Nooit meer je stem, nooit meer je lach, Alles gaat terug, naar die éne dag. De pijn vanbinnen, het doet zo n zeer, Ze zeggen dat het mindert, maar wanneer... Intredelied: M n oma is gestorven

Nadere informatie

screensh Spreken met je Vader Het gebed dat Jezus leert Wie bidt tot wie?

screensh Spreken met je Vader Het gebed dat Jezus leert Wie bidt tot wie? 110 Hoofdstuk 18 Bidden Ik probeer het wel: elke dag bidden, maar soms komt het er gewoon niet van. Vaak weet ik niet goed wat ik moet bidden. En hoort God me wel? Doet Hij wel iets met mijn gebed? screensh

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Module 3. Aanleren. Tekstboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar.

Module 3. Aanleren. Tekstboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar. Module 3. Aanleren. Dag 18. Je nieuwe geest neurologisch. Zoals je gisteren al las gaan we de komende 11 dagen de energie van je nieuwe geest opbouwen. Gisteren ben je hiermee begonnen door de emotionele

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2

Cursus Spirituele en Mediamieke Ontwikkeling 2 NIEUWSBRIEF 14 februari 2015 1 Lieve mensen, Iedere dag is een dag van de liefde, om degenen om je heen te vertellen hoeveel je van ze houdt, het leven in je hart te koesteren en te genieten van de grote

Nadere informatie

Omgaan met ongewenst gedrag van een medewerker

Omgaan met ongewenst gedrag van een medewerker Omgaan met ongewenst gedrag van een medewerker Praktijkgerichte ebooks voor Leidinggevenden Een beproefde methodiek om ongewenst gedrag van een medewerker te doen ophouden zonder zijn/haar reptielenbrein

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Ont - moeten. www.psysense.be

Ont - moeten. www.psysense.be Ont - moeten www.psysense.be Definitie van relatie Een relatie is iets waarbij je geeft en neemt, je streeft naar een win/win situatie. Je toont een relatie in een gebaar. De gebaren zijn vaak oprechter

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

Waarden en competen-es. Katrien Baert Vincent Van Damme

Waarden en competen-es. Katrien Baert Vincent Van Damme Waarden en competen-es Katrien Baert Vincent Van Damme 1 Programma 1. What s in a name? Waarden Competenties Talenten definities, voorbeelden Waarden en talenten versus cultuur en competenties Het belang

Nadere informatie

ENKELE HULPMIDDELEN EN TIPS BIJ HET VOEREN VAN EEN GESPREK VOOR GESPREKSVOERDERS

ENKELE HULPMIDDELEN EN TIPS BIJ HET VOEREN VAN EEN GESPREK VOOR GESPREKSVOERDERS ENKELE HULPMIDDELEN EN TIPS BIJ HET VOEREN VAN EEN GESPREK VOOR GESPREKSVOERDERS Geef de voorbereidingsvragen aan je medewerkers enkele dagen voor het gesprek plaatsvindt Bereid jezelf goed voor door de

Nadere informatie

Een goede lezer wordt begrijpend. Een goede luisteraar wordt begrijpend.

Een goede lezer wordt begrijpend. Een goede luisteraar wordt begrijpend. Een goede lezer wordt begrijpend. Een goede luisteraar wordt begrijpend. Eerste druk, 2014 2014 Johanna de Vos isbn: 9789048432172 nur: 728 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel

Nadere informatie

Mijn naam is Susanne Meijer, Guasha / Massage Therapeut en Psychosociaal therapeut, wonende in Bergen op Zoom.

Mijn naam is Susanne Meijer, Guasha / Massage Therapeut en Psychosociaal therapeut, wonende in Bergen op Zoom. Even voorstellen Graag wil ik me aan u voorstellen Mijn naam is Susanne Meijer, Guasha / Massage Therapeut en Psychosociaal therapeut, wonende in Bergen op Zoom. Voordat ik aan mijn praktijk begon heb

Nadere informatie

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR Bijbel voor Kinderen presenteert Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Vier stromingen rondom paradigma s

Vier stromingen rondom paradigma s Vier stromingen rondom paradigma s De verdieping van het thema paradigma wordt hier langs vier stromingen nader uitgewerkt: (1) NLP neuro-linguïstisch programmeren (2) RET rationele effectiviteitstraining

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland.

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Een extra stap Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Datum: 16 april 2015 Rapportnummer: 2015/076 2 Klacht Verzoeker klaagt erover

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

De opleiding tot NLP Practitioner

De opleiding tot NLP Practitioner De opleiding tot NLP Practitioner Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP)? Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP ) wordt gedefinieerd als: de structuur van de subjectieve ervaring en wat daaruit verwacht

Nadere informatie

Karakter telt. Amsterdam

Karakter telt. Amsterdam Karakter telt. Amsterdam Linklaters Amsterdam. Linklaters is een vooraanstaand advocatenkantoor. Het behoort tot de Magic Circle in Londen en heeft kantoren over de hele wereld. Eén daarvan zit in Amsterdam.

Nadere informatie

Gelukkig en Vrij zonder Stress. Annelies Hilgers

Gelukkig en Vrij zonder Stress. Annelies Hilgers Gelukkig en Vrij zonder Stress Annelies Hilgers 1. Kijk uit voor stress... 3 2. Hoe beginnen?... 4 3. Ontspanning en Meditatie... 5 http://www.stopstressnu.nl 2 1. Kijk uit voor stress Je kent zeker wel

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Goede buren Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Voorganger: ds. Joke van der Neut Organist: Alex Hommel Orgelspel Welkom door ouderling van dienst Jan

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Waarom interculturalisatie moeilijker is dan het lijkt

Waarom interculturalisatie moeilijker is dan het lijkt Getuigenissen uit de praktijk Waarom interculturalisatie moeilijker is dan het lijkt Allochtone kinderen in de therapeutische praktijk, dat is niet nieuw. Al een aantal decennia is er aandacht voor dit

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 9

Inhoud. Inleiding... 9 Inhoud Inleiding.............................................................. 9 Hoofdstuk 1: Mindfulness introduceren................................. 15 Mindfulness ontdekken.......................................15

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Het verhaal van William Booth

Het verhaal van William Booth Lesmateriaal bij Het verhaal van William Booth Inhoudsopgave Geroepen om te dienen woordzoeker 3 Graaf in het verhaal! 4 Graaf dieper 5 Gods weg doolhof 6 Nieuw leven interview 7 Het Leger des Heils verspreid

Nadere informatie

GODS BELOFTE AAN ABRAHAM

GODS BELOFTE AAN ABRAHAM Bijbel voor Kinderen presenteert GODS BELOFTE AAN ABRAHAM Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk?

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk? 25 december 2015 1 e Kerstdag Sixtuskerk te Sexbierum Ds. A.J. (Anneke) Wouda Teksten: Hebr. 1:1-6 en Lucas 2: 15-21 Geliefden van God, gemeente van Christus, Kerstochtend 2015 U zit midden in een kerstviering,

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Kingdom Faith Cursus KF02 ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Colin Urquhart ----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Presentatie voor: MOC Schilderswijk te Den Haag Datum: 22 januari 2015

Presentatie voor: MOC Schilderswijk te Den Haag Datum: 22 januari 2015 Presentatie voor: MOC Schilderswijk te Den Haag Datum: 22 januari 2015 Door: Dick Keus Programma Vragen: 1. Wat vind je het mooiste aan jouw religie? 2. Hoe merk je dat / heeft dat invloed op je dagelijks

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

BEMIDDELINGSOVEREENKOMST. mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer],

BEMIDDELINGSOVEREENKOMST. mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer], BEMIDDELINGSOVEREENKOMST De ondergetekenden: mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer], en de partners: [naam en achternaam],

Nadere informatie

8-stappen ONTDEK-JEZELF

8-stappen ONTDEK-JEZELF 8-stappen ONTDEK-JEZELF SCHATKAART #rust #richting #route VOORWOORD Als klein jongetje droomde ik al van het avontuur. Dat ik in mijn avonturenmobiel niet alleen de wereld, maar vooral mezelf zou ontdekken.

Nadere informatie