Hoe moeilijk kan het zijn?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe moeilijk kan het zijn?"

Transcriptie

1 Hoe moeilijk kan het zijn? awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

2 Van dezelfde auteur Auto s en zo In de hoogste versnelling De wereld volgens Clarkson Niet te stoppen Dat geloof je toch niet! Overstuur Bezoek onze internetsite voor informatie over al onze boeken en dvd s. awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

3 Jeremy Clarkson Hoe moeilijk kan het zijn? A.W. Bruna Uitgevers B.V., Utrecht awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

4 Oorspronkelijke titel How Hard Can It Be? Jeremy Clarkson, 2010 First published in the United Kingdom by Michael Joseph, 2010 The moral rights of the author have been asserted. Vertaling Han van der Vegt Omslagbeeld Omslag (voor): eekhoorn - David Tipling/Getty Images Omslag (achter): noten - Digital Zoo/Getty Images; eekhoorn - Juniors Bildarchiv/Alamy Auteursfoto: John Rogers/Stay Still Bewerking Nederlands omslag Pinta Grafische Producties 2010 A.W. Bruna Uitgevers B.V., Utrecht isbn nur 401 De columns in dit boek zijn eerder verschenen in de Sunday Times. In de Sunday Times kun je elke week lezen hoe de wereld er volgens Clarkson uitziet. Dit boek is gedrukt op papier dat het keurmerk van de Forest Stewardship Council (fsc) mag dragen. Bij dit papier is het zeker dat de productie niet tot bosvernietiging heeft geleid. Een flink deel van de grondstof is afkomstig uit bossen en plantages die worden beheerd volgens de regels van fsc. Van het andere deel van de grondstof is vastgesteld dat hiervoor geen houtkap in de laatste resten waardevol bos heeft plaatsgevonden. Daarom mag dit papier het fsc Mixed Sources label dragen. Voor dit boek is het fsc-gecertificeerde Munkenprint gebruikt. Dit papier is 100% chloor- en zwavelvrij gebleekt en wordt geleverd door Arctic Paper Munkedals AB, Zweden. Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door foto kopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 h Auteurswet 1912 dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting pro (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

5 Voor mijn kinderen awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

6 Inhoud Aan de kant, stomkop ik ga dit ziekenhuis herbouwen 11 Dit was voor mij een volmaakte week 14 Het lijkt wel of het geen kunst is als het niet etnisch is Opinie 17 Eerst soesjes daarna lassen, kinderen Opinie 20 Hé, regeringsdomkoppen laat ons land met rust 23 Geef het maar op, Hamza je bent te lelijk 26 Door de pijngrens skiën 29 Piep op, je maakt me gek 32 Hé, winkelvolk dat is mijn benzine 35 Zweer met mij een pittige eed op Groot-Brittannië 38 Ruck op, Australische mietjes 41 Het is weer tijd om de wereld te redden, jongens 44 Aardappelkoppen weten verrot weinig over voedsel 47 Ik huur nog liever een hond dan een prostituee 50 Prik de belachelijke worstjes van wetenschap door! 53 Geef ze eten, anders snijden ze de stoelen kapot 56 Een gemene Japanse wc heeft mijn edele delen verwoest 59 Ach! Ik ben in de val gelopen 62 Het is maar een stom beest, meneer Oddie 65 Zwem met de haaien dat is makkelijk geld verdienen 68 Hé daar, blijf met je poten van mijn strippers af 71 Dante s nieuwe hel: de kantine op mijn werk 74 Luister eens Mr. McDinges je hoort bij Groot-Brittannië, wen er maar aan 77 Nu zullen we het krijgen: we gedragen ons niet slecht meer 80 Werken op vakantie is... hé, kijk nou eens 83 Gossie, onze rare accenten maken de hele wereld jaloers 86 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

7 Als je in de onderbroekenlade van mijn vrouw kijkt dan zwaait er wat 89 Miss Street-Porter, ik heb een baan voor u in Cambodja 92 Zeg, laten we heftig leven en sterven als de ministers dat willen 95 Laat de banken je geld niet kwijtspelen doe het zelf 98 Vingers aan de knoppen, stelletje onbenullen 102 Speel maar zoals ik zeg, jongens, dan red je rock- n-roll 106 Gooi de laptop en het pak maar weg als je wilt overleven, manager 109 Vraag een gevangene te logeren en sla twee vliegen in één klap 112 Word wakker met de geur van koffie thee is voor idioten 115 In de bres, normale mensen, de ijsberen kunnen de pot op 118 De vader van alle idioten op de sportdag van je kind 121 Ik ben Teigetje, hij is Knorretje, en jij moet Poeh zijn 124 Het spijt me, wormen, maar jullie krijgen niets van mij 127 De bbc laat me door gekken knevelen met een nertsonderbroek 130 Een ziekenauto, snel een idioot heeft een idee gehad 133 Red de winkels stop de slechte service en de lelijke verkoopsters 136 Klembordje leggen, niemand zeggen 139 De wereld is pas veilig als Scrabble verboden wordt 142 Ren voor je leven Poeh de Donkere Ridder komt eraan 145 Neem nog een rondje, jongens red de kroeg 148 Snel, zuster het ziekenfonds trekt groen weg 151 Durf jij naar Johannesburg, stad voor mietjes? 154 A-klasse cacao, mijn lievelingspoeder op mijn rocktournee 157 In deze speciale relatie vraag ik een scheiding aan 160 Jullie zijn een stelletje overbetaalde mietjes en ik houd van jullie 163 Blijf zitten waar je zit alleen mislukkelingen vluchten naar het buitenland 166 Het is een hel in de bergen van Cotswold 169 Wat een verschil, ik drink geen vissticks meer 172 Die ezel Gordon gaat op alle huisdieren staan 175 Snel, veranderen, voor we stikken in de textuur van het Britse leven 178 Goed, je hebt helemaal gelijk ik ben een stiekeme groene 182 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

8 Ik kom eraan, Sir Ranulph maar ik moet eerst de bank veroveren 185 Bevers loslaten in Schotland is een verdamd stom idee 188 Lach eens, schat ik plak de ezelsoren er later wel bij 191 Dat is een primeur mijn olifant is net ontploft 194 Nee, ik draag geen tiara, als het jou hetzelfde is 197 Ik ben niet bijgelovig, agent, maar druïden pesten is slecht voor je karma 200 Na drie keer bijna dood in een vliegtuig wil ik een parachute 203 Eén woord maar, en mijn T-shirt beledigt heel Japan 206 Stop, je graaft je eigen graf met die tuintroffel 209 De veroveraars komen, Pierre wij Britten hebben meer land nodig 212 De rauwe emoties opsnuiven van de strijd om de beste biet 215 Zuster! De bejaarde mods rossen de rimpelige rockers af 219 Dokter Nutteloos, hoe zeg je beroerde zorg in het Canadees? 222 Het is niet eerlijk ezels hebben altijd geluk 225 Laat Antigua en 007 maar zitten echte actie vind je op Acacia Avenue 228 Gekke Jantje Lam schiet de pitbulls te hulp 232 Tot mijn middel in Brown drek op mijn nieuwe boerderij 235 Help, snel ik heb een tikkende tijdbom geopend 238 Intelligentie is dood. Ze heeft opgehouden te bestaan. Groot-Brittannië is dom 242 Ik heb de oplossing voor het regenwoud: napalm erover 245 Geef me een touw voor Mandelson ons allemaal uitroeit 248 Leg het spel stil, scheids. We zijn te link voor de regels 251 Je mag het flauw vinden, maar ik ben blij dat mijn vader geen lesbienne was 254 Ik ben dood van twee kanten neergeschoten in de website-oorlog 258 Nog een liedje over die dikke vent en dan schiet ik Tiny Tim neer 261 Geen staking bij British Airways wat een ellende met kerst 264 Nou, Zwijntje, Kontmans en Rat hoe zullen we Gordon noemen? 267 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

9 Aan de kant, stomkop ik ga dit ziekenhuis herbouwen Hallo, en een heel gelukkig nieuwjaar gewenst, vooral als je dit leest op het treinstation van Rugby en je je afvraagt waarom de rails nog in de vorm van ijzererts onder de grond liggen te wachten om te worden omgesmolten tot iets waar een trein over zou kunnen rijden. Of als je op Birmingham International Airport de lastige vraag overdenkt waarom het hele vliegveld twee uur lang dicht moest vanwege een kleine brand, zoals de nooddiensten dat omschreven, in een naburig café. Ik vrees dat het antwoord eenvoudig is. In vroeger tijden was het enige wat tussen de bazen en de uitvoering van het werk stond de vakbeweging. En de vakbonden kon je meestal wel de mond snoeren met een boterham met cornedbeef en de vage belofte van jam voor alle werknemers. Dat is nu wel anders. Als je nu iets gedaan wilt krijgen, dan zijn die vakbondsjongens je minste zorg. Want je moet zorgen dat er geen moslims of roodharigen aanstoot kunnen nemen aan je plannen, dat er geen schepselen, zelfs niet de meest waardeloze zoals slakken of vossen, uit hun woonplaats verstoten raken, dat je geen overbodige CO 2 produceert, dat al diegenen die erbij betrokken zijn oranje kleding, helmen en uit stalen balken vervaardigde laarzen dragen, dat ze allemaal zo nuchter zijn als een Zweed op zijn zondags en dat er, mocht er binnen de omtrek van 300 kilometer een kleine brand uitbreken, voorzieningen beschikbaar zijn om iedereen voor minstens een jaar naar huis te sturen. Dan heb ik het nog niet gehad over de regering, die 2,50 pond beschikbaar heeft voor het vervangen van alle spoorwegen in het land omdat de rest van het geld ieder jaar weer opgaat aan het arresteren van Pete Doherty en het houden van openbare onderzoeken naar de 11 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

10 hoe moeilijk kan het zijn? vraag hoe men de gegevens van de hele wereld aangaande gezondheid, financiën, rijgedrag en juridische antecedenten heeft kunnen kwijtraken. Die openbare onderzoeken kunnen alleen beginnen als alle betrokkenen op de hoogte zijn gebracht dat ze geen vos mogen doden en geen roodharig persoon mogen kwetsen en dat ze, als er in de buurt een brandje uitbreekt, meteen naar een punt midden op de Atlantische Oceaan moeten varen en daar moeten blijven tot dat en alle andere brandjes ter wereld zijn geblust. Vervolgens is er een onderzoek nodig naar hoe de brand ontstaan is. Hoe moet de verantwoordelijke gestraft worden? Niet natuurlijk, als die rood haar heeft, want dan krijgt hij een gratis jas van aluminiumfolie, een kommetje soep en een paar therapiesessies. Het is duidelijk dat daar een einde aan moet komen. We moeten terug naar de laatste dagen van de negentiende eeuw, toen er zonder enig hefmaterieel, of machinale kracht een 285 meter lange spoorlijn van ruim twee meter breed, tussen Londen en Bristol, in slechts een weekend tijd werd versmald naar 1,40 meter. We hoeven niet eens zo ver terug te gaan. De snelweg de M1 was er de ene dag nog niet, en de volgende dag wel. Dan heb je nog de Spaghettikruising bij Birmingham. Op twaalf hectaren lagen daar door elkaar twee spoorlijnen, drie kanalen en twee rivieren, maar ondanks dat bouwden ze er een netwerk overheen van op- en afritten dat achttien verschillende wegen met elkaar verbindt. Het hele ding was binnen dertig maanden klaar, ongeveer even lang als het tegenwoordig duurt om een tuinhuisje te bouwen, als je het volgens het boekje doet. Ik geloof dat de tijd gekomen is om de onzin een halt toe te roepen. Vorige week kregen we daar een prachtige gelegenheid toe. Je hebt vast wel gehoord dat het Royal Marsden-ziekenhuis in Chelsea, West-Londen, ernstig beschadigd is door brand. Zelfs een gedeeltelijk verlies van zijn capaciteit is al bijna een ramp. Als de spoorlijn is beschadigd komen mensen later op hun werk. Een beschadigd ziekenhuis dat patiënten per jaar verzorgt en een kernpunt is in ons toch al overbelaste zorgsysteem kan leiden tot dodelijke slachtoffers. Gordon Brown ging op bezoek en zei dat met de evacuatie van 12 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

11 aan de kant, stomkop ik ga dit ziekenhuis herbouwen het ziekenhuis tijdens de brand, Groot-Brittannië zich op zijn best had laten zien. En dat hij alles wat hij in zijn macht had in het werk zou stellen om het ziekenhuis weer draaiend te krijgen. Inspirerende woorden, dus nu is er inspirerende actie nodig. Om het verwoeste dak eraf te halen en te vervangen zijn maanden nodig, zeggen mensen nu. Dat is regeringsjargon voor jaren. Maar kunnen we niet eens proberen dat in weken te klaren? Laten we teruggaan naar de dagen dat regeringen en spoorwegmaatschappijen, nu we het er toch over hebben wisten dat ze er waren om ons te dienen en ons niet beschouwden als een stelletje lastpakken dat je naar huis kunt sturen als het niets kan bijdragen en in fluorescerende kleding moet verpakken als het dat wel kan. Laten we teruggaan naar de dagen dat vaart nog geen vies woord was. In 1994 werd de Santa Monica-snelweg in Californië vernietigd door een aardbeving. Misschien herinnert u zich nog de beelden van totale verwoesting: verkreukelde bruggen, enorme plakken beton, verwrongen staal en puin. Het was een nachtmerrie, maar binnen slechts 84 dagen reed er weer verkeer overheen. Laten we voor het Marsden-ziekenhuis net zo n termijn stellen. Laten we het handboek over CO 2 en helmen en niet achteruitrijden zonder begeleiding aan stukken scheuren. Laten we de bouwvakkers morgen ter plaatse brengen, of nu al, en laten we hun toestemming geven te roken zodat ze niet om de vijftien minuten hoeven pauzeren. Om dat te bereiken moet er een heel leger bemoeials en stomkoppen dat overal in de weg loopt met klemborden op afstand gehouden worden. Die willen natuurlijk weer dat de muizen die tussen de dakspanten wonen per helikopter veilig naar het platteland worden vervoerd voordat het werk kan beginnen. Je kunt die lui echt onder controle krijgen. Maar dan moet er wel een man de leiding krijgen met een scheiding en een klein snorretje, die iedereen die op zijn weg komt graag vertelt dat ze moeten oprotten. Die baan zou ik graag op me nemen. Zondag 6 januari awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

12 Dit was voor mij een volmaakte week Een paar weken geleden kregen de plannen voor een schitterende, nieuwe, op kolen gestookte elektriciteitscentrale in Kent het groene licht. Ik was heel tevreden. De centrale maakt ons minder afhankelijk van het gas van Vladimir en de olie van Osama. Bovendien wordt de hiervoor ontwikkelde technologie om de kolen doelmatiger te verbranden naar China geëxporteerd in ruil voor plastic hebbedingetjes die ons leven een beetje vrolijker maken. Het is allemaal te schitterend voor woorden, maar natuurlijk kwam er een klein legertje communisten en hippies voor het voetlicht gegaloppeerd. Armenzwaaiend schreeuwden ze dat kolen de brandstof van de duivel zijn en dat, als de nieuwe elektriciteitscentrale geopend wordt, kleine mensen zoals Richard Hammond meteen zullen verdrinken in een vernietigende vloedgolf. Bevlogen beweerden ze dat, als Groot-Brittannië enige kans wilde maken om Prescotts doelen van het Kyoto-verdrag te halen, we elektriciteitscentrales moeten bouwen die absoluut geen CO 2 -uitstoot produceren. Je zou verwachten dat ze vorige week in hun nopjes waren, toen Gordon Brown plannen aankondigde voor een kudde nieuwe kerncentrales. Stille energie, gemaakt door hekserij, en zonder uitstoot. Je zou verwachten dat Jonathon Porritt van plezier een stijve zou krijgen. Maar nee. Het blijkt dat die ecogekken ook niet van kernenergie houden, om allerlei redenen die allemaal even stom zijn. Ze maken zich zorgen over wat er gebeurt als er een reactor de lucht in vliegt. Je kunt je net zo goed zorgen maken dat er een grote meteoriet op je huis terechtkomt. Ze beweren dat mensen die binnen een straal van tien kilometer van de centrale wonen direct sterven aan leukemie. 14 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

13 dit was voor mij een volmaakte week (Dat doen ze niet.) Ze vragen zich af waar de centrales gebouwd moeten worden. (Wales?) En ze vragen wat we moeten doen met het afval. Makkelijk. Leg het in het ruim van de Rainbow Warrior. Waar het om gaat is dit. Het besluit om op kernenergie over te gaan heeft laten zien waar het bij die hele milieubeweging om draait: het is geen goedbedoeld streven naar schone energie maar een rancuneuze, kleingeestige zucht naar minder energie. Want minder energie raakt de rijke landen en de rijke volken het hardst. Ik heb al zo vaak betoogd dat de oude vakbondsmensen en de lesbiennes van de antikernwapenbeweging nooit zijn weggegaan. Ze hebben zich gewoon omgevormd tot milieuactivisten. Rood is groen geworden maar de doelen zijn nog altijd dezelfde. En er is geen betere manier om die te bereiken dan de lichten te doven en de klok terug te draaien naar het stenen tijdperk. Pas wanneer we allemaal bladeren eten onder de hamer en sikkel zijn ze tevreden. Ik meen het. Al die idiote plannen voor duurzame energie zijn alleen maar populair bij de baardapen van Groot-Brittannië omdat ze niets opleveren. Ik hoorde er vorige week nog eentje op de radio uitleggen dat als hij in het Caribisch gebied eilanden mocht aanleggen, hij uit de stoom van zee voldoende energie voor iedereen kon opwekken. Ja, vast. Dan heb je nog hun terugkerende lulsmoesje dat je elektriciteit kunt opwekken met het getij. Werkelijk? Als dat waar is, waarom schrijf ik dit dan niet op een computer die wordt aangestuurd door de Severn Bore? Natuurlijk, deze zomer beginnen ze te bouwen aan een getijdencentrale voor de kust van Wales. Acht turbines, elk 24 meter lang en 15 meter hoog, zullen de werking van de zwaartekracht van de maan in elektriciteit omzetten. Maar dat levert niet eens genoeg op om een dorp als Chipping Norton draaiend te houden. Je kunt nog beter bankbiljetten verbranden. En windmolens dan? Niks. Die werken ook niet. Afgezien van hun onovertroffen doeltreffendheid in het vermalen van jonge visarenden en het wakker houden van iedereen binnen een straal van 25 kilometer met hun naargeestige gezoem, bieden ze niet genoeg energie om een vibrator aan de gang te houden. Denemarken heeft windmolens 15 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

14 hoe moeilijk kan het zijn? gebouwd en er wordt gezegd dat die samen genoeg elektriciteit kunnen produceren om aan negentien procent van de (eerlijk gezegd minuscule) behoeften te voldoen. Maar sinds ze in gebruik zijn genomen is geen van Denemarkens gewone elektriciteitscentrales gesloten. Ze draaien allemaal nog op volle toeren. Want hoewel de windmolens theoretisch gesproken bijna een vijfde van de behoefte van het land kunnen vervullen, produceren ze niets als het windstil is. En omdat niemand kan voorspellen wanneer dat is, moeten de normale elektriciteitscentrales voortdurend actief blijven. Het is een ramp. Zo komen we terug bij kernenergie: de enige oplossing als je onze levensstandaard wilt handhaven en toch minder CO 2 -uitstoot wilt. De energie is niet alleen schoon, maar heeft ook nog andere voordelen. De nieuwe centrales zijn privébedrijven, wat betekent dat je er aandelen in kunt kopen. Daar zul je geen cent op verliezen. Want als de zaken goed gaan, krijg je dividend; als ze niet goed gaan dan kan het dividend je niets schelen omdat je onder de zwavelzweren zit en er bloed spuit uit de plaatsen waar ooit je ogen zaten. Nog beter: om te zorgen dat het niet fout gaat, wordt er een leger gezondheids- en veiligheidsambtenaren ingehuurd om te zorgen dat het beton dik genoeg is en de kinderen op schoolreisje geen knopjes in kunnen drukken. Dat betekent dat die fluorescerende nazi s geen tijd hebben om politieagenten ervan te weerhouden een ladder te beklimmen. Omdat bovendien veel landen op kernenergie overschakelen, bijvoorbeeld Iran, komt er vast een wereldwijd tekort aan voldoende gekwalificeerde kerningenieurs. Dit betekent dat het loon omhooggaat. Schoolkinderen willen dan niet langer beroemd worden via roddelbladen of met een diploma van een mediastudie, maar richten zich op natuurkunde en wiskunde. Het beste van alles is dat, wanneer al onze energie wordt opgewekt door neuronen die rustig tegen elkaar botsen, Greenpeace ons wel met rust moet laten en weer dolfijnen uit de netten van Chinese vissers kan gaan losmaken. Zondag 13 januari awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

15 Het lijkt wel of het geen kunst is als het niet etnisch is Opinie Hier in Chipping Norton staat een schitterend theatertje. Het is net een Londens theater, met een balkon en een bar, maar dan veel en veel kleiner. Als je daar op je lagere-schoolstoeltje naar het Jan Klaassen en Katrijn-toneel zit te kijken, krijg je het gevoel dat je zit opgesloten in een bakstenen poppenhuis. Het is een verrukkelijke plek en iedereen in de buurt is er erg trots op. Dus is iedereen vreselijk boos dat de Raad voor de Kunsten onlangs bekendmaakte de jaarlijkse subsidie van pond te schrappen. En Chipping Norton is niet het enige theater. Hoewel de Raad voor de Kunsten net een inkomensverhoging van 50 miljoen pond van de regering heeft gekregen, heeft ze naar 194, voornamelijk provinciale theaters, galerieën en andere kunstinstellingen een dergelijke brief gestuurd, waarin staat dat die niet meer passen in haar beleid. Hmmm, vroeg ik me af, en wat mag dat beleid dan wel zijn? Dus keek ik dat even na en het lijkt erop dat je dezer dagen of zwart of gek moet zijn om subsidie te krijgen, en liefst allebei. Zo heeft de Raad voor de Kunsten gezien dat er maar heel weinig mensen van allochtone afkomst op hoge posities in de kunsten zitten, maar in plaats van te denken: Aha. Daaruit blijkt dat zwarte of Aziatische mensen niet bijzonder in kunst geïnteresseerd zijn. Laten we ons dus vooral richten op de blanke middenklasse, is ze nu betrokken bij verschillende plannen om stadskinderen uit hun grote sportschoenen te krijgen en in een Othello-pak. Er is nog meer. De Raad voor de Kunsten heeft nooit aangeboden mijn boeken in het Urdu te vertalen. Of die van Jilly Cooper. Maar ze blijft zich inzetten om een fortuin te besteden aan het steunen van schrijvers uit etnische minderheden. Sterker, ze heeft op dit moment 17 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

16 hoe moeilijk kan het zijn? zes prioriteiten. En natuurlijk is het pleiten voor diversiteit daar één van. We kijken er niet van op dat pleiten voor Thatcher er niet bij hoort. De Raad heeft bijna een half miljard pond te besteden en voor zover ik kan zien, werd het grootste deel daarvan in 2007 aan Benjamin Zephaniah en anderen gedoneerd in ruil voor wat mopjes poëzie over hoe vreselijk de slavenhandel was en dat iedereen in Groot-Brittannië zelfmoord zou moeten plegen. Maar wacht eens. Wat is dat? Het lijkt of er nog wat geld over was om een stel kinderen uit Calderdale naar het beeldenpark in Yorkshire te sturen, dat eruitziet als een veld vol bronzen schapendrollen. Het is niet helemaal mijn ding, maar wat geeft dat de drollen zijn gebeeldhouwd door Henry Moore, dus dan zal het wel goed zijn. Helaas niet. Want achteraf kregen die kinderen les in rapmuziek maken en graffiti op een muur spuiten. Dat heeft absoluut niets met kunst te maken. Het is net zoiets als een bloemschikklasje kungfu leren. Hier in de kunstscene van Chipping Norton gaat het er heel anders aan toe. De plannen voor 2008 omvatten een toneelstuk over ruimtereizen, geschreven door Niki McCretton, die helaas blank is. Dan is er nog een eerbetoon aan abba, een bijzonder populaire, Zweedse popgroep waarin geen gehandicapten uit Bangladesh meespeelden, en een lezing van Arabella Weir, de dochter van een belangrijke diplomaat. Er zijn ook films. Maar daar zitten Brick Lane of die rotzooi van Al Gore niet bij. Dan is er natuurlijk het kersttoneelstuk. Het is zeer geliefd bij Douglas Hurd, die altijd komt kijken, en bij 7000 kinderen die allemaal Henry of Araminta heten, en het is een professioneel stuk waarin de traditionele verhalen uit de kersttijd een rol spelen. Je begrijpt meteen waarom niets van dat alles past binnen het beleid van de Raad voor de Kunsten. En ik ben bang dat het concert dat voor volgende week zaterdag gepland staat ook niet werkt. Ja, de pianiste, Helene Tysman, komt uit het buitenland, dat is goed, maar ik ben bang dat ze Frans is. En dat is hopeloos, want de Fransen hielden er ook een wereldrijk op na, de rotzakken. 18 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

17 het lijkt wel of het geen kunst is als het niet etnisch is opinie Om de subsidie van de Raad voor de Kunsten vast te houden moet het management een middag met haiku-poëzie organiseren, in stilte, door het Al Gore ijsberenarbeiderscollectief. Natuurlijk komt daar niemand op af, maar ach inspelen op de behoeften van de buurt? Sinds wanneer is dat belangrijk? Dat is wel degelijk belangrijk, en daarom zou ik graag afsluiten met een paar bemoedigende woorden aan het management van het theater in Chipping Norton en alle andere organisaties in het land die niet passen binnen de smaak van de Raad voor de Kunsten. Het is heel goed mogelijk dat jullie beter af zijn zonder de veertigduizend pond van de Raad. Want in dat minuscule bekertje zit een ton giftige bureaucratie die bepaalt wat jullie mogen doen, wat jullie mogen zeggen en hoeveel rolstoelhellingen er voor elk urinoir moeten worden geïnstalleerd. Je kunt dag met het handje zeggen tegen al dat politiek correcte, regionale nieuws van de bbc met alle vereiste allochtone elementen als je die gekken van de Raad voor de Kunsten vervangt door een ander stel weldoeners. Dat weet ik omdat ik vorige week eens heb gepraat met een kerel van een belangrijk liefdadigheidsfonds. Het heeft elk jaar vier miljoen pond nodig om het hoofd boven water te houden en daarvan komt geen cent van de regering. Geloof me, zei hij. We willen nog geen vier cent van hun geld. Dat levert altijd meer problemen op dan het waard is. Je kunt ook naar de Millennium Dome kijken. Toen die nog werd uitgebaat door de regering zat de Dome vol met stiltecentra en met Cherie Blair die daar voor diversiteit kwam pleiten. En het was een ramp. Nu is het privébezit, en zit het vol met Led Zeppelin en is onlangs erkend als de populairste concertzaal ter wereld. Zondag 20 januari awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

18 Eerst soesjes daarna lassen, kinderen Opinie Sinds de Labour-regering aan de macht is, heeft ze elk jaar stukken wetgeving ingevoerd. En elk daarvan is of slecht bedacht, draconisch, idioot, bitter, gevaarlijk, contraproductief, kinderachtig, slecht, ondoordacht, egoïstisch of voornamelijk erop gericht om het leven een stukje ellendiger te maken voor iedereen behalve zes mensen bij de bbc, veertien bij de Guardian en Al Gore. Maar met het dagelijks neerregenen van zoveel nieuwe regels en verordeningen op de wetboeken was het statistisch onvermijdelijk dat er op een dag per ongeluk iets zinnigs uit zou rollen. En die dag kwam vorige week. De regering heeft toen besloten dat iedereen die in staat is eten af te halen zonder in het gezicht geschoten te worden veel te veel krachtvoer eet. Je kunt die alleen aan het eten van onbespoten sla en organische tofoe krijgen door koken onderdeel van het vakkenpakket te maken voor kinderen van elf tot veertien jaar. Schoolleidingen kwamen direct met allerlei bezwaren. Ze hadden al geen lokalen genoeg voor de gewone lessen, dus waar zouden ze ruimte moeten vinden voor kooklessen? Misschien is het een idee om de schoolkeuken te gebruiken? Toen werden de gezondheids- en veiligheidsgekken wakker. Aha, zeiden ze, Sport wordt gegeven door mensen met een graad in gymgeneeskunsten, dus zijn voor het geven van kooklessen navenant opgeleide mensen nodig, anders gaan de kinderen naar huis met een mes door hun oog en een pan met kokend water over hun hoofd. Ach, alsjeblieft. Ik heb vijf jaar in het scheikundelaboratorium met zwavelzuur mogen rotzooien en ik heb nergens last van. Goed, die kleine van Jenkins heeft op een dag een misvorminkje opgelopen 20 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

19 eerst soesjes daarna lassen, kinderen opinie maar zijn afschuwelijke kop is natuurlijk geen excuus om iedereen scheikundelessen te ontzeggen. Nee. Kooklessen zijn een geweldig idee. Het lijkt wel Een klas vol kinderen in schorten die brood bakken. Ze praten weer zo keurig als de koningin en op weg naar huis houden ze even halt om appels te stelen voor de kruimeltaart van morgen. Mmm. Rabarber wordt de nieuwe crack. En het enige wat de nieuwe metaaldetectoren bij de schooldeur vinden is de kaasrasp van Pietje Bel. Maar als er kooklessen komen, lijkt dat mij een mooie aanleiding om het hele vakkenpakket om te gooien. Ik beweer al van kinds af aan dat school, in zijn huidige vorm, volkomen nutteloos is. De stomme kinderen werken, werken en werken tot hun hormoontjes gaar zijn en komen dan na vijf jaar suïcidaal, krankzinnig en met tienen uit bij een mediastudie. Intussen hangen de slimme kinderen de hele dag maar wat rond, omdat ze weten dat hun cv nooit wordt gecontroleerd. Als hun wordt gevraagd hoeveel tienen ze hadden, dan zeggen ze 264. Het enige wat school doet is je een afkeer bijbrengen van dingen die in de rest van het leven interessant zouden kunnen blijken. Nadat ik vijf jaar lang gedwongen naar de kerk was geweest zwoer ik dat ik tot mijn dood geen voet meer binnen zou zetten. En zelfs dan nog niet. Ik heb in mijn testament laten vastleggen dat mijn rouwdienst in een hamburgertent moet worden gehouden. Sterker nog, omdat ik op veertienjarige leeftijd William Shakespeare moest lezen heb ik een levenslange hekel aan de bard en zijn stomme schrijfseltjes ontwikkeld. En ik kan nog steeds geen vleestaart door mijn strot krijgen. Ik kijk nu terug op al die verpeste uren tijdens wiskunde, waarin ik algebra en matrixen en sinussen leerde, en ik denk, wat was daar het nut van? Hetzelfde geldt voor perpetuum mobile s en hoefijzermeren en burgeroorlogen. Allemaal even nutteloos. Daarom ben ik ervan overtuigd dat school iets meer zou moeten zijn dan een fabriek die kindjes uitdraait met een cijfer, 10, 9, 8 of 7. Het zou een plaats moeten zijn waar je leert volwassen te worden. En koken is een begin. 21 awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

20 hoe moeilijk kan het zijn? Pools is ook een goed idee. Waarom zou je Frans leren terwijl we allemaal begrijpen dat ze precies weten wat je bedoelt als je hen maar vaak genoeg een por in de borst geeft? Het is veel handiger als je met een Warschaus accent kunt zeggen: Mijn boiler is kapot. Kunt u hem komen repareren? Of nog beter, waarom zouden we niet iedereen leren om zijn eigen boiler te repareren? Ik meen het. Waarom geen lessen loodgieterij? Want ik zweer het je, aan klassiek lassen heb je als volwassene veel meer dan aan de vervoeging van het Caesarcijfer. En weet je wat? Ik weet nog goed dat ik in een schoolbus over kotswegen naar het Pea District werd gereden om daar een stuk Millstone Grit te bewonderen. Waarom? Had iemand het idee dat dat ooit relevant zou worden voor de manier waarop ik mijn brood zou verdienen? Had die tijd niet beter besteed kunnen worden met het leren de bougies van een auto te verwisselen, een gloeilamp los te draaien zonder mijn vingers te branden, een lamsbout aan te snijden, te pokeren of haar te knippen? Of, en dat brengt me op het belangrijkste van alles, ze hadden me de ogen kunnen openen voor de lol en het belang van het krant lezen. Dat meen ik werkelijk. Mijn kinderen kunnen u alles vertellen over de zachte regen van Portia of wanneer je een imperatief moet gebruiken, terwijl ze geen idee hebben wat er in Kenia gebeurt of waarom Hillary Clinton geschift is. Geen enkele leraar dwingt ze om wat we actuele zaken noemen te bespreken. Dat is krankzinnig. Als we 45 minuten in het schoolrooster kunnen vinden om de kinderen te leren voedsel te maken van tofoe en linzen, dan moeten we evenveel tijd kunnen vinden om hen te laten discussiëren over de zaken van de dag. Zo worden ze minder rond en eh, meer afgerond. Als je begrijpt wat ik bedoel. Zondag 27 januari awb - hoe moeilijk kan het zijn 140x215.indd :40

Bezoek onze internetsite www.awbruna.nl voor informatie over al onze boeken en dvd s.

Bezoek onze internetsite www.awbruna.nl voor informatie over al onze boeken en dvd s. 1 Bezoek onze internetsite www.awbruna.nl voor informatie over al onze boeken en dvd s. Jan Wolter Bijleveld & Ingeborg Deana 2010 Jan Wolter Bijleveld en Ingeborg Deana 2010 A.W. Bruna Uitgevers B.V.,

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn HOTEL HALLO Werkboek Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn, Amsterdam 2014, Uitgeverij Boom, Amsterdam, Kim Koelewijn Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Uitprobeerpakket Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie.

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Nederlands in beeld Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Vervolgmogelijkheid: Basiscursus 1 ISBN 9789461057228 www.nt2.nl

Nadere informatie

Spelend leren, leren spelen

Spelend leren, leren spelen Spelend leren, leren spelen een werkboek voor kinderen en ouders Rudy Reenders, Wil Spijker & Nathalie van der Vlugt Spelend leren, een werkboek voor kinderen en ouders leren spelen Rudy Reenders, Wil

Nadere informatie

Sleutel bij hoofdstuk 1

Sleutel bij hoofdstuk 1 Sleutel bij hoofdstuk 1 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke Jacobs u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2012 Deze sleutel hoort bij

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Moeder worden, moeder zijn

Moeder worden, moeder zijn Moeder worden, moeder zijn Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

Extra les: Verzekeringen

Extra les: Verzekeringen Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen Extra les: Verzekeringen Dorothé Pietersma u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2009 Deze extra les over verzekeringen hoort bij Zwart op wit.

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 10 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Beroep: avonturier. awb - Beroep- Avonturier nieuw.indd 1 25-5-10 10:10

Beroep: avonturier. awb - Beroep- Avonturier nieuw.indd 1 25-5-10 10:10 Beroep: avonturier awb - Beroep- Avonturier nieuw.indd 1 25-5-10 10:10 Bezoek onze internetsite www.awbruna.nl voor informatie over al onze boeken en dvd s. awb - Beroep- Avonturier nieuw.indd 2 25-5-10

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 5 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Uitprobeerpakket Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Samen maar verschillend

Ik en de maatschappij. Samen maar verschillend Ik en de maatschappij Samen maar verschillend Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ruud Schinkel Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie:

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Begeleide interne stage

Begeleide interne stage Ik, leren en werken Begeleide interne stage Deel 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian van der Meijs Inhoudelijke redactie: Titel: Ik, leren

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 4 naam: reken-wiskundemethode het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele en halve uren 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Teken de wijzers. 2 5 8 6 9

Nadere informatie

Illustraties omslag en binnenwerk Esther Leeuwrik Ontwerp omslag Geert de Koning Vormgeving binnenwerk Hans Boshuyer

Illustraties omslag en binnenwerk Esther Leeuwrik Ontwerp omslag Geert de Koning Vormgeving binnenwerk Hans Boshuyer Sofie in groep drie Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC) draagt. Bij dit papier is het zeker dat de productie niet tot bosvernietiging

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat

Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat bijvoorbeeld Exemplarische opleidingsdidactiek voor taalonderwijs op de basisschool Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat Bart van der Leeuw (red.) Jo van den Hauwe (red.) Els Moonen Ietje Pauw Anneli

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN Het zelfstudiepakket Zelf starten met Nederlands is ontwikkeld door Uitgeverij Boom in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Nadere informatie

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht.

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht. De taaltrap De taaltrap bestaat uit: een lesboek; veel foto s en tekeningen; 20 lessen met veelgebruikte schooltaalwoorden en zinnen; eenvoudige grammaticale oefeningen; een audio cd. Het boek is opgedeeld

Nadere informatie

Robinson Crusoe. Daniel Defoe

Robinson Crusoe. Daniel Defoe Robinson Crusoe Robinson Crusoe maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus

Nadere informatie

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Cursus Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman en Floortje Vissers Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland

Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland Majone Steketee Sandra ter Woerds Marit Moll Hans Boutellier Een evaluatieonderzoek naar zes pilotprojecten Assen 2006 2006 WODC, Ministerie van Justitie.

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 8 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n a n t w o o r d e n Les 1 Seconden 1 Vul in. 1 uur = 60 1 minuut = 60 1 uur = 3600 maaltijd tijd

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Met eigen ogen. Anne Cassidy

Met eigen ogen. Anne Cassidy Met eigen ogen Met eigen ogen maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet.

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet. oktober 2010 tekst: Joke de Klerck muziek: Ton Kerkhof De eekhoorn Refrein Intro Ó Œ œ œ J œ œ œ œ eek stapelen: œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ Al - hoorn, de eek - hoorn eet zich vol en rond. œ œ œ œ

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine?

Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine? Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine? is op het werk. moet aan de machine werken. De chef vertelt eerst hoe de machine werkt. Dan werkt met de machine. De machine doet het niet. roept een

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Een gevaarlijke vriend

Een gevaarlijke vriend MARIAN HOEFNAGEL Een gevaarlijke vriend Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Een mooie auto De bel gaat; het is vijf over drie. De school gaat uit. Kamal doet zijn boeken in zijn rugtas en loopt naar de

Nadere informatie

Jouw avontuur met de Bijbel

Jouw avontuur met de Bijbel Nieske Selles-ten Brinke Jouw avontuur met de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Uitgeverij Jes! is een samenwerking tussen Uitgeverij Boekencentrum en de HGJB. Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

De kunst van cultuurmarketing. Discussievragen en stellingen

De kunst van cultuurmarketing. Discussievragen en stellingen De kunst van cultuurmarketing Discussievragen en stellingen Ruurd Mulder Tweede, herziene druk u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2013 Deze discussievragen en stellingen horen bij De kunst van cultuurmarketing

Nadere informatie

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 V E R B E E L D D O O R T E D V A N L I E S H O U T LEOPOLD / AMSTERDAM KAATJE KOE 1 Ik ben het zat! Wat doe ik hier!

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

De Kaars is van adel, ze praat daarom wat uit de hoogte

De Kaars is van adel, ze praat daarom wat uit de hoogte De Kaars is van adel, ze praat daarom wat uit de hoogte Jongelui! Jullie denken wellicht: wat schijnt daar? Welnu, dat ben ik. Wat een licht, nietwaar! Hoezo, dat valt vies tegen! Jongeman, daar, op dat

Nadere informatie

Met sorry maak je dit niet ongedaan

Met sorry maak je dit niet ongedaan Met sorry maak je dit niet ongedaan Ervaringen en adviezen van als kind mishandelde vrouwen Fiet van Beek Met sorry maak je dit niet ongedaan werd geschreven in opdracht van Stichting Alexander en financieel

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC )

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Competent talent in de praktijk

Competent talent in de praktijk Competent talent in de praktijk Competent talent in DE PRAKTIJK CURSISTENBOEK Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten Competent talent in de praktijk Cursistenboek Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten

Nadere informatie

Bajes voor beginners. Hugo Bergveen. De namen van gedetineerden en personeelsleden zijn gefingeerd. Hugo Bergveen

Bajes voor beginners. Hugo Bergveen. De namen van gedetineerden en personeelsleden zijn gefingeerd. Hugo Bergveen Bajes voor beginners Hugo Bergveen De namen van gedetineerden en personeelsleden zijn gefingeerd Hugo Bergveen Teksten Hugo Bergveen Redactie Mariët Meester Anky Hilgersom Voorwoord Fotografie Sietse Snip

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

De nieuwe wijnsurvivalgids

De nieuwe wijnsurvivalgids De nieuwe wijnsurvivalgids Wijnsurvival_125x200.indd 1 18-05-2010 15:24:31 Van dezelfde auteur Slurp! Het Merlot Mysterie Overleven als Gort in Frankrijk Leven als Gort in Frankrijk Bezoek onze internetsite

Nadere informatie

Je krijgt er ook wat van, futures ietjes minder en ze dumpen met zweet op de knie gelijk...de engelen...

Je krijgt er ook wat van, futures ietjes minder en ze dumpen met zweet op de knie gelijk...de engelen... 19 mei 10 Eurowin 17 nov 09 Dollarwin 12 nov 09 Eurowin 21 okt 09 Cintwin 9 okt 09 Bugsy Eurowin - 21 mei 10, 10:16 noobienoob schreef: eurowin zo naar de 4,72 wat ga je doen? Gewoon houden noobie, ik

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot

Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC ) draagt. Bij dit papier is het

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine?

Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine? Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine? is op het werk. moet aan de machine werken. De chef vertelt eerst hoe de machine werkt. Dan werkt met de machine. De machine doet het niet. roept een

Nadere informatie

Ik geloof dat er in mijn achterband

Ik geloof dat er in mijn achterband Ik geloof dat er in mijn achterband Sinterklaastoneelstukje geschreven door Ron Jansen In een slaperig plattelandsdorpje komen op een zekere dag, vlak voor Sinterklaas, twee pieten aangelopen, met de fiets

Nadere informatie

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn Communiceren met ziel en zakelijkheid Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn Copyright: Uitgeverij Boom Nelissen, Amsterdam & Silvia Blankestijn, 2012 Omslag: Bart van den Tooren, Bureau

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Thuis in Windows 7 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Windows 7 van Hannie van Osnabrugge. 2010 Hannie van Osnabrugge Alle rechten

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

nooit Zeer ruw en onvoorzichtig zijn Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen Als een olifant door een porseleinkast gaan

nooit Zeer ruw en onvoorzichtig zijn Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen Als een olifant door een porseleinkast gaan Als een olifant door een porseleinkast gaan Zeer ruw en onvoorzichtig zijn Als één schaap over de dam is volgen er meer Als iemand het voorbeeld geeft, zijn er al snel meer mensen die dit voorbeeld volgen

Nadere informatie

i n s t a p h a n d l e i d i n g

i n s t a p h a n d l e i d i n g jaargroep 7 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p h a n d l e i d i n g k o l o m s g e w i j s d e l e n Inleiding Het programma laat de leerlingen kennismaken met vernieuwende elementen

Nadere informatie

Extra les: Internetbankieren

Extra les: Internetbankieren Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen Extra les: Internetbankieren Dorothé Pietersma u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2009 Deze extra les over internetbankieren hoort bij Zwart

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in de wereld van internet Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in de wereld van internet van Hannie van

Nadere informatie

Wie heeft die rare knopen erin gelegd? vraagt hij. Ik, geeft Bibi eerlijk toe. Vorige week waaide het nogal hard. Dus toen heb ik de rubberboot en

Wie heeft die rare knopen erin gelegd? vraagt hij. Ik, geeft Bibi eerlijk toe. Vorige week waaide het nogal hard. Dus toen heb ik de rubberboot en Het plan van Bart Dobber, niet doen! Bibi staat op het dek van het schip en kijkt naar haar hond die een kat achterna zit op de kade. Haar broer Bart ligt op de loopplank en peutert aan het touw van de

Nadere informatie

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Wegwijs in Windows 7 Wegwijs in internet Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Windows Live Mail downloaden

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Microsoft Security Essentials downloaden

Microsoft Security Essentials downloaden Wegwijs in internet Thuis in Windows Vista Thuis in Windows 7 Microsoft Security Essentials downloaden Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Microsoft Security

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

Dierenvrienden? door Nellie de Kok. Samenvatting

Dierenvrienden? door Nellie de Kok. Samenvatting Dierenvrienden? door Nellie de Kok Samenvatting De hond is de baas in het huis, totdat er een kat bijkomt. Ze proberen allebei om bij de bazin in een goed blaadje te komen. De kat krijgt het voor elkaar

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

In de frontlinie tussen hulp en recht. Spel Wie heeft gelijk?

In de frontlinie tussen hulp en recht. Spel Wie heeft gelijk? In de frontlinie tussen hulp en recht Spel Wie heeft gelijk? Dit spel Wie heeft gelijk? hoort bij In de frontlinie tussen hulp en recht door Jacquelien de Savornin Lohman & Hannie Raaff. 2001 Uitgeverij

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Thema In en om het huis

Thema In en om het huis http://www.edusom.nl Thema In en om het huis Lesbrief 25. Een jurk ruilen. Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u een jurk gaat ruilen. Verleden tijd gebruiken. Vragen stellen. Veel succes! Deze

Nadere informatie

Rozen bij de thee. wolk in de plantenbakken aan het balkon. De hortensia s fleurden de muur op met

Rozen bij de thee. wolk in de plantenbakken aan het balkon. De hortensia s fleurden de muur op met Rozen bij de thee Het was een van die warme lenteochtenden. Ik gaf de planten op mijn balkonnetje water, terwijl ik ondertussen van het zonnetje genoot. Ik vond het geweldig om de planten zo weelderig

Nadere informatie

We spelen in het huis van mijn mama deze keer,

We spelen in het huis van mijn mama deze keer, Jip en Janneke. Ik ben Jip. Ik ben Janneke en we wonen naast elkaar. Hij heet Jip, zij heet Janneke. en we spelen soms bij hem en soms bij haar. We spelen in het huis van mijn mama deze keer, we kunnen

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Kies 2 Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Heb je een leeshandicap en wil je dit boek in een toegankelijke leesvorm, bel dan Dedicon: 0486-486486,

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 4 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Leven met ongewenste kinderloosheid

Leven met ongewenste kinderloosheid nadia garnefski vivian kraaij maya schroevers Leven met ongewenste kinderloosheid Boom Hulpboek amsterdam mmxiii 2013 N. Garnefski, V. Kraaij & M. J. Schroevers p / a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens

Nadere informatie

E E N B A R M H A R T I G E S A M A R I T A A N

E E N B A R M H A R T I G E S A M A R I T A A N E E N B A R M H A R T I G E S A M A R I T A A N Personen Pa Ma Kind 1 Kind 2 Dominee Vrouw van de Dominee Zondagsschooljuf Man van de zondagsschooljuf Buurman Smit Buurvrouw Smit Het Ding (speelt wel mee,

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Training. Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers

Training. Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers Training Werven, coördineren en begeleiden van vrijwilligers Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Assistent verkoop en retail

Assistent verkoop en retail ECONOMIE EN HANDEL Assistent verkoop en retail Deel 4 van 4 Ontvangt de klant en assisteert verkopende collega s Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur:

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

Certificaat B-VCA. Deel 1 van 3

Certificaat B-VCA. Deel 1 van 3 Certificaat B-VCA Deel 1 van 3 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Daphne Ariaens Inhoudelijke redactie: Jurrijn Olie van Soliede opleidingen Titel:

Nadere informatie