Inhoud Inleiding... 2 Röntgenfoto s... 2 Kleurtest en poetsinstructies... 2 Gebitsreiniging... 2 Fluoride applicatie... 2 Sealen... 3 Controles... 3 Behandelen van gaatjes... 3 NRC Non REstaurative Care... 3 Hall techniek... 3 Restauratieve zorg... 3 Amalgaam... 3 Composiet... 4 Verdoven... 4 Extractie... 4 Lachgas behandeling... 4 Narcose behandeling... 4 Verwijzingen... 4 Second opinion... 5 Overige informatie... 5
Inleiding Deze website heeft als doel om de patiënt of de wettelijke vertegenwoordiger informatie te geven over tandheelkundige behandelingen. De gezondheid van de mond is belangrijk en u kunt samen met de tandarts veel doen om het gebit ook gezond te houden. In het behandelplan geven wij aan wat, gegeven de situatie de best haalbare oplossing is. De uiteindelijke beslissing ligt uiteraard bij u. Hieronder zijn een aantal veel voorkomende tandheelkundige behandelingen beschreven. Die hoeven niet allemaal nu van toepassing te zijn. Soms is bij een behandeling aangegeven wat alternatieve oplossingen zijn met de voor- en de nadelen. Ook hebben wij aangegeven of er complicaties kunnen optreden, hierbij is uitgegaan van een normale patiënt en een normaal behandelingsverloop. Zeldzame situaties zijn in deze brochure niet beschreven, want dan zou dit een onleesbaar medisch handboek worden. Wanneer uw situatie reden is voor extra informatie, zullen wij dit zeker geven. Wanneer u, na het lezen van deze website, nog vragen heeft kunt u daarvoor altijd bij ons terecht. Wij vinden het belangrijk dat u het advies goed begrijpt en weet waarvoor u kiest. Röntgenfoto s Met een röntgenfoto kan de tandarts in of door de tand kijken, zonder de tand daarvoor kapot te hoeven maken. Wij hebben daarvoor een speciaal fototoestel dat is gekeurd en gecontroleerd. Er wordt een minimale hoeveelheid röntgenstraling gebruikt, aangepast aan de grootte van de tand en de leeftijd van de patiënt. Met de foto kan de tandarts de gezondheid van een tand beter beoordelen. Immers, zonder een foto kunnen we alleen aan de buitenkant kijken en blijven verborgen gaatjes onzichtbaar. De hoeveelheid röntgengolven die de tandarts gebruikt is zeer gering en schadelijke werking hiervan is tot nu toe niet aangetoond. Andere vormen van foto s om in de tand te kunnen kijken worden tot nu toe niet gebruikt bij kindertandheelkunde. Kleurtest en poetsinstructies Wat is nu precies goed poetsen? Met een kleurtest maken we slecht gepoetste tanden zichtbaar. De tandplak krijgt een kleurtje. Dan kan je met eigen ogen zien wat goed en wat nog niet voldoende gepoetst is. Goed poetsen kan je leren. Een borstel die op maat van de mond is en stevig in de hand ligt, met een tandpasta die lekker smaakt, maakt poetsen ook nog eens leuker. Gebitsreiniging Wanneer tandplak of tandsteen op moeilijke plaatsen zit, kunnen we dit weghalen met een apart borsteltje of schrappertje. Daarmee wordt voorkomen dat vuil, etensresten en bacteriën kunnen inwerken op het glazuur. Soms kan het tandvlees een beetje gaan bloeden, dat stopt vanzelf. Fluoride applicatie Fluoride is een stof die de tanden harder maakt en zo meer weerstand geeft tegen het ontstaan van gaatjes. Fluoride komt net een beetje te weinig voor in de natuur en daarom kan extra fluoride gegeven worden aan de tanden. We gebruiken meestal een lak met een lekker smaakje dat met een kwastje wordt aangebracht. Fluoride dient in de goede hoeveelheid te worden gegeven, bij teveel fluoride ontstaan soms vlekjes op de tanden. Behalve met lak, kan fluoride ook in gel of druppels worden gegeven, hierover hebben we een folder. In (peuter) tandpasta zit ook fluoride zodat de tanden bij iedere poetsbeurt weer een steuntje in de rug krijgen.
Sealen In kiezen zitten soms kleine groefjes, waarin vuil en viezigheid kan ophopen. De groefjes zijn zo klein dat het vuil niet met poetsen wordt weggehaald. Daardoor kunnen dan gaatjes ontstaan. We maken het groefje voorzichtig schoon en bedekken dan het oppervlak met een laklaagje. Hierdoor is de kies beter beschermd. De lak smaakt een beetje vies en is wit of doorzichtig. Zonder dit laklaagje kunnen bacteriën doorgaan met hun aanval op het glazuur; en dan is de kans op gaatjes groter! Controles Wanneer het gebit goed onderhouden wordt hoeft de tandarts alleen maar te controleren. Soms een maal per half jaar, soms vaker bijvoorbeeld als er nog niet goed gepoetst wordt of wanneer er veel zoet wordt gegeten en gedronken. Bij een controle kijkt de tandarts naar iedere tand en kies. Natuurlijk hopen we allemaal op Geen gaatjes! maar soms ziet de tandarts iets dat beter behandeld kan worden. Daarvoor wordt dan vaak een aparte afspraak gemaakt. Behandelen van gaatjes Wanneer de tand aangetast is, spreken we over (beginnend) cariës. Het hangt van de grootte, de plaats en de behandelbaarheid van het kind af voor welke tandheelkundige behandeling er wordt gekozen. Het gaatje willen we dicht maken om verdere aantasting, pijn en ontsteking te voorkomen. Eerst maakt de tandarts het gaatje schoon door alle viezigheid eruit te halen. Soms wordt dan een onderlaagje aangebracht. Het gaatje wordt gevuld met een speciaal vulmiddel dat goed afdicht. Er zijn diverse vulmiddelen. Soms is het ene middel beter en soms het andere. De tandarts kiest een vulmateriaal dat past bij de plaats, grootte en aard van het te vullen gat en de behandelbaarheid van de patiënt. NRC Non REstaurative Care Bij NRC (niet restauratieve zorg) wordt het gaatje in het melkgebit toegankelijk gemaakt. Door goed schoonhouden van het oppervlak is het mogelijk dat het gaatje niet groter wordt. Met behulp van fluorideren, door extra poetsen en fluoride lak, kan het gaatjesproces stoppen. Ouders worden nauw bij deze behandeling betrokken. De thuiszorg is namelijk de belangrijkste factor of behandeling succesvol wordt. Hall techniek De Hall techniek is een methode om cariës in de melkkiezen te behandelen door over het kiesje met een gaatje een metalen kroontje heen te plaatsen. Bij deze behandeling is er geen verdoving nodig en hoeft het gaatje niet te worden schoongemaakt. Restauratieve zorg Wanneer besloten wordt om gaatjes te repareren maken we ze dicht om verder aantasting, pijn en ontsteking te voorkomen. Eerst maakt de tandarts het gaatje schoon door alle viezigheid eruit te halen. Soms wordt dan een onderlaagje aangebracht. Het gaatje wordt gevuld met een speciaal vulmiddel dat goed afdicht. Er zijn diverse vulmiddelen. Soms is het ene middel beter en soms het andere. De tandarts kiest een vulmateriaal dat past bij de plaats, grootte en aard van het te vullen gat en de behandelbaarheid van de patiënt. Amalgaam Is wel het meest bekende vulmateriaal. Het is een mengsel van metalen, slijtvast, zeer duurzaam en weinig breukgevoelig. Een nadeel is de grijze kleur. Het is niet aangetoond dat amalgaam slecht is voor de gezondheid. Wel is dit middel slecht voor het milieu; daarom hebben we in de praktijk een speciaal scheidingssystemen
waarmee we verhinderen dat amalgaam in het milieu terecht komt. In onze praktijk wordt er niet meer met amalgaam gewerkt. Composiet Glasionomeren en compomeren zijn allemaal chemische vulmiddelen en zien er wit uit. We gebruiken deze materialen vooral op snel zichtbare plaatsen. Bij het gebruik moet heel erg droog worden gewerkt, zodat de toepassing hierdoor beperkt is. Deze vulmaterialen gaan vaak niet zo lang mee als amalgaam. Het is niet aangetoond dat deze materialen slecht zijn voor de gezondheid, maar ook dit zijn chemicaliën die in ieder geval wel slecht zijn voor het milieu. Verdoven Pijn is voor niemand leuk. Gelukkig kunnen we tegenwoordig goed verdoven waarbij diverse middelen kunnen worden gebruikt. Ook van een injectie hoef je niets te voelen omdat de plaats met een zalfje gevoelloos is gemaakt. Een verdoving heeft altijd enige minuten nodig voor het werkt. Hierbij voel je nog steeds dat er aan de tand gefrutseld wordt, maar je voelt geen pijn meer. Verdoving werkt meestal 2 tot 3 uur, soms kan dit langer duren. Sommige verdovingen kunnen allergische reacties geven, in dat geval moet een tegenmiddel snel worden gegeven. Ook komt het voor dat iemand na een verdoving wat onrustig wordt en het hart sneller gaat kloppen, dit verdwijnt meestal na enige minuten. Extractie Wanneer een tand is aangetast en niet meer gerepareerd kan worden, wordt besloten om hem weg te halen. Daarmee voorkom je (verdere) pijn en/of ontsteking. Bij melktanden is het soms nodig om de tand te verwijderen om aantasting van de onderliggende blijvende tand te verminderen. Het weghalen van een tand of een kies kan ook gebeuren om ruimte te maken, bijvoorbeeld bij gebitsregulering. Het weghalen gaat altijd met een verdoving zodat je minimale pijn hebt, maar je voelt wel dat er aan de tand gewerkt wordt. Na het verwijderen zal het wondje wat bloeden, soms zetten we daar een hechting overheen om het stollen en de genezing te bespoedigen. Het kan gebeuren dat een tand al zo slecht is dat hij breekt, in dat geval moeten wel alle stukjes uit de kaak gehaald worden. Soms wordt hiervoor verwezen naar een kaakchirurg. Ook napijn kunnen we met een medicijn voorkomen. Wanneer bloeding niet stopt of wanneer napijn langer dan 2 dagen duurt, is het verstandig dit aan de tandarts te vertellen. Wanneer een kies is weggehaald, dien je een beetje rustig te doen en rekening te houden met koud of heet eten en drinken. Lachgas behandeling Behandeling met lachgas ondersteuning kan de tandarts in sommige gevallen gebruiken, bijvoorbeeld wanneer een kind heel erg gespannen is. Niet iedereen kan de lachgas ondersteuning krijgen, het is onder meer gebonden aan een minimale leeftijd. Over de effecten en werkwijze van lachgas is een aparte informatie brochure aanwezig, die verstrekt wordt wanneer de tandarts de toepassing van lachgas overweegt. Narcose behandeling Wanneer kinderne een uitgebreide zorgvraag hebben, slecht kunnen meewerken of erg jong zijn kan er een tandheelkundige behandeling onder algehele narcose worden uitgevoerd. De kinderpraktijk heeft daarvoor afspraken gemaakt met het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam. Ons team voert daar zelf de behandelingen uit. Verwijzingen Wij kunnen veel in de tandheelkundige behandeling bij kinderen, maar we kunnen niet alles! Soms geven we een verwijzing naar een andere arts, specialist of naar een andere organisatie. Dat doen we om dat daar dan
wel die extra kennis, vaardigheid of middelen aanwezig zijn die een succesvolle behandeling mogelijk maakt. Vaak doen we een voorstel voor een bepaald iemand, maar u kunt natuurlijk zelf beslissen of u naar een andere oplossing zoekt. Wij kunnen u hierin wel adviseren. Second opinion Het kan voorkomen dat u twijfelt over een voorgestelde behandeling, dat kunnen we goed begrijpen want het maken van een goede keuze is moeilijk. In eerste plaats kunt u dit altijd aan ons vertellen. We hebben in de praktijk diverse modellen, foto s en plaatjes waarmee we het een en ander kunnen uitleggen in voor u begrijpbare taal. Soms wilt u gewoon een andere mening, hiervoor is in Nederland een centraal punt waar informatie gegeven wordt. Dit Tandheelkundig Informatie Punt (TIP) kunt u telefonisch bereiken onder nummer: 0900-202.50.12 (25 eurocent per minuut) op werkdagen van 09.00 tot 12.00 uur. Hier kunt u informatie krijgen over kosten en vorm van extra informatie en een second opinion. Overige informatie In deze brochure zijn alleen de meest voorkomende tandheelkundige behandelingen beschreven. Het kan zijn dat de tandarts een behandeling voorstelt die hierin niet beschreven is en waarvan u niet precies weet hoe het gaat en welke gevolgen dat heeft. Blijf in dit geval niet met uw vraag zitten, maar stel hem aan ons.