KB 4 december 2012 Minimale voorschriften inzake veiligheid van elektrische installaties arbeidsplaatsen Risicoanalyse oude elektrische installatie 18/06/2013 Dirk Wynants Preventieadviseur UZ Leuven Voorzitter Prebes Vlaams Brabant Brussel Inhoud van de presentatie 1. Situering oude elektrische installaties 2. Risicoanalyse (oude) elektrische installatie Praktisch voorbeeld mogelijk plan van aanpak 3. Vragen? 2 1
Situatie oude elektrische installatie Hoe een risicoanalyse maken van een (oude) elektrische installatie volgens KB 4 december 2012? Afdeling II. Risicobeoordeling en algemene preventiemaatregelen Praktische voorbeeld van een risicoanalyse oude elektrische installatie indienststelling voor 1 januari 1983 (AREI). Er was eens een oude elektrische installatie in de kelder van. 3 Situatie 1 4 2
27/11/2013 5 6 3
27/11/2013 Situatie oude elektrische installatie 7 Situatie 2. Situatie oude elektrische installatie 8 4
27/11/2013 Situatie oude elektrische installatie 9 Situatie oude elektrische installatie 10 5
Situatie oude elektrische installatie 11 Risicofactoren afd. II De werkgever spoort ten minste de volgende risico s op en evalueert ze: 1 de risico s voor elektrische schokken door rechtstreekse aanraking; 2 de risico s voor elektrische schokken door onrechtstreekse aanraking; 3 de risico s te wijten aan ontladingen en lichtbogen; 4 de risico s te wijten aan potentiaalspreiding; 5 de risico s te wijten aan ophoping van energie, zoals in condensatoren; 6 de risico s te wijten aan overspanningen ten gevolge van inzonderheid, fouten die kunnen ontstaan tussen actieve delen op kringen op verschillende spanning, van het schakelen en van atmosferische ontladingen; 7 de risico s voor oververhitting, brandwonden, brand en ontploffing, veroorzaakt door de elektrische uitrusting; 8 de risico s te wijten aan overstromen; 9 de risico s te wijten aan een spanningsdaling en het weder opkomen van de spanning; 10 de risico s inherent aan het gebruik van elektrische energie en de werkzaamheden aan elektrische installaties; 11 de niet elektrische risico s die te wijten kunnen zijn aan een fout of een slecht functioneren van een elektrische uitrustingscomponent, zoals stuurorganen of stuurstroombanen. R1 stroomvoerende geleider R2 R3 12 6
Parameters afd. II Bij de risicobeoordeling houdt de werkgever tenminste met de volgende parameters rekening: 1 de spanningsgebieden: Zeer lage spanning 1 cat. Laagspanning 2 cat. Wisselspanning Gelijkspanning met rimpel Gelijkspanning zonder rimpel U 50 V U 75 V U 120 V 50 V < U 500 V 75 V < U 750 V 120 V < U 750 V 500 V < U 1.000 V 750 V < U 1.500 V 750 V < U 1.500 V Hoogspanning 1 cat. 2 cat. 1.000 V < U 50.000 V U > 50.000 V U > 1.500 V U > 1.500 V 13 Parameters afd. II 2 de absolute conventionele grensspanning en de relatieve conventionele grensspanning: Code Toestand van het menselijk lichaam Wisselspanning Absolute conventionele grensspanning U L in volt Gelijkspanning met rimpel Gelijkspanning zonder rimpel BB1 BB2 Volledig droge huid of vochtig door transpiratie Natte huid 50 V 75 V 120 V 25 V 36 V 60 V BB3 In water ondergedompelde huid 12 V 18 V 30 V 3 het systeem van de aardverbindingen: IT, TT, TN-C, TN-S, TN-C-S net 14 7
Parameters afd. II 4 de uitwendige invloeden: A- Milieu, B- Personen, C- Gebouwen Toepassingsgebied Uitwendige Invloed Code AREI artikel Omschrijving AREI artikel keuze materieel Opmerking 1 Verwaarloosbaar 1 IPX0 2 Vertikale neerslag van waterdruppels 2 IPX1 Milieu (A) 3 Waterbesproeiing 3 IPX3 Aanwezigheid van water AD 84 4 Waterspatten uit alle richtingen 226 4 IPX4 (D) 5 Waterstraal in alle richtingen 5 IPX5 6 Inwerking van watergolven 6 IPX6 7 Overstroming 7 IPX7 8 Permanente onderdompeling 8 IPX8 AREI artikel keuze leidingen 5 de eventuele inplanting van de elektrische installatie in een exclusieve ruimte van de elektrische dienst in de zin zoals bedoeld door het AREI; 6 de eventueel aanwezige andere factoren die de ernst van de risico s kunnen beïnvloeden, inzonderheid de aanwezigheid van andere elektrische of niet elektrische installaties en vreemde geleidende delen. 145.02 15 Risicoanalyse oude elektrische installatie Overlopen risicoanalyse : Concreet voorbeeld - Zie excel : Risicoanalyse oude elektrische installatie 16 8
Stappenplan Stappenplan Inventaris oude elektrische installaties - < 1 jan 1983 (AREI) Bestaande keuringsverslagen Installatie(s) bekijken met installatieverantwoordelijke(n), engineering, exploitatie, keuringsorganisme,, preventieadviseur. Uitwendige invloedsfactoren Elektrische schema s Elektrische risico s (vb: stopcontacten zonder aarding, verdeelbord IP00, ) Risicoanalyse opmaken (opmerkingen van keuringsverslag verwerken) bepalen van de gepaste preventiemaatregelen. Overleg met betrokken partijen keuringsorganisme Risicoanalyse - preventiemaatregelen mogelijk aanpassen aanvullen Installaties die gekeurd zijn volgens ARAB /(KB Ziekenhuizen) of ARAB / AREI / (KB Ziekenhuizen) laten keuren door EDTC volgens KB 4 december 2012. Installaties die gekeurd zijn volgens AREI = ok > geen gelijkvormigheidsonderzoek noodzakelijk Opmerkingen gelijkvormigheidsonderzoek opnemen in RA 17 Stappenplan Acties opstellen + uitvoeren PBM s (Veiligheidsschoenen, schakeljas (vlamvertragend), veiligheidshelm met gelaatsbescherming, elektro handschoenen, ) Isolerende mat Plaatsen van kartaplaten voor genaakbare delen Waarschuwingen + pictogrammen op oude elektrische ruimten en borden Veiligheidsinstructiekaart opmaken werken in oude elektrische installatie bord Risicoanalyse werken in, met of aan een oude elektrische installatie - bord Opleiding instructies Installatieverantwoordelijke, bevoegde personen BA4-BA5 Bevoegdheidsverklaring aanpassen werken in oude elektrische installaties Opgelet!! RA moet altijd uitgevoerd worden 18 9
Bedankt Dirk Wynants Preventieadviseur UZ Leuven Voorzitter Prebes Vlaams-Brabant Brussel 19 10