4 Onderzoeksverantwoording Het onderzoek Het veldwerk van de Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 liep 11 weken en vond plaats van 19 september tot en met 6 december 2005. In totaal zijn 38.030 bedrijven op vestigingsniveau telefonisch ondervraagd over hun criminaliteits- en veiligheidssituatie gedurende de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek. Het responspercentage onder de benaderde bedrijven is met 55% zeer goed te noemen voor business-to-business onderzoek. Mogelijk vinden bedrijven het onderwerp criminaliteit zodanig belangrijk dat zij graag meewerken. Gezien de veldwerkperiode hebben de resultaten van het onderzoek betrekking op een groot deel van het jaar 2005 en het laatste kwartaal van 2004. Uit oogpunt van leesbaarheid laten we deze verbijzondering in het rapport verder achterwege en formuleren we de resultaten in de tegenwoordige tijd. Disproportionele stratificatie en herweging De structuur van de zakelijke markten wordt gekenmerkt door een scheve verdeling: er zijn heel veel kleine bedrijven en relatief weinig grote ondernemingen. Ook de verdeling over sectoren en regio s is ongelijkmatig. Om over de afzonderlijke sectoren, grootteklassen en regio s nauwkeurige uitspraken te kunnen doen, is de steekproef disproportioneel gestratificeerd naar sector en bedrijfsgrootte. Disproportionele stratificatie houdt in dat om nauwkeurige uitspraken te kunnen doen, bewust wordt afgeweken van de verhoudingen in de populatie. Bepaalde categorieën (bijvoorbeeld: grote ondernemingen) worden in de steekproef welbewust opgehoogd en in andere categorieën (bijvoorbeeld bedrijven met 1 werkzame persoon) worden naar rato van het aantal bedrijven in de populatie minder interviews gerealiseerd. In de analyse wordt hiervoor gecorrigeerd door te herwegen naar de TNS NIPO populatie van bedrijfsvestigingen. Ten behoeve van de nauwkeurigheid van de onderzoeksresultaten is met de allocatie van de aantallen gesprekken over de sectoren rekening gehouden met de verwachte spreiding in aantal delicten (op basis van de onderzoeksresultaten MBI 2002). Er is rekening gehouden met een spreiding in delicten en het is ook mogelijk te kijken naar de 10% van bedrijven met de meeste delicten. In bijlage 2 zijn de belangrijkste gegevens samengevat. Voor een gedetailleerde beschrijving van de gehanteerde procedures verwijzen we naar de twee bijlagen in dit rapport en naar het Handboek Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven. Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 259
Gerealiseerde steekproef In totaal zijn de 38.030 bedrijven op vestigingsniveau ondervraagd volgens de volgende verdeling over sectoren: 1 Gerealiseerde steekproefaantallen Grootteklasse Bouw Detailhandel Horeca Transport Zakelijke dienstverl. Totaal (werkzame personen) 1 2089 923 721 564 2115 6412 2-4 1582 3569 5402 1024 2521 14098 5-9 808 2346 2235 763 1953 8105 10-19 682 1287 690 646 1451 4756 20-49 809 681 345 531 729 3095 50-99 284 133 46 233 201 897 100+ 149 17 37 163 301 667 Totaal 6.403 8.956 9.476 3.924 9.271 38.030 De schatting van de schade die bedrijven lijden als gevolg van criminaliteit is gebaseerd op de inschatting van de ondervraagden. De op deze manier verkregen gemiddelde schadebedragen zijn, na verwijdering van uitschieters, vermenigvuldigd met het aantal getroffen bedrijven. Voor een uitgebreide beschrijving van de gehanteerde methode verwijzen we naar het Handboek. Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 260
Bijlage 1 Nielsen-gebieden en politieregio s 2 Nielsen-gebieden en de bijbehorende politieregio s Nielsen Noord Noord Noord Oost Oost Oost West* West* West* Zuid Zuid Zuid Politieregio (01) Groningen (02) Friesland (03) Drenthe (04) IJsselland (05) Twente (06) Noord- en Oost Gelderland (07) Gelderland Midden (08) Gelderland Zuid (25) Flevoland (09) Utrecht (10) Noord-Holland-Noord (11) Zaanstreek-Waterland (12) Kennemerland (13) Amsterdam-Amstelland (14) Gooi en Vechtstreek (15) Haaglanden (16) Hollands Midden (17) Rotterdam-Rijnmond (18) Zuid-Holland-Zuid (19) Zeeland (20) Midden- en West Brabant (21) Brabant-Noord (22) Brabant Zuid-Oost (23) Limburg-Noord (24) Limburg-Zuid *: West wordt in 2 gebieden onderverdeeld De 5 Nielsen regio s zijn: Drie grote steden : Amsterdam, Rotterdam en Den Haag met randgemeenten; Rest West : gemeenten in de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht; Noord : Provincies Groningen, Friesland en Drenthe; Oost : Provincies Overijssel, Gelderland en Flevoland; Zuid : Provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 261
Bijlage 2 Tabellen bedrijven top 10% van delicten We presenteren in deze bijlage in tabelvorm de belangrijkste resultaten voor de bedrijven met de 10% hoogste delicten ten opzichte van de totale groep, waarbij we ons beperken tot het meest in het oog springende (significante) verschillen. De resultaten zijn per sector, per delict weergegeven. Er worden 3 kolommen weergegeven: De top 10%-kolom bevat de resultaten van de 10% van bedrijfsvestigingen met het hoogste aantal delicten; De kolom overig bevat de resultaten van de overige vestigingen die met het delict te maken hebben gehad; De kolom Totaal geeft de resultaten voor alle vestigingen binnen de sector. De vetgedrukte cijfers zijn (indien weergegeven) significant verschillend ten opzichte van de populatie. (Bij melding delict bij de politie is de kolom top 10% vergeleken met de kolom overig en niet de totaalkolom, omdat in deze kolom ook niet- zijn opgenomen die uiteraard geen melding bij de politie hebben gedaan.) Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 262
3 Bouw - inbraak Totaal (incl. niet) Burgerlijke/utiliteitsbouw 43 38 31 Grond/weg/waterbouw 26 8 6 Afwerking 2 11 19 Installatie 13 18 14 Klusbedrijven 5 12 19 Kantorencomplex 10 3 1 Handelscentrum 3 5 3 Bedrijfs/industrieterrein 45 31 16 Afzonderlijk bedrijfspand 27 17 13 Bedrijf aan woonhuis 12 40 64 Centrum agglomeratie 10 17 20 Rand agglomeratie 58 55 43 Buiten agglomeratie 31 27 37 Ja 78 58 46 Ja 96 81 65 Ja 35 20 12 Ja 18 7 4 Ja 97 86 -** Ja 55 26 11 Ja 47 28 10 Ja 5 3 2 Aantal inbraken 4.100 14.000 18.100 In % van het totaal 23 77 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 263
4 Detailhandel - inbraak Totaal (incl. niet) Overig Populatie Autohandel 18 6 4 Voeding/genotmiddelen 12 14 11 Drogist/kleding e.d. 7 7 10 Bloemen/kappers e.d. 5 15 18 Winkelcentrum 26 40 33 Bedrijfs/industrieterrein 25 13 9 Afzonderlijk bedrijfspand 34 21 20 Bedrijf aan woonhuis 2 18 25 Centrum agglomeratie 23 35 36 Rand agglomeratie 61 45 40 Ja 51 42 34 Ja 99 89 82 Ja 49 34 24 Ja 9 8 6 Ja 90 87 -** Ja 58 39 30 Ja 43 31 20 Ja 18 8 6 Aantal inbraken 7.000 25.000 32.000 In % van het totaal 22 78 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 264
5 Horeca - inbraak Totaal (incl. niet) Overig Populatie Café s 10 29 25 Hotels/pensions 13 5 6 Bedrijfs/industrieterrein 8 4 2 Afzonderlijk bedrijfspand 32 33 30 Bedrijf aan woonhuis 8 18 23 Rand agglomeratie 35 34 29 Ja 50 43 39 Ja 96 88 77 Ja 39 31 20 Ja 9 11 8 Ja 90 89* -** Ja 36 26 16 Ja 54 35 24 Ja 19 14 9 Aantal inbraken 2.700 7.200 9.900 In % van het totaal 27 73 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 265
6 Transport - inbraak Totaal (incl. niet) Overig Populatie Goederenwegvervoer 66 57 49 Zeevaart/Vemen/Pakhuizen 4 5 8 transport 22 27 32 Bedrijfs/industrieterrein 63 36 24 Bedrijf aan woonhuis 12 38 47 Rand agglomeratie 60 48 42 Ja 80 63 53 Ja 95 84 72 Ja 40 27 18 Ja 15 7 5 Ja 86 82 -** Ja 46 23 12 Ja 36 31 16 Ja 11 8 5 Aantal inbraken 5.100 10.000 15.100 In % van het totaal 34 66 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 266
7 Zakelijke dienstverlening - inbraak Totaal (incl. niet) Overig Populatie Architecten, ingenieurs 3 6 7 dienstverlening 62 53 50 Kantorencomplex 26 12 7 Handelscentrum 11 10 7 Winkelcentrum 1 7 4 Bedrijfs-/industrieterrein 9 13 6 Afzonderlijk bedrijfspand 32 28 16 Bedrijf aan woonhuis 16 25 56 Centrum agglomeratie 29 35 32 Rand van agglomeratie 57 50 44 Buiten agglomeratie 14 14 23 Ja 65 51 37 Ja 100 93 76 Ja 43 33 15 Ja 12 8 4 Ja 96 89 -** Ja 37 17 5 Ja 38 22 11 Ja 14 6 3 Aantal inbraken 5.900 21.200 27.100 In % van het totaal 22 78 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 267
8 Bouw diefstal Totaal (incl. niet) Overig Populatie Burgerlijke/utiliteitsbouw 43 38 31 Grond/weg/waterbouw 12 10 6 Afwerking 7 14 19 Klusbedrijven 4 12 19 Bedrijfs/industrieterrein 35 29 16 Afzonderlijk bedrijfspand 23 15 13 Bedrijf aan woonhuis 23 47 64 Rand agglomeratie 60 47 43 Buiten agglomeratie 25 34 37 Ja 71 60 46 Ja 94 78 65 Ja 28 18 12 Ja 19 6 4 Ja 49 51 -** Ja 60 30 13 Ja 43 23 10 Ja 5 5 2 Aantal diefstal 6.800 15.600 22.400 In % van het totaal 30 70 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 268
9 Detailhandel - diefstal Totaal (incl. niet) Overig Populatie Autoreparatie 0 4 7 Algemeen assortiment 15 14 9 Drogist/kleding e.d. 27 19 10 Bloemen/kappers e.d. 2 7 18 Overig/apothekers/benzinestations 7 8 6 Winkelcentrum 53 49 33 Bedrijfs/industrieterrein 8 7 9 Bedrijf aan woonhuis 2 10 25 Centrum agglomeratie 46 50 36 Rand van agglomeratie 42 32 40 Buiten agglomeratie 10 16 22 Ja 33 31 34 Ja 93 92 82 Ja 41 29 24 Ja 17 9 6 Ja 65 47 -** Ja 17 18 13 Ja 39 32 20 Ja 29 11 6 Aantal diefstal 1.015.000 609.000 1.624.000 In % van het totaal 63 37 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 269
10 Horeca - diefstal Totaal (incl. niet) Overig Populatie Restaurants 27 36 33 Hotels/pensions 13 9 6 Bedrijf aan woonhuis 12 19 23 Centrum agglomeratie 55 42 38 Buiten agglomeratie 13 29 32 Ja 43 43 39 Ja 90 86 77 Ja 38 28 20 Ja 20 12 8 Ja 31 45 -** Ja 31 23 14 Ja 68 45 24 Ja 36 19 9 Aantal diefstal 25.700 19.500 45.200 In % van het totaal 57 43 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 270
11 Transport - diefstal Totaal (incl. niet) Overig Populatie Goederenwegvervoer 35 51 49 Zeevaart/Vemen/Pakhuizen 7 6 8 Overig transport 46 32* 32 Winkelcentrum 6 3 1 Bedrijfs/industrieterrein 51 35 24 Bedrijf aan woonhuis 15 34 47 Rand agglomeratie 49 47 42 Buiten agglomeratie 34 34 39 Ja 76 61 53 Ja 86 84 72 Ja 43 29 18 Ja 20 9 5 Ja 52 64 -** Ja 53 35 18 Ja 47 35 16 Ja 31 10 5 Aantal diefstal 6800 9300 16100 In % van het totaal 42 58 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 271
12 Zakelijke dienstverlening - diefstal Totaal (incl. niet) Overig Populatie Architecten/ingenieurs 2 5 7 Reclame/economische adviesbureaus 3 11 12 dienstverlening 68 53 50 Kantorencomplex 21 11 7 Handelscentrum 4 11 7 Winkelcentrum 19 8 4 Bedrijfs/industrieterrein 15 11 6 Afzonderlijk bedrijfspand 33 25 16 Bedrijf aan woonhuis 5 28 56 Centrum agglomeratie 29 40 32 Buiten agglomeratie 19 15 23 Ja 53 48 37 Ja 98 89 76 Ja 38 25 15 Ja 16 7 4 Ja 58 59 -** Ja 51 31 9 Ja 40 24 11 Ja 16 8 3 Aantal diefstal 6400 14500 20900 In % van het totaal 31 69 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 272
13 Bouw - vernieling Totaal (incl. niet) Overig Populatie Burgerlijke/utiliteitsbouw 27 39 31 Grond/weg/waterbouw 23 12 6 Afwerking 14 12 19 Klusbedrijven 6 12 19 Kantorencomplex 6 3 1 Bedrijfs/industrieterrein 27 28 16 Afzonderlijk bedrijfspand 26 15 13 Bedrijf aan woonhuis 37 45 64 Rand agglomeratie 57 51 43 Buiten agglomeratie 19 28 37 Ja 77 57 46 Ja 90 77 65 Ja 21 18 12 Ja 15 7 4 Ja 50 46 -** Ja 53 24 11 Ja 64 34 13 Ja 11 4 2 Aantal vernieling 6.300 11.200 17.500 In % van het totaal 36 64 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 273
14 Detailhandel - vernieling Totaal (incl. niet) Overig Populatie Autoreparatie 3 6 7 Voeding/genotmiddelen 11 13 11 Bloemen/kappers e.d. 15 13 18 artikelen/benzinestations 9 8 6 Winkelcentrum 42 43 33 Bedrijfs/industrieterrein 7 8 9 Afzonderlijk bedrijfspand 32 24 20 Bedrijf aan woonhuis 9 13 25 Centrum agglomeratie 46 45 36 Rand agglomeratie 37 37 40 Buiten agglomeratie 17 17 22 Ja 38 33 34 Ja 97 89 82 Ja 32 30 24 Ja 12 9 6 Ja 36 45 44 Ja 71 48 30 Ja 30 21 13 Ja 23 11 6 Aantal vernieling 34.600 52.900 87500 In % van het totaal 40 60 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 274
15 Horeca - vernieling Totaal (incl. niet) Overig Populatie Restaurants 24 34 33 Cafés 33 24 25 Winkelcentrum 18 24 22 Bedrijfs/industrieterrein 1 2 2 Afzonderlijk bedrijfspand 37 31 30 Bedrijf aan woonhuis 10 19 23 Centrum agglomeratie 46 43 38 Buiten agglomeratie 24 27 32 Ja 47 40 39 Ja 92 85 77 Ja 29 27 20 Ja 18 11 8 Ja 42 45 -** Ja 54 29 16 Ja 29 21 14 Ja 40 18 9 Aantal vernieling 17.600 19.800 37.400 In % van het totaal 47 53 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 275
16 Transport - vernieling Totaal (incl. niet) Overig Populatie Goederenwegvervoer 31 46 49 Tram- en taxibedrijven 20 15 9 Bedrijf aan woonhuis 26 48 47 Centrum agglomeratie 11 18 15 Rand agglomeratie 52 47 42 Buiten agglomeratie 36 32 39 Ja 64 51 53 Ja 82 77 72 Ja 28 22 18 Ja 15 7 5 Ja 43 50 -** Ja 33 26 12 Ja 56 33 18 Ja 18 12 5 Aantal vernieling 9300 9900 19200 In % van het totaal 48 52 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 276
17 Zakelijke dienstverlening - vernieling Totaal (incl. niet) Overig Populatie Reclame- en adviesbureaus 10 10 12 Bank- en verzekeringswezen 3 5 3 Winkelcentrum 12 8 4 Afzonderlijk bedrijfspand 28 27 16 Bedrijf aan woonhuis 22 37 56 Centrum agglomeratie 49 43 32 Rand agglomeratie 40 40 44 Buiten agglomeratie 10 16 23 Ja 40 42 37 Ja 89 86 76 Ja 39 23 15 Ja 15 6 4 Ja 44 47 -** Ja 36 10 5 Ja 48 16 9 Ja 20 9 3 Aantal vernieling 11.000 27.000 38.000 In % van het totaal 29 71 Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 WODC 30 december 2005 277