Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Infosessie architecten/voorschrijvers NBN EN 14351-1 (2006) productnorm : ramen en deuren zonder brand- en rookwerende kenmerken Inleiding Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Programma Overzicht referentiedocumenten Betrouwbare prestaties ramen en deuren Kwaliteitscontrole door derde partij Proeven op buitenschrijnwerk Conclusies
Wie is BCCA? WTCB SECO BCCA Gespecialiseerde certificatie instelling BCQS Vorming en begeleiding BUtgb Technische goedkeuring BUtgb BCCA Gespecialiseerde certificatie-instelling voor de Bouw Certificatie van Producten
BCCA Gespecialiseerde certificatie-instelling voor de Bouw Certificatie van Managementsystemen Kwaliteit ISO9001: Construction Quality Veiligheid - VCA / OHSAS 18001 Milieu - ISO14001, Asbestverwijdering, Grondsanering Certificatie van Bouwbedrijven Personen (lassers, industriële schilders, ) Diensten (Valideo, ) Processen (gevel & raamconstructeurs,..) Certificatie van Bouwwerken Duurzaam Bouwen - Valideo Evolutie in normalisatie en wetgeving Europese normalisatie / CE-markering Energieprestatieregelgeving Duurzame ontwikkeling Verhoogde comforteisen Typevoorschriften STS Verhoogde nood aan aantonen en verklaren van prestaties
Belang van de eindprestatie voor de Bouwheer, Architect en Aannemer Ontwerp Fabricatie Plaatsing van Ramen en deuren Gevels Rolluiken, zonweringen, Wie is betrokken? Componenten Ontwerp Fabricage Plaatsing Producent Systeemontwikkelaar Schrijnwerker, constructeur, Plaatser
Hoe de prestaties bereiken en garanderen? Ontwerp: Beproeving & Berekening Kwaliteitsbewaking en Productbeheersing ITT (ITC) (ITC) Bewaking door een onafhankelijk organisme FPC Bewaking van de volledige kwaliteitsketting Ondersteuning van de CE-markering Componenten Ontwerp Fabricage van de componenten Productcertificatie Technische goedkeuring van systemen en verwerkingsvoorschriften Bewaking van fabricage Procescertificatie op basis van richtlijnen voor verwerking en kwaliteitszorg BPC
Kwaliteitsverklaringen door BCCA Collectieve context Samenwerking met andere partijenvolledige onpartijdigheid Respect voor confidentialiteit Permanente bewaking en actualisatie Publicatie - website Internationale netwerking Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Inleiding kwaliteitsborging in de bouw ramen en deuren Systeem leveranciers Architecten voorschrijvers Lastenboek Werfcontrole Raam constructeurs Proces certificaat ter ondersteuning CE-markering Vertrouwen in kwaliteit op de werf
Inleiding Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Programma Overzicht referentiedocumenten Betrouwbare prestaties ramen en deuren Kwaliteitscontrole door derde partij Proeven op buitenschrijnwerk Conclusies Referentiedocumenten NBN EN 14351-1 productnorm ramen en deuren NBN EN 13830 productnorm vliesgevels NBN B25-002-1 Prestatie-eisen ramen + vliesgevels (vervangt STS 52.0) STS 53.1 Prestatie-eisen deuren (buiten + binnen) NBN S23-002 Glasnorm NBN B62-002 Berekening thermische prestaties STS 52.1 Eisen houten buitenschrijnwerk (ontwerp) STS 52.2 Eisen alu buitenschrijnwerk (ontwerp) STS 52.3 Eisen pvc buitenschrijnwerk
Hiërarchie in de documenten die deel uitmaken van het referentieel Wetten en KB EPB Brand - enz Normen Pr EN,hEN,NBN EN NBN S23-002 Nationale toepassings documenten STS 52.0*, STS 53.1, STS 52.1-52.2 52.3 Sectoriële documenten Kwaliteitsvoorschriften TV praktisch - leesbaarheid belang - consensus *Opmerking: STS 52.0 wordt vervangen door norm NBN B25-002-1! Dit is een niet-officiële vertaling
NBN EN 14351-1 productnorm ramen en deuren zonder brand- en rookwerende kenmerken Europees referentiekader ramen/deuren Methodes voor testen en berekenen (ITT/ITC) Classificatie prestaties Productiecontrole (FPC) Verklaring prestaties (CE-label) Verklaring gevaarlijke stoffen CE-conformiteitsverklaring Informatieplicht (plaatser & eindgebruiker) Het begrip CE = een paspoort voor producten De CE-markering is een verklaring van de fabrikant dat het product conform is met de door een Europese Beschikking vastgelegde minimale condities om op de interne EU markt vrij te circuleren. Dit impliceert dat de CE-markering noch een kwaliteitsmerk is, noch een toelating tot vrij gebruik in even welke toepassing. Ieder land kan en dient de te behalen karakteristieken in eigen voorschriften vastleggen. 18
CE-markering (zie Bijlage ZA.3 ) CE-symbool Fabrikant Jaartal CE Referentiedocument + beoogde toepassing Prestaties van het product Verwijzing naar richtlijnen Constructeur De Beste NV Zekergem 27 B-XXX Altijd EN 14351-1 Ramen N-zijde Waterdichtheid Klasse 9A Windweerstand Klasse C5 Luchtdichtheid Klasse 4 Thermische isolatie 2,3 W/m².K (89/106/CEE, 98/37/EC, 89/336) 19 NBN : Nieuw adres Birminghamstraat 131 T 02 738 01 01 F 02 733 42 64
NBN B25-002-1 prestatie-eisen buitenschrijnwerk ramen (en vliesgevels) Belgische kader Vervangt STS 52.0 (2005) Beschrijft de testvolgorde om de prestaties proefondervindelijk vast te leggen Document voor de voorschrijver Welke aanbevolen eisen ramen ifv toepassing Voorbeeld: lucht,water,wind, Wat in lastenboek zie bijlage 4 overdruk Bijlage 2 - STS 52.0 Verloop van de proeven Herhaalde overdruk/onderdruk-proef: 50 cycli 0 Bedieningstest P1 + 10% P1 Bedieningstest Bedieningstest Doorbuigingsproef P2 600 Pa 450 Pa Mechan. proeven EN 14608 EN 14609 EN 12049-1 Tijd Luchtdoorlatendheid NBN EN 1026 P1 + 10% Controle van de luchtdoorlatendheid NBN EN 1026 Weerstand tegen windbelasting NBN EN 12211 P 1 en P2 P1 Doorbuigingsproef Waterdichtheid NBN EN 1027 Weerstand tegen wind NBN EN 12211 P3 onderdruk
STS 53.1 prestatie-eisen deuren (binnen en buitendeuren) Belgische kader Document voor de voorschrijver Welke aanbevolen eisen voor deuren ifv toepassing Voorbeeld: gebruiksfrequentie Wat in lastenboek zie tabel blz 36
NBN S23-002 prestatie-eisen glaswerk Norm gepubliceerd in staatsblad Aansprakelijkheid ontwerper Eisen ifv de toepassing tabel 5 Voorbeeld : glas in deuren (of ramen die als deur gebruikt worden) Lastenboek zie bijlage 2
NBN S23-002 Veiligheid tegen schokken NBN S23-002 Tabel 5 samenvattend overzicht
Lopende herziening
EPB-eisen & berekening Transmissiereferentiedocument & NBN B62-002
Belgisch kader STS 52.1 Eisen houten buitenschrijnwerk Materiaal gebonden eisen voor hout Houtkeuze ifv duurzaamheid en dimensionele stabiliteit - lijst Bescherming en afwerking Kwaliteit samenstelling Onderhoud Wat in lastenboek zie annexe 9
Belgisch kader STS 52.2 eisen aluminium buitenschrijnwerk Materiaal gebonden eisen voor aluminium Keuze profieltype ifv agressiviteitsklasse Verzagen, ontbramen, ontvetten Verlijmen hoek + zaagsnede Toleranties Kleurstabiliteit bij veroudering - onderhoud Lastenboek zie bijlage 3
Belgisch kader STS 52.3 eisen PVC buitenschrijnwerk Materiaal gebonden eisen voor PVC Profieltype (kwaliteit pvc-compound, gekleurde profielen,..) Gebruiksgeschiktheid Versteviging - hoeksterkte Kleurstabiliteit Lastenboek zie bijlage 4
Belangrijke aanvullende documenten ATG-teksten (zie Butgb) Toepassingsreglementen BCCA (TRA) Technische voorlichtingen (TV) Wetenschappelijke rapporten WTCB Sectoriële documenten Richtlijnen voor de aluminiumconstructeur ALCB FPC-richtlijnen TCHN Enz. Technische voorlichtingen (TV) TV 153 Vochtproblemen in gebouwen* TV 176 Glas in daken* TV 188 Plaatsen van buitenschrijnwerk TV 214 Glas en glasproducten TV 221 Plaatsen van glas in sponning *momenteel in herziening bevatten nog steeds nuttige info voor voorschrijvers
Waar vind ik deze documenten? www.nbn.be (NBN EN) www.economie.fgov.be (STS) www.economie.fgov.be/nl/specifieke_domeinen/kwaliteit_bouw(sts) www.wtcb.be (EN NBN STS TV WR11) beroepsverenigingen
Normantennes WTCB ivm evolutie van normen en reglementen Complexiteit Europese, federale, enz normen en reglementen Normantennes WTCB per onderwerp (brandpreventie, EPB, Eurocodes, enz ) Normantenne manueel bediende en aangedreven gevelelementen Poorten Hekken en luiken Slagbomen Deuren en Ramen Externe zonnewering Interne zonnewering WTCB treedt op als sectoroperator voor oa. CEN TC 33 NBN E033 buitenschrijnwerk/gevels/poorten CEN TC 88/89 NBN E88/89 thermische isolatie www.normen.be Inleiding Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Programma Overzicht referentiedocumenten Betrouwbare prestaties ramen en deuren Kwaliteitscontrole door derde partij Proeven op buitenschrijnwerk Conclusies
Betrouwbare prestaties ramen en deuren door middel van kwaliteitsmerken De Raamconstructeur Systeem leveranciers Architecten voorschrijvers Lastenboek Werfcontrole Raam constructeurs Proces certificaat ter ondersteuning CE-markering Vertrouwen in kwaliteit op de werf BPC
Producten onder Grondstoffen Legeringen Producten die niet in de handel gebracht en als grondstof gebruikt worden ATG 1 Half-fabrikaten PVC Compounds Vulpanelen, Lamellen Hout PVC, Alu, Staal profielen Componenten dubbel glas Aandrijving ATG 2 Producten die niet in de handel gebracht maar als component gebruikt worden Producten / componenten Glas Hang- en sluitwerk Mastieken Producten die in de handel gebracht en als component kunnen gebruikt worden ATG 4 (systeem) ATG 3 Producten CE Binnen- & buitendeuren Ramen Poorten Rolluiken Gordijngevels ATG 5 Producten die in de handel gebracht worden Producten momenteel onder ATG/Benor Producten opgenomen in ATG Kwaliteitsaanpak BCCA ter ondersteuning van de CE-markering In samenwerking met Laboratoria & kenniscentra Beroeps- en sectorfederaties Systeemleveranciers 400 raamconstructeurs & schrijnwerkers Opleidingen Voorbereiding Audit Certificatie Toezicht
De relatie tussen de betrokkenen: Schrijnwerker: kwaliteitssysteem ter ondersteuning van de CE markering CE = ITT+ITC+FPC BCCA Systeemleverancier (ATG) 67 Opleidingen 400 raamconstructeurs & schrijnwerkers Wat is CE markering Kennis van de referentiedocumenten ITT : proefresultaten, extrapolatieregels ITC : stabiliteit, Uwaarde FPC : kwaliteitsbewaking in productie CE-declaraties
Voorbereiding Referentiedocumenten ITT - systeemleverancier ITC - stabiliteit, Uwaarden FPC - opstellen kwaliteitshandboek Ingangscontrole, procescontrole, eindcontrole Preventieve & corrigerende maatregelen Competentiebeheer en opleiding Werkvoorbereiding & plaatsing Opdrachten constructeur Specifieke aandachtspunten Aluminium : Zaagsnede verlijming hoekenpers toleranties afwatering dichting - montage beslag - proefkader PVC : Staalversteviging hoekenlas lastemperatuur oppoetsen afwatering montage beslag dichting - proefkader Hout : Houtkeuze densiteit vochtigheid bescherming afwerking dichting afwatering ontluchting vol verlijmen hoek hoeksterkte montage beslag hoektest verlijming & waterdichtheid
Audit & certificatie Criteria (per onderdeel min 5/10 totaal min 7/10) ITT ITC FPC CE-markering Auditverslag Certificatieraad certificaat www.bcca.be Toezicht
Inleiding Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Programma Overzicht referentiedocumenten Betrouwbare prestaties ramen en deuren Kwaliteitscontrole door derde partij Proeven op buitenschrijnwerk Conclusies Proeven op buitenschrijnwerk ramen en deuren conform EN 14351-& en NBN B25-002-1
overdruk Simulatie van de belasting gedurende de levensduur van een raam Test sequentie Bijlage 2 - STS 52.0 Verloop van de proeven Herhaalde overdruk/onderdruk-proef: 50 cycli 0 Bedieningstest P1 + 10% P1 Bedieningstest 600 Pa 450 Pa Bedieningstest Doorbuigingsproef P2 Mechan. proeven EN 14608 EN 14609 EN 12049-1 Tijd Luchtdoorlatendheid NBN EN 1026 P1 + 10% Controle van de luchtdoorlatendheid NBN EN 1026 Weerstand tegen windbelasting NBN EN 12211 P 1 en P2 P1 Doorbuigingsproef Waterdichtheid NBN EN 1027 Weerstand tegen wind NBN EN 12211 P3 onderdruk 1. Luchtdoorlatendheid
2. Waterdichtheid Proefdruk P max in Pa (*) Proefmethode A Classificatie Proefmethode B Specificaties - 0 0 Geen voorschrift 0 1A 1B 5 min lang met water besproeien 50 2A 2B Idem klasse 2 + 5 min 100 3A 3B Idem klasse 3 + 5 min 150 4A 4B Idem klasse 4 + 5 min 200 5A 5B Idem klasse 5 + 5 min 250 6A 6B Idem klasse 6 + 5 min 300 7A 7B Idem klasse 7 + 5 min 450 8A - Idem klasse 8 + 5 min 600 9A - Idem klasse 9 + 5 min > 600 E xxx - Boven de 600 Pa per trap van 150 Pa moet elke trap 5 min aangehouden worden (*) : Na 15 min nuldruk en 5 minuten bij de opeenvolgende trappen 3. Weerstand tegen windbelasting 1 2 3
3. Weerstand tegen windbelasting (2) meting van vervormingen tijdens proef 1./2./3. Eisen in funktie van hoogte en omgeving voor luchtdoorlatenheid, waterdichtheid en weerstand tegen windbelasting
4. Bedieningskrachten en verkeerd gebruik
4. Bedieningskrachten en verkeerd gebruik (2) proef bedieningskrachten sluitkracht of kracht om de beweging in te zetten 4. Bedieningskrachten en verkeerd gebruik (3) proef op statische torsie
5. Energiebesparing en thermische eigenschappen Thermische isolatie (via berekening) Vereenvoudigde methode Numerieke methode Zonnetoetredingsfactor (eigenschap glas) Lichtdoorlatendheid (eigenschap glas) Risico op condensatie Methode I - via simulatiesoftware Methode II op basis van minimum temperatuursfactor in functie van binnenklimaatsklasse en buitenklimaat Risico op condensatie Nieuw: definitie temperatuurfactor Methode II Minimumtemperatuurfactor
Risico op condensatie (2) richtwaarden binnenklimaat Risico op condensatie (3) Kaart van België met buitentemperaturen
Risico op condensatie Minimum temperatuurfactor 6. Akoestiek nieuwe norm NBN S01-400-1 van toepassing sinds februari 2008
7. Inbraakwerendheid Zie ook www.tis.inbraak.be 7. Inbraakwerendheid(2) proeven
7. Inbraakwerendheid (3) proeven en klasses 7. Inbraakwerendheid (4) Aanbevelingen mbt keuze vd klasses
8. Explosie weerstand
9. Kogelwerendheid Impact projectiel-simulatie 10. Brandveiligheid Brandreactie en brandweerstand 11. Gereglementeerde stoffen
12. Schokweerstand Opm: classificatie werd aangepast in pr NBN B25-002-1 11. Schokweerstand (2)
12. Weerstand tegen herhaald gebruik Inleiding Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Programma Overzicht referentiedocumenten Betrouwbare prestaties ramen en deuren Kwaliteitscontrole door derde partij Proeven op buitenschrijnwerk Conclusies
Conclusies www.bcca.be www.butgb.be Belgian Construction Certification Association vzw BCCA opgericht door SECO en WTCB Dank U voor uw aandacht! Evaluatieformulier invullen aub www.bcca.be www.butgb.be www.ceramen.be