Ruig land. De Oostvaardersplassen: lekker wild maar vlak bij de stad

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ruig land. De Oostvaardersplassen: lekker wild maar vlak bij de stad"

Transcriptie

1 Ruig land De Oostvaardersplassen: lekker wild maar vlak bij de stad Ingeklemd tussen Lelystad en Almere ligt een ruig, ongerept gebied waar de natuur volledig de baas is. In de Oostvaardersplassen leven kuddes runderen, paarden, herten en vossen in het wild alsof het een Afrikaanse savanne is. Dit stukje gecreëerde wildernis laat zien hoe ons land er duizenden jaren geleden uit moet hebben gezien. 110 _ Naar buiten-boek _ 111

2 Hier heb je een spannend oergevoel dat je nergens anders in Nederland vindt Eind vorig jaar stond er in het tijdschrift The New Yorker een heel mooi artikel over onze eigen Oost vaardersplassen. Toch leuk en bijzonder dat ze aandacht hebben voor een stuk Flevopolder in een land waar ze verwend zijn met de Everglades, Yellowstone National Park, de Grand Canyon en de Niagara Falls, om maar wat te noemen. En het was niet het eerste verhaal over dit unieke natuurgebied in de internationale pers. Wat wereldwijd vooral verbazing en bewondering wekt, is dat zulke pure wildernis kan bestaan in een dichtbevolkt land als Nederland. En vooral ook dat het wildernis is die minder dan vijftig jaar geleden door inpoldering is ontstaan, in een nieuw kleimoeras. Boswachter Jan Griekspoor is blij met alle positieve aandacht voor zijn geliefde Oostvaardersplassen. Voor veel mensen is het gebied nog onbekend terrein, al komt daar in september waar schijnlijk verandering in als de spectaculaire natuurfilm De nieuwe wildernis in de bioscoop komt. Hiervoor werden de Oostvaarders plassen een jaar lang gefilmd. Maar voor nu neemt Jan Griekspoor ons graag mee op safari. Want zo voelt het echt als je hier met een jeep door het uitgestrekte gebied van zo n vijf bij twaalf kilometer rijdt. De grote vijf Als je de big five van de Oostvaardersplassen zou moeten noemen de beesten die je gezien wilt hebben dan zijn dat Heckrunderen, de konikpaarden, de edelherten, de zeearend en de visarend. Hoewel fervente dierenspotters juist ook jagen op kleinere soorten. De zeearend is natuurlijk heel indrukwekkend met zijn spanwijdte van bijna drie meter, vertelt Griekspoor, terwijl er net een havik, een buizerd én een kiekendief opvliegen voor de jeep. Hé, dat is ook bijzonder, om die alle drie in één keer te zien! reageert de boswachter. Maar wat ik wilde zeggen: de blauwborst is bijvoorbeeld een mooi vogeltje om af te vinken op je lijstje, net als de roerdomp en het baard mannetje. Die laatste vogel maakt een heel leuk geluid, alsof je 'De paarden leven hier volgens hun natuurlijke cyclus. We voeren niet bij. Als paarden een extreme winter niet doorkomen: het zij zo' met een lepeltje tegen een glaasje tikt. Wil je de arenden zien, dan moet je geduld en geluk hebben, maar naar de runderen, paarden en herten hoef je hier niet bepaald te zoeken. Wat de Oostvaardersplassen zo adembenemend maakt, is dat er juist zo 112 _ Naar buiten-boek _ 113

3 enorm veel van deze beesten zijn. Honderden, zelfs duizenden. En omdat het hier open gebied is met alleen wat bosschages en riet, zie je goed hoe de Heckrunderen, konikpaarden en edelherten in enorme kuddes over de vlakte zwerven, terwijl de roofvogels erboven cirkelen, grote kolonies grauwe ganzen voorbij vliegen en soms een stralend witte zilverreiger of een koppel zwanen het luchtruim doorkruist. De vergelijking met de Afrikaanse savanne waar grote hordes gnoes, zebra s en gazelles grazen, dringt zich al snel op als je hier bent. De Serengeti in de polder werd het hier zelfs al genoemd. Dat geeft echt een spannend oergevoel dat je nergens anders in Nederland vindt. Jan: Grote grazers en bijzondere vogeltjes, roofdieren en prooidieren, leven en dood: het is hier allemaal aanwezig. Alleen al de omvang van het gebied is ongekend voor ons land. Zesduizend hectare pure, ongerepte natuur en verder niets. Kijk! Daar sluipt een vos bij de waterrand. Hij aast zeker op die eenden. Het kasteel van de arend Even later doemt een groep van bijna honderd herten op, sommige liggen, andere staan. De mannetjes dragen imposante geweien op hun hoofd. Eerst kijken ze je met z n allen aan, om zich dan opeens allemaal tegelijk om te draaien en weg te sprinten. Wow, dat is sensationeel, om in zo veel hertenogen te staren en dan die hele kudde plots in beweging te zien komen. De kracht die zo n groep grote beesten uitstraalt, is bijna voelbaar. Elk jaar werpen de mannetjes hun gewei af en groeit er een nieuw. Wist je dat dit on geveer net zo veel energie kost als een hinde nodig heeft om een kalf op de wereld te zetten? Wat dat betreft is het in de hertenwereld eerlijker verdeeld dan bij de mens Nog zo n bijzondere ervaring is het zien van duizenden grauwe ganzen die op het ene moment nog rustig met hun snavel in het gras zitten en het volgende moment massaal opvliegen en de hemel grijs kleuren. De reigers zeilen over blinkende meren, de roerdompen staan bij een donkere plas; en in de uiterwaarden galopperen de paarden met golvende staarten over golvend gras Uit Landschap van Hendrik Marsman 114 _ Naar buiten-boek _ 115

4 Tijdens het filmen van De Nieuwe Wildernis, een productie van EMS FILMS. Uitkijktips van de boswachter Buiten excursies zijn de Oostvaardersplassen nagenoeg ontoegankelijk. Maar je kunt er wel degelijk van genieten, namelijk aan de randen, bijvoorbeeld op de vogelboulevards, dat is absoluut de moeite waard. Er zijn twintig uitkijkposten, binnen en buiten. Hier een paar favoriete plekken van Jan Griekspoor: Jan van de Boschbult: geregeld mooi uitzicht over de herten, paarden en grauwe ganzen Praambult: vaak een goed zicht op de kuddes Knardijk: mooie vogelboulevard, met een prachtig pad naar vogelkijkhut De Grauwe Gans, waar je kans hebt het baardmannetje en de roerdomp te zien De Driehoek en observatiepost Zeearend, achter Buitencentrum Oostvaardersplassen: hier kun je wat verder het gebied in lopen en de konik paarden tegen het lijf lopen De fietsronde: je kunt om het hele gebied heen fietsen over de vogelboulevards en de dijk langs het Markermeer, een spectaculaire tocht van 32 kilometer Bij Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders kun je koffie drinken en iets eten en er staan verrekijkers Deoostvaarders.nl De boswachter pakt snel zijn kijker: Misschien dat een zeearend ze heeft opgeschrikt. Sinds enkele jaren hebben we een broedend paar, dat hier uit zichzelf is neer gestreken. Sinds de Middeleeuwen is dat niet meer gebeurd in ons land, echt een ontzettend mooie verrassing dus. Er komen hier in het najaar ook wel visarenden, maar tot nu zijn ze jammer genoeg niet gebleven om te broeden. De zeearenden komen deze dag niet in beeld, maar wel het kasteel van een nest dat ze maakten in een dode boom achter een rietkraag; de twee roofvogels zijn in alles het koningskoppel van deze plassen. Dat is het oude nest van het paar. We hadden net vlak bij een observatiehut gebouwd voor de filmploeg, toen ze besloten om ergens anders in het gebied aan een nieuw nest te beginnen. De filmmakers hebben heel wat geduld moeten opbrengen hier, maar het resultaat heeft zelfs mij verrast. De film laat je echt meekijken met de dieren, dat geeft een heel ander perspectief op de natuur. Prachtig! Paarden zonder naam Een paar jaar geleden hebben ook bevers de Oostvaardersplassen ontdekt. Er leven er nu een stuk of dertig. Het is het zoveelste bewijs dat het beheer van de plassen een geslaagd experiment is. Want een experiment was het in het begin beslist, om de natuur hier helemaal vrij spel te geven. Dat heeft in het ver leden ook heftige kritiek opgeleverd. Bijvoorbeeld omdat de runderen en paarden niet worden bijgevoerd in de winter. Het is heel makkelijk om een foto van een konikpaard dat aan het eind van de winter vermagerd is te presenteren als een geval van dierenleed, vertelt Griekspoor. Dat is pure onwetendheid. De paarden leven hier volgens hun natuurlijke cyclus. In de herfst en de zomer eten ze zo veel ze kunnen om een vetreserve op te bouwen, dan zijn ze zo dik dat sommige mensen denken dat ze drachtig zijn. In de winter, als voedsel schaars is, bewegen de dieren zich traag en sloom om energie te besparen en gebruiken ze hun Alleen al de omvang van het gebied is ongekend voor ons land hectare pure, ongerepte natuur 116 _ Naar buiten-boek _ 117

5 TEKST CHRIS MUYRES BEELD Ruben Smit en ems films vet om van te leven. Natuurlijk zijn er paarden die te weinig reserves hebben om een extreme winter door te komen. Het zij zo. We laten ze ook echt niet onnodig lijden als we zien dat ze het niet gaan redden. Maar de rest van de paarden die in de ogen van buitenstaanders mager het voorjaar in gaan, zijn feitelijk kerngezond. In onze kudde van 1100 paarden loopt geen enkel ziek dier! Terwijl we ze niet ontwormen en verder ook geen enkele medicatie geven. Nooit. We geven de paarden trouwens niet eens namen. Manegehouders en paardenfokkers die hier komen kijken, geloven vaak niet dat het op deze manier kan en zijn totaal verbaasd als ze de prachtige kudde zien. De beesten hebben een fantastisch leven in alle vrijheid. Kijk, de zwakke dieren worden niet oud en planten zich dus ook niet voort. Maar dat is zoals het hoort. Daardoor is de kudde in de loop van de jaren alleen maar sterker geworden. Dromen van wolven Wat hoopt de boswachter dat de toekomst gaat brengen? Het zou mooi zijn als de verbinding met de Veluwe, die op het laatste moment niet is doorgegaan, er alsnog komt. Dan kunnen dieren van het ene naar het andere natuurgebied oversteken en hebben ze een veel groter leefdomein. Misschien komen er dan ook wel wilde zwijnen hiernaartoe. Verder hoop ik dat visarenden komen broeden en wat ik ook prachtig zou vinden, is als de wolf en de lynx op deze plek in Nederland zouden kunnen terugkeren. Zoals de Oostvaardersplassen nu zijn, zag heel ons land er duizenden jaren geleden uit en die dieren horen daar ook bij. Ongelooflijk toch, dat je hier zo ver terugkijkt in de tijd, op land dat vijftig jaar geleden nog niet eens bestond. De Franse filosoof Voltaire schreef in de achttiende eeuw al: God schiep de wereld, behalve Nederland. Dat liet hij over aan de Nederlanders zelf. Nu zijn we erin geslaagd zelfs nieuwe wildernis te vormen uit klei. Wat zou Voltaire hebben gezegd als hij dat had gezien? Waar een crisis goed voor is Zonder de oliecrisis van de jaren zeventig waren de Oostvaardersplassen er waarschijnlijk niet geweest. Op deze plek in de Flevopolder was namelijk een industrie gebied gepland. De crisis vertraagde de zaak en het moerasgebied verwilderde letterlijk, doordat allerlei bijzondere vogels en andere dieren zich er verrassend goed thuis voelden. Natuurbeschermers gingen zich ervoor inzetten en de rest is geschiedenis. Bezoekersadres: Buitencentrum Oostvaardersplassen Kitsweg 1, Lelystad Websites: Staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/ oostvaardersplassen.aspx Oostvaardersplassen.wordpress.com Denieuwewildernis.nl 118 _ Naar buiten-boek _ 119

doorbijten WERKBLAD 1. DIEETWENSEN 2. VETMESTEN EN AFVALLEN

doorbijten WERKBLAD 1. DIEETWENSEN 2. VETMESTEN EN AFVALLEN WERKLD 1 doorbijten Naam: Groep: 1. DIEETWENSEN ekijk de clip Een ander dieet ja of nee? In het clipje zie je twee vogels, het baardmannetje en de ijsvogel. Vul de tabel in. Vogel Eet in de zomer Eet in

Nadere informatie

Op de afgesproken plek langs de Knardijk te Lelystad ontmoette ik Jacobien en Annelies omstreeks uur.

Op de afgesproken plek langs de Knardijk te Lelystad ontmoette ik Jacobien en Annelies omstreeks uur. Avondexcursie Oostvaardersplassen, 23 mei 2017 Gids: Pim Op de afgesproken plek langs de Knardijk te Lelystad ontmoette ik Jacobien en Annelies omstreeks 18.00 uur. We maakten eerst een wandeling naar

Nadere informatie

Struinen door De Stille Kern

Struinen door De Stille Kern 58 Horsterwold Struinen door De Stille Kern Een 900 hectare groot natuurgebied waar natuurlijke processen volop de ruimte krijgen. Het gebied wordt begraasd door een kudde konikpaarden, die zorgen voor

Nadere informatie

Zondag 6 november 2016: Middagexcursie in de Oostvaardersplassen.

Zondag 6 november 2016: Middagexcursie in de Oostvaardersplassen. Zondag 6 november 2016: Middagexcursie in de Oostvaardersplassen. Gids: Pim Julsing In de ochtend viel de regen nog met bakken uit de lucht, maar toen ik om 11.45 uur Celine en haar vader ontmoette klaarde

Nadere informatie

Dagtocht Oostvaardersplassen

Dagtocht Oostvaardersplassen Dagtocht Oostvaardersplassen 19 juni 2016 Biodiversiteit Op 19 juni vertrokken we met zijn dertienen om 07:45 uur richting Oostvaardersplassen. Het is een kleine twee uur rijden en kwamen dus op tijd aan

Nadere informatie

New Land: uit de zee herrezen provincie

New Land: uit de zee herrezen provincie FEATURE: NEW-LAND Pagina 2 van 5 PRESS FEATURE New Land: uit de zee herrezen provincie Unieke natuur, architectuur en geschiedenis in de grootste polder ter wereld. Het verhaal van Nederlands nieuwe land

Nadere informatie

Donderdag 19 mei 2016: Avondexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim

Donderdag 19 mei 2016: Avondexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim Donderdag 19 mei 2016: Avondexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim Om 18.15 uur trof ik mijn enthousiaste excursiedeelnemers uit het Nood Hollandse Uitgeest. We reden allereerst naar de Grote praambult

Nadere informatie

Op pad met de Moeflon, een lesbrief over moeflons en hun leefomgeving op De Hoge Veluwe.

Op pad met de Moeflon, een lesbrief over moeflons en hun leefomgeving op De Hoge Veluwe. Op pad met de Moeflon, een lesbrief over moeflons en hun leefomgeving op De Hoge Veluwe. 1 Hallo jongens en meisjes, Het kan zomaar gebeuren dat je bij een wandeling door de bossen van Het Nationale Park

Nadere informatie

De Kraanvogel. Kansen voor kraanvogels in Limburg en Brabant

De Kraanvogel. Kansen voor kraanvogels in Limburg en Brabant De Kraanvogel Kansen voor kraanvogels in Limburg en Brabant De kraanvogel komt er aan! Binnen een paar jaar zouden ze zo maar in Brabant en Limburg kunnen broeden. Stel je voor, staand aan de rand van

Nadere informatie

Weidevogels en watervogels

Weidevogels en watervogels Dia 1 Zorg dat het geluid aan staat! en watervogels Deze powerpoint begint met het lied van Syb van de Ploeg over onze nationale vogel: de grutto. Gewoon afspelen en dan vragen wat de kinderen gezien en

Nadere informatie

kuddedieren WERKBLAD 1. EEN GROTE FAMILIE VADER JEROEN KIND 1 ROBIN KIND 2 REBECCA KONIJN: PHOXY MOEDER ILSE

kuddedieren WERKBLAD 1. EEN GROTE FAMILIE VADER JEROEN KIND 1 ROBIN KIND 2 REBECCA KONIJN: PHOXY MOEDER ILSE WERKLD 1 kuddedieren Naam: Groep: 1. EEN GROTE FMILIE ekijk de clip Koniks in een familiegroep. Koniks leven in grote kuddes, met verschillende paardenfamilies. Er zijn twee leiders in een familiegroep.

Nadere informatie

moerasbos nat grasland en poelen Droog grasland en bosschages

moerasbos nat grasland en poelen Droog grasland en bosschages moerasbos De hoogst gelegen delen in de plassen hebben een natuurlijk wilgenbos als begroeiing. Gekiemd in 1968-1 970 zijn deze wilgen nu op de top wat omvang betreft. Een deel is al afgestorven door het

Nadere informatie

BUURTVERENIGING "NIEUWE MEER" 20 JAAR!

BUURTVERENIGING NIEUWE MEER 20 JAAR! BUURTVERENIGING "NIEUWE MEER" 20 JAAR! Redactie: Arien van Steenderen Anneke Eikelenboom Anouchka Bonnema Jan Snoep Eindredactie: Koos Bonnema Tekstverwerking: Sylvia Frenks-Fritscheck Omslag: Arien van

Nadere informatie

Werkblad Vogels in de Gement

Werkblad Vogels in de Gement Werkblad Vogels in de Gement Rinze de Wereldreiziger Rinze de Werelreiziger weet onwaarschijnlijk veel van vogels. Rinze is ook dol op de Gement, want daar zijn veel bijzondere vogelsoorten te zien. Bij

Nadere informatie

1. Nest. Opdracht. Hallo allemaal,

1. Nest. Opdracht. Hallo allemaal, 0 Hallo allemaal, Wat leuk dat jullie vandaag met mijn koffer op pad gaan! Mijn naam is Berend Buizerd. Ik woon in Weerribben-Wieden. Ik voel me hier heel goed thuis. Mijn belevenissen heb ik in dit boekje

Nadere informatie

Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN?

Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Excursie safaripark Beekse Bergen Docent: Klas: Naam (of naam groep) 2 Welkom in safaripark Beekse

Nadere informatie

Tijger. Een machtige streepjeskat

Tijger. Een machtige streepjeskat Tijger Een machtige streepjeskat Aan de manier waarop tijgers sluipen en op hun prooi afspringen, is goed te zien dat ze uit de familie van katachtigen komen. De tijger is binnen die familie zelfs de grootste

Nadere informatie

Opa Vogel in de Kalahari

Opa Vogel in de Kalahari Opa Vogel in de Kalahari Opa Vogel, wat hebben jullie in de Kalahari gedaan? We hebben weer lekker gekampeerd in ons tentje, soms gingen we in een tent-huisje, en we hebben een nieuwe auto, de Terios.

Nadere informatie

Verspreiding en foerageergedrag van grote grazers (Konikpaard en Gallowayrund) in de Millingerwaard

Verspreiding en foerageergedrag van grote grazers (Konikpaard en Gallowayrund) in de Millingerwaard Verspreiding en foerageergedrag van grote grazers (Konikpaard en Gallowayrund) in de Millingerwaard Auteurs: Bart Beekers (ARK Natuurontwikkeling, Coördinator Zoogdierenstudiegroep Floraen Faunawerkgroep

Nadere informatie

beeldverslag excursie Zuidlaardermeergebied VWG-Eelde-Paterswolde

beeldverslag excursie Zuidlaardermeergebied VWG-Eelde-Paterswolde beeldverslag excursie Zuidlaardermeergebied VWG-Eelde-Paterswolde 25 februari 2017 samenstelling: Sieds Rienks Waarnemingen: GEBIED: Onner- en Oostpolder, Hunzedal Organisatie/leiding/verslag: Sieds Rienks

Nadere informatie

Natuur en Cultuur. Dag 1 Maun

Natuur en Cultuur. Dag 1 Maun BOTSWANA SELF DRIVES Natuur en Cultuur Dag 1 Maun U haalt de 4x4 op bij het vliegveld en krijgt een uitgebreide 1-2 uur durende overdracht van de auto, de uitrusting en de route. Er is volop gelegenheid

Nadere informatie

WOLF. Huilend roofdier

WOLF. Huilend roofdier WOLF Huilend roofdier Wolven hebben vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die haar oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van

Limburgs Landschap. natuurboekje van Limburgs Landschap natuurboekje van lente 2014 Hoi! Spreeuwen zijn druktemakers. Ze kwetteren, fluiten en piepen. Ze kletsen samen heel wat af. En ze apen de gekste geluiden na. Denk je dat je een kikker

Nadere informatie

Toen we over het open veld wandelden zagen we een havik overvliegen en iets later vloog zelfs een tweede exemplaar over.

Toen we over het open veld wandelden zagen we een havik overvliegen en iets later vloog zelfs een tweede exemplaar over. Dagexcursie Naardermeer & Oostvaardersplassen Gids: Pim Julsing Weer: Tropisch rond de 30 graden! Langs de Verlengde Fortlaan te Naarden ontmoette ik klokslag 8.00 uur Karlijn. Ze had deze dagexcursie

Nadere informatie

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra.

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. AKTE I Scène 1 Op een open grasvlakte in Afrika zijn dieren aan het grazen. Een zebra, twee antilopen,

Nadere informatie

Planten en dieren in de duinen. Interactief verhaal

Planten en dieren in de duinen. Interactief verhaal Interactief verhaal Doel: Leerlingen kennen na de les een aantal belangrijke eigenschappen van planten en dieren. Konijnen leven, hazen niet. Konijnen zijn sprinters, hazen zijn lange afstand renners.

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Meer over de steenuilen. Even voorstellen. Hier wonen ze

Meer over de steenuilen. Even voorstellen. Hier wonen ze Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN?

WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Lesboek VMBO 3/4 & HAVO 3 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Excursie safaripark Beekse Bergen Docent: Klas: Naam (of naam groep) 2 Welkom in safaripark Beekse Bergen

Nadere informatie

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos NME-leerroute Vogels in het Wandelbos 7 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Rinze de Wereldreiziger Rinze weet onwaarschijnlijk veel over vogels. Rinze is ook dol op het Wandelbos

Nadere informatie

Saleghemse krekengebied Overview langs kreek met zijn prachtige rietkragen, weilanden en graanakkers langsheen oude dijken.

Saleghemse krekengebied Overview langs kreek met zijn prachtige rietkragen, weilanden en graanakkers langsheen oude dijken. Saleghemse krekengebied Overview langs kreek met zijn prachtige rietkragen, weilanden en graanakkers langsheen oude dijken. Hier zijn nog ontzettend mooie plekken die een sterke aantrekkingskracht hebben

Nadere informatie

Verslag grondploeg 2014

Verslag grondploeg 2014 Verslag grondploeg 2014 Op 3 en 4 november 2014 vond de jaarlijkse najaarstelling van de grote grazers in de Oostvaardersplassen plaats. Hiervoor gebruikte SBB wederom een helikopter, zoals bepaald in

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-12-2-b Lepelaars - informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Oostvaardersplassen: tijd voor een reset van de natuur

Oostvaardersplassen: tijd voor een reset van de natuur Ecologie: natuur heeft op zijn tijd een catastrofe nodig Oostvaardersplassen: tijd voor een reset van de natuur Aalscholverkolonie in natuurgebied de Oostvaardersplassen. Foto Ruben Smit / Hollandse Hoogte

Nadere informatie

Brandganzen in de Workumerwaard

Brandganzen in de Workumerwaard Brandganzen in de Workumerwaard foto Sieds Waarnemingen: GEBIED: Zuidwest Friesland DATUM: 22-11-2014 TIJD: WEER: hele dag Eerst bewolkt met wat regen, later lichter met zon; eerst vrij strakke ZO-wind,

Nadere informatie

De schaapskudde Een educatief programma voor groep 5 en 6 Handleiding Deel 3 Locatie Hoog-Buurlo

De schaapskudde Een educatief programma voor groep 5 en 6 Handleiding Deel 3 Locatie Hoog-Buurlo De schaapskudde Een educatief programma voor groep 5 en 6 Handleiding Deel 3 Locatie Hoog-Buurlo Inhoudsopgave Deel 3: De schaapskudde van Hoog-Buurlo 1. Aanmeldgegevens 2. Achtergrondinformatie Hoog-Buurlo

Nadere informatie

10 daagse Safari The Migration Special

10 daagse Safari The Migration Special 10 daagse Safari The Migration Special De Serengeti, het gebied waar zoveel natuurfilms worden gemaakt, is ongetwijfeld het beroemdste wildpark ter wereld en is op geen enkele manier te vergelijken met

Nadere informatie

WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN?

WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Lesboek dierverzorging WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Werkbladen dierverzorging E xscaufarrsipiaerk Beekse Bergen Docent: Klas: ep) Naam (of naam gro 2 Welkom

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Spreekbeurt de grote Toppereend

Spreekbeurt de grote Toppereend Ra,ra wie ben ik. Spreekbeurt de grote Toppereend Inleiding Ik doe mijn spreekbeurt over de grote toppereend. Omdat ik dit een hele mooie vogel vind. En omdat jullie misschien veel te weinig weten over

Nadere informatie

Lesboek onderbouw klas 1 & 2

Lesboek onderbouw klas 1 & 2 Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Werkbladen bovenbouw havo/vwo Werkbladen onderbouw klas 1 & 2 Welkom in safaripark Beekse Bergen Om ervoor te zorgen dat jullie een leuke

Nadere informatie

Maak je schoolplein vogelvriendelijk

Maak je schoolplein vogelvriendelijk Maak je schoolplein vogelvriendelijk Leerlijn: kinderen leren vanuit het perspectief van vogels nadenken over hun omgeving. Wat hebben vogels nodig om te overleven? Schuilmogelijkheden, nestmogelijkheid,

Nadere informatie

Romantiek. in een sprookjeslandschap. Op een boogscheut van het. drukke Gent treffen we het. Park van Beervelde aan. Wanneer we het domein

Romantiek. in een sprookjeslandschap. Op een boogscheut van het. drukke Gent treffen we het. Park van Beervelde aan. Wanneer we het domein Romantiek in een sprookjeslandschap Tekst: Fanny Storms Fotografie: Park van Beervelde Op een boogscheut van het drukke Gent treffen we het Park van Beervelde aan. Wanneer we het domein betreden worden

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe en thema Schema groepjes en opdrachten bij vorm 2: elke opdracht vaste begeleider Groepje 1: spechten Groepje 2: muizen Groepje 3: vossen Groepje 4: eekhoorns Groepje 5: egels Kleine beestjes + voedselketens

Nadere informatie

Marcel Vossestein, voormalig voorzitter Natuurbeschermingscommissie KNNV

Marcel Vossestein, voormalig voorzitter Natuurbeschermingscommissie KNNV N a t u u r l i j ke s te r f te ( o n ) m e n s e l i j k? Marcel, voormalig voorzitter Natuurbeschermingscommissie KNNV Natuurlijke Natuurlijke sterfte (on)menselijk?, zoektocht in het schemergebied

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Eend Inleiding Ik hou mijn werkstuk over eenden omdat ik het leuke dieren vind en ik wil er wat over leren. Dit wil ik er over weten: Wat doen eenden de hele dag? Wat eten eenden? Wat voor soorten eenden

Nadere informatie

Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren?

Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren? Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren? Groep Dit werkblad is geschikt voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Introductie en instructie voor de leerkracht Middels deze

Nadere informatie

Botswana met kinderen

Botswana met kinderen Botswana met kinderen Dag 1 Maun Jullie worden opgehaald van het vliegveld en naar een eenvoudig chalet gebracht, zo n 14 km buiten Maun. s Middags een korte introductie over het kamp waar jullie de komende

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE VMBO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK SPOREN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen hier

Nadere informatie

DE WOLF. Huilend roofdier

DE WOLF. Huilend roofdier DE WOLF Huilend roofdier De wolf heeft vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum DE HUMBOLDT PINGUÏN Een levend kostuum Er zijn verschillende soorten pinguïns. Die verschillen maar weinig van elkaar. Ze hebben immers allemaal een donkere rug en een witte buik. Toch zie je, als je goed

Nadere informatie

9 Daagse Camp-Safari Budget

9 Daagse Camp-Safari Budget 9 Daagse Camp-Safari Budget Een voordelige manier om de nationale parken in Tanzania te bezoeken is door tijdens de safari de nachten kamperend door te brengen. Tijdens de Safari reist u naast uw gids

Nadere informatie

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT LACHDUIF VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT LACHDUIF VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT LACHDUIF VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE LACHDUIF BIJ ELKAAR

Nadere informatie

Welke uilen en roofvogels zijn dat?

Welke uilen en roofvogels zijn dat? . Welke uilen en roofvogels zijn dat? De vogels zijn volgens de kleurcode onderverdeeld in de volgende groepen: Uilen 10 Valken 30 Overige roofvogels 46 Extra: Vliegsilhouet van de belangrijkste soorten

Nadere informatie

Enquête 'De Nieuwe Wildernis' van de Oostvaardersplassen. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Enquête 'De Nieuwe Wildernis' van de Oostvaardersplassen. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Vragenlijst...2 1 Wat zie je als oplossing voor de sterfte van de grote grazers tijdens de winter?...2 2 Wat moet er gebeuren op de lange termijn?...3 3 Hoeveel hectare denk je dat

Nadere informatie

Winterlaarzenpad Harderbroek Groep 6, 7, 8 Leerkrachtenbrief

Winterlaarzenpad Harderbroek Groep 6, 7, 8 Leerkrachtenbrief Winterlaarzenpad Harderbroek Groep 6, 7, 8 Leerkrachtenbrief Deze buitenles is samengesteld door: De Hortus, Centrum voor Natuur en Milieu Melis Stokelaan 93 3842 GL Harderwijk 0341-427406 info@hortusharderwijk.nl

Nadere informatie

Dood doet leven! Ruimte voor grote aaseters. Auteurs: Elma Duijndam en Hettie Meertens, werkzaam bij ARK Natuurontwikkeling

Dood doet leven! Ruimte voor grote aaseters. Auteurs: Elma Duijndam en Hettie Meertens, werkzaam bij ARK Natuurontwikkeling Dood doet leven! Ruimte voor grote aaseters TITEL: DOOD DOET LEVEN Auteurs: Elma Duijndam en Hettie Meertens, werkzaam bij ARK Natuurontwikkeling KADER Voor wie? Middenbouw - binnenles en onderzoeksles

Nadere informatie

Lesboek dierverzorging

Lesboek dierverzorging Lesboek dierverzorging WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Werkbladen bovenbouw havo/vwo Werkbladen dierverzorging Welkom in safaripark Beekse Bergen Om ervoor te zorgen dat jullie een leuke en leerzame

Nadere informatie

Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek. Februari 2014

Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek. Februari 2014 Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek Februari 2014 Het is begonnen. Misschien iets vroeger dan anders, maar de laatste zonnige dagen levert al baltsgedrag op van buizerds. Het is dan ook deze soort

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Honden Als je aan mensen vraagt wat hun lievelingsdier is, noemen veel mensen de hond. Honden zijn namelijk niet alleen lieve en mooie beesten, maar ook erg geschikt als huisdier. Er zijn erg veel verschillende

Nadere informatie

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers Nieuws brief Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de De Biesboschonderzoekers De laatste paar maanden hebben we weer interessante activiteiten ondernomen. Hiervan eerst weer wat korte verslagen.

Nadere informatie

Investeerdersforum sustainable food & nutrition

Investeerdersforum sustainable food & nutrition nodigt u uit voor Investeerdersforum sustainable food & nutrition woensdag 19 juni 2013 10.00 tot 17.30 Natuurbelevingcentrum De Oostvaardersplassen, Almere-Buiten Meld u nu aan via info@pulsarnetworkcapital.com

Nadere informatie

Kampeerreis Kenia en Tanzania, 22 dagen

Kampeerreis Kenia en Tanzania, 22 dagen Kampeerreis Kenia en Tanzania, 22 dagen De Safaritruck Hiermee rijden we 3 weken rond over wegen en zandpaden, door nationale parken en dorpen De "wegen" Samburu krijger De samburu is een nomadisch volk

Nadere informatie

Voorbereiding op de Eerste heilige Communie R.K. Parochie van de H.Dionysius Heerhugowaard

Voorbereiding op de Eerste heilige Communie R.K. Parochie van de H.Dionysius Heerhugowaard Voorbereiding op de Eerste heilige Communie 2017-2018 R.K. Parochie van de H.Dionysius Heerhugowaard Eerste Communieproject - les 1 2 DIT BEN IK De volgende bladzijde gaat over jou! Vraag aan papa of mama

Nadere informatie

Werkstuk wizard Hulpvragen

Werkstuk wizard Hulpvragen Hulpvragen Hulpvragen dieren Waarnemen Hoe ziet het dier eruit? Hoe beweegt het dier? Welke geluiden maakt het dier? Hoe voelt het dier aan? Hoe reageert het dier op je? Hoe neemt het dier waar? Leven

Nadere informatie

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincie Utrecht. Iedereen die in Utrecht

Nadere informatie

routes Mooie natuur Nationale Parken Makkelijk fietsen via knooppunten NATIONALE PARKEN afstanden tussen 25 en 55 km FIETS LANGS EN DOOR 12

routes Mooie natuur Nationale Parken Makkelijk fietsen via knooppunten NATIONALE PARKEN afstanden tussen 25 en 55 km FIETS LANGS EN DOOR 12 NR. 03 / 2014 fiets routes afstanden tussen 25 en 55 km Makkelijk fietsen via knooppunten FIETS LANGS EN DOOR 12 Nationale Parken 12 NATIONALE PARKEN fietsroutes Mooie natuur Fietsen in Weerribben-Wieden,

Nadere informatie

Honden aan de lijn, ook die niets doen. in samenwerking met de gemeenten Boortmeerbeek, Haacht en Keerbergen

Honden aan de lijn, ook die niets doen. in samenwerking met de gemeenten Boortmeerbeek, Haacht en Keerbergen Honden aan de lijn, ook die niets doen in samenwerking met de gemeenten Boortmeerbeek, Haacht en Keerbergen Je kent het wel, dat uitgelaten gevoel als je met de hond op stap gaat. Lekker lopen door het

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

docentenhandleiding de nieuwe wildernis

docentenhandleiding de nieuwe wildernis 1 docentenhandleiding de nieuwe wildernis INLEIDING De spectaculaire natuurfilm De Nieuwe Wildernis gaat over een jaar in het bijzondere natuurgebied de Oostvaardersplassen. Dit gebied staat model voor

Nadere informatie

Monsterfilm. De illustratie en het lesidee bij dit verhaal staan ook op

Monsterfilm. De illustratie en het lesidee bij dit verhaal staan ook op Monsterfilm Voorpublicatie uit: Joep deel 2 van Isabelle de Ridder en Monique Dozy Clavis Uitgeverij (verschijnt september 2018) Al eerder verschenen: Pleuntje, Joep en Wiebeltand. De illustratie en het

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Met vogels op trektocht

Met vogels op trektocht Met vogels op trektocht Leerdagboek van:... Een (on)bekend geluid Wat voor geluid hoor je? Waar komt het geluid vandaan? Dit wil ik opschrijven over de vogel: Denk aan vragen als: Hoe ziet de vogel eruit?

Nadere informatie

SPREEKBEURT GANS VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT GANS VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT GANS l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE GANS BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Het is herfst in de poppenkast. door Nellie de Kok

Het is herfst in de poppenkast. door Nellie de Kok Het is herfst in de poppenkast door Nellie de Kok 1 Het is herfst in de poppenkast door Nellie de Kok Samenvatting Jan en Katrijn gaan naar het bos om spullen te zoeken voor de herfsttafel. Als Jan in

Nadere informatie

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december 2016 Kerstverhaal Heel lang geleden was er een jonge vrouw, Maria. Zij woonde in het dorpje Nazareth. Maria was een heel gewone vrouw, net zo gewoon

Nadere informatie

De reigerkolonie en andere vogelmanieren. Stadsvogels. Werkboekje van:.. Groep: Datum: Het weer vandaag:.

De reigerkolonie en andere vogelmanieren. Stadsvogels. Werkboekje van:.. Groep: Datum: Het weer vandaag:. De reigerkolonie en andere vogelmanieren Stadsvogels Werkboekje van:.. Groep: Datum: Het weer vandaag:. Spreekwoorden en gezegdes over vogels Spreekwoorden en gezegdes worden veel gebruikt in de Nederlandse

Nadere informatie

Nieuwsbrief 14, september 2010

Nieuwsbrief 14, september 2010 Stichting WoonMere Nieuwsbrief 14, september 2010 Redactie: Mariska Elfrink Hallo allemaal, Eindelijk is het dan gebeurt: we zijn verhuist naar ons eigen appartement! Inmiddels wonen we hier alweer een

Nadere informatie

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Hier zien jullie alweer de derde uitgave van ons jeugdblad. Ook nu heeft de Oele weer heel wat te vertellen. Lees maar gauw. Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Zoogdieren

Nadere informatie

Vogels. Duiven Eenden Ganzen

Vogels. Duiven Eenden Ganzen Vogels Duiven Eenden Ganzen Kippen Meeuwen In deze folder vindt u meer informatie over bovenstaande vogels. U leest hoe u ze herkent, wat voor overlast ze kunnen veroorzaken, wat u kunt doen om overlast

Nadere informatie

Nationaal Park Hoge Kempen

Nationaal Park Hoge Kempen !! Nationaal Park Hoge Kempen Wat is een vogel? Wat is het verschil tussen roofvogels en uilen? Zijn er grote verschillen tussen roofvogels? Hoe kan ik roofvogels herkennen? Wat is de grootste roofvogel?

Nadere informatie

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen.

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen. Lente groep 3/4 inhoud blz Lente 3 1 Langer licht 4 2 Bollen 5 3 Wakker worden 6 4 Frisse blaadjes 7 5 Kikkerdril 8 6 Op reis 9 7 In de wei 10 8 Er op uit! 11 9 Filmpjes 12 Werkblad winter 13 Schrijf je

Nadere informatie

Beesten en beestjes Alles is met elkaar verbonden en dat zie je vooral als je natuur observeert.

Beesten en beestjes Alles is met elkaar verbonden en dat zie je vooral als je natuur observeert. Beesten en beestjes Alles is met elkaar verbonden en dat zie je vooral als je natuur observeert. Natuurlijk kunnen we wilde planten en bloemen eten en deze toelaten in onze tuinen en borders. Wij zagen

Nadere informatie

Jeugdvogelclub weer op stap naar verre bestemmingen!

Jeugdvogelclub weer op stap naar verre bestemmingen! Jeugdvogelclub weer op stap naar verre bestemmingen! Minstens één keer per maand verkent de Jeugdvogelclub de natuur van Zuid-Kennemerland of de Haarlemmermeer. Op zoek naar de Blauwborst. Foto Johan Stuart

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

natuurpunt WAL Wase Linkerscheldeoever Schor Ouden Doel

natuurpunt WAL Wase Linkerscheldeoever Schor Ouden Doel natuurpunt WAL Wase Linkerscheldeoever Schor Ouden Doel Het Schor Ouden Doel Het Schor Ouden Doel is een natuurgebied op de linkerscheldeoever tegen de scheldedijk. Aan de grens met Nederland sluit het

Nadere informatie

GAME CHANGERS THE CONTEMPORARY MEN S STYLE MAGAZINE. GO SEE ANTWERPEN De beste New Faces. VALENCIA & SARTORIALISM Suits voor non-comformisten

GAME CHANGERS THE CONTEMPORARY MEN S STYLE MAGAZINE. GO SEE ANTWERPEN De beste New Faces. VALENCIA & SARTORIALISM Suits voor non-comformisten THE CONTEMPORARY MEN S STYLE MAGAZINE GAME CHANGERS GAME CHANGERS Ondernemers die de toekomst vorm geven VALENCIA & SARTORIALISM Suits voor non-comformisten DRONES Revolutionair Design MINECRAFT VOOR GEVORDERDEN

Nadere informatie

Eekhoorn. Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt. Eekhoorn kennis. Woonplaats

Eekhoorn. Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt. Eekhoorn kennis. Woonplaats Kids for Animals Eekhoorn spreekbeurt Eekhoorn Eekhoorn kennis Natuurlijk ken je de eekhoorn al. Ikki is er een! Eekhoorns kun je herkennen aan hun roodbruine vacht en mooie grote pluimstaart. Ze hebben

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE HAVO / VWO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK ELAND Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Bruine kiekendieven in 2005

Bruine kiekendieven in 2005 Bruine kiekendieven in 2005 Het goede muizenjaar 2004 kreeg in 2005 een vervolg waardoor het ook voor de bruine kiekendief een uitstekend jaar werd. Dit zien we onmiddellijk aan het aantal broedgevallen.

Nadere informatie

Raar, maar waar! deel 1. groep 3 en 4

Raar, maar waar! deel 1. groep 3 en 4 Raar, maar waar! deel 1 Natuur groep 3 en 4 Inhoud 1 Raar, maar waar! 3 2 Een vreemd ei 4 3 Spring er maar uit 5 4 Verstopt 6 5 Slim 7 6 Vlieg er niet in 8 7 Een kever met een luchtje 9 8 Een zware hap

Nadere informatie

Het kweken met de Zosterops palpebrosus

Het kweken met de Zosterops palpebrosus Het kweken met de Zosterops palpebrosus De naam Zosterops palpebrosus heb ik zelf niet verzonnen het is de latijnse naam voor Indische brilvogel of Gangesbrilvogel, waarbij Zosterops staat voor brilvogel.

Nadere informatie

Hij zorgt voor zijn volk, ook in de woestijn.

Hij zorgt voor zijn volk, ook in de woestijn. Voor volwassenen is het boekje Feest van het Koninkrijk beschikbaar. Hierin staan de themahoofdstukken waar je elke dag thuis een stukje uit kunt lezen. Hier ligt de nadruk op je eigen persoonlijke verwerking

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 1-3

Voorbereiding post 3. Vogels op reis Groep 1-3 Voorbereiding post 3 Vogels op reis Groep 1-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Vogels op reis voor groep 1, 2 en 3. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkvel Opruimen

Nadere informatie

Lees je wijzer met de ijsvogel! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente

Lees je wijzer met de ijsvogel! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Lees je wijzer met de ijsvogel! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Groep Dit werkblad is geschikt voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Introductie en instructie voor de leerkracht Middels

Nadere informatie

SAFARIPARK BEEKSE BERGEN

SAFARIPARK BEEKSE BERGEN SAFARIPARK BEEKSE BERGEN Lespakket groep 7 en 8 Zo, wij zullen jou eens een spannend lesje leren! Groep 7 Opdracht 1 Wij hebben in het safaripark verschillende giraffen. Ga er eens goed voor zitten om

Nadere informatie