DEN HELDER JOODS VERLEDEN

DEN HELDER JOODS VERLEDEN Genealogischoverzicht van de in Den Helder geboren en in de concentratiekampen omgekomen Joodse inwoners van Den Helder Een uitgebreide aanvulling op het blad Noordkopstukken van mei 2015 Alleen omdat ze Joden waren

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 AMERINGEN, VAN... 5 AMERONGEN, VAN... 7 ARONS... 11 BARBER... 13 BEEK... 15 BEER, DE... 20 BIJL, VAN DER... 23 BLOK... 25 BROEKMAN... 27 BUITENKANT... 29 COHEN... 31 COLTOF... 35 CORPER... 38 COURLANDER... 40 DUPONT... 43 ELTE... 44 GELDER, VAN... 46 GOUDSMIT... 50 GROEN... 51 GRUNWALD... 53 HES... 59 HOEDEMAKERS... 62 HORST, VAN DER... 64 JACOBS, DAVID... 66 JACOBS, PHILIPPE... 70 JONG, LEVIE DE... 72 JONG, MANNES DE... 73 JONGH, DE... 75 KANNEWASSER... 79 KLEIN... 82 KLIJNKRAMER... 83 KLOOT, VAN DER... 85 KORPER (Zie CORPER)... 86 LEEUW, DE... 88 LEEUWE, DE... 89 LOCHER... 91 LOONSTEIN... 92 MANHEIM, IZAK... 93 MANHEIM, SALOMON... 96 MEIJER... 98 OUDKERK... 100 PEKEL... 104 PIMENTEL... 105 PINKHOF... 106 POLAK... 110 PRAAG, VAN... 112 PRINS... 116 RICHTER... 118 RIJS, VAN... 120 ROZEVELT... 120 SITTER... 122 SLUIJTER... 124 SNOEK... 127 SPIER... 129 SWAAB... 130 THIJN, LEVIE VAN... 131 THIJN, DAVID BENJAMIN VAN... 133 VELLEMAN... 134 VISSER... 136 VRIESLANDER... 138 WOLF... 140 WOLFF... 142 OVERZICHT SLACHTOFFERS... 145 CHRONOLOGIE WOII... 149 BIJLAGE A... 174 BRONNEN... 175 INDEX... 176 1

Ik geef hun in mijn huis en binnen mijn muren een gedenkteken en een naam, beter dan zonen en dochters; Ik geef hun een eeuwige naam, Die niet uitgeroeid zal worden. Jesaja 56:5 2

INLEIDING INLEIDING Het lot van de Joden in Europa tijdens het Nazi tijdperk behoort tot een van de meest afschuwelijke uit de menselijke geschiedenis. Miljoenen onschuldige mannen, vrouwen en kinderen werden vermoord. Het waren allemaal gewone mensen die geen misdaad hadden begaan. Zij kwamen om, alleen omdat zij Joden waren. Ook het leven waarvan zij deel uitmaakten bestaat grotendeels niet meer: de Joodse cultuur, religie en gemeenschap, een erfenis die deel uitmaakte van 2000 jaar Europese geschiedenis. Deze Joodse samenleving was verweven met die van de Helderse, maar wel bleven de Joodse mensen verbonden met elkaar. Uit het genealogisch onderzoek van dit boek blijkt, hoe sterk zij zich hieraan hadden gehecht. Uitgangspunt was om de in Den Helder geboren en in de concentratiekampen omgekomen Joodse mensen in de hierna volgende overzichten een plek te geven. Met ons blad Noordkopstukken van deze maand (mei 2015) herdenken wij dat 75 jaar geleden de Tweede wereldoorlog (WOII) begon. In het bijzonder denken wij dan ook met deze uitgifte aan onze Helderse Joodse samenleving van voor het begin van WOII. Onze afdeling heeft in haar bijna 50-jarig bestaan altijd wel een genealogisch thema gevonden met een bijzondere band naar Den Helder. Bijvoorbeeld: de redders, naar personen vernoemde straten, kunstenaars, maar nog niet die van onze Joodse gemeenschap, die immers een belangrijk deel heeft uitgemaakt van onze Helderse samenleving. Vanuit genealogisch oogpunt was al eens sprake van geweest om ook aan hen aandacht te schenken. Gezien dit herdenkingsjaar is een dergelijk onderzoek goed om de Joodse mensen op deze wijze te herinneren en te gedenken. Tenslotte worden nog steeds bevolkingsgroepen, om welke reden dan ook, vervolgd. Het boekje De Kille aan het Marsdiep van Joop D. Killa, een uitgave van de Helderse Historische Vereniging (HHV), is de leidraad geweest. In het boekje wordt niet alleen de Helderse Joodse geschiedenis weergegeven, maar ook genealogische verwijzingen. Deze zijn verzameld voor verdere uitwerking en aangevuld met de gegevens van Jaap Kalf en Aart Kramer. In onze afdelingsbibliotheek bevindt zich het boek: In Memoriam van de 101.414 Joodse slachtoffers. die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Nederland werden gedeporteerd en van wie geen graf bekend is. De gegevens zijn ontleend aan de gedenkboeken van de Oorlogsgravenstichting. Voor het verzamelen van de personalia werden gegevens van het Nederlandse Rode Kruis, het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie en de ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken gebruikt. Het bestand geeft achternaam, voornaam, geboortedag, -maand, -jaar en plaats en sterfdag, -maand, -jaar en plaats. Marijke Prudon heeft hieruit de Helderse lijst samengesteld. Op de website van Joods Monument is het in een uitgebreide vorm terug te vinden, aangevuld met foto s en/of nadere informatie over het Joodse slachtoffer. Samen met de uit de hiervoor genoemde genealogische gegevens is gekozen voor het thema: Geboren in Den Helder en omgekomen in de concentratiekampen. In dit overzicht treft u de genealogieën aan van 246 Joodse Nieuwendiepers, die zijn omgekomen in o.a. Auschwitz en Sobibor, zonder overigens aan de andere omgekomenen voorbij te willen gaan. Uitgaande van het slachtoffer is er zover mogelijk terug gezocht naar de verre óf voorouder óf de directe naaste familieleden van deze persoon en is zo weer terug gezocht naar de betrokkene. In de breedte is er overigens niet gezocht. Veel, heel veel is er geschreven over allerlei aspecten van de Tweede Wereldoorlog. Uitvoerige publicaties zijn hierover op internet te vinden, bijvoorbeeld op Wikipedia. Op de website van Joods Monument staat een begrippenlijst vermeld. Een aantal begrippen zijn opgenomen in ons themanummer. Dit overzicht is beperkt tot gebleven tot de genealogieën en de aan de persoon, tijdens WOII, gerelateerde gebeurtenissen. Mei 2015 Ger Lemson 3

. 4

AMERINGEN, VAN AMERINGEN, VAN I Levij Abraham van AMERINGEN, geb. 1731, overl. 1803, tr. circa 1770 Kaatje LEER, geb. 1729, overl. 1810. 1. Moses Levie van AMERINGEN (Amerongen) (zie II). II Moses Levie van AMERINGEN (Amerongen), geb. 02-1773, overl. Rotterdam 07-04-1823, otr. (1) Rotterdam 28-09-1800, tr. Rotterdam 28-09-1800 Heintje Arons CIJFER (Krijntje Sijffer), geb. Rotterdam 1780, overl. Rotterdam 10-11-1817, dr. van Aron Abraham SIJFFER (Cijfer) en Clara DAVIDS, tr. (2) Rotterdam 26-08-1818 Klara JOëLS, geb. Amsterdam 1775, overl. Rotterdam 02-12-1856, dr. van Joël Salomon en Marianna Jacob. Uit het eerste huwelijk: 1. Levy Moses van AMERINGEN (zie III). 2. Nathan Moses van AMERINGEN, ged. Rotterdam 05-08-1803, overl. Rotterdam 09-11-1831, tr. 's-gravendeel 21-01-1827 Wilhelmina Hartog ZINGER, geb. Amsterdam 09-1804, overl. Rotterdam 15-07-1893, dr. van Hartog Machiel ZINGER en Saartje Levie COHEN. 3. Aäron van AMERINGEN, geb. Rotterdam 11-01-1813, overl. Rotterdam 24-01-1813. 4. Levenloos van AMERINGEN, geb. Rotterdam 04-05-1814, overl. Rotterdam 04-05-1814. 5. Aron van AMERINGEN, geb. Rotterdam 24-10-1815, overl. Amsterdam 15-12-1875, tr. Rotterdam 19-07-1843 Sophia de GROOT, geb. Middelburg 23-09-1824, overl. voor 1875, dr. van Salomon Calman de GROOT, koopman, en Mietje SNITSLAER. III Levy Moses van AMERINGEN, ged. Rotterdam 16-04-1801, tr. Rotterdam 20-07-1825 Wilhelmina Jacob JOOLS (Mietje), geb. Amsterdam 20-02-1800, dr. van Jacob Joel JOOLS en Sara SAMUEL. 1. Moses van AMERINGEN, geb. Rotterdam 29-08-1826, hoofdonderwijzer, secretaris Nederlandse Israëlische Gemeente, tr. (1) Groningen 12-12-1852 Bloempje COHEN, geb. Groningen 21-08-1832, overl. voor 1892, dr. van Elias Abraham COHEN, kleermaker, en Rachel Emanuel MEIJER, tr. (2) Maarsseveen 27-05-1892 Jochebeth van TIJN, geb. Maarsseveen 18-03-1851, dr. van Joseph Samuel van TIJN, slachter, en Rachel Tobias TAL. 2. Jacob van AMERINGEN, geb. Hellevoetsluis 31-03-1829, overl. Hellevoetsluis 20-05-1831. 3. Arhon van AMERINGEN (zie IV). 4. Nathan van AMERINGEN, geb. Hellevoetsluis 10-04-1832, kantoorloper, overl. 1914, otr. Amsterdam 19-10-1871, tr. Amsterdam 02-11-1871 Maria Hendrina HELMERS, geb. Amsterdam 23-10-1828, dr. van Johannes Henricus HELMERS, schoenmaker, en Maria HAGE, naaister. 5. Frederica van AMERINGEN, geb. Rotterdam 23-03-1836. 6. Catharina van AMERONGEN, geb. Rotterdam 13-03-1838. 7. Jacob van AMERINGEN, geb. Rotterdam 09-02-1839, boodschapper, commissionair, otr. Amsterdam 10-04-1873, tr. Amsterdam 24-04-1873 Elisabeth MANDAAT, geb. Amsterdam 17-11-1848, dr. van Levie Marcus MANDAAT, diamantslijper, koopman, en Hester Leon KORPER. IV Arhon van AMERINGEN, geb. Hellevoetsluis 02-11-1830, kleermaker en winkelier, overl. Rotterdam 07-05-1903, tr. Rotterdam 27-05-1857 Judith CIJFER (Zijfer), geb. Rotterdam 17-12-1837, dr. van Aron CIJFER en Hester VLES. 1. Levie Aäron van AMERINGEN (zie Va). 2. Mozes van AMERINGEN, geb. Amsterdam 16-10-1861, overl. Rotterdam 29-11-1927, tr. circa*1890 Dina Louise Ester Anna ENRIQUEZ, geb. Livorno (Italië) 1873, overl. Utrecht 06-02-1937, dr. van Eugenia ENRIQUEZ en Henriette Emma PISA. 3. Wilhelmina van AMERINGEN, geb. Amsterdam 15-01-1866, tr. Weesp 02-11-1892 Maurits du MORSCH, geb. Hoorn 11-12-1867, diamantklover, zn. van Joseph Mozes du MOSCH, koopman, en Hendrika Meijer MONNIKENDAM. 4. Esther van AMERINGEN, geb. Den Helder 11-10-1867, otr. (1) Amsterdam 06-02-1890, tr. Amsterdam 19-02-1890 Philip GOMPERTS, geb. Winterswijk 15-04-1858, bediende, overl. Amsterdam 09-02-1904, zn. van Jacob Salomon GOMPERTS en Henriette FRANKEN, tr. (2) Weesp 29-05-1906 Mozes CONSENHEIM, geb. Mijdrecht 25-05-1863, koopman, zn. van Wolf Mozes CONSENHEIM en Sara ELIAZER. 5. David van AMERINGEN, geb. Den Helder 15-09-1869, overl. Den Helder 09-02-1871. 6. Sophia van AMERINGEN, geb. Den Helder 04-07-1871, overl. Sobibor 26-03-1943, otr. Amsterdam 04-12-1890, tr. Amsterdam 17-12-1890 Maurits LOPES CARDOZO, geb. Amsterdam 09-01-1869, diamantklover, overl. Hilversum 31-07-1921, zn. van Abraham LOPES CARDOZO, kleermaker, en Ester COHEN de SOLLA. Sophia van Ameringen komt voor in een CABR-dossier van het Nationaal Archief. In het CABR bevindt zich een verslag van haar arrestatie onder inv. nr. CABR 76310. 7. Emanuel van AMERINGEN, geb. Den Helder 09-12-1873. 8. Abraham van AMERINGEN, geb. Den Helder 26-01-1876, overl. Den Helder 20-03-1876. 9. David van AMERINGEN (Amerongen) (zie Vb). 5

AMERINGEN, VAN Va Levie Aäron van AMERINGEN, geb. Amsterdam 03-05-1858, overl. Hilversum 30-01-1933, otr. (1) Amsterdam 11-06-1885, tr. Amsterdam 24-06-1885 Rosette BOERS, geb. Amsterdam 31-12-1854, overl. Rotterdam 15-05-1906, dr. van Moses Hartog BOERS, diamantslijper, en Jette FRANK, dienstbaar, tr. (2) Weesp 28-04-1908 Rebecca van OSS, geb. Werkendam 19-08-1866, dr. van Levie van OSS, winkelier, en Marjanna MEIJER. Uit het eerste huwelijk: 1. Betsy van AMERINGEN, geb. Amsterdam 09-09-1887, overl. Rijswijk 27-03-1942, tr. Rotterdam 13-11-1919 Marinus Leendert van PUTTEN, geb. Ooltgensplaat 19-05-1897, zn. van Johannis Gerrit van PUTTEN en Frederika Maria Sophia van PUTTEN. 2. Estella van AMERINGEN, geb. Amsterdam 15-12-1888, overl. Auschwitz 21-01-1943, tr. Rotterdam 15-01-1914 Gerard Jean BRAND, geb. Rotterdam 11-10-1886, arts, zn. van Hendrikus Hermanus BRAND en Jorine WILLEKEN. 3. Arnold Louis van AMERINGEN, geb. Rotterdam 02-10-1891. 4. Rachel van AMERINGEN, geb. Rotterdam 24-07-1893, overl. Auschwitz 06-09-1944, tr. Hilversum 16-02-1921, sch. 28-12-1926 Abram Christian Philip SEIJFFERT, geb. Amsterdam 04-09-1896, journalist, zn. van Abram Christian Philip SEIJFFERT, handelsreiziger, kantoorbediende, en Christina Elisabeth NEUMANN. Vb David van AMERINGEN (Amerongen), geb. Den Helder 26-12-1879, tr. Rotterdam 28-08-1902 Mietje SPEELMAN, geb. Rotterdam 17-04-1878, dr. van Andries SPEELMAN en Elizabeth WESSEL. 1. Arie Anton van AMERINGEN, geb. Rotterdam 11-08-1904, tr. (1) Rotterdam 31-05-1928 Jeanne JULIARD, geb. Rotterdam 09-02-1908, overl. Rotterdam 01-07-1932, dr. van Samuel JULIARD en Elizabeth den DAAS, tr. (2) Rotterdam 08-02-1933 Thea JULIARD, geb. Keulen (D) 1910, dr. van David JULIARD en Rebekka HEIMAN. 2. Andries van AMERINGEN, geb. Rotterdam 09-06-1908. Land Pre Endlösung joodse bevolking Joodse bevolking gedood in Endlösung Procentueel Vermoord Polen 3.300.000 3.000.000 90% Baltische staten 253.000 228.000 90% Duitsland/Oostenrijk 240.000 210.000 88% Tsjechië 90.000 80.000 89% Slowakije 90.000 75.000 83% Griekenland 70.000 54.000 77% Nederland 140.000 105.000 75% Hongariije 650.000 450.000 70% Wit Rusland 375.000 245.000 65% Oekraïne 1.500.000 900.000 60% België 65.000 40.000 65% Joegoslavïe 43.000 26.000 60% Roemenië 600.000 300.000 50% Noorwegen 1.800 900 50% Frankrijk 350.000 90.000 26% Bulgarije 64.000 14.000 22% Italië 40.000 8.000 20% Luxemburg 5.000 1.000 20% Rusland 975.000 107.000 11% Denemarken 8.000 -- -- Finland 2.000 -- -- Totaal 8.861.000 5.933.900 67% 6

AMERONGEN, VAN AMERONGEN, VAN I Jochem van AMERONGEN, geb. circa 1750. Kinderen: 1. Levi Jochem van AMERONGEN (zie II). 2. Moses Jochem van AMERONGEN, geb. circa 1775. Genoemd in de akte van blijkbaarheid van Saartje van Amerongen. 3. Hartog Jochem van AMERONGEN, geb. circa 1777, tr. circa 1800 Judith Emanuel van der HOEK (Jetje), geb. circa 1775. Genoemd in de akte van blijkbaarheid van Saartje van Amerongen. II Levi Jochem van AMERONGEN, geb. circa 1775, overl. Naarden 19-04-1832, tr. circa 1795 Heintje Pinhas de LEEUW (Heintje Philips, Heintje Pennikske de Leeuw. Ook als: Heintje Pinchae), geb. circa 1775, overl. Naarden 15-10-1813. 1. Saartje Levy van AMERONGEN, geb. Naarden 13-05-1795, koopvrouw, overl. Harlingen 12-12-1860, tr. Harlingen 05-08-1821 Adam Nathan COHEN, geb. Harlingen 02-03-1788, koopman, ged. Harlingen 23-02-1788, overl. Harlingen 11-12-1857, zn. van Nathan Eliasar COHEN en Mieke Salomons COHEN. 2. IJzak Levie van AMERONGEN (zie III). 3. Jochem Levie van AMERONGEN, geb. Naarden 03-12-1810, koopman, tr. Naarden 21-04-1839 Ester Wollef JOLES, geb. Naarden 22-08-1809, werkbode, dr. van Wollef Hartog JOLES en Mariana SAMUEL. III IJzak Levie van AMERONGEN, geb. Naarden 13-01-1802, militair, koopman, overl. Uithoorn 29-01-1859, otr. Amsterdam 11-08-1825, tr. Amsterdam 07-09-1825 Niesje GROEN (Sina, Niesje Aron, Sientje), geb. Amsterdam 1797, ventster, koopvrouw, dr. van Aron Hartog GROEN en Rijntje JONES. 1. Levie Isaac van AMERONGEN, geb. Amsterdam 27-09-1825, tr. Alkemade 15-11-1850 Lea van 't FRANK, geb. Zaandam 11-01-1821, dr. van Aaron Abraham van FRANK (van 't Frank), onderwijzer, en Hester Mozes OPPENHEIM (Opperheins). 2. Heintje Izaac van AMERONGEN, geb. Naarden 09-12-1826, inlandse kraamster, tr. Uithoorn 12-05-1857 Samuel van FRANK, geb. Alkemade 01-03-1834, koopman, zn. van Simon Aaron van FRANK, koopman, en Sara OPPENHEIM. 3. Rijntje van AMERONGEN, geb. Uithoorn 21-01-1829, overl. Uithoorn 23-01-1829. 4. Aron Izak van AMERONGEN, geb. Uithoorn 19-11-1830, koopman, otr. Amsterdam 23-04-1857, tr. Amsterdam 20-05-1857 Beletje BRUSKE, geb. Amsterdam 11-10-1826, winkeldochter, dr. van Alexander Joseph BRUSKE, koopman, en Rebekka Levie ZACHARIAS. 5. Juda Yzak van AMERONGEN, geb. Uithoorn 26-02-1833, overl. Uithoorn 05-03-1833. Juda is geb. op 26-02-1833, 8 dagen oud, ovrl. op 05-03-1833. Juda (zie IV) is geb. op 26-02-1833 (Huw.bijl.), gehuwd en ovrl. op 15-03-1875. 6. Juda IJzak van AMERONGEN (zie IV). 7. Juda Levie van AMERONGEN, geb. Uithoorn 20-02-1834. 8. Reintje Izak van AMERONGEN, geb. Uithoorn 28-03-1837, overl. Schoonhoven 13-04-1867, tr. Uithoorn 03-01-1864 Jozef CUNE, geb. Amsterdam 13-07-1836, koopman, zn. van Andries Wolff COHEN (Cune), koopman, en Maria JUDELS. IV Juda IJzak van AMERONGEN, geb. Uithoorn 26-02-1833, overl. Uithoorn 15-03-1875, tr. Uithoorn 04-03-1860 Cato CUNE, geb. Amsterdam 01-01-1833, dr. van Andries Wolff COHEN (Cune), koopman, en Maria JUDELS. 1. Izaak van AMERONGEN (zie V). 2. Matje van AMERONGEN, geb. Uithoorn 28-03-1863, otr. Amsterdam 02-08-1900, tr. Amsterdam 22-08-1900 Lucas KLOOT, geb. Amsterdam 16-10-1869, sjouwerman, schijvenschuurder, zn. van Leendert Hartog KLOOT, sjouwerman, koopman, en Rachel GOUDVIS. 3. Sientje van AMERONGEN, geb. Uithoorn 30-01-1865, overl. Uithoorn 11-04-1865. 4. Andries van AMERONGEN, geb. Uithoorn 19-02-1866, slachtersknecht, otr. Amsterdam 30-10-1890, tr. Amsterdam 19-11-1890 Rachel IZAKS, geb. Sneek 08-02-1866, overl. Hilversum 08-02-1939, dr. van Eliazer ISAAC (Izak) en Esther BLOK. 5. Aäron van AMERONGEN, geb. Uithoorn 17-04-1868. 6. Sientje van AMERONGEN, geb. Uithoorn 23-04-1870, overl. Auschwitz 10-09-1942, otr. Amsterdam 28-10-1897, tr. Amsterdam 25-11-1897 Moses van den BERG (Mauritz), geb. Londen 13-11-1874, diamantsnijder, overl. Auschwitz 10-09-1942, zn. van Simon van den BERG en Rebecca LIPSCHITZ. 7. Reintje van AMERONGEN, geb. Uithoorn 15-04-1873, overl. voor 1920, tr. Weesp 06-01-1904 Benjamin GOUDEKET, geb. Amsterdam 07-06-1874, diamantsnijder, overl. Auschwitz 21-09-1942, zn. van Levie GOUDEKET, schoenmaker, zeemilicien, en Esther de JONG, pettenmaakster. V Izaak van AMERONGEN, geb. Mijdrecht 10-04-1861, slagersknecht, paraplumaker, otr. Amsterdam 01-03-1888, tr. Amsterdam 14-03-1888 Margreta SWAAB, geb. Munnikendam 12-01-1850, dr. van Salom Salomon SWAAB, steendrukker, en Schoontje Salomon MUNNIKENDAM, stoelenmatter. 1. Juda van AMERONGEN (zie VIa). 2. Salomon van AMERONGEN (zie VIb). 3. Andries van AMERONGEN (zie VIc) 7

AMERONGEN, VAN VIa Juda (Yehuda) van AMERONGEN, geb. Amsterdam 06-01-1889, Marinier, Stoffeerder, overl. Auschwitz 24-09-1942, tr. Amsterdam 29-09-1910 Saartje SCHELVIS, geb. Amsterdam 04-12-1890, overl. Auschwitz 24-09-1942. 1. Grietje (Golda) van AMERONGEN, geb. Amsterdam 1912, overl. Den Helder 09-03-1928, begr. Den Helder 11-03-1928. 2. Elisabeth van AMERONGEN, geb. Amsterdam 20-09-1913, naaister, overl. Monowitz 24-09-1942, tr. circa 1935 TASCH, geb. circa 1910. 3. Duifje van AMERONGEN, geb. Amsterdam 18-07-1917, Dienstbode, overl. Auschwitz 24-09-1942, tr. Amsterdam 08-04-1942 Maurits CANES, geb. Amsterdam 11-09-1918, overl. Midden-Europa 31-03-1944. 4. Martha van AMERONGEN, geb. Den Helder 23-08-1919, dienstbode, overl. Auschwitz 16-07-1943. 5. Reintje van AMERONGEN, geb. Den Helder 10-01-1921, overl. Auschwitz 24-09-1942. 6. Izak van AMERONGEN, geb. Den Helder 20-02-1923, slager, overl. Auschwitz 30-09-1942. 7. Abraham van AMERONGEN, geb. Den Helder 16-04-1925, timmerman, overl. Auschwitz 31-01-1943. 8. Grietje van AMERONGEN, geb. Den Helder 11-05-1928, overl. Auschwitz 24-09-1942. 9. Samuel van AMERONGEN, geb. Den Helder 12-06-1931, overl. Auschwitz 24-09-1942. 10. Rachel van AMERONGEN, geb. Den Helder 05-08-1932, overl. Auschwitz 24-09-1942. VIb Salomon van AMERONGEN, geb. Amsterdam 11-09-1890, loopknecht, beddenmaker, overl. Auschwitz 24-09-1942, otr. Amsterdam 27-06-1916, tr. Amsterdam 12-07-1916 Kaatje COSMAN, geb. Amsterdam 06-07-1893, schoonmaakster, overl. Auschwitz 24-09-1942, dr. van Wolf COSMAN, werkman milicien, en Geertruida BROEKSE. 0 1. Izaak van AMERONGEN, geb. Amsterdam 17-05-1919, bakker, overl. Dortohucza 30-11-1943. 2. Mozes van AMERONGEN, geb. Amsterdam 04-09-1921, perser, overl. Auschwitz 31-01-1943. 3. Margaretha van AMERONGEN, geb. Amsterdam 05-03-1928, overl. Auschwitz 24-09-1942. VIc Andries van AMERONGEN, geb. Amsterdam 18-07-1892, koopman, overl. Midden-Europa 31-08-1943, otr. Amsterdam 04-06-1918, tr. Amsterdam 19-06-1918 Rachel PRONT, geb. Amsterdam 23-06-1887, overl. Auschwitz 08-10-1942, dr. van Jacob PRONT, sjouwerman, en Esther W URMS, dienstbode. Uit het politiearchief blijkt dat ze vookomen op een lijst met winkels van joodse eigenaren. In 1940, had dit gezin een dames- en herenkledingzaak aan de Sint Antoniesbreestraat 86 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) 1. Isaäk van AMERONGEN, geb. Amsterdam 07-06-1919, kleermaker, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. Amsterdam 01-04-1942 Rebecca POLAK, geb. Amsterdam 15-07-1918, overl. Auschwitz 30-09-1942, dr. van Salomon POLAK en Annaatje COHEN. 2. Jacob van AMERONGEN, geb. Amsterdam 25-06-1920, overl. Buchenwald 05-05-1941. Jacob is in het concentratiekamp Buchenwald om het leven gebracht en gecremeerd. De urn met zijn as is op 21 juli 1941 bijgezet op de Joodse begraafplaats in Diemen. Bron: Lijst van in de concentratiekampen Westerbork en Buchenwald overleden Joodsche Personen die op Nederlandsche begraafplaatsen ter aarde werden besteld; NIOD, archief Westerbork, port. 1, map 1. 3. Juda van AMERONGEN, geb. Amsterdam 25-06-1920, overl. Extern kommando Fürstengrube 20-08-1943. Salomon van Amerongen 1890-1842 en Kaatje Cosman 1893-1942 (VIb) 8

AMERONGEN, VAN Andries van Amerongen 1892-1943 en Rachel Pront 1887-1942 (VIc) 9

DE JODEN Zij gaan te voet, uit tram en bus geweerd, En dragen t teeken van hun smaad gelaten, Mijdend, met zorg, de parken en de straten, Waar t nobel ras, dat hen vervolgt, regeert. Der eeuwen leed schemert op hun gelaten, Door vrees en smart vertrokken en verteerd. Maar in hun blik brandt stil en ongedeerd Wat hen onschendbaar maakt voor wie hen haten! Verkoren Volk, gemarteld en verspreid, Bij ons hadt gij uw heil en vree gevonden, Tot zich de demon van deez duist ren tijd Met wreed geweld vergreep aan t heilig lot, Dat ons verbond. Nu zijn t dezelfde wonden, Die ons doen opzien tot ons beider God! Nico Oosterbeek 10

ARONS ARONS I Aron ARONS, geb. circa 1775, tr. circa 1800 Saartje(Sara Simon Gaasie) de JONG, geb. circa 1775. 1. Hartog Aron ARONS (zie II). II Hartog Aron (Hirtz zv. Aharon) ARONS, geb. Harlingen 24-09-1802, venter, koopman, overl. Den Helder 10-03-1853, begr. Den Helder 13-03-1853, tr. Amsterdam 09-10-1822 Betje Jacob (Liba) KANNEWASSER (Kannewasscher), geb. Amsterdam 15-01-1802, Inl. kraamster, overl. Den Helder 09-05-1864, begr. Den Helder 11-05-1864, dr. van Jacob Wolf KANNEWASSER en Saartje HARTOG. 1. Aron Hartog ARONS (zie IIIa). 2. Jacob Hartog ARONS (zie IIIb). 3. Mozes Hartog (Moshe zv. Hirtz) ARONS, geb. Amsterdam 02-12-1829, overl. Den Helder 12-11-1846, begr. Den Helder 13-11-1846. 4. Jacobus Hartog ARONS, geb. Den Helder 02-07-1831, overl. Amsterdam 06-01-1890, begr. Muiderberg 08-01-1890. 5. Izaak Hartog ARONS (zie IIIc). 6. Datje Hartog ARONS, geb. Den Helder 10-05-1836, overl. Den Helder 14-05-1836. 7. Rachel Hartog ARONS, geb. Den Helder 04-07-1837, overl. Amsterdam 16-01-1926, begr. Muiderberg 18-01-1926, tr. Den Helder 15-05-1856 Abraham Izaak GROEN, geb. Den Helder 27-05-1832, koopman, overl. Amsterdam 06-09-1910, begr. Muiderberg 08-09-1910, zn. van Izaäk Mozes GROEN, koopman, en Aaltje Leenderts BEDDING, koopvrouw. 8. Samuel Hartog ARONS, geb. Den Helder 03-04-1839, marskramer, overl. Amsterdam 08-07-1920, begr. Muiderberg 11-07-1920, otr. Amsterdam 24-09-1862, tr. Amsterdam 15-10-1862 Veronica RASKE, geb. Amsterdam 16-03-1843, overl. Amsterdam 11-10-1936, begr. Muiderberg 13-10-1936, dr. van Salomon RASKE, diamantslijper, en Elisabeth Levie DRUIF. 9. Sara Hartog ARONS, geb. Den Helder 30-12-1840, overl. Amsterdam 09-02-1888, begr. Muiderberg 12-02-1888, tr. Den Haag 09-12-1874 Henry COURLANDER, geb. Den Haag 18-01-1841, directeur ener stoomdiamantslijperij, overl. Amsterdam 23-10-1920, begr. Muiderberg 25-10-1920, zn. van David COERLANDER (Courlander) en Rosetta HOVEN (Rozetta). 10. Levij Hartog ARONS, geb. Den Helder 19-02-1844. 11. Levenloos ARONS, geb. Den Helder 09-04-1846, overl. Den Helder 09-04-1846. IIIa Aron Hartog ARONS, geb. Amsterdam 01-11-1823, koopman, overl. Amsterdam 28-11-1899, begr. Muiderberg 30-11-1899, tr. Amsterdam 12-11-1846, tr. kerk Amsterdam (14 Chesvan 5608) 24-10-1847 (Joods) Mietje Levie DRUIF, geb. Amsterdam 07-06-1824, overl. Amsterdam 20-04-1889, dr. van Levie Wolf DRUIF, koopman, en Judik Elias ORPES. 1. Judik ARONS, geb. Den Helder 10-12-1848, overl. Amsterdam 14-10-1920. 2. Salomon ARONS, geb. Den Helder 13-06-1849. 3. Betje ARONS, geb. Den Helder 17-11-1850, overl. na 1934, tr. Weesp 06-10-1874 Louis David COURLANDER, geb. Den Haag 19-05-1843, eerste machinist bij de directe der Marine, overl. Den Helder 14-04-1885, begr. Den Helder 16-04-1885, zn. van David COERLANDER (Courlander) en Rosetta HOVEN (Rozetta). 4. Rachel ARONS, geb. Den Helder 12-02-1853, overl. Amsterdam 03-09-1909, otr. Amsterdam 04-04-1889, tr. Amsterdam 09-05-1889 Simon SAKS, geb. Amsterdam 13-02-1862, diamantsnijder, overl. Amsterdam 29-10-1936, zn. van Jacob Simon SAKS, winkelier, en Grietje NATHANS. 5. Sara ARONS, geb. Den Helder 09-04-1855, tr. Weesp 29-04-1886 Abraham de BRAVE, geb. Amsterdam 25-04-1860, winkelbediende, zn. van Mozes Jacob de BRAVE, werkman, diamantslijper, en Sipora Benjamin FRANSMAN. 6. Rebekka ARONS, geb. Den Helder 13-04-1857, overl. Amsterdam 06-05-1945, otr. Amsterdam 08-01-1880, tr. Amsterdam 22-01-1880 David Jacob SAKS, geb. Amsterdam 18-11-1859, diamantsnijder, overl. (Antwerpen?) voor 1934, zn. van Jacob Simon SAKS, winkelier, en Grietje NATHANS. Rebekka Arons komt op 24 april 1934 als weduwe uit Antwerpen. 7. Sophia ARONS, geb. Den Helder 07-07-1859. 8. Hartog ARONS, geb. Den Helder 21-05-1861, overl. Den Helder 26-10-1861. 9. Marianne ARONS, geb. Den Helder 16-10-1862, overl. Auschwitz 10-09-1942, tr. Amsterdam 02-02-1911 Simon SAKS, geb. Amsterdam 13-02-1862, diamantsnijder, overl. Amsterdam 29-10-1936, zn. van Jacob Simon SAKS, winkelier, en Grietje NATHANS. 10. Levi ARONS, geb. Den Helder 26-12-1864, overl. Apeldoorn 25-01-1935, tr. Weesp 08-02-1894 Roosje de HAAS, geb. Hellevoetsluis 08-06-1865, overl. Auschwitz 05-10-1942, dr. van Philip de HAAS en Sara van ENGERS. 11. Hartog ARONS, geb. Den Helder 18-09-1866. 12. Beloo ARONS, geb. Den Helder 03-05-1869, overl. Zeist 10-02-1932, begr. Muiderberg 12-02-1932, tr. (1) Zaandam 19-03-1895 Isaac SAKS, geb. Amsterdam 02-03-1868, winkelier, overl. 's-gravenhage 15-10-1913, zn. van Jacob Simon SAKS, winkelier, en Grietje NATHANS, tr. (2) Zaandam 14-10-1920 Isaac RAPHAEL, geb. District Artillery in het graafschap Middlesex 22-05-1863, bioscoophouder, zn. van Henry RAPHAEL en Rebecca LEVY. 11

ARONS IIIb Jacob Hartog ARONS, geb. Amsterdam 03-03-1825, koopman, tr. Den Helder 17-08-1848 Beele Salomon GROEN, geb. Den Helder 14-10-1828, dr. van Salomon Mozes GROEN, koopman, en Jentje PRINS. 1. Izaak Jacob ARONS, geb. Den Helder 06-01-1857, overl. Den Helder 01-10-1857. IIIc Izaak Hartog ARONS, geb. Den Helder 21-09-1833, koopman, winkelier, overl. Amsterdam 08-03-1892, begr. Muiderberg 09-03-1892, otr. Amsterdam 24-12-1856, tr. Amsterdam 08-01-1857 Flora NATHANS, geb. Leiden 01-04-1826, overl. Amsterdam 17-03-1911, begr. Muiderberg 17-03-1911, dr. van David NATHANS en Goedje SCHWERIN (Grietje, Severin, Schiverin). 1. Sara ARONS, geb. Den Helder 25-11-1858, overl. Den Helder 09-04-1865. 2. Margaretha ARONS, geb. Den Helder 25-11-1858, overl. Amsterdam ±16021926, begr. Muiderberg 16-02-1926. 3. Hartog ARONS, geb. Den Helder 09-05-1860, diamantslijper, juwelier, overl. Amsterdam 27-03-1930, otr. (1) Amsterdam 02-10-1884, tr. Amsterdam 16-10-1884, sch. Amsterdam 05-01-1893 Magdalena Margaretha RICHTER, geb. Amsterdam 05-09-1864, naaister, dr. van Wilhelm Fredrik RICHTER, steenkolenfactor, koopman, en Magdalena Margaretha ARENDS, tr. (2) Amsterdam 21-11-1912 Maria RAAP, geb. Parijs 16-10-1867, overl. Amsterdam 23-01-1922, begr. Muiderberg 25-01-1922, dr. van Salomon RAAP en Rose de ROOS, otr. (3) Amsterdam 02-05-1922, tr. Amsterdam 17-05-1922 Roosje Marianna HIJMANS, geb. Numansdorp 09-09-1868, overl. Amsterdam 07-01-1925, dr. van Mozes HIJMANS en Henriëtte van HOUTEM, tr. (4) Amsterdam 13-05-1925 Betje WEINBERG, geb. Groningen 24-06-1871, overl. Auschwitz 01-10-1942. 4. Goedje ARONS, geb. Amsterdam 21-06-1861, overl. Zandvoort 16-09-1931, begr. Muiderberg 18-09-1931. 5. Betje ARONS, geb. Den Helder 18-04-1863, otr. Amsterdam 14-08-1884, tr. Amsterdam 28-08-1884, sch. Amsterdam 09-10-1896 Izaak GROEN, geb. Den Helder 12-09-1857, overl. Amsterdam 03-10-1927, zn. van Abraham Izaak GROEN, koopman, en Rachel Hartog ARONS. 6. David ARONS, geb. Den Helder 15-03-1865, overl. Den Helder 04-05-1865. 7. Debora ARONS, geb. Amsterdam 09-01-1868, overl. Amsterdam 02-05-1937, begr. Muiderberg 04-05-1937. 12

BARBER BARBER I Meijer Hijman BARBER, geb. circa 1795, overl. Amsterdam 22-02-1845, tr. Amsterdam circa 1805 Lea Jacob VISSER (Leentje, Fissel), geb. circa 1795, overl. Amsterdam 18-04-1834. 1. Kalman Meijer BARBER (Karel) (zie II). II Kalman Meijer BARBER (Karel), geb. Amsterdam 01-01-1820, overl. Den Helder 27-12-1863, otr. Amsterdam 01-04-1848, tr. Amsterdam 26-04-1848 Jansje Joël SOEZAN (Suzan), geb. Amsterdam 18-12-1822, werkster, koopvrouw, overl. Amsterdam 27-07-1875, dr. van Joel Simon SOESAN (Soezan, Susan, Suzan) en Rachel Abraham KOEKOEK, ventster. 1. Joel Calman BARBER (zie III). 2. Leentje BARBER, geb. Amsterdam 07-10-1853, overl. Den Helder 08-07-1863. 3. Rachel BARBER, geb. Amsterdam 09-10-1855, overl. Amsterdam 05-06-1941, otr. Amsterdam 10-06-1886, tr. Amsterdam 23-06-1886 Mozes GOUDSMIT, geb. Amsterdam 15-11-1853, sjouwerman, zn. van Abraham Salomon GOUDSMIT, venter, en Judik Meijer SWAAP, dienstbaar. Het Nederlands-Israëlitisch Ouden Mannen- en Vrouwenhuis werd in 1833 gesticht. Op 3 maart 1943 werd het huis 'leeggehaald' door de bezetter en alle inwoners werden gedeporteerd.. 4. Jacob BARBER, geb. Den Helder 24-12-1860, overl. Den Helder 24-03-1863. 5. Esther BARBER, geb. Den Helder 23-06-1863, overl. Zandvoort 24-09-1932, otr. Amsterdam 21-08-1890, tr. Amsterdam 10-09-1890 Samuel van der BIJL, geb. Den Helder 14-10-1868, pakhuisknecht, zn. van Jacob van der BIJL, steendrukker, en Miriam PIMENTEL (Jaantje). III Joel Calman BARBER, geb. Amsterdam 13-12-1850, koopman, overl. Amsterdam 16-07-1886, tr. Den Helder 19-05-1870 Judith van PRAAG (Judic), geb. Amsterdam 15-08-1847, dr. van Jacob Marcus van PRAAG, kruier, venter, en Lea Samuel SODIJ, werkster. 1. Calman Joël BARBER (zie IV). 2. Jacob BARBER, geb. Den Helder 18-10-1872, venter, otr. Amsterdam 15-02-1894, tr. Amsterdam 28-02-1894 Judith NIKKELSBERG, geb. Amsterdam 02-06-1876, dr. van Samuel NIKKELSBERG (Samuels), sjouwerman, milicien, venter, en Hendrika ROET. 3. Mozes BARBER, geb. Den Helder 26-11-1874, diamantslijper, otr. Amsterdam 10-02-1898, tr. Amsterdam 23-02-1898 Grietje HOGENTOREN, geb. Amsterdam 10-09-1875, dr. van Abraham HOGENTOREN, venter, loopknecht, en Judik BLITS. 4. Markus BARBER, geb. Den Helder 14-03-1877, koopman, overl. Auschwitz 10-09-1942, otr. Amsterdam 28-11-1901, tr. Amsterdam 12-12-1901 Ribca MELKMAN, geb. Amsterdam 09-11-1875, overl. Onbekend 1940-45, dr. van Elias Hijman MELKMAN, sjouwerman, venter, en Jaël de VOS (Joël), dienstbaar. 5. Jansje BARBER, geb. Den Helder 13-12-1878, overl. Auschwitz 11-09-1942, otr. Amsterdam 04-12-1902, tr. Amsterdam 18-12-1902 Philip MELKMAN (Philippe), geb. Amsterdam 08-09-1880, diamantslijper, overl. Onbekend 11-09-1942, zn. van Elias Hijman MELKMAN, sjouwerman, venter, en Jaël de VOS (Joël), dienstbaar. 6. Meijer BARBER, geb. Den Helder 07-07-1881, diamantslijper, textielhandelaar, overl. Auschwitz 26-02-1943, otr. Amsterdam 11-05-1904, tr. Amsterdam 25-05-1904 Leentje VELLEMAN, geb. Leeuwarden 02-05-1883, overl. Auschwitz 26-02-1943, dr. van Meijer VELLEMAN, koopman, venter, en Selina GOLDSMIT (Goudsmit), dienstmeid. 7. Lea BARBER, geb. Den Helder 20-03-1883, overl. Sobibor 09-04-1943. 8. Samuel BARBER, geb. Den Helder 28-06-1884, overl. Den Helder 05-10-1884. IV Calman Joël BARBER, geb. Den Helder 31-12-1870, schuitenvoerder, diamantversteller, overl. Sobibor 20-03-1943, otr. (1) Amsterdam 09-06-1892, tr. Amsterdam 29-06-1892 Heintje WURMS, geb. Amsterdam 29-05-1870, dr. van Abraham WURMS, schoenpoetser, en Esther RITMEESTER, otr. (2) Amsterdam 29-12-1898, tr. Amsterdam 11-01-1899 Sientje van WEST, geb. Amsterdam 20-06-1873, overl. Sobibor 20-03-1943, dr. van Manuel van WEST, sjouwerman, milicien, venter, en Klara WURMS. Uit het tweede huwelijk: 1. Judith BARBER, geb. Amsterdam 02-05-1894, lingerienaaister, overl. Sobibor 28-05-1943. 13

14

BEEK BEEK I Mozes BEEK, geb. circa 1740. Kind: 1. Philip Mozes BEEK (zie II). II Philip Mozes (Yecheskel-Feibel) BEEK, geb. Amsterdam ± 1761, overl. Den Helder 18-08-1826, tr. Amsterdam circa 1785 Schoontje Davids (Sjeine) BAMBERGEN (Bamberg), geb. Amsterdam 1763, overl. Amsterdam 12-09-1830, begr. Muiderberg (24 Elul 1830), dr. van David BAMBERG en Stijntje Trijnje JACOB. 1. Judic Philip BEEK (Judik), geb. Amsterdam 10-05-1789, overl. Den Helder 22-06-1857, tr. Den Helder 21-07-1807 Abraham Emanuel COHEN, geb. Amsterdam 08-09-1786, koopman, overl. Den Helder 10-12-1859, zn. van Emanuel COHEN en Grietje HARINGMAN. 2. David Philip BEEK (zie IIIa). 3. Rachel Philips BEEK, geb. Amsterdam 1793, tr. Den Helder 10-03-1813 Philip Abraham de JONGH, geb. Alkmaar 10-05-1791, koopman, zn. van Abraham Mozes de JONGH en Sara ABRAHAMS, Weduwnaar van Dina Philip Houthakker. 4. Jacob Philip BEEK (zie IIIb). IIIa David Philip BEEK, geb. Amsterdam ± 1790, koopman, tr. Den Helder 20-08-1815 Judic Samuel de JONG (Judik Salomon), geb. Alkmaar 1798, dr. van Samuel Davids de JONG, negociant, en Dina Philips HOUTHAKKER. 1. Philip David BEEK, geb. Baltimore ± 1816. 2. Samuel David BEEK, geb. Baltimore ± 1818. 3. Dina David BEEK, geb. Philadelphia ± 1821. 4. Mozes David BEEK, geb. Den Helder 22-04-1823. 5. Sientje David BEEK, geb. Den Helder 30-10-1825. 6. Meijer David BEEK, geb. Den Helder 07-03-1830. IIIb Jacob Philip (Ya'akov zv. Yechezkeel) BEEK, geb. Amsterdam 27-12-1795, winkelier, koopman, debiteur loterijbriefjes, overl. Amsterdam 29-12-1877, begr. Den Helder 01-01-1878, tr. Den Helder 10-09-1815 Retje Levy (Rechele) KOK (Cok, Kock), geb. Amsterdam 13-10-1788, overl. Den Helder 28-12-1859, begr. Den Helder 30-12-1859, dr. van Levij Moses KOK (Koch, Leon Machiel), huhnerkaufer, en Hanna Benjamins WILNER (Johanna Benjamin). 1. Leon Jacob BEEK (Lion) (zie IVa). 2. Philip Jacob BEEK (zie IVb). 3. Mozes Jacob BEEK, geb. Den Helder 18-08-1822, overl. Den Helder 14-10-1822. 4. Meijer Jacob BEEK, geb. Den Helder 17-02-1824, overl. Den Helder 29-04-1845. 5. Aron Jacob BEEK (zie IVc). 6. David Jacob BEEK, geb. Den Helder 05-04-1828, overl. Den Helder 01-10-1832. 7. Willem Salomon Jacob BEEK (zie IVd). 8. Eduard Jacob BEEK (zie IVe). IVa Leon Jacob (Yehuda) BEEK (Lion), geb. Den Helder 16-09-1818, kleermaker, overl. Den Helder 24-11-1886, begr. Den Helder 26-11-1886, tr. Den Helder 21-09-1843 Eva (Hewa) MANHEIM, geb. Alkmaar 08-03-1819, overl. Den Helder 22-02-1895, begr. Den Helder 24-02-1895, dr. van Simon Salomon MANHEIM (Simon Salomons), koopman, en Jannetje Abrahams van GELDER (Johanna, Jentje). 1. Simon BEEK, geb. Den Helder 21-02-1845, kleermaker, otr. Amsterdam 21-05-1879, tr. Amsterdam 04-06-1879 Krisje KOREN, geb. Amsterdam 10-05-1853, dr. van Isaac Salomon KOREN, bediende, en Brankie WATERMAN. 2. Jacob BEEK, geb. Den Helder 13-05-1846, overl. Den Helder 25-09-1847. 3. Philip Leon BEEK (zie Va). 4. Joachim Leon BEEK (zie Vb). 5. Meijer Leon BEEK (Levi) (zie Vc). 6. Jansje (Jente) Leon BEEK, geb. Den Helder 06-11-1852, overl. Den Helder 17-02-1923, begr. Den Helder 19-02-1923, tr. Den Helder 22-10-1873 Salomon Aron KANNEWASSER, geb. Den Helder 12-06-1844, koopman, overl. Amsterdam 01-10-1911, begr. Den Helder 03-10-1911, zn. van Aron Jacob KANNEWASSER, venter, en Koosje Salomons SCHOENLAPPER, werkster. 7. Aron Leon BEEK (zie Vd). 8. Roosje Leon BEEK, geb. Den Helder 11-02-1855, overl. Den Helder 02-09-1855. 9. Izaäk Leon BEEK (zie Ve). 10. Retje Leon BEEK (Betje), geb. Den Helder 03-08-1858, overl. Auschwitz 19-02-1943, tr. Den Helder 23-02-1881 Philip Lazarus VRIESLANDER, geb. Den Helder 22-07-1856, koopman, winkelier in galanteriën en huishoudelijke artikelen, overl. Den Helder 14-05-1932, begr. Den Helder 16-05-1932, zn. van Lazarus Heiman VRIESLANDER (Heijman), koopman, en Esther de BEER (Hesther). 15

BEEK IVb Philip Jacob BEEK, geb. Den Helder 02-06-1820, otr. Amsterdam 03-04-1856, tr. Amsterdam 30-04-1856 Rosette RIJNVELD, geb. Noordwijk-binnen 01-08-1821, dr. van Daniel Levy RIJNVELD, vleeshouwer, en Sara van BUREN. 1. Jacob Philip BEEK, geb. Den Helder 05-08-1857, boekbinder, otr. (1) Amsterdam 12-01-1899, tr. Amsterdam 01-02-1899 Judith RUDELSHEIM, geb. Amsterdam 19-10-1857, overl. Amsterdam 21-02-1915, dr. van Salomon Zadok RUDELSHEIM, diamantklover, en Duifje KIELTJE, otr. (2) Amsterdam 27-07-1915, tr. Amsterdam 11-08-1915 Eugénie Sara van STRATEN, geb. Middelburg 20-07-1867, overl. Auschwitz 14-01-1943, dr. van Salomon van STRATEN, vleeschhouwer, en Sara WIJZENBEEK. 2. Sara BEEK, geb. Den Helder 08-04-1859. 3. Daniel Philip BEEK, geb. Den Helder 10-02-1861, 1892-koopman, tr. Antwerpen 18-10-1892 Sophia RIJNVELD, geb. Brussel 06-07-1869, dr. van Abraham RIJNVELD en Maria DUIVEPART. 4. Lion BEEK, geb. Den Helder 07-07-1862, kleermaker, overl. Amsterdam 21-03-1941, tr. Weesp 17-12-1902 Eva SPIER, geb. Amsterdam 03-10-1866, dr. van Jesaijes SPIER, diamantsnijder, en Naatje STERN. Verbleef in De Joodse Invalide (Zie: Bijlage A). 5. Hartog Philip BEEK, geb. Den Helder 01-08-1866, kleermaker, olieventer, overl. Auschwitz 01-02-1943, otr. Amsterdam 27-12-1906, tr. Amsterdam 09-01-1907 Eva ROODVELDT, geb. Amsterdam 14-11-1863, dr. van Emanuel Isaac ROODVELDT, sjouwer, en Sara Salomon BLITZ (Biltz). IVc Aron Jacob BEEK, geb. Den Helder 02-09-1825, winkelbediende, pakhuisknecht, steendrukker, otr. Amsterdam 08-01-1857, tr. Amsterdam 21-01-1857 Mietje WATERMAN, geb. Haarlem 03-04-1827, dr. van Abraham WATERMAN en Christina Heijman SPIER (Krisje). 1. Jacob Aron BEEK, geb. Haarlem 24-04-1858, vleeshouwer, otr. Amsterdam 28-09-1882, tr. Amsterdam 11-10-1882 Sara van WEEZEL, geb. Amsterdam 12-02-1847, dr. van Moses Levie van WEEZEL, diamantslijper, en Cato Salomon DAVIDSON. 2. Abraham BEEK, geb. Haarlem 06-04-1860, winkelbediende, otr. Amsterdam 08-06-1882, tr. Amsterdam 21-06-1882 Mietje van WEEZEL, geb. Amsterdam 08-11-1859, dr. van Moses Levie van WEEZEL, diamantslijper, en Cato Salomon DAVIDSON. 3. Louis BEEK (zie Vf). 4. Christina Regina BEEK, geb. Haarlem 25-08-1864, naaister, otr. Amsterdam 20-04-1882, tr. Amsterdam 03-05-1882 Benjamin van MAARSEN, geb. Amsterdam 15-06-1861, diamantversteller, zn. van Samson Hijman van MAARSEN (Samuel), kruier, en Judic COHEN (Judik), naaister. 5. Leon BEEK, geb. Haarlem 26-09-1867. IVd Willem Salomon Jacob (Pinchas zv. Ya'akov) BEEK, geb. Den Helder 22-02-1831, slagter, overl. Den Helder 19-06-1914, begr. Den Helder 21-06-1914, tr. Den Helder 11-06-1862 Lea(Leah dv. Yechiel) RIJNVELD, geb. Noordwijk 02-01-1834, overl. Den Helder 07-08-1904, begr. Den Helder 09-08-1904, dr. van Daniel Levy RIJNVELD, vleeshouwer, en Sara van BUREN. 1. Retje Salomon BEEK, geb. Den Helder 26-02-1863, overl. Sobibor 16-04-1943. 2. Saartje Salomon BEEK, geb. Den Helder 21-09-1864, overl. Den Helder 06-10-1936, begr. Den Helder 07-10-1936, tr. Den Helder 19-08-1884 Heijman Levie ELTE (Hopman, Hijman), geb. Alkmaar 10-07-1853, broodbakker, overl. Den Helder 02-10-1924, begr. Den Helder 03-10-1924, zn. van Levie ELTE, koopman, en Fijtje SWANENWEVER (Zwanenwever). 3. Jacob Salomon (Ya'akov Shlomo) BEEK, geb. Den Helder 28-07-1866, slager, overl. Den Helder 06-01-1926, begr. Den Helder 07-01-1926. 4. Sophia Salomon BEEK, geb. Den Helder 18-11-1867, overl. Den Helder 22-06-1868. 5. Antje Salomon BEEK, geb. Den Helder 16-07-1869, overl. Auschwitz 08-10-1942, tr. Den Helder 27-02-1901 David Israel KATAN, geb. Maassluis 13-09-1873, overl. Auschwitz 08-10-1942, zn. van David Israel KATAN en Clasina Meijer NETER. 6. Daniel Salomon BEEK, geb. Den Helder 14-11-1870, slager, rentenier, overl. Sobibor 07-05-1943. 7. Leon Salomon BEEK (zie Vg). 8. Sophia Salomon BEEK, geb. Den Helder 29-10-1875, overl. Den Helder 26-07-1876. 9. Maartje Salomon BEEK, geb. Den Helder 14-12-1876, overl. Sobibor 16-04-1943. IVe Eduard Jacob BEEK, geb. Den Helder 27-12-1833, bakker, koopman, huisbediende, overl. Amsterdam 11-11-1900, otr. Amsterdam 08-02-1866, tr. Amsterdam 21-02-1866 Hester GROEN, geb. Amsterdam 12-04-1842, dr. van Salomon Meijer GROEN, venter, en Rijna Abraham SNOEK, pettjesmaker. 1. Jacob Levie BEEK (zie Vh). 2. Salomon BEEK, geb. Amsterdam 28-06-1870, overl. voor 1943, otr. Amsterdam 05-08-1897, tr. Amsterdam 26-08-1897 Betje BLITZ, geb. Amsterdam 12-11-1867, overl. Sobibor 30-04-1943, dr. van Jacob Philip BLITZ, werkman, en Kaatje KUIT. 3. Philip BEEK, geb. Amsterdam 22-03-1874, overl. Amsterdam 20-02-1877. 16

BEEK 4. Reine BEEK, geb. Amsterdam 04-04-1876, overl. Auschwitz 22-10-1943, otr. (1) Amsterdam 21-02-1895, tr. Amsterdam 06-03-1895 Salomon POLAK, geb. Amsterdam 04-04-1867, diamantslijper, overl. Brooklyn (New York) 12-04-1905, zn. van Elias Isaac POLAK, tapper, en Naatje WIJNBERGEN, tr. (2) Amsterdam 21-12-1911 Izak de JONG, geb. Leeuwarden 30-09-1886, handelsreiziger, overl. Auschwitz 22-10-1943, zn. van Salomon de JONG, bakker, handelsreiziger, en Leentje LEIJDESDORFF (Leydesdorff). 5. Eefje BEEK, geb. Amsterdam 30-01-1881, overl. Sobibor 16-04-1943, otr. Amsterdam 23-05-1901, tr. Amsterdam 05-06-1901 Mozes HAMEL, geb. Weesp 22-11-1876, diamantbewerker, overl. Sobibor 16-04-1943, zn. van lsraël Mijer HAMEL, sjouwerman, koopman, en Heintje Mozes van der KAR, werkster. 6. Mietje BEEK, geb. Amsterdam 25-04-1883, otr. Amsterdam 11-01-1906, tr. Amsterdam 25-01-1906 Isaäc van der KAR, geb. Amsterdam 14-09-1882, sigarenmaker, zn. van Leendert van der KAR, diamantslijper, tapper, en Sara DREESE. 7. Rosette BEEK, geb. Amsterdam 27-10-1885, overl. Sobibor 09-04-1943, tr. Zaandam 22-09-1909 Samuel GROEN, geb. Amsterdam 09-12-1875, zn. van Hijman GROEN, diamantslijper, en Catharina Ester HARING. Va Philip Leon BEEK, geb. Den Helder 11-01-1848, otr. Amsterdam 21-05-1879, tr. Amsterdam 04-06-1879 Rebecca KOREN, geb. Amsterdam 27-10-1855, overl. Amsterdam 02-11-1901, dr. van Isaac Salomon KOREN, bediende, en Brankie WATERMAN. 1. Eva BEEK, geb. Amsterdam 15-05-1880, overl. Auschwitz 10-09-1942, otr. Amsterdam 28-10-1919, tr. Amsterdam 19-11-1919 Jacque van ZWAANENBURGH, geb. Sint Oedenrode 05-02-1875, overl. voor 1942, zn. van Natan van ZWAANENBURGH en Louisa Lazarina van SAXEN. 2. Isaäc BEEK (zie VIa). Vb Joachim Leon BEEK, geb. Den Helder 17-02-1850, manufacturier, overl. Oss 19-07-1913, tr. Oss 13-07-1894 Esther HES (Edi), geb. Heesch 03-09-1863, overl. Oss 10-09-1932, dr. van Aaron HES, koopman, en Antje van den BERG (Bergh). 1. Leon Joachim BEEK, geb. Den Helder 02-08-1895, overl. Den Helder 07-08-1895. 2. Arnold BEEK, geb. Den Helder 03-10-1896. 3. Eva BEEK, geb. Den Helder 12-05-1898, tr. Oss 23-11-1921 Jacob HES, geb. Oss 08-12-1893, zn. van Samuel HES en Rosina ZILVERENBERG (Zilverberg). Vc Meijer Leon BEEK (Levi), geb. Den Helder 31-03-1851, koopman in meubelen, overl. Den Helder 08-11-1913, begr. Den Helder 10-11-1913, tr. Den Helder 15-08-1877 Roosje (Reitzel) MANHEIM, geb. Den Helder 24-05-1850, overl. Amsterdam 28-03-1929, begr. Amsterdam 31-03-1929, dr. van Simon Jochem MANHEIM, schoenmaker, muzikant, en Rebecca de JONG (Betje de Jong). 1. Levenloos BEEK, geb. Den Helder 19-01-1883, overl. Den Helder 19-01-1883. Vd Aron Leon BEEK, geb. Den Helder 13-11-1853, tr. (1) Gouda 20-10-1880 Truitje (Gelle) CATS, geb. Gouda 10-09-1848, overl. Den Helder 27-12-1885, begr. Den Helder 29-12-1885, dr. van Levie Jacob CATS en Johanna STARRENVELD, tr. (2) Aarle-Rixtel 16-06-1886 Catharina GROENEWOUDT, geb. Fort Bath en Bath (Rilland Bath) 21-08-1856, dr. van Andries Samuel Levie GROENEWOUDT en Sara Hertog ANDRIESSE (Andriessen). Uit het eerste huwelijk: 1. Levenloos BEEK, geb. Gouda 07-04-1881, overl. Gouda 07-04-1881. 2. Leon Aron BEEK, geb. Gouda 01-03-1882, tr. Uithoorn 28-08-1911, sch. voor 1923 Esliena van GELDEREN, geb. Uithoorn 25-05-1886, overl. Auschwitz 23-11-1942, dr. van Mozes van GELDEREN (Maurits), vleeshouwer, en Elisabeth BLOM. 3. Sara Aron BEEK, geb. Rotterdam 22-03-1884, overl. Sobibor 21-05-1943, otr. Amsterdam 19-08-1913, tr. Amsterdam 03-09-1913 Isaac JAS, geb. Amsterdam 11-10-1883, winkelier, overl. Sobibor 21-05-1943, zn. van Joël JAS, venter, koopman, en Rosette SCHARLEWIE. 4. Levenloos BEEK, geb. Den Helder 27-12-1885, overl. Den Helder 27-12-1885. Uit het tweede huwelijk: 5. Eva Aron BEEK, geb. Den Helder 19-04-1887, verpleegster, tr. Amsterdam 06-08-1925, sch. Amsterdam 15-02-1942 Mordechai NERDEN, geb. Amsterdam 30-10-1893, diamantbewerker, zn. van Simon NERDEN, diamantslijper, en Ribka VIEIJRA, pettenmaakster. Ve Izaäk Leon BEEK, geb. Den Helder 07-02-1856, otr. Amsterdam 06-12-1888, tr. Amsterdam 19-12-1888 Matje MOK, geb. Amsterdam 09-12-1860, dienstbode, dr. van Jesaia MOK, schilder, en Saartje BEER. 1. Eva BEEK, geb. Amsterdam 15-10-1889, tr. Meppel 10-03-1917 Maurits de LIME, geb. Amsterdam 18-05-1888, zn. van Nathan de LIME, bakker, en Saartje PRINS, dienstbode. 2. Jesaje BEEK (zie VIb). 17

BEEK 3. Leon BEEK, geb. Amsterdam 07-03-1893, hoofd van een school, overl. Overveen 15-08-1944, otr. Amsterdam 18-01-1916, tr. Amsterdam 03-02-1916 Setske de HAAN, geb. Schoterland 24-11-1889, dr. van Ynze de HAAN, hoofd ener school, en Froukje de GROOT. Leon Beek werkte als personeelschef bij NV Magazijn De Bijenkorf in Amsterdam en woonde aan Koningslaan 24 in Bussum. Als reserve-majoor der Infanterie sloot hij zich in 1940 aan bij het Legioen Oud-Frontstrijders, dat in 1941 fuseerde met de Ordedienst. Beek hield zich bezig met spionage-activiteiten; door zijn enorme zwijgzaamheid waren details later aan anderen onbekend. Als gemengd-gehuwde jood kreeg Beek in de loop van de oorlog te maken met anti-joodse maatregelen. Op 26 januari 1943 werd hij in zijn woning door twee leden van de Sipo gearresteerd en overgebracht naar Amsterdam. Na een verblijf van enkele maanden in het Oranjehotel in Scheveningen, werd hij waarschijnlijk na een korte tijd in kamp Vught naar de strafcel in kamp Westerbork vervoerd. Een joodse kamparts verklaarde na de oorlog dat Beek hier contact had met enkele personen (onder wie een marechaussee) die zich bezighielden met het treffen van maatregelen voor de tijd na de Duitse bezetting: Beek zou in de overgangsperiode als tijdelijk commandant optreden. Nadat hij en enkele joodse medegevangenen vergeefs hadden gepoogd te ontsnappen, werd hij overgeplaatst naar het HvB-Assen en hierna voor een uitgebreider onderzoek overgebracht naar de Sipo-Aussendienststelle in Amsterdam. Op 15 augustus 1944 werd hij in het duingebied bij Overveen gefusilleerd. (Bron: biografie en foto van Leon Beek de website: http://www.eerebegraafplaatsbloemendaal.eu 4. Aron BEEK (zie VIc). 5. Simon BEEK (zie VId). 6. Samson BEEK (zie VIe). Vf Louis BEEK, geb. Haarlem 26-09-1862, diamantversteller, overl. Auschwitz 27-08-1943, otr. Amsterdam 28-05-1891, tr. Amsterdam 17-06-1891 Sara ABRAHAM, geb. Amsterdam 14-05-1865, overl. Amsterdam 1932, dr. van Barend ABRAHAM en Grietje WITTEBOON, naaister. 1. Barend BEEK, geb. Amsterdam 02-05-1892, overl. Midden Europa 15-03-1945. Vg Leon Salomon (Yehuda zv. Pinchas) BEEK, geb. Den Helder 01-11-1872, landbouwer veehouder, overl. Den Helder 05-07-1932, begr. Den Helder 04-07-1935, tr. Den Helder 28-08-1907 Mietje Emanuel OUDKERK, geb. Den Helder 05-12-1879, overl. Auschwitz 05-02-1943, dr. van Emanuel OUDKERK, koopman, en Jegeva SLOOG. 1. Willem Salomon Leon BEEK, geb. Den Helder 16-01-1908, manufacturist, overl. Sobibor 30-04-1943. 2. Jogeva BEEK, geb. Den Helder 19-03-1909, verpleegster, overl. Auschwitz 11-02-1944, tr. Amsterdam circa 1935 Abraham VEERMAN, geb. Amsterdam 23-02-1895, Diamantbewerker, overl. Auschwitz 30-04-1943. Uit de adreskaart van het gezin Veerman is af te leiden dat Eva en Vrouwtje Oudkerk en een derde familielid tijdens de oorlog vanuit Den Helder bij hen zijn ingetrokken. Dit gezin vertrok op 27 november 1942 naar de Reitzstraat 34 III in Amsterdam. 3. Lea BEEK, geb. Den Helder 19-05-1911, overl. Den Helder 07-08-1911. 4. Emanuel Leon BEEK (zie VIf). 5. Lea BEEK, geb. Den Helder 24-01-1915, tr. Den Helder 17-11-1938 Leendert SMIT, geb. Den Helder 22-09-1919, machinist koopvaardij. 6. Elsje BEEK, geb. Den Helder 23-04-1916, tr. (1) Hoorn 18-07-1940, sch. Hoorn 1942, tr (2) Hoorn 30-05-1945, Leonardus Carolus TRAP, geb. Hoorn 03-02-1915, overl. Port Elisabeth Zuid-Afrika 30-07-1969, zn. van Petrus Johannes TRAP, lijnwachter telegrafie, monteur 2e klasse, en Catharina Helena van BOHEMEN. Op de voorplaat van het Kwartaalblad Oud Hoorn prijkt een trouwfoto van Leo Trap en Elly Beek. Als Joodse onderduikster heeft Elly haar belevenissen uit de WOII verwerkt in een dagboek. Voor de oorlog trouwde zij met, niet Joods, Leo Trap. Vanwege een eventuele deportatie als gemengd gehuwden besloten ze, op advies van Elly, hun huwelijk te beëindigen. In maart 1942 was de scheiding een feit. Elly dook onder en Leo, als PTT-er, werkte als verzetsman bij de telefoondienst. Het verzet in Hoord en Westfriesland beschikte, dankzij Leo en anderen, over een geheime telefoondienst onder de naam Post Poddie. Na de oorlog hertrouwden Leo en Elly. Georganisserd door het verzet, werd dit groots gevierd. Bijzonder is het fotoalbum van beide huwelijken. Op de website van Vereniging Oud Hoorn is het trouwalbum in te zien. http://www.oudhoorn.nl/woii/trouwalbum_trap_beek/trouwalbum_leo_trap_elly_beek.pdf Vh Jacob Levie BEEK, geb. Amsterdam 25-02-1868, diamantslijper, overl. Apeldoorn 25-04-1922, otr. Amsterdam 08-06-1905, tr. Amsterdam 22-06-1905 Saartje SPIJER, geb. Zaandam 31-01-1880, overl. Auschwitz 19-02-1943, dr. van Mijer SPIJER, inlands kramer, en Annaatje Jacob FRANKVOORDER. 1. Anna BEEK, geb. Amsterdam 18-04-1906, overl. Auschwitz 31-01-1944, otr. Amsterdam 09-07-1928, tr. Amsterdam 24-07-1929 Joost EMDEN, geb. Den Haag 01-07-1903, briljantslijper, overl. Gemeente niet bekend 31-05-1945, zn. van Hijman EMDEN, venter, en Keetje KOLM. VIa Isaäc BEEK, geb. Amsterdam 07-04-1882, handelsreiziger, overl. Hilversum 06-01-1936, tr. Zaandam 11-05-1911 Henriëtte BRAMSON, geb. Amsterdam 13-12-1882, overl. Auschwitz 27-12-1943, dr. van Jacob BRAMSON en Elisabeth COHEN. 1. Philip BEEK, geb. Amsterdam 19-01-1915, overl. Buchenwald 17-06-1942. Philip Beek was ongehuwd. Hij woonde in Haarlem, waar hij leraar was. Hij trachtte met een botter naar Engeland te ontkomen, maar door verraad werd hij op 7 januari 1942 in Scheveningen opgepakt en via het kamp Amersfoort naar Buchenwald op transport gesteld. NIOD, Erelijst Verzet en Koopvaardij, database vervaardigd door dhr J.W. de Leeuw; B. Braber, Zelfs als wij zullen verliezen. Joden in verzet en illegaliteit in Nederland 1940-1945 (Amsterdam 1990) 144-145. 2. Josephus Nicolaas BEEK, geb. Bussum 19-09-1921, overl. Sobibor 09-07-1943. 18

BEEK VIb Jesaja BEEK, geb. Amsterdam 10-12-1890, handelsagent, overl. Auschwitz 19-11-1943, otr. Amsterdam 15-05-1917, tr. Amsterdam 30-05-1917 Vogeltje FRANKFORT, geb. Amsterdam 30-04-1889, overl. Auschwitz 24-09-1943, dr. van Hijman FRANKFORT, diamantslijper, en Theresia FRANSMAN. 1. Herman BEEK, geb. Amsterdam 22-08-1922, kantoorbediende, overl. Sobibor 02-07-1943. VIc Aron BEEK, geb. Amsterdam 12-03-1895, overl. Midden-Europa 31-08-1943, tr. Amsterdam 29-10-1925 Sara CANES, geb. Amsterdam 12-10-1892, diamantbewerkster, overl. Auschwitz 08-10-1942, dr. van Abraham CANES, kruier, en Marianne van der KAR. 1. Abraham BEEK, geb. Amsterdam 01-11-1926, overl. Midden-Europa 31-10-1943. Abraham Beek zat in augustus 1941 in klas 1 Electriciën van de 3e Ambachtsschool te Amsterdam-Oost. 2. Martin BEEK, geb. Amsterdam 09-11-1929, overl. Auschwitz 08-10-1942. VId Simon BEEK, geb. Amsterdam 12-02-1897, overl. Auschwitz 19-02-1943, tr. Gouda 28-05-1931 Henrietta MOGENDORFF, geb. Gouda 29-01-1906, overl. Auschwitz 19-02-1943, dr. van Jacques MOGENDORFF en Mietje MEIJER. 1. John BEEK, geb. Amsterdam 26-06-1932, overl. Auschwitz 19-02-1943. VIe Samson BEEK, geb. Amsterdam 05-11-1898, overl. Sobibor 09-07-1943, otr. Amsterdam 16-05-1922, tr. Amsterdam 30-05-1922 Vogeltje FRANKFORT, geb. Amsterdam 24-01-1898, overl. Sobibor 09-07-1943, dr. van Samuel FRANKFORT, diamantslijper, en Heintje MENIST. 1. Samuel BEEK, geb. Zandvoort 21-03-1923, overl. Sobibor 09-07-1943. 2. Martha BEEK, geb. Amsterdam 05-02-1925, overl. Sobibor 09-07-1943. 3. Hans BEEK, geb. Amsterdam 06-03-1927, overl. Sobibor 09-07-1943. VIf Emanuel Leon BEEK, geb. Den Helder 24-02-1913, slager, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. Anna Paulowna 05-07-1934 Febina OOSTHOF, geb. Odoorn 29-01-1914. 1. Mietje Febina BEEK, geb. Den Helder 29-11-1934. \ Leon Beek 1893-1944 (Ve 3) Joost Emden 1903-1945 (Vh 1) John (Jonnie) Beek 1932-1943( VId 1) Advertentie van het gezin Beek. Het Joodsche Weekblad, 6 februari 1942 (Vf) Anna Emden-Beek 1906-1944 (Vh 1) Barend Beek 1892-1943 (Vf 1) 19

BEER, DE BEER, DE I Salomon Benedictus(Zelig) de BEER, geb. Amsterdam 14-01-1768, winkelier, overl. Den Helder 17-09-1813, tr. circa 1790 Eva Jacob (Chava) POLAK, geb. circa 1765, Fruitverkoopster, winkelierster. 1. Philip Salomon de BEER (zie II). 2. Benedictus de BEER, geb. Alkmaar 1799, overl. Den Helder 08-08-1823. 3. Judik Salomon (Gitele dv. Shlomo) de BEER (Judith), geb. Alkmaar 01-07-1800, overl. Den Helder 18-10-1881, begr. Den Helder 20-10-1881, tr. Den Helder 27-10-1837 Hartog Mozes POLAK, geb. Hoorn 05-11-1796, tweede hands winkel, musicus, koopman, Goud- en zilverkashouder, overl. Den Helder 31-01-1882, begr. Den Helder 02-02-1882, zn. van Mozes Jacob POLAK en Mariana Mozes BREEMER (Bremer). 4. Betje Salomon de BEER, geb. Alkmaar 1805, overl. Den Helder 23-11-1866, tr. Den Helder 22-04-1830 Machiel BUITENKANT, geb. Amsterdam 1799, koopman, overl. Den Helder 03-02-1850, zn. van Isaak BUITENKANT, tagrijn, en Vrouwtje MACHIEL. 5. Jacob de BEER, geb. Alkmaar 15-10-1806. II Philip Salomon (Peis de Beer [Behr]) de BEER, geb. Amsterdam 12-11-1792, koopman, overl. Den Helder 08-07-1841, tr. Den Helder 07-09-1815 Sara Mozes POLAK, geb. Alkmaar 1795, overl. Den Helder 03-04-1881, begr. Den Helder 05-04-1881, dr. van Mozes Jacob POLAK en Mariana Mozes BREEMER (Bremer). 1. Esther de BEER (Hesther), geb. Den Helder 27-11-1816, overl. Den Helder 12-08-1872, begr. Den Helder 14-08-1872, tr. Den Helder 09-10-1845 Lazarus Heiman VRIESLANDER (Heijman), geb. Helgoland 16-08-1816, koopman, overl. Den Helder 18-08-1886, begr. Den Helder 20-08-1886, zn. van Hijman Lazarus VRIESLANDER en Elisabeth Meijer SIMSON (Betsij, Betje Meijer). 2. Salomon de BEER (zie IIIa). 3. Mozes de BEER, geb. Den Helder 31-01-1821, overl. Den Helder 11-07-1825. 4. Benedictus Philip de BEER (zie IIIb). 5. Eva Philip de BEER, geb. Den Helder 17-06-1824, overl. Den Helder 20-09-1848. 6. Marianna Philip de BEER, geb. Den Helder 25-10-1826, overl. Den Helder 12-12-1829. 7. Jacob Philip de BEER, geb. Den Helder 24-08-1828, overl. Den Helder 17-10-1828. 8. Levi Philip de BEER, geb. Den Helder 06-08-1830, broodbakker, overl. Hoorn 13-02-1894, tr. Den Helder 06-05-1858 Klara WIJN, geb. Amsterdam 22-09-1837, overl. Groningen 19-02-1924, dr. van David Hijman WIJN en Sara EIERJONGE. 9. Johanna Philip de BEER, geb. Den Helder 29-08-1832. 10. Hartog Philip de BEER (zie IIIc). 11. Judik Philip de BEER, geb. Den Helder 12-02-1837, overl. Den Helder 27-01-1867. IIIa Salomon de BEER, geb. Den Helder 07-01-1819, koopman, loterijventer, tr. Den Helder 08-06-1843 Leentje MANHEIM, geb. Alkmaar 20-10-1811, dr. van Mozes MANHEIM en Saartje POLAK. 1. Philip Salomon de BEER (zie IVa). 2. Saartje de BEER, geb. Den Helder 17-10-1845, overl. Den Helder 22-08-1846. 3. Mozes de BEER, geb. Den Helder 05-12-1846, otr. Amsterdam 21-03-1872, tr. Amsterdam 10-04-1872 Ester LELIE, geb. Amsterdam 27-05-1831, pettenmaakster, dr. van Levie Salomon LELIE, houtventer, en Vrouwtje Simon MOK. 4. Saartje de BEER, geb. Den Helder 15-09-1848, tr. (1) Weesp 02-07-1884 Levie SNAPPER, geb. Amsterdam 02-04-1841, diamantbewerker, overl. Amsterdam 28-01-1886, zn. van Joseph Isaac SNAPPER, onderwijzer, en Clara Salomons DAVIDS, mutsenmaakster, otr. (2) Amsterdam 10-07-1890, tr. Amsterdam 30-07-1890 Heiman de SCHAAP, geb. Amersfoort 04-02-1841, koopman, zn. van Ephraim de SCHAAP en Aaltje van DAM. 5. Benedictus de BEER, geb. Den Helder 25-05-1850. 6. Rebecca de BEER, geb. Den Helder 26-11-1851, overl. Den Helder 07-02-1862. 7. Levie de BEER, geb. Den Helder 15-01-1854, kleermaker, otr. Amsterdam 17-07-1890, tr. Amsterdam 30-07-1890 Reintje van GELDER, geb. Blokzijl 25-06-1855, dr. van David van GELDER, vleeschhouwer, en Frederica OPPENHEIM. IIIb Benedictus Philip de BEER, geb. Den Helder 31-10-1822, overl. Den Helder 26-05-1891, otr. Amsterdam 19-04-1849, tr. Amsterdam 09-05-1849 Vrouwtje Moses SWART, geb. Amsterdam 20-01-1816, dr. van Moses Isaac SWART en Annaatje Salomon de VRIES. 1. Philip de BEER (zie IVb). 2. Izaac de BEER, geb. Den Helder 02-08-1855, overl. Den Helder 18-06-1856. 3. Heintje de BEER, geb. Den Helder 06-07-1857, overl. Den Helder 16-07-1861. 4. Feijtje de BEER, geb. Den Helder 29-08-1858, overl. Den Helder 12-09-1859. 5. Salomon de BEER, geb. Den Helder 25-11-1859, overl. Den Helder 08-12-1859. 20

BEER, DE IIIc Hartog Philip de BEER, geb. Den Helder 03-06-1835, Koopman, tr. Den Helder 15-04-1858 Feijtje Mozes RICHTER (Fijtje), geb. Den Helder 30-06-1837, dr. van Moses Joseph RICHTER, koopman, en Elisabeth van der STER (Sterr). 1. Betje de BEER, geb. Den Helder 15-11-1858, otr. Amsterdam 08-12-1887, tr. Amsterdam 28-12-1887 Izaak HAMBURGER, geb. Aarlanderveen 21-07-1856, zeilmaker, zn. van Joseph Alexander HAMBURGER, zeilmaker, en Baroche de HAAS. 2. Sara de BEER, geb. Den Helder 12-05-1860, otr. Amsterdam 24-01-1901, tr. Amsterdam 06-02-1901 Elias BLITZ, geb. Amsterdam 24-09-1863, diamantslijper, zn. van David Eliazer BLITZ, diamantslijper, en Lea Isaac LOEZA. 3. Esther de BEER, geb. Den Helder 22-09-1861, overl. Den Helder 02-09-1870. 4. Philip de BEER, geb. Den Helder 26-01-1863, tr. Eindhoven 28-05-1914 Marianne BLOMHOF, geb. Eindhoven 05-12-1894, dr. van Meijer Marcus BLOMHOF, sigarenfabrikant, en Fanny de HAAS. 5. Mozes de BEER (zie IVc). 6. Johanna de BEER, geb. Den Helder 09-11-1865, overl. Sobibor 09-04-1943, otr. Amsterdam 12-06-1890, tr. Amsterdam 02-07-1890 Hartog VERDONER, geb. Amsterdam 20-10-1869, Koopman in gemengde goederen, overl. Sobibor 09-04-1943, zn. van Meijer VERDONER, diamantslijper, en Alida SLOGGEM. 7. Femmetje de BEER, geb. Den Helder 23-11-1867. 8. Leentje de BEER, geb. Den Helder 03-09-1869, overl. Den Helder 05-09-1869. 9. Joseph de BEER, geb. Den Helder 30-09-1870, overl. Apeldoorn 02-02-1932. 10. Abraham de BEER, geb. Den Helder 05-02-1873, overl. Auschwitz 14-09-1942. 11. Salomon de BEER, geb. Den Helder 20-12-1875, diamantslijper, overl. Sobibor 09-04-1943, tr. Beverwijk 24-01-1907 Betje DAVIDSON, geb. Beverwijk 19-09-1882, overl. Sobibor 09-04-1943, dr. van Levie DAVIDSON, koopman, en Roosje Nathan BONNET. 12. Esther de BEER, geb. Den Helder 11-05-1877, overl. Sobibor 30-04-1943, otr. Amsterdam 19-10-1899, tr. Amsterdam 15-11-1899 Hartog DIKKER, geb. Amsterdam 13-01-1875, Diamantslijper, overl. Sobibor 30-04-1943, zn. van Mozes Jacob DIKKER, bode, en Fokeltje van der KAARS. 13. Clara de BEER, geb. Den Helder 21-07-1879, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. Amsterdam 21-07-1910 Jacob van DAM, geb. Ommen 08-03-1882, commies bij de H.IJ.S.M. Overl. Sobibor 28-05-1943, zn. van Aron van DAM, gemeente veldwachter, en Betje de HAAS. IVa Philip Salomon de BEER, geb. Den Helder 17-04-1844, kleermaker, overl. Amsterdam 26-01-1890, tr. Den Helder 17-09-1873 Elisabeth VLEESCHHOUWER, geb. Amsterdam 23-05-1853, onderwijzeres. 1. Leendert de BEER (zie Va). 2. Leentje de BEER, geb. Den Helder 14-08-1875. 3. Sara de BEER, geb. Den Helder 21-10-1876, overl. Den Helder 25-11-1876. IVb Philip de BEER, geb. Amsterdam 16-09-1850, schoenmaker, tr. (1) Den Helder 07-01-1880 Esther MESSCHER, geb. Heereveen 03-05-1851, overl. Den Helder 14-10-1897, dr. van Sameul Benjamins MESSCHER en Vogeltje Benjamins COLTHOF, tr. (2) Den Helder 05-09-1901 Femmetje RICHTER, geb. Den Helder 23-05-1848, dr. van Moses Joseph RICHTER, koopman, en Elisabeth van der STER (Bettje, Sterr). Uit het eerste huwelijk: 1. Vrouwtje de BEER, geb. Den Helder 16-11-1880, overl. Den Helder 27-10-1884. 2. Vogie de BEER, geb. Den Helder 05-09-1883, overl. Den Helder 12-05-1884. 3. Kaatje de BEER, geb. Den Helder 14-01-1885. 4. Benedictus Philip de BEER (zie Vb). 5. Salomon Philip de BEER (zie Vc). 6. Vrouwtje de BEER, geb. Den Helder 27-09-1890, overl. Den Helder 19-09-1902. 7. Emanuel Philip de BEER, geb. Den Helder 28-04-1894, overl. Den Helder 15-05-1894. 8. Rika de BEER, geb. Den Helder 31-05-1895. IVc Mozes de BEER, geb. Den Helder 07-08-1864, koopman, overl. Sobibor 02-04-1943, otr. Amsterdam 15-09-1887, tr. Amsterdam 05-10-1887 Vogeltje BLOM, geb. Amsterdam 26-10-1859, dr. van Israel BLOM, diamantslijper, en Grietje Joël SLOCHEM, borduurster. 1. Israel de BEER (zie Vd). Va Leendert de BEER, geb. Den Helder 10-08-1874, diamantbewerker, overl. Vught 11-03-1943, otr. Amsterdam 02-05-1894, tr. Amsterdam 16-05-1894 Sara LISSER, geb. Amsterdam 28-03-1874, overl. Amsterdam 11-02-1943, dr. van Samuel LISSER en Maria de HOND. 1. Cato de BEER, geb. Amsterdam 26-10-1904, overl. Auschwitz 30-09-1942. 21

BEER, DE Vb Benedictus Philip de BEER, geb. Den Helder 25-06-1886, ziekenverpleger, otr. Amsterdam 16-07-1918, tr. Amsterdam 31-07-1918 Judith KOPERBERG, geb. Amsterdam 15-04-1893, diamantsnijdster, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van Levie KOPERBERG, koopman, en Rebecca SANDERS. 1. Louis Benedictus de BEER, geb. Amsterdam 30-12-1920, overl. Sobibor 02-07-1943. 2. Bertha Hendrika de BEER, geb. Soerabaja 08-06-1924, overl. Sobibor 21-05-1943. Vc Salomon Philip de BEER, geb. Den Helder 26-08-1888, bakker, overl. Auschwitz 12-10-1942, tr. Wildervank 10-06-1914 Roosje VALK, geb. Wildervank 08-12-1886, overl. Auschwitz 12-10-1942, dr. van Jonas VALK, kleinhandelaar, koopman, en Gaaltje LEVIE, dienstmeid, koopvrouw. 1. Moos de BEER, geb. Groningen 28-02-1918, overl. Auschwitz 31-07-1943. 2. Esther de BEER, geb. Groningen 04-09-1919, overl. Auschwitz 02-11-1942, tr. circa 1940 Max HARTOGSOHN, geb. Berlijn 23-03-1913, vertegenwoordiger in naaimachines, overl. Midden-Europa 31-08-1944, zn. van Julius HARTOGSOHN, lompenhandelaar, en Veronika BERLINER, kledinghandelaarster. 3. Benjamin de BEER, geb. Vlagtwedde 05-01-1921, bakker, overl. Gross Rosen 07-02-1945, tr. 940 Regina Efina STOPPELMAN, geb. Oude Pekela 29-05-1921, overl. Auschwitz 23-11-1942, dr. van Izak STOPPELMAN, koopman, en Henriette LEVIET. 4. Gaaltje de BEER, geb. Wildervank 06-03-1922, ateliermeisje, overl. Auschwitz 12-10-1942. 5. Bernard de BEER, geb. Wildervank 06-07-1928, overl. Auschwitz 12-10-1942. Vd Israel de BEER, geb. Amsterdam 22-07-1897, lijstenmaker, overl. Auschwitz 28-02-1943, otr. Amsterdam 11-08-1925, tr. Amsterdam 26-08-1925 Schoontje CARDOZO, geb. Amsterdam 20-03-1896, overl. Sobibor 16-04-1943. 1. Mozes de BEER, geb. Amsterdam 05-09-1934, overl. Sobibor 16-04-1943. Hartog Verdoner 1890-1943. (IIIc 6) Salomon de Beer 1875-1943 en Betje de Beer-Davidson 1882-1943 (IIIc 11) 22

BIJL, VAN DER BIJL, VAN DER I II Samuel van der BIJL, geb. circa 1800, tr. circa*1825 Sara DANSER (Saartje), geb. Den Haag 1796, overl. Den Haag 21-04-1846, dr. van Machiel DANSER en Saartje ELIAZAR. 1. Saartje van der BIJL, geb. Den Haag 02-05-1828, overl. Den Haag 14-11-1831. 2. Jacob van der BIJL (zie II). 3. Arend van der BIJL, geb. Den Haag 29-09-1837, werkman, otr. Amsterdam 15-01-1880, tr. Amsterdam 04-02-1880 Mietje KLIJN, geb. Amersfoort 26-11-1848, dr. van Asser Marcus KLIJN en Debora van der SLUIS (Debra). Jacob van der BIJL, geb. Den Haag 14-12-1834, steendrukker, tr. Den Helder 15-10-1862 Miriam PIMENTEL (Jaantje), geb. Schagen 11-09-1840, dr. van Isaac PIMENTEL, koopman, winkelier, en Leentje OUDKERK (Lea). 1. Leentje van der BIJL, geb. Den Helder 26-05-1863, overl. Auschwitz 01-02-1943, tr. Weesp 27-05-1885 Salomon COHEN, geb. Elburg 29-09-1857, reiziger, overl. Auschwitz 01-02-1943, zn. van Mozes COHEN, Koopman, en Dorothea SPANJAARD. Een kleinkind herinnert zich het volgende van een bezoek aan zijn grootouders in Zandvoort op 8 mei 1940: 'Grootvader Sally speelde die dag zo prachtig viool voor mijn vrouw en mij. Hij speelde heel goed en juist op een zeer klankvol instrument het Khol Nidre en nog een stukje Concerto van Mendelsohn. (...) Grootvader Sally liet ons ook nog zijn handigheid zien als 82-jarige, rijdend zonder het stuur vast te houden in zijn straatje op een voor hem veel te hoge fiets. (...) De tijd van mijn tol, knikkers en mijn hoepel was ik al lang vergeten, maar Grootmoeder Leentje niet, hoor. Zij liet dat oude speelgoed, als relikwie verpakt onderin haar linnenkast, vol trots aan mijn jonge vrouw zien, want ik wilde die rommel niet mee naar huis slepen. Grootmoeder Leentje verwende mij nog steeds met die Hollandse slagroomtaartjes met chocolade-omhulsel waarop een stukje ananas zat. Zij wist dat ik er als kind zoveel van hield en nog steeds van houd... en die alleen maar in Holland bestaan. Beiden hadden wij ons, mijn vrouw en ik, die dag erg geënthousiasmeerd dat zij, ondanks hun ouderdom, nog zo een helder verstand bezaten en een algemene kennis om zich met ons in de Franse taal over mode, keuken en muziek te kunnen onderhouden.' 2. Sara van der BIJL, geb. Den Helder 21-08-1866, overl. Sobibor 16-04-1943, tr. Haarlem 21-11-1900 Jacob van VOLLENHOVEN, geb. Den Haag 16-10-1864, polier, zn. van Levij van VOLLENHOVEN, polier, en Diena PRIJS. 3. Samuel van der BIJL, geb. Den Helder 14-10-1868, pakhuisknecht, otr. Amsterdam 21-08-1890, tr. Amsterdam 10-09-1890 Esther BARBER, geb. Den Helder 23-06-1863, overl. Zandvoort 24-09-1932, dr. van Kalman Meijer BARBER (Karel) en Jansje Joël SOEZAN (Suzan), werkster, koopvrouw. Leentje van der Bijl 1863-1943 en Salomon Cohen 1857-1943 (II) 23

CONCENTRATIEKAMP Een steenen vloer en kaal geschuurde wanden. Een stank van schimmel, giftig-groen en zwart, Het durend bloeden van zijn rauwe handen, En muren, muren, muren rond zijn hart. Een maal, dat hij met honderden moet deelen, Een hongerpijn, die alle kwelling tart, - De nooit gestilde eenzaamheid van velen, En muren, muren, muren rond zijn hart. Een zware taak in hitte, koude, regen, Een stem, die in zijn slaap nog vloekt en sart, - De wanhoop, onvoorwaardelijk verzwegen, En muren, muren, muren rond zijn hart. Een foltering, die niets ooit kan verzoenen, Een niet-meer-weten, dat zijn ziel verwart... En dan de dood in duizend visioenen Op muren, muren, muren rond zijn hart. K. H. R. de Josselin de Jong 24

BLOK BLOK I Joseph ISRAëLS, geb. circa 1750, voorzanger, tr. circa 1775 Hanna ZADOK, geb. circa 1750. 1. Zadok Joseph BLOK (zie II). II Zadok Joseph BLOK, geb. Leeuwarden 1779, vleeschhouwer, overl. Groningen 06-01-1860, tr. circa 1800 Hanna Samuel LEEK, geb. Groningen 1765, overl. Groningen 26-03-1835, dr. van Samuel LEEK en Roosje JACOBS. 1. Saartje BLOK, geb. Groningen 16-03-1802, overl. Groningen 27-12-1874, tr. (1) Groningen 20-03-1828 Jacob Godschalk CHINAASAPPEL, geb. Zwolle 1789, slagersknecht, overl. Groningen 14-07-1849, zn. van Godschalk Jacobs CHINAASAPPEL en Leena RAPHAëL, tr. (2) Wildervank 04-11-1854 Benjamin Heiman SANDERS, geb. Winschoten 1800, koopman, zn. van Heiman SANDERS, rentenier, en Judith BENJAMINS (Judik). 2. Rachel Zadok BLOK, geb. Groningen 1806, overl. Groningen 10-03-1870, tr. Groningen 21-06-1832 Simon Izaacs SIMONS, geb. Buitenhuis 11-01-1807, koopman, zn. van Izaac SIMONS, koopman, en Rachel Alexander POLAK. 3. Samuel Zadok BLOK (zie III). 4. Leena Zadoks BLOK, geb. Workum 21-08-1811, overl. Groningen 16-05-1888, tr. Groningen 01-08-1839 Simon Mozes Heiman COHEN, geb. Groningen 02-09-1807, koopman, ged. Groningen 09-09-1807, overl. Groningen 06-07-1866, zn. van Mozes Heiman Simon COHEN en Sara Samuels BREEBAARD. III Samuel Zadok BLOK, geb. Workum 01-03-1808, vleeschhouwer, overl. Groningen 15-09-1896, tr. Groningen 13-11-1836 Ester van de WALDE, geb. Emden 29-06-1808, overl. Groningen 18-01-1842, dr. van Abraham Wulf van de WALDE en Grietje ARENDS. 1. Hanna BLOK, geb. Groningen 08-08-1837, tr. Almelo, Stad 23-05-1867 Israel David MENDELS, geb. Groenlo 19-11-1831, koopman, overl. Groningen 15-08-1888, zn. van David Levij MENDELS, koopman, en Sibilla SIMONS. 2. Abraham BLOK (zie IV). 3. Joseph BLOK, geb. Groningen 10-11-1841, overl. Groningen 10-06-1843. IV Abraham BLOK, geb. Groningen 05-04-1839, vleeschhouwer, overl. Groningen 23-05-1864, tr. Groningen 27-06-1862 Roossien BROEKEMA, geb. Oude Pekela 29-01-1836, overl. Groningen 03-01-1891, dr. van Abraham Benjamins BROEKEMA, vleeschhouwer, en Gutel Juda OPPENHEIM (Gudeltje). 1. Samuel BLOK (zie V). 2. Juda BLOK, geb. Groningen 15-10-1862, overl. Groningen 01-01-1863. 3. Levenloos BLOK, geb. Groningen 29-01-1864, overl. Groningen 29-01-1864. V Samuel BLOK, geb. Groningen 23-03-1861, koopman, lompenhandelaar, overl. Sobibor 20-03-1943, tr. Groningen 25-06-1885 Elizabeth MARCUS, geb. Groningen 21-04-1863, overl. Apeldoorn 28-01-1936, dr. van Abraham MARCUS, vleeschhouwer, en Mietje GRAVEUR, koopvrouw. 1. Samuel BLOK, geb. Groningen 18-11-1885. 2. Abraham BLOK (zie VIa). 3. Mietje BLOK, geb. Groningen 29-09-1887, overl. Sobibor 20-03-1943, tr. Groningen 21-06-1908 Lazarus Abraham KISCH, geb. Groningen 05-07-1885, bediende, overl. Sobibor 20-03-1943, zn. van Abraham Hartog KISCH, koopman, en Roosje POLAK. 4. Roosje BLOK, geb. Groningen 15-12-1889, overl. Groningen 01-01-1890. 5. Jozef BLOK (zie VIb). 6. Rosette BLOK, geb. Groningen 18-04-1893, overl. Groningen 21-12-1893. 7. Regina BLOK, geb. Groningen 08-11-1894, tr. Groningen 02-03-1916 Samuel van GELDER, geb. Groningen 03-05-1889, vleeschhouwer, zn. van Lazarus van GELDER, vleeschhouwer, en Esther van ZANTEN. 8. Emanuel BLOK (zie VIc). 9. Rika BLOK, geb. Groningen 13-05-1899, kantoorbediende, otr. Amsterdam 04-09-1928, tr. Amsterdam 26-09-1928 Walter FRIEDEBERG, geb. Berlijn 21-09-1897, handelsreiziger, zn. van Salomon FRIEDEBERG en Johanna RIEGNER. 10. Sara BLOK, geb. Groningen 06-03-1901, tr. Groningen 16-02-1928 Coenraad BOHEMEN, geb. Groningen 12-12-1899, kantoorbediende, overl. Midden-Europa 28-02-1945, zn. van Abraham BOHEMEN, koopman, en Hinderina BOOMSTRA. VIa Abraham BLOK, geb. Groningen 18-11-1885, handelsreiziger, overl. Auschwitz 07-09-1942, tr. Groningen 30-05-1909 Vrouwtje van GELDER, geb. Groningen 03-01-1880, overl. Amsterdam 02-09-1942, dr. van Levy Jozeph van GELDER, koopman, antiquer, en Sara van de RHOER. 1. Samuel Louis BLOK (zie VII). 25

BLOK VIb Jozef BLOK, geb. Groningen 28-01-1891, Stafmuzikant, overl. Auschwitz 14-09-1942, tr. Assen 08-08-1919 Heintje SWARTBERG, geb. Assen 13-12-1888, overl. Auschwitz 14-09-1942, dr. van Levie SWARTBERG, koopman, en Maria VISSER. 1. Elizabeth Marie BLOK, geb. Den Helder 13-03-1920, Naaister, overl. Auschwitz 30-09-1942. 2. Maria Rozetta BLOK, geb. Den Helder 31-05-1921, Kantoorbediende, overl. Auschwitz 30-09-1942. 3. Levie BLOK, geb. Amsterdam 28-12-1927, overl. Auschwitz 14-09-1942. VIc Emanuel BLOK, geb. Groningen 24-12-1896, magazijnbediende, overl. Auschwitz 31-01-1943, tr. Groningen 08-03-1928 Heintje van GELDER, geb. Groningen 16-11-1898, overl. Auschwitz 12-10-1942. 1. Elizabeth BLOK, geb. Groningen 09-08-1928, overl. Auschwitz 12-10-1942. 2. Philip BLOK, geb. Groningen 04-02-1933, overl. Auschwitz 12-10-1942. VII Samuel Louis BLOK, geb. Groningen 06-01-1910, overl. Zwolle 13-09-1956, tr. circa 1935 Tonia Pietje WEERTMAN, geb. Zwolle 02-05-1911, overl. Apeldoorn 03-07-1007, dr. van Hendrik WEERTMAN, brooddepothouder, en Sipkje HOEKSTRA, dienstbode. 1. Levenloos BLOK, geb. Zwolle 25-05-1936, overl. Zwolle 25-05-1936. Vrouwtje van Gelder 1880-1942 (VIa) Het Joodsche Weekblad 11 september 1942 (VIa) 26

BROEKMAN BROEKMAN I Marcus Gerrit BROEKMAN, geb. Wiesbaden 1781, kledermaker, overl. Amsterdam 08-03-1853, tr. circa 1815 Mina Samuel BAGEL, geb. 1796, overl. Steenwijkerwold 03-05-1850. 1. Dina BROEKMAN (Broekmaat), geb. Dusseldorf (Pruisen) 09-1818, werkster, overl. Den Helder 12-05-1911, begr. Den Helder 14-05-1911, otr. (1) Amsterdam 18-05-1843, tr. Amsterdam 31-05-1843 Meijer Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 04-11-1817, kruijer, koopman, overl. Den Helder 27-11-1872, begr. Den Helder 29-11-1872, zn. van Marcus Meijer van PRAAG en Schoontje Mozes PRONK, ventster, tr. (2) Den Helder 16-10-1873 Moses Juda WAAS, geb. Amsterdam 23-05-1841, koopman, zn. van Juda Jacob WAAS, kruier, koopman, en Betje Barend BOEKBINDER. 2. Isaak Marcus BROEKMAN (zie II). II Isaak Marcus BROEKMAN, geb. Amsterdam 13-04-1832, venter, otr. Amsterdam 21-06-1855, tr. Amsterdam 04-07-1855 Grietje Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 17-05-1825, werkster, dr. van Marcus Meijer van PRAAG en Schoontje Mozes PRONK, ventster. 1. Meijer Isaak BROEKMAN (zie IIIa). 2. Barend Isaak BROEKMAN (zie IIIb). 3. Mina BROEKMAN, geb. Den Helder 25-04-1864, overl. Auschwitz 15-10-1942, otr. Amsterdam 03-01-1895, tr. Amsterdam 23-01-1895 Meijer DRUIJF (Druijff), geb. Amsterdam 24-03-1868, sigarenmaker, Koopman in glas en aardewerk, overl. Auschwitz 15-10-1942, zn. van Abraham DRUIJF, venter, 1896-koopman, en Henne COHEN. 4. Dina BROEKMAN, geb. Texel 10-03-1871, overl. Auschwitz 21-09-1942, otr. Amsterdam 11-01-1906, tr. Amsterdam 24-01-1906 Elie HES, geb. Enkhuizen 27-06-1871, bediende, winkelier, overl. Amsterdam 08-09-1942, zn. van Joseph HES, Rabbijn, Godsdienstleraar, en Naatje KOCH. IIIa Meijer Isaac BROEKMAN, geb. Den Helder 28-12-1858, overl. Sobibor 09-07-1943, otr. Amsterdam 28-04-1880, tr. Amsterdam 16-05-1880 Schoontje van STRATEN, geb. Harlingen Meijer Druijf (II 3) 12-11-1857, overl. Apeldoorn 20-01-1938, dr. van Isaac Salomons van STRATEN en Wilhelmina de VRIES, Koopvrouw. 1. Dina BROEKMAN, geb. Amsterdam 06-03-1901, overl. Auschwitz 24-09-1943. IIIb Barend Isaak BROEKMAN, geb. Den Helder 11-02-1861, Koopman, venter, overl. Sobibor 09-04-1943, otr. (1) Amsterdam 23-09-1885, tr. Amsterdam 14-10-1885 Henderine de VRIES, geb. Harlingen 06-04-1861, overl. Amsterdam 14-01-1909, dr. van Liepman de VRIES en Mietje van STRATEN, otr. (2) Amsterdam 30-03-1909, tr. Amsterdam 15-04-1909 Roosje POLAK, geb. Zwolle 22-07-1866, overl. Amsterdam 22-12-1919, dr. van Mozes POLAK en Keetje ENTHOVEN, otr. (3) Amsterdam 02-03-1920, tr. Amsterdam 17-03-1920 Dina van PRAAG, geb. Den Helder 17-10-1875, overl. Sobibor 09-04-1943, dr. van Marcus Meijer van PRAAG, koopman, en Sara Juda KOOL (Cool). Uit het eerste huwelijk: 1. Izaak Barend BROEKMAN, geb. Amsterdam 05-12-1886, koopman, overl. Amsterdam 07-05-1943, tr. Amsterdam 08-12-1910 Jetje van PRAAG, geb. Den Helder 01-01-1882, overl. Amsterdam 01-01-1939, dr. van Marcus Meijer van PRAAG, koopman, en Sara Juda KOOL (Cool). 2. Meijer BROEKMAN (zie IV). 3. Grietje BROEKMAN, geb. Amsterdam 24-11-1897, otr. Amsterdam 06-10-1925, tr. Amsterdam 21-10-1925 Mozes STUIVER, geb. Amsterdam 07-01-1894, overl. Zeist 24-07-1943, zn. van Abraham STUIVER, venter, en Kaatje BOEKEN. Tijdens de oorlog was Mozes Stuiver namens de Joodse Raad aangesteld als beheerder van een jeugdgebouw. Op zeker moment is hij met zijn vrouw ondergedoken. Volgens een proces-verbaal (augustus 1945) van de politie in Zeist was het echtpaar op weg naar een onderduikadres in Austerlitz toen Mozes Stuiver op 24 juni 1943 in de nabijgelegen bossen is overleden aan een hartverlamming. Zijn lichaam is daar clandestien begraven. Na de oorlog is het stoffelijk overschot herbegraven. De echtgenote van Mozes Stuiver heeft de oorlog overleefd. IV Meijer BROEKMAN, geb. Amsterdam 06-06-1891, Diamantversteller, overl. Auschwitz 21-09-1942, tr. Zaandam 19-12-1912 Sophia van PRAAG, geb. Den Helder 02-02-1886, overl. Auschwitz 21-09-1942, dr. van Marcus Meijer van PRAAG, koopman, en Sara Juda KOOL (Cool). 1. Hendrina BROEKMAN, geb. Amsterdam 08-05-1913, overl. Auschwitz 14-09-1942. 2. Marcus BROEKMAN, geb. Amsterdam 26-08-1914, overl. Seibersdorf 31-03-1943. 3. Sara BROEKMAN, geb. Amsterdam 18-03-1916, Naaister, overl. Auschwitz 30-09-1942. 27

28

BUITENKANT BUITENKANT I Isaak BUITENKANT, geb. circa 1770, tagrijn, tr. circa 1795 Vrouwtje MACHIEL, geb. circa 1770. 1. Machiel BUITENKANT (zie II). II Machiel BUITENKANT, geb. Amsterdam 1799, koopman, overl. Den Helder 03-02-1850, tr. Den Helder 22-04-1830 Betje Salomon de BEER, geb. Alkmaar 1805, overl. Den Helder 23-11-1866, dr. van Salomon Benedictus de BEER, winkelier, en Eva Jacob POLAK, Fruitverkoopster, winkelierster. 1. Izaak Machiel BUITENKANT (zie III). III Izaak (Yitschak) Machiel BUITENKANT, geb. Den Helder 25-11-1832, koopman, overl. Den Helder 30-11-1908, begr. Den Helder 01-12-1908, tr. Den Helder 15-07-1858 Ester (Esther) Gumpel KATWIJK, geb. Amsterdam 19-01-1833, overl. Den Helder 15-10-1908, begr. Den Helder 19-10-1908, dr. van Gumpel Salomon KATWIJK, onderwijzer, en Sara Coenraad KATOOG, naaister. 1. Eva BUITENKANT, geb. Den Helder 24-09-1859, tr. Den Helder 31-08-1893 David ENGERS, geb. Leiden 10-01-1863, sigarenmaker, zn. van Sander Levij ENGERS en Hanna COHEN. 2. Gompel (Mordechai) BUITENKANT, geb. Den Helder 28-06-1861, overl. Den Helder 28-09-1874, begr. Den Helder 29-09-1874. 3. Betje (Rivka) BUITENKANT, geb. Den Helder 25-10-1863, overl. Alkmaar 23-02-1888, begr. Den Helder 26-02-1888, tr. Alkmaar 15-08-1886 Levi VELLEMAN, geb. Alkmaar 28-06-1864, koopman, merchant, winkelier, overl. Haarlem 10-09-1923, zn. van Barend VELLEMAN, werkman, en Saartje van DAL. 4. Vrouwtje BUITENKANT, geb. Den Helder 04-05-1870, overl. Auschwitz 19-11-1942. 5. Machiel BUITENKANT, geb. Den Helder 24-10-1873, overl. Leiden 12-05-1932, begr. Den Helder 15-05-1932, tr. Amsterdam 03-08-1922 Eva HARTOG, geb. Mijdrecht 13-12-1878, dr. van Arie David HARTOG en Lea NETER (Lena). 6. Heintje BUITENKANT, geb. Den Helder 26-01-1876, overl. Sobibor 16-07-1943, otr. Amsterdam 02-11-1903, tr. Amsterdam 19-11-1903 Joseph Jules van LIER, geb. Den Haag 06-04-1870, agent van politie, overl. Hilversum 03-03-1943, zn. van Marcus Israel van LIER en Judith SPIJER. Josep Jules van Lier 1870-1943 (III 6) Het Joodsche Weekblad, 5 maart 1943 (Advr. JHM) 29

30

COHEN COHEN I Emanuel COHEN, geb. circa 1760, tr. circa 1785 Grietje HARINGMAN, geb. circa 1760. 1. Abraham Emanuel COHEN (zie II). II Abraham Emanuel COHEN, geb. Amsterdam 08-09-1786, koopman, overl. Den Helder 10-12-1859, tr. Den Helder 21-07-1807 Judic Philip BEEK (Judik), geb. Amsterdam 10-05-1789, overl. Den Helder 22-06-1857, dr. van Philip Mozes BEEK en Schoontje Davids BAMBERGEN (Bamberg). 1. Sientje Abraham COHEN, geb. Den Helder 09-01-1808, overl. Amsterdam 24-02-1857, tr. Den Helder 12-11-1835 Abraham Aron van FRANK, geb. Uithoorn 20-01-1804, slachter, overl. na09061859, zn. van Aaron Abraham van FRANK (van 't Frank), onderwijzer, en Hester Mozes OPPENHEIM (Opperheins). 2. Trijntje Abraham COHEN, geb. Den Helder 02-02-1810, dienstbaar, otr. (1) Amsterdam 05-01-1837, tr. Amsterdam 18-01-1837 Calmen Emanuel HARING, geb. Amsterdam 1787, wolkaarder, overl. Amsterdam 22-07-1849, zn. van Emanuel Kalman HARINGMAN en Judik Abraham REEGENSBURG, otr. (2) Amsterdam 06-06-1850, tr. Amsterdam 19-06-1850 Sander David BARUG, geb. Amsterdam 27-12-1809, kleermaker, zn. van David BARUG en Betje Sander de METZ. 3. Rebecca COHEN, geb. Den Helder 19-07-1812. 4. Rachel Abraham COHEN (Racgel), geb. Den Helder 27-06-1814, naaister, otr. Amsterdam 08-09-1842, tr. Amsterdam 21-09-1842 Wolf Hartog PRONT, geb. Amsterdam 04-09-1821, venter, zn. van Hartog Wolf PRONT, venter, en Rachel Abrahams RAPS. 5. Philip Abraham COHEN (zie IIIa). 6. Judic COHEN (Judik), geb. Den Helder 01-08-1818, naaister, tr. Amsterdam 16-10-1844 Samson Hijman van MAARSEN (Samuel), geb. Amsterdam 1822, kruier. 7. Dina COHEN (Dientje), geb. Den Helder 06-09-1820, tr. Den Helder 18-03-1847 Jacob SIGNETSNIJDER, geb. Amsterdam 29-03-1824, kleermaker, zn. van Levij Jacob SIGNETSNIJDER, venter. militair, taalmeester, en Rebekka Moses BINGER. 8. Hanna Abraham COHEN, geb. Den Helder 24-01-1823, overl. Den Helder 04-12-1826. 9. Emanuël Abraham COHEN (zie IIIb). 10. David Abraham COHEN (zie IIIc). 11. Jacob Abraham COHEN, geb. Den Helder 01-05-1830, overl. Den Helder 19-01-1834. IIIa Philip Abraham (Yechezkiel) COHEN, geb. Den Helder 21-07-1816, kleermaker, otr. Amsterdam 14-06-1838, tr. Amsterdam 04-07-1838 Gerritje Isaac (Gella) HARINGMAN, geb. Amsterdam 28-01-1819, dr. van Isaac Emanuel HARINGMAN en Rebecca Jochem KRISHAAWER. 1. Judic COHEN, geb. Amsterdam 21-11-1839, tr. Amsterdam 07-05-1879 Jonas Manuel BONETTEMAKER, geb. Amsterdam 12-03-1835, venter, zn. van Manuel Jacob BONETTEMAKER en Eva Jonas OOSTERMAN. 2. Isaac COHEN, geb. Amsterdam 05-01-1841, tr. Amsterdam 27-02-1867 Judic van MAARSEN, geb. Amsterdam 07-05-1845, dr. van Samuel Hijman van MAARSEN en Judic COHEN. 3. Abraham Philip COHEN (zie IVa). 4. Betje COHEN, geb. Den Helder 31-01-1846, overl. Den Helder 08-03-1846. 5. David COHEN, geb. Den Helder 14-03-1847, tr. (1) Amsterdam 23-10-1872 Mirjam DELMONTE, geb. Amsterdam 28-11-1851, overl. Amsterdam 08-09-1892, dr. van Juda DELMONTE, venter, en Esther SUSAN, tr. (2) Amsterdam 21-12-1892 Martha SIMONS, geb. Slochteren 27-01-1849, dr. van Simon SIMONS, inlandsche kramer, en Mietje MEIJERS, dienstmeid. 6. Emanuel COHEN, geb. Den Helder 31-05-1849, overl. Apeldoorn 03-05-1927, tr. Amsterdam 14-08-1878 Rosa COHEN, geb. Amsterdam 15-01-1847, dr. van Levie Alexander COHEN, kruijer, en Jansje Mozes PROLER, werkster. 7. Debora COHEN, geb. Den Helder 29-10-1851. 8. Machiel COHEN, geb. Den Helder 19-04-1854, tr. Amsterdam 19-06-1878 Elisabeth COHEN, geb. Amsterdam 23-01-1854, dr. van Levie Alexander COHEN, kruijer, en Jansje Mozes PROLER, werkster. 9. Sientje COHEN, geb. Den Helder 03-05-1856. 10. Saartje COHEN, geb. Den Helder 03-09-1858. 11. Rebekka COHEN, geb. Den Helder 29-12-1860. 31

COHEN IIIb Emanuël Abraham (Menachem) COHEN, geb. Den Helder 18-05-1825, kleermaker, tr. (1) Den Helder 15-11-1850 Marianne (Merele) BRUINVELS (Mariaijne Mozes), geb. Amsterdam 08-09-1826, overl. Den Helder 02-09-1861, dr. van Mozes Barend BRUINVELS, kruier, en Naatje Emanuel HARINGMAN (Hanna), otr. (2) Amsterdam 28-05-1863, tr. Amsterdam 17-06-1863 Kaatje Isaac GOBETZ, geb. Amsterdam 31-08-1824, dienstbaar, dr. van Isaac Mozes GOUBETS (Gobetz), kruier, en Leentje Emanuel DEGEN (Deegen). 1. Abraham Emanuel COHEN, geb. Den Helder 25-07-1855, overl. Amsterdam 27-07-1942. 2. Hanna (Hanna dv. Menachem) COHEN, geb. Den Helder 27-01-1858, overl. Den Helder 25-07-1874, begr. Den Helder 26-07-1874. 3. Jacob COHEN, geb. Den Helder 10-06-1860, overl. Den Helder 13-12-1862. Uit het tweede huwelijk: 4. Izaak COHEN (zie IVb). IIIc David Abraham COHEN, geb. Den Helder 07-08-1827, schoenmaker, tr. Den Helder 04-05-1854 Ester Jacob TABAK (Hester), geb. Amsterdam 18-12-1828, dr. van Jacob Joseph TABAK, militair, en Judic Samuel NIEUWKERK, schoonmaakster. 1. Judik COHEN, geb. Den Helder 04-07-1857, overl. Den Helder 23-10-1857. IVa Abraham Philip(Avraham zv. Yechezkiel) COHEN, geb. Amsterdam 11-02-1844, sjouwerman zeemilicien, overl. Den Helder 02-07-1903, begr. Den Helder 05-07-1903, otr. Amsterdam 10-10-1867, tr. Amsterdam 30-10-1867 Sara Salomon GROEN, geb. Amsterdam 16-01-1847, ventster, overl. Apeldoorn 16-05-1938, begr. Den Helder 18-05-1938, dr. van Salomon Hartog GROEN, koopman, venter, en Rachel SCHAAP, ventster. 1. Rachel COHEN, geb. Den Helder 26-03-1869, overl. Sobibor 02-04-1943, otr. Amsterdam 06-06-1889, tr. Amsterdam 26-06-1889 Abraham ROODENBURG, geb. Amsterdam 25-09-1860, diamantversteller, overl. Sobibor 02-04-1943, zn. van Hijman Hartog ROODENBURG, venter, en Sara Abraham MULDER. 2. Gerritje COHEN, geb. Den Helder 17-12-1870, dienstbode, overl. Sobibor 07-05-1943, otr. Amsterdam 02-10-1889, tr. Amsterdam 23-10-1889 Levie SCHAAP, geb. Amsterdam 26-10-1866, sjouwerman, overl. Sobibor 07-05-1943, zn. van Machiel SCHAAP, sjouwerman, en Branka van PRAAG. 3. Judik COHEN, geb. Den Helder 08-10-1872, overl. Den Helder 01-01-1881. 4. Sientje COHEN, geb. Den Helder 23-10-1874, overl. Auschwitz 12-02-1943, tr. Den Helder 21-09-1905 Salomon de JONGH, geb. Den Helder 31-08-1861, koopman, overl. Auschwitz 12-02-1943, zn. van Izaak Jacob de JONGH (Jong), koopman, en Naatje Salomon OESTERMAN.Salomon de Jongh en Sientje (Dientje)Cohen. 5. Anna COHEN, geb. Den Helder 23-10-1874, overl. Sobibor 05-03-1943, otr. Amsterdam 22-01-1903, tr. Amsterdam 18-02-1903 Simon ROODENBURG, geb. Amsterdam 02-04-1870, Lompenventer, overl. Sobibor 05-03-1943, zn. van Hijman Hartog ROODENBURG, venter, en Sara Abraham MULDER. 6. Philip COHEN, geb. Den Helder 15-01-1877, koopman, overl. Sobibor 02-07-1943, otr. (1) Amsterdam 22-11-1900, tr. Amsterdam 13-12-1900 Carolina KOORT, geb. Amsterdam 17-02-1861, ventster, overl. Amsterdam 16-03-1929, dr. van Isaac Salomon KOORT, oud ijzerkoper, en Branka LEVIJ, otr. (2) Amsterdam 06-01-1931, tr. Amsterdam 21-01-1931 Sientje STAAL, geb. Eindhoven 18-05-1887, overl. Amsterdam 26-12-1942, dr. van Meijer STAAL, onderwijzer, en Eva de LEEUW. Sientje Cohen-Staal heeft onder druk van de omstandigheden een einde aan haar leven gemaakt. 7. Salomon COHEN, geb. Den Helder 10-02-1879, overl. Den Helder 08-12-1884. 8. Rebecca COHEN, geb. Den Helder 10-02-1879, Winkelierster, overl. Sobibor 04-06-1943, otr. Amsterdam 13-04-1899, tr. Amsterdam 19-07-1899 Mozes STEIN, geb. Amsterdam 29-10-1877, diamantversteller, overl. 03-1940, zn. van David STEIN, kermisreiziger, en Gracia RODRIQUES LOOPES, ventser. 9. Jansje COHEN, geb. Den Helder 28-03-1881, overl. Sobibor 21-05-1943, tr. Ramsey (Engeland) 29-08-1910 Levij OS, geb. Bleibuir 02-06-1866, Koopman, overl. Sobibor 21-05-1943. 10. Fanny COHEN, geb. Den Helder 17-06-1883, otr. Amsterdam 15-09-1914, tr. Amsterdam 07-10-1914, sch. Amsterdam 31-01-1930 Elkan KAN, geb. Amsterdam 24-06-1882, kleermaker, zn. van Mozes KAN, schoenmaker, en Rachel de GROOT. 11. Salomon Abraham COHEN, geb. Den Helder 15-06-1888, overl. Den Helder 29-06-1888. 12. Levie COHEN, geb. Den Helder 1892, koopman, tr. Alkmaar 17-10-1922 Grietje ELZAS, geb. Alkmaar 1897, dr. van Levi ELZAS, winkelier, en Saartje ENGLANDER. IVb Izaak COHEN, geb. Den Helder 23-07-1864, 1887-venter, overl. Auschwitz 05-02-1943, otr. Amsterdam 09-06-1887, tr. Amsterdam 29-06-1887 Mattje GLAZER, geb. Den Helder 10-10-1859, 1887-winkelierster, overl. Auschwitz 05-02-1943, dr. van David Abraham GLAZER (Glaser), koopman, en Mietje Jacobs KANNEWASSER (Rachel Judik). 1. Abraham COHEN, geb. Amsterdam 14-04-1889, Winkelier, overl. Sobibor 28-05-1943. 2. Mietje COHEN, geb. Amsterdam 13-02-1895, Winkeljuffrouw, overl. Sobibor 01-02-1943. 3. Clara COHEN, geb. Amsterdam 01-12-1899, overl. Auschwitz 05-02-1943. 32

COHEN Abraham Roodenburg 1860-1943 en Rachel Cohen 1869-1943 (IVa 1) Salomon de Jongh 1861-1943 (IVa 4) 33

JOODSCH KIND Zij wacht hem elken avond aan den trein Het meisje met d on-arisch zwarte haren, Met oogen, die verstrakken in een staren Of vader gauw de tunnel door zal zijn. Forensen schuif len langs de binnendeur En schieten van de trap in daag lijksch jachten, Het donk re kind kan enkel staan en wachten Vlak bij het hokje van den conducteur. Dan zwaait een mannenarm een verren groet, Op t klein gezicht bloeit plotseling herkennen, Ze moet op slag hard naar haar vader rennen, Hij bukt zich laag en zoent haar smallen toet. Nu gaan zij samen door den laten dag, De man gebogen en van zorg gebeten, Het ratelstemmetje wil erg graag weten Waarom ze nog niet naar het zwembad mag... O Heer, ik heb vandaag één bede maar: Elk Joodsch gezin wordt haast vaneengereten, Laat de Gestapo deze twee vergeten, Laat die in Jezus naam toch bij elkaar! H. Fedde 34

COLTOF COLTOF I Aaron COLTOF, geb. circa 1760. Kind: 1. Jacob Aarons COLTOF (zie II). II Jacob Aarons COLTOF, geb. Gorredijk 1783, vleeschhouwer, winkelier, overl. Hoogezand 30-08-1867, tr. circa 1810 Hester Joseph COHEN, geb. Veenedaal 01-01-1788, oud-koopvrouw, overl. Sappemeer 08-11-1871, dr. van Josef COHEN en Lea. 1. Leentje Jakob COLTOF, geb. Gorredijk 09-03-1810, overl. Sappemeer 11-03-1877, tr. Sappemeer 20-08-1835 Salom Fridman COHEN, geb. Sappemeer 30-09-1805, vleeschhouwer, ged. Groningen 06-10-1805, overl. Sappemeer 15-11-1883, zn. van Levie COHEN, vleeschhouwer, en Gijltje SALLES. 2. Aron COLTOF, geb. Leeuwarden 10-12-1819, koopman, koster en koorzanger, overl. Sappemeer 26-08-1882, tr. Groningen 30-09-1847 Roosje van DAM, geb. Groningen 14-03-1818, koopvrouw, overl. Assen 03-04-1907, dr. van Berend Simons van DAM, vleeschhouwer, en Hester BENJAMINS. 3. Salomon Jacobs COLTOF (zie III). 4. Hendrina COLTOF (Henderina), geb. Heerenveen 16-06-1823, inlandschekramersche, overl. Sappemeer 12-01-1886, tr. Hoogezand 06-08-1846 Simon ZUIDEMA (Zudema), geb. Slochteren 24-01-1819, vleeschhouwer, overl. Sappemeer 18-04-1910, zn. van Levy Meyes ZUDEMA en Rosia Lazarus ODEWALD. 5. Sara Jakobs COLTOF (Colthof), geb. Heerenveen 09-03-1826, inlandschekramersche, overl. Slochteren 14-07-1912, tr. Hoogezand 15-10-1846 Philip Heimans van HASSELT (Filippus), geb. Ten Post 29-04-1820, vleeschhouwer, overl. Ten Boer 24-08-1878, zn. van Heiman Heimans van HASSELT, vleeschhouwer, slager, koopman, en Sara Hartogs van STEDUM (Saartje), vleeschhouwersche. III Salomon Jacobs COLTOF, geb. Heerenveen 28-12-1821, inlandschekramer, koopman, rentenier, overl. Hoogezand 01-07-1905, tr. Hoogezand 01-08-1844 Leentje SIMONS, geb. Sappemeer 10-04-1819, inlandschekramersche, overl. Hoogezand 23-02-1902, dr. van Levie SIMONS, inlandschekramer, en Vrouwtje DAVIDS. 1. Jacob COLTOF, geb. Martenshoek gem. Hoogezand 21-06-1845, overl. Hoogezand 09-08-1850. 2. Vrouwke COLTOF, geb. Hoogezand 03-03-1848, overl. Hoogezand 26-03-1851. 3. Hester COLTOF, geb. Hoogezand 28-08-1850, overl. Martenshoek gem. Hoogezand 21-12-1923, tr. Hoogezand 04-04-1872 Levie de VRIES, geb. Hoogezand 24-12-1841, vleeschhouwer, overl. Hoogezand 17-06-1928, zn. van Simon Nathan de VRIES, vleeschhouwer, en Ester Levie COHEN (Hester). 4. Frouke COLTOF, geb. Hoogezand 13-10-1852, overl. Hoogezand 22-01-1859. 5. Jacob COLTOF (zie IV). 6. Levie COLTOF, geb. Hoogezand 31-08-1857, overl. Hoogezand 26-01-1859. 7. Levie COLTOF, geb. Hoogezand 11-04-1861, vleeschhouwer, overl. Rotterdam 30-03-1928, tr. Hoogezand 19-04-1882 Frederika SEKKEL (Seckel, Zeckel), geb. Hoogezand 06-12-1861, overl. Sobibor 20-03-1943, dr. van Abraham ZEKKEL (Abraham Wolf Sekkel, Seckel), koopman, en Minkje Lazarus FRANK (Franke). 8. Levenloos COLTOF, geb. Hoogezand 20-04-1864, overl. Hoogezand 20-04-1864. IV Jacob (Joseef Ya'akov zv. Shlomo) COLTOF, geb. Hoogezand 24-01-1855, vleeschhouwer, moheel (besnijder), overl. Den Helder 20-12-1926, begr. Den Helder 22-12-1926, tr. Hoogezand 08-05-1878 Matje (Mata) ZECKEL (Zeekel, Sekkel), geb. Martenshoek gem. Hoogezand 29-07-1851, overl. Den Helder 15-01-1933, begr. Den Helder 16-01-1933, dr. van Abraham ZEKKEL (Abraham Wolf Sekkel, Seckel), koopman, en Minkje Lazarus FRANK (Franke). 1. Salomon COLTOF (zie Va). 2. Abraham COLTOF (zie Vb). 3. Levie COLTOF (zie Vc). 4. Leentje COLTOF, geb. Opsterland 01-10-1886, overl. Auschwitz 19-11-1943, tr. Den Helder 13-04-1910 Maurits GODSCHALK SALOMON, geb. Stad-Ommen 20-12-1882, koopman, overl. Ommen 13-11-1943, zn. van Salomon GODSCHALK, koopman, en Willemina de LANGE. Maurits Salomon Godschalk was een zakenman oorspronkelijk afkomstig uit Ommen. Hij had een manufacturen- en meubelhandel en handelde ook in hout. In 1921 verliet hij Ommen maar kwam er naderhand elk jaar terug. Tijdens de oorlog was hij samen met zijn vrouw, zoon (Jacob Salomon Godschalk) en schoondochter (Judith Johanna Bertha van Gelderen) in Ommen ondergedoken in een afgelegen boerderij. Wanneer er gevaar dreigde gingen ze naar een schuilplaats in het bos. Op een dag was in de nabijheid van Ommen een vliegtuig neergestort. Bewakers van het nabijgelegen kamp Erika gingen op onderzoek en stuitten toen op het gezin Godschalk, dat juist op weg was naar de schuilplaats in het bos. Maurits Salomon Godschalk probeerde te vluchten en is daarbij in de rug geschoten. De andere gezinsleden zijn opgepakt en direct naar Auschwitz gedeporteerd waar Leentje Coltof en Judith van Gelderen zes dagen later om het leven zijn gebracht. Maurits Salomon Godschalk is begraven op de joodse begraafplaats in Ommen. Zie voor aanvullende informatie: W. Stappenbelt Ommen onder Kroon en Kruis, deel 1 en 2 (Ommen 1995) Martend Makkinga, 'Maurits Godschalk', in: De Darde Klokke; kwartaaluitgave van de Gemienschop van Old Ommer (Ommen 1980) Deze persoon wordt herdacht met 2 gedenktekens in Ommen. Van deze gedenktekens ( gedenkteken 1, gedenkteken 2 ) vindt u een beschrijving op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. 35

COLTOF 5. Lazerus COLTOF, geb. Den Helder 17-07-1888, overl. Den Helder 01-01-1889. 6. Minkje COLTOF, geb. Den Helder 04-11-1889, tr. Den Helder 04-11-1914 Benjamin COHEN, geb. Hoogeveen 31-05-1889, koopman, overl. New York 19-12-1957, zn. van Mozes COHEN en Reintje RUBENS. 7. Estella COLTOF, geb. Den Helder 05-07-1893, overl. Auschwitz 09-11-1942, tr. Den Helder 19-08-1919 Jaques SCHLICHER COHEN, geb. Oud-Beijerland 08-07-1886, overl. Auschwitz 09-11-1942. Op de Verhagen Metmanstraat 14 te Rijswijk woonden op 1 november 1941 twee joodse gezinnen. De mannen waren Jacques Schlicher Cohen en David Anton Cohen. De vrouwen waren Estella Cohen-Coltof en Berendina Cohen-Vlessing. Zou het kunnen, dat er een fout is gemaakt in het leggen van de relaties? Volgens Wiewaswie zijn Jacques Schlicher Cohen en Estella Coltof op 19 augustus 1919 te Den Helder getrouwd. Verondersteld wordt, dat Meta Schlicher Cohen hun dochter was (de moeder van Estella heette Matje) en Nico Schlicher Cohen hun zoon (de vader van Jacques heette Nathan). Berendina Vlessing zou dan getrouwd zijn geweest met David Anton Cohen. 8. Anna COLTOF, geb. Den Helder 02-01-1895, overl. Den Helder 01-03-1896. Va Salomon (Shlomo zv. Ya'akov) COLTOF, geb. Oude-Pekela 26-03-1879, koopman, eigenaar manufacturenzaak, overl. Amsterdam 16-07-1949, begr. Den Helder 18-07-1949, tr. (1) Zwolle 08-12-1904 Clara Emma (Emma) de BEER, geb. Zwolle 09-09-1885, overl. Alkmaar 12-01-1942, begr. Den Helder 14-01-1942, dr. van Abram de BEER, koopman, en Estella MEIJERS, tr. (2) Amsterdam 14-08-1946 Henriette FRUITMAN, geb. Amsterdam 24-12-1891, kantoorbediende/steno-typiste, overl. Amsterdam 02-10-1968, dr. van Benjamin FRUITMAN en Sophia HOEDEMAKER. Uit het eerste huwelijk: 1. Jacob Abraham COLTOF, geb. Den Helder 30-11-1905, overl. Jeruzalem 17-01-1963, tr. Jeruzalem 06-07-1950 Adolphine VIGEVENO, geb. Amsterdam 23-02-1899, overl. Bedford 1984, begr. Jeruzalem 23-02-1984, dr. van Gabriel VIGEVENO, diamantklover, en Henriette GOUTSTIKKER. 2. Arthur Frits COLTOF, geb. Den Helder 21-01-1908, overl. Den Helder 16-09-1973, begr. Den Helder 18-09-1973, tr. Bergen 21-10-1957 Jannette van URK, geb. Den Helder 24-11-1916, dr. van Hendrik van URK en Anne BAKKER. 3. Meta Edie COLTOF, geb. Den Helder 09-11-1909, overl. Auschwitz 14-09-1942, otr. Den Helder 06-08-1934, tr. Den Helder 28-08-1934, tr. kerk Den Helder 28-08-1934 Isedore Emanuel van MOPPES, geb. Amsterdam 11-07-1907, tandarts, overl. Amsterdam 04-03-1979, zn. van Emanuel van MOPPES, diamantsnijder, en Grietje KATTENBURG. 4. Frits Uri (Uri zv Shlomo) COLTOF, geb. Den Helder 28-08-1915, winkelier in meubelen, overl. Den Helder 24-05-1975, begr. Den Helder 26-05-1975, tr. Amsterdam 05-11-1946, sch. Amsterdam 25-09-1953 Marijtje van URK (Rita), geb. Den Helder 03-11-1931, dr. van Hendrik van URK en Anne BAKKER. 5. Ernst (Eliezer zv Shlomo) COLTHOF, geb. Den Helder 21-08-1918, overl. Den Helder 17-11-1918, begr. Den Helder 21-11-1918. 6. Estella COLTOF, geb. Den Helder 1926. Vb Abraham COLTOF, geb. Oude Pekela 26-05-1880, meubelhandelaar, overl. Sobibor 02-07-1943, tr. 's-gravenhage 20-11-1906 Jenny van EMDEN, geb. Den Haag 23-02-1875, overl. Sobibor 02-07-1943. 1. Mathilde Betsy COLTOF, geb. Den Helder 26-01-1909, overl. Auschwitz 07-09-1942, tr. Den Helder 04-08-1931 Menni LEEFSMA, geb. Veghel 18-02-1894, Schoolhoofd, overl. Midden Europa 31-03-1944, zn. van Raphaël LEEFSMA en Ella EPPENHEIM. Vc Levie (Yehuda zv. Ya'akov) COLTOF, geb. Oude Pekela 23-03-1882, manufacturier, overl. Amsterdam 22-09-1960, begr. Den Helder 24-09-1960, tr. (1) Groningen 18-06-1908 Aleida (Lea dv. Kalonimus) NORDEN, geb. Groningen 23-04-1882, overl. Wolvega gem. Weststellingwerf 04-03-1945, begr. Den Helder 21-07-1945, dr. van Calmer Philip NORDEN (Colman), schrijnwerker, en Kaatje FORTUIN, tr. (2) circa 1945 Rachel TAFELKRUIJER, geb. Amsterdam 11-09-1887, overl. Arnhem 23-11-1981, dr. van Meijer TAFELKRUIJER, diamantsnijder, en Clara STREEP, naaister. Uit het eerste huwelijk: 1. Jacob COLTHOF, geb. Den Helder 02-10-1911, Grossier in papierwaren, overl. Auschwitz 16-08-1942, tr. Amsterdam 29-04-1939 Froukje TURKSMA, geb. Leeuwarden 18-01-1917, overl. Auschwitz 30-09-1942, dr. van Levie TURKSMA en Sara Joseph TURKSMA. 36

COLTOF + Meta Edie Moppes-Coltof Greta Clara Moppes in kinderwagen 1935 (Va 3) 37

COURLANDER CORPER I Simon Meijer CORPER (Korper), geb. circa 1785, overl. Amsterdam 31-08-1831, tr. circa 1810 Rebecca Davids (Eva, Sara), geb. circa 1785. 1. David Simon CORPER (Korper) (zie IIa). 2. Jacob Simon CORPER (zie IIb). 3. Abraham Simon KORPER (zie IIc). IIa David Simon CORPER (Korper), geb. Amsterdam 14-12-1813, sjouwerman, venter, otr. Amsterdam 28-07-1836, tr. Amsterdam 10-08-1836 Elisabeth Eliazer DUITS, geb. Amsterdam 16-01-1816, dr. van Eliazer Nathan DUIJTZ (Duits) en Vrouwtje Benjamin ALEXANDERS. 1. Vrouwtje CORPER (Korper), geb. Amsterdam 06-01-1845, tr. Den Helder 15-11-1866 Nathan Salomon PEKEL, geb. Amsterdam 07-07-1839, zn. van nn en Rachel PEKEL. 2. Wolf David CORPER (Korper), geb. Den Helder 09-12-1846. 3. Levi CORPER, geb. Den Helder 22-09-1852, overl. Den Helder 18-10-1852. 4. Marianne CORPER, geb. Den Helder 26-08-1855, overl. Den Helder 31-12-1855. 5. Rebekka David CORPER, geb. Den Helder 23-08-1856, tr. Den Helder 27-12-1877 Jacob JACOBS, geb. Den Helder 30-06-1853, schipper, koopman, zn. van Simon JACOBS, schippersknecht, en Rachel Eliazer SPREEKMEESTER (Roosje), naaister. 6. Naatje CORPER, geb. Den Helder 20-05-1858, overl. Den Helder 18-08-1858. 7. Hartog CORPER, geb. Den Helder 27-09-1859, overl. Den Helder 03-11-1859. IIb Jacob Simon CORPER, geb. Amsterdam 16-02-1818, kruier, otr. Amsterdam 25-10-1847, tr. Amsterdam 03-11-1847 Marianne Izaak BREEDBAART, geb. Amsterdam 28-03-1826, werkster, ventster, dr. van Isaac Abraham BREEDBAART en Fijtje Mozes MULDER. 1. Izaak Jacob KORPER (zie IIIa). 2. Wolf Jacob CORPER (zie IIIb). IIc Abraham Simon KORPER, geb. Amsterdam 27-02-1828, schoenmaker, otr. Amsterdam 20-09-1849, tr. Amsterdam 03-10-1849 Fijtje KORPER, geb. Amsterdam 22-11-1830, dr. van Hartog Simon KORPER en Naatje Samuel ZANTE. Fijtje is met haar oom gehuwd. 1. Meijer KORPER (zie IIIc). 2. Willem Eliazer KORPER, geb. Den Helder 23-01-1863, overl. Sobibor 13-03-1943. Verbleef in De Joodse Invalide (Zie: Bijlage A). IIIa Izaak Jacob KORPER, geb. Den Helder 24-02-1857, werkman, begr. Diemen 23-03-1934, otr. Amsterdam 21-10-1880, tr. Amsterdam 10-11-1880 Naatje DUPONT, geb. Den Helder 29-04-1859, overl. Amsterdam 29-01-1919, begr. Diemen 31-01-1919, dr. van Joseph Christiaan DUPONT, sigarenmaker, werkman, en Rachel LOGGERS. 1. Marianna KORPER, geb. Den Helder 14-07-1882, overl. Sobibor 20-03-1943. 2. Jacob KORPER (zie IV). 3. Elisabeth KORPER, geb. Amsterdam 27-11-1892, overl. Auschwitz 30-09-1942, otr. Amsterdam 10-05-1921, tr. Amsterdam 26-05-1921 Asser Abraham REINDORP, geb. Amsterdam 06-05-1897, pakhuisknecht bij een kaashandel, overl. Auschwitz 30-09-1942, zn. van Hartog REINDORP, koopman, melkslijter, en Esther CROESE. 4. Lea KORPER, geb. Amsterdam 10-10-1896, overl. Auschwitz 24-09-1943, otr. Amsterdam 22-10-1918, tr. Amsterdam 06-11-1918 Salomon DOOF, geb. Amsterdam 17-01-1891, kleermaker, overl. Auschwitz 24-09-1943, zn. van Mozes DOOF, sigarenmaker, en Anna KERKMEESTER, pettenmakster. 5. Rachel KORPER, geb. Amsterdam 12-10-1899, naaister, overl. Auschwitz 02-11-1942, tr. Amsterdam circa 1935 Jacob de METZ, geb. Amsterdam 11-10-1904, overl. Midden Europa 31-03-1944. IIIb Wolf Jacob CORPER, geb. Den Helder 09-08-1865, overl. Auschwitz 22-05-1944, otr. Amsterdam 01-07-1886, tr. Amsterdam 18-08-1886 Eva STODEL, geb. Amsterdam 25-04-1868, overl. Amsterdam 07-06-1935, dr. van Benedictus STODEL, werkman, en Marianne SLAP. 1. Marianne CORPER, geb. Amsterdam 10-12-1888, Handwerker confectie, overl. Auschwitz 22-05-1944. 2. Elisabeth CORPER, geb. Amsterdam 13-02-1896, Hulp in de huishouding, overl. Auschwitz 22-05-1944. IIIc Meijer KORPER, geb. Den Helder 30-04-1859, kleermaker, schijvenschuurder, overl. Amsterdam 23-01-1943, otr. Amsterdam 25-02-1886, tr. Amsterdam 10-03-1886 Duifje ROOTVELD, geb. Amsterdam 26-12-1865, overl. Auschwitz 12-02-1943, dr. van Emanuel ROOTVELD, werkman, sjouwerman, en Hester Emanuel van der VELZEN. 38

CORPER 1. Abraham KORPER, geb. Amsterdam 30-04-1887, overl. Auschwitz 12-02-1943. IV Jacob KORPER, geb. Den Helder 07-10-1884, Hulpsorteerder, overl. Auschwitz 21-05-1943, otr. Amsterdam 13-07-1909, tr. Amsterdam 04-08-1909 Serline PACH, geb. Amsterdam 28-04-1884, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van David PACH, sjouwerman, milicien, koopman, en Golde van DUIJM. 1. Golda KORPER, geb. Amsterdam 20-04-1914, naaister, overl. Westerbork 29-11-1942. Wolf Jacob Corper 1865-1944 (IIIb) 39

COURLANDER COURLANDER I Jacob COERLANDER, geb. circa 1775, tr. circa 1800 Annetje SAMUEL, geb. circa 1775. 1. David COERLANDER (Courlander) (zie II). II David COERLANDER (Courlander), geb. Den Haag 31-03-1804, overl. Den Haag 18-01-1890, tr. 's-gravenhage 11-04-1832 Rosetta HOVEN (Rozetta), geb. Den Haag 13-05-1809, overl. Den Haag 24-05-1887, dr. van Joseph HOVEN en Theodora ENTHOVEN. 1. Joseph COERLANDER, geb. Den Haag 20-03-1833, chef etablissementen, tr. Haarlem 20-06-1871 Elize EMRIK, geb. Haarlem 13-12-1836, dr. van Ozer David EMRIK en Naatje Abraham PLUKKER. 2. Henry COURLANDER (zie IIIa). 3. Louis David COURLANDER (zie IIIb). 4. Saam James COERLANDER (Samuel), geb. Heusden 27-11-1850, overl. Rotterdam 14-11-1873. 5. Willem COERLANDER, geb. Den Haag 1853, soldaat, overl. Kampen 26-06-1871. IIIa Henry COURLANDER, geb. Den Haag 18-01-1841, directeur ener stoomdiamantslijperij, overl. Amsterdam 23-10-1920, begr. Muiderberg 25-10-1920, tr. (1) Den Haag 09-12-1874 Sara Hartog ARONS, geb. Den Helder 30-12-1840, overl. Amsterdam 09-02-1888, begr. Muiderberg 12-02-1888, dr. van Hartog Aron ARONS, venter, koopman, en Betje Jacob KANNEWASSER (Kannewasscher), Inl. kraamster, otr. (2) Amsterdam 06-05-1891, tr. Amsterdam 26-05-1891 Duifje KALF, geb. Amsterdam 22-09-1855, overl. Amsterdam 19-03-1919, begr. Muiderberg 21-03-1919, dr. van Benediktus KALF, voorzanger, en Sara Aron SOUGET. Uit het eerste huwelijk: 1. Hartog COURLANDER (zie IVa). 2. David Jacob COURLANDER (zie IVb). 3. Alida COURLANDER, geb. Amsterdam 20-08-1880. Uit het tweede huwelijk: 4. Rosette COURLANDER, geb. Amsterdam 06-01-1893. IIIb Louis David (Yehuda zv. David) COURLANDER, geb. Den Haag 19-05-1843, eerste machinist bij de directe der Marine, overl. Den Helder 14-04-1885, begr. Den Helder 16-04-1885, tr. Weesp 06-10-1874 Betje ARONS, geb. Den Helder 17-11-1850, overl. na 1934, dr. van Aron Hartog ARONS, koopman, en Mietje Levie DRUIF. 1. Saam James COURLANDER (Simon Jonas), geb. Den Helder 28-01-1875, overl. Amsterdam 24-09-1877. 2. Aron Willem COURLANDER, geb. Den Helder 24-10-1876, diamantklover, otr. Amsterdam 22-12-1908, tr. Amsterdam 14-01-1909 Elza KOTTLER, geb. Garnsee Westpruisen 17-06-1884, dr. van Hermann KOTTLER, fabrikant, en Julie ITZIG. 3. Henri COURLANDER (zie IVc). 4. Wilhelmina COURLANDER, geb. Den Helder 30-01-1880, tr. Amsterdam 18-02-1904 Berend POLAK, geb. Leeuwarden 18-10-1875, slager, zn. van Aron POLAK, slager, en Sibilla GLAS. 5. Joseph COURLANDER, geb. Den Helder 09-02-1882, overl. Den Helder 16-02-1882. 6. Sophia COURLANDER, geb. Den Helder 04-10-1883, overl. Amsterdam 30-07-1942, tr. Amsterdam 16-08-1933 Isaac van SANTEN (Jacques), geb. Amsterdam 31-12-1885, overl. Amsterdam 30-07-1942, zn. van David van SANTEN, diamantslijper, en Kaatje de WOLFF, dienstbode. IVa Hartog COURLANDER, geb. Amsterdam 23-10-1875, admimistrateur, overl. Auschwitz 11-12-1942, otr. (1) Amsterdam 31-01-1899, tr. Amsterdam 15-02-1899 Alida KALF, geb. Amsterdam 15-09-1870, overl. Utrecht 17-10-1930, dr. van Benediktus KALF, voorzanger, en Sara Aron SOUGET, tr. (2) Amsterdam 17-08-1932 Alie NORDEN, geb. Groningen 07-09-1874, overl. Auschwitz 11-12-1942, dr. van Nathan NORDEN, koopman, en Clothilde Esperance Josephine Feronica JACOBS. Uit het eerste huwelijk: 1. Sara Hartog COURLANDER, geb. Dordrecht 02-09-1900, overl. Sobibor 21-05-1943. 2. Henriette Arnolda COURLANDER, geb. Groningen 04-06-1907, overl. Utrecht 04-06-1912. IVb David Jacob COURLANDER, geb. Den Helder 28-06-1877, overl. Utrecht 28-05-1924, tr. Amsterdam 07-06-1911 Catharina PHILIPS, geb. Amsterdam 28-11-1878, overl. Zandvoort 22-02-1917, dr. van Jesaia PHILIPS, pettenmaker, commisionair in diamanten, en Jansje SJOUWERMAN. 1. Levenloos COURLANDER, geb. Amsterdam 10-03-1912, overl. Amsterdam 10-03-1912, begr. Zeeburg 10-03-1912. 2. Henri COURLANDER, geb. Amsterdam 19-07-1914, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. circa 1940 Greta Henriette GOBES, geb. Amsterdam 20-01-1912, overl. Auschwitz 30-09-1942, dr. van Machiel GOBES en Regina FRAENKEL. 40

COURLANDER IVc Henri COURLANDER, geb. Den Helder 03-03-1878, overl. Auschwitz 21-01-1943, tr. Amsterdam 21-11-1912 Margaretha SAKS, geb. Amsterdam 26-03-1890, overl. Amsterdam 08-12-1930, dr. van Simon SAKS, diamantsnijder, en Rachel ARONS. 1. Louis Simon COURLANDER, geb. Amsterdam 19-11-1913, overl. Auschwitz 21-01-1943. Verbleef in Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornse Bos. (Zie bijlage A) Het Joodsche Weekblad, 7 augustus 1942 (IIIb 6) 41

IN DUISTERNIS Nu t duister viel, hoe diep de nacht, hoe stil... Of alles, vrij, in zwijgen samenstemt. In mij alleen, schoon k ook die vrede wil, Het eene, steeds aanwezige dat beklemt. Dit leed, dit nooit gedoofd geknaag van pijn, Dit kwellende bewustzijn van t geweld, t Is altijd daar, t zal altijd in mij zijn, Tot wat zoo fel vernield werd is hersteld. In stilte en nacht, door droefenis vermand, Met saamgevouwen handen voor het raam, Zeg ik, de lippen bevend, Nederland, Uw lieve, trouwe, ontroerend simple naam. P. N. van Eyck 42

DUPONT DUPONT I II Christiaan Ernst DUPONT (du Pont), geb. Frankenthal (Bohemen) 26-09-1787, suikerbakkersknecht, koekjesbakker, overl. Amsterdam 21-01-1839, otr. Amsterdam 15-07-1818, tr. Amsterdam 12-08-1818 Roosje HAMBURGER, geb. Amsterdam 1795, naaister, ventster, overl. Amsterdam 04-09-1849, dr. van Joseph HAMBURGER en Sara. 1. Jeannette Ernst DUPONT (Genette), geb. Amsterdam 08-08-1821, overl. Den Helder 10-10-1885, tr. (1) Den Helder 21-08-1856 Johan Christoffel LINGEMAN, geb. Amsterdam 17-03-1818, zeeman, overl. Veenhuizen (Norg) 27-02-1862, zn. van Johan Heinrich LINGEMAN en Bernardina Anna Maria SPENKELINK, tr. (2) Den Helder 06-07-1865 Cornelis ERKENS, geb. Monninckendam 04-02-1837, overl. Den Helder 03-10-1882, zn. van Wilhelmus ERKENS, werkman, en Aaltje KWAKMAN. 2. Joseph Christiaan DUPONT (zie II). Joseph Christiaan DUPONT, geb. Amsterdam 11-02-1823, sigarenmaker, werkman, tr. Den Helder 17-10-1850 Rachel LOGGERS, geb. Amsterdam 26-08-1822, dr. van Saartje LOGGERS. 1. Roosje DUPONT, geb. Den Helder 24-04-1851, tr. Den Helder 08-06-1871 Nathan SNOEK, geb. Purmerend 28-09-1847, 1869/1872 koopman, 1908 venter in manufacturen, zn. van Barend Abraham SNOEK, militair, koopman, en Mietje Isaac KEESIE (Keessie, Keesse, Keesje), ventster, koopvrouw. 2. Wolf DUPONT (zie III). 3. Mozes Joseph DUPONT, geb. Den Helder 14-05-1857, overl. Den Helder 23-02-1867. 4. Naatje DUPONT, geb. Den Helder 29-04-1859, overl. Amsterdam 29-01-1919, begr. Diemen 31-01-1919, otr. Amsterdam 21-10-1880, tr. Amsterdam 10-11-1880 Izaak Jacob KORPER, geb. Den Helder 24-02-1857, werkman, begr. Diemen 23-03-1934, zn. van Jacob Simon CORPER, kruier, en Marianne Izaak BREEDBAART, werkster, ventster. III Wolf DUPONT, geb. Den Helder 02-04-1855, koopman, tagrijn, tr. Den Helder 06-09-1877 Mietje (Geb. Snoek) PILLER, geb. Purmerend 15-05-1856, dr. van Moses PILLER, koopman, en Naatje Barend SNOEK, ventster. 1. Naatje DUPONT, geb. Den Helder 25-10-1880, overl. Den Helder 11-12-1881. 2. Roosje DUPONT, geb. Den Helder 19-11-1881, overl. Auschwitz 19-10-1942, tr. Amsterdam 25-06-1913 Alexander FRANK, geb. Amsterdam 07-05-1886, overl. Auschwitz 19-10-1942, zn. van Andries FRANK, slagersknecht, en Rachel de VRIES. 3. Mozes DUPONT, geb. Den Helder 13-12-1882, Reiziger, overl. Auschwitz 24-09-1942, tr. Amsterdam 16-08-1911 Schoontje BETEL, geb. Amsterdam 30-04-1884, overl. Auschwitz 24-09-1942, dr. van Hartog BETEL, diamantversteller, en Rachel BOS. 4. Jozeph DUPONT (zie IVa). 5. Barend DUPONT, geb. Den Helder 28-04-1885, overl. Den Helder 09-09-1885. 6. Abraham DUPONT (zie IVb). 7. Sara DUPONT, geb. Den Helder 23-12-1887, overl. Den Helder 24-01-1888. 8. Naatje DUPONT, geb. Den Helder 21-12-1888, overl. Den Helder 08-07-1889. IVa Jozeph DUPONT, geb. Den Helder 22-02-1884, Handelaar in textielafval, overl. Auschwitz 01-10-1942, tr. Zaandam 01-03-1917 Cornelia KLEIN, geb. Amsterdam 07-01-1890, overl. Sobibor 28-05-1943, dr. van Joseph Asser KLEIN, sigarenmaker, en Saartje MULLER, dienstbode. 1. Wolf Joseph DUPONT (zie V). IVb Abraham DUPONT, geb. Den Helder 09-04-1886, winkelbediende, Winkelier, overl. Auschwitz 28-09-1942, otr. Amsterdam 25-11-1919, tr. Amsterdam 10-12-1919 Leentje de JONG, geb. Mijdrecht 05-12-1889, overl. Auschwitz 28-09-1942, dr. van Joseph de JONG en Betje van DAM, winkelierster. 1. Joseph DUPONT, geb. Amsterdam 30-10-1921, overl. Auschwitz 19-08-1942. V Wolf Joseph DUPONT, geb. Amsterdam 09-12-1918, overl. Midden-Europa 31-03-1944, tr. Amsterdam 17-04-1940 Sara BLOM, geb. Amsterdam 20-11-1919, leerling naaister, overl. Auschwitz 01-10-1942, dr. van Nathan BLOM, bloemist, en Sientje BROMET. 1. Joseph Willem DUPONT, geb. Amsterdam 30-09-1940, overl. Auschwitz 01-10-1942. 43

ELTE ELTE I Hijman Levie ELTE, geb. circa 1770, tr. circa 1795 Judik Joachem de VRIES, geb. 1770, overl. Alkmaar 17-05-1810. 1. Joachem ELTE (zie II). II Joachem ELTE, geb. Alkmaar 11-09-1794, koopman, overl. voor 1862, tr. (1) Alkmaar 07-06-1818 Betje Abrahams de LANGE (Beletje Abrahams), geb. Hoorn 10-09-1792, overl. Alkmaar 29-04-1821, dr. van Abraham Philip REENE en Debora Gerrits GRIEN, tr. (2) Naarden 03-09-1826 Betje Joseph NIJKERK, geb. Naarden 25-01-1802, overl. voor 1862, dr. van Joseph Mozes NIJKERK, koopman, en Klaartje Abraham van GELDER. Uit het eerste huwelijk: 1. Levie ELTE (zie IIIa). Uit het tweede huwelijk: 2. Joseph ELTE (zie IIIb). IIIa Levie (Yehudah) ELTE, geb. Alkmaar 27-01-1820, koopman, tr. Alkmaar 08-12-1844 Fijtje (Feigele) SWANENWEVER (Zwanenwever), geb. Alkmaar 14-12-1818, dr. van Jacob SWANENWEBER (Swanenwever, zwanenwever, zwanenweber, Zwanewebel), koopman, en Lena Salomons BEST. 1. Joachim ELTE, geb. Alkmaar 29-09-1849, bakker, otr. Amsterdam 28-11-1878, tr. Amsterdam 18-12-1878 Judith ROOS, geb. Amsterdam 27-12-1848, dr. van Jacob Abraham ROOS, onderwijzer, en Taaijtje Samuel BLOG (Blok). 2. Jacob ELTE, geb. Alkmaar 10-10-1851, bakker, otr. Amsterdam 10-05-1881, tr. Amsterdam 08-12-1881 Marianne WORMS, geb. Amsterdam 12-10-1859, dr. van Machiel Joseph WORMS, pettenmaker, diamantslijper, en Beletje Mozes van BEEK, pettenmaakster. 3. Heijman Levie ELTE (Hopman, Hijman) (zie IV). 4. Salomon ELTE, geb. Alkmaar 05-08-1855, bakker, tr. Uitgeest 01-12-1886 Rebekka van THIJN, geb. Uitgeest 12-08-1864, dr. van Salomon van THIJN, vleeshouwer, en Henriëtte MEIJER. 5. Abraham ELTE, geb. Alkmaar 29-11-1859, overl. Alkmaar 24-01-1860. IIIb Joseph ELTE, geb. Alkmaar 01-02-1830, koopman, tr. Tiel 25-04-1862 Johanna van den BERGH, geb. Stratum 12-05-1828, overl. Amsterdam 18-12-1918, dr. van Daniel van den BERGH en Rachel Aron OPPENHEIMER (Oppenhijmer). 1. Esther Lina ELTE, geb. Druten 17-10-1863, naaister, overl. Sobibor 11-06-1943, otr. Amsterdam 15-08-1895, tr. Amsterdam 10-10-1895 Simon LEEFMANS, geb. Leeuwarden 30-01-1854, overl. Sobibor 11-06-1943, zn. van Salomon Leefman LEEFMANS en Kaatje Mozes Le GRAND. 2. Daniel ELTE, geb. Tiel 06-02-1871, diamantklover, overl. Sobibor 04-06-1943. IV Heijman Levie (Chaim zv. Yehuda) ELTE (Hopman, Hijman), geb. Alkmaar 10-07-1853, broodbakker, overl. Den Helder 02-10-1924, begr. Den Helder 03-10-1924, tr. Den Helder 19-08-1884 Saartje Salomon BEEK, geb. Den Helder 21-09-1864, overl. Den Helder 06-10-1936, begr. Den Helder 07-10-1936, dr. van Willem Salomon Jacob BEEK, slagter, en Lea RIJNVELD. 1. Fijtje ELTE, geb. Den Helder 23-06-1885, overl. Tröbitz 09-05-1945, tr. Den Helder 19-07-1910 Meijer OUDKERK, geb. Den Helder 11-06-1884, Koopman, overl. Bergen-Belsen 18-02-1945, zn. van Benjamin OUDKERK, koopman, en Klaartje van TIJN. Begin april 1945 werden gevangenen uit het concentratiekamp Bergen-Belsen overgebracht naar het concentratiekamp Theresienstadt. Een van de drie daarvoor gebruikte treinen is bij het dorp Tröbitz door het Russische leger bevrijd. Vele inzittenden kwamen in de trein om en vooral door de heersende vlektyfus zijn nog velen in Tröbitz gestorven. Fijtje Oudkerk-Elte was een van hen. Zij is begraven op de joodse begraafplaats, liggende naast het algemeen kerkhof in het dorp Tröbitz. De graven, met het hoofd afgekeerd van de muur van het algemeen kerkhof, waren in drie rijen genummerd. Fijtje Oudkerk-Elte is begraven in de eerste rij, graf nr. 26 Bron: Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis. Opsporing Joodse personen; Lijst van overledenen die in Tröbitz en omgeving ter aarde zijn besteld. 2. Lea ELTE, geb. Den Helder 06-08-1886, overl. Den Helder 26-08-1886. 3. Debora ELTE, geb. Den Helder 30-07-1887, tr. Den Helder 25-03-1919 Hijman OUDKERK, geb. Den Helder 20-10-1886, zn. van Benjamin OUDKERK, koopman, en Klaartje van TIJN. 4. Willem Salomon Hijman ELTE, geb. Den Helder 28-07-1888, Cand. Wis en natuurkunde. 5. Levie ELTE (zie V). 6. Lea ELTE, geb. Den Helder 12-06-1892, overl. Tröbitz 14-05-1945, tr. Den Helder 25-03-1919 Louis LEVIE, geb. Rheden 15-02-1891, overl. Tröbitz 17-05-1945, zn. van Simon LEVIE, vleeschhouwer, en Mina ROSENBERG. De Commissaris van Politie van Velp, gemeente Rheden, verzocht opsporing, aanhouding en voorgeleiding van Louis Levie. Hij was woonachtig in Dieren, gemeente Rheden. Hij werd er van verdacht van woonplaats te zijn veranderd zonder daartoe de vereiste vergunning te hebben. Met deze omschrijving werden joden aangeduid die waren ondergedoken. Als signalement werd gegeven: 'Lang ong. 1,75 m, gezet postuur, donker uiterlijk, draagt een bril'. Bron: Algemeen Politieblad, nr 45, 12 november 1942, 1267, bericht 2717. 44

ELTE 7. Joachim ELTE, geb. Den Helder 10-12-1893, manufacturierwinkelier, overl. Bergen-Belsen 28-02-1945, tr. Leeuwarden 17-11-1925, sch. Leeuwarden 09-01-1941 Johanna Helena Elisabeth MICHELL, geb. Dordrecht 20-10-1896, dr. van Geradus Casper MICHELL, tekenaar, directeur van de middelbare technische en ambachtschool, en Alida Maria GUTSCHMIDT. 8. Jacob ELTE, geb. Den Helder 03-05-1895. 9. Salomo ELTE, geb. Den Helder 15-02-1897. V Levie ELTE, geb. Den Helder 08-04-1890, banketbakker, tr. Den Helder 25-03-1919 Belo OUDKERK, geb. Den Helder 06-12-1887, dr. van Benjamin OUDKERK, koopman, en Klaartje van TIJN. 1. Klara ELTE, geb. Den Helder 10-02-1921. 2. Sara ELTE, geb. Den Helder 19-08-1922. 45

GELDER, VAN GELDER, VAN I Moses Abraham van GELDER, geb. (Muiden) 1770, tr. circa 1795 Engeltje FRANKEN, geb. circa 1770. 1. Hester Mozes van GELDER, geb. Muiden 1796, overl. Weesp 17-08-1836, tr. Muiden 11-07-1821 Machiel Isaak Barend de JONG, geb. 1793, Lotterijsplitter, gedelegeerde Nederlandsche Loterij, zn. van Mozes Barend de JONG, spitter in de loterij, en Fijtje RÄPHAëL. 2. Levij Mozes van GELDER (Leevie) (zie II). II Levij Mozes (Yehuda (Leib) zv. Moshe van GELDER (Leevie), geb. Muiden 17-08-1797, winkelier, moheel, debitant der Staatsloterij, overl. Den Helder 24-01-1873, begr. Den Helder 27-01-1873, tr. (1) Muiden 14-11-1819 Mattje Salomon (Matte dv. Zelig) ABRAHAMSON (Abrahams, Abrahamsen), geb. Amersfoort 14-12-1789, overl. Den Helder 21-03-1844, begr. Den Helder 22-03-1844, dr. van Salomon ABRAHAMSON en Betlitje Salomon COHEN, otr. (2) Amsterdam 03-02-1848, tr. Amsterdam 23-02-1848 Sophia Aron (Tispor dv. Aharon) SALOMONS, geb. Emden Oost Vriesland 13-04-1808, overl. Den Helder 07-01-1873, begr. Den Helder 08-01-1873, dr. van Aron Mozes SALOMONS, koopman (merchant), en Rodina Izak MEIJER. Uit het eerste huwelijk: 1. Isaack Levie van GELDER (zie IIIa). 2. Hanna van GELDER, geb. Den Helder 08-07-1822, overl. Mile End Old Town, GB 1869, tr. Den Helder 26-04-1843 Philip Marcus LEUW (Leeuw), geb. Den Helder 21-10-1820, slachter, overl. 1905, zn. van Marcus Abraham de LEEUW (Leuw), vleeshouder, en Marianna Philips van BEEK. 3. Abraham Levie van GELDER (zie IIIb). 4. Beletje van GELDER, geb. Den Helder 07-09-1826, tr. Den Helder 30-01-1850 Selig SALOMONS, geb. Appingendam 31-08-1819, diamantsnijder, zn. van Aron Mozes SALOMONS, koopman (merchant), en Rodina Izak MEIJER. 5. Engeltje Leevie (Rivka Feigele dv. Jehoeda) van GELDER, geb. Den Helder 03-01-1829, overl. Den Helder 15-01-1866, begr. Den Helder 17-01-1866, tr. Den Helder 07-04-1852 Jouda Barend van AMERONGEN (Juda), geb. Naarden 05-03-1822, koopman, boekhouder, overl. Den Helder 04-03-1863, zn. van Barend Jouda van AMERONGEN, koopman, en Roosje NIJKERK. 6. Eliazer Leevie van GELDER, geb. Den Helder 03-01-1829, overl. Den Helder 13-02-1829. 7. Mozes Levie van GELDER, geb. Den Helder 28-01-1831, overl. Den Helder 03-02-1895, tr. Great St. Helens Londen 26-08-1856 Fannij ISAACS, geb. Londen 1835, overl. Den Helder 10-01-1894. IIIa Isaack Levie ( Yitschak zv. Juda) van GELDER, geb. Den Helder 01-09-1820, koopman, overl. Den Helder 15-10-1876, begr. Den Helder 17-10-1876, otr. Amsterdam 26-06-1845, tr. Amsterdam 17-07-1845 Kaatje Mozes (Chaya) MONNICKENDAM, geb. Monnickendam 19-05-1816, overl. Den Helder 22-01-1872, begr. Den Helder 24-01-1872, dr. van Moses Gabriel MONNICKENDAM en Eva Levie BIERMAN. 1. Mattje van GELDER (Matje), geb. Den Helder 17-05-1846, overl. Apeldoorn 11-04-1926. 2. Naatje van GELDER, geb. Den Helder 03-10-1850, otr. Amsterdam 16-06-1881, tr. Amsterdam 29-06-1881 Benjamin STIBBE, geb. Amsterdam 17-01-1852, koopman, bediende, zn. van Meijer STIBBE, koopman, en Leentje STOFKOPER (Stientje). 3. Sophia van GELDER, geb. Den Helder 01-06-1852, otr. Amsterdam 26-03-1891, tr. Amsterdam 08-04-1891 Arie GLAZER, geb. Den Helder 24-06-1862, zn. van David Abraham GLAZER (Glaser), koopman, en Mietje Jacobs KANNEWASSER (Rachel Judik). IIIb Abraham Levie (Ephraim) van GELDER, geb. Den Helder 28-04-1824, vleeshouwer, overl. Amsterdam 19-09-1893, begr. Den Helder 21-09-1893, tr. (1) Alkmaar 06-06-1847 Beelo (Brendel dv Yitschak) PRINS, geb. Alkmaar 15-06-1814, overl. Den Helder 18-02-1870, begr. Den Helder 20-02-1870, dr. van Izaak PRINS, gedelegeerde loten, en Judith Philips HOUTHAKKER (Judike Philips), otr. (2) Amsterdam 02-03-1871, tr. Amsterdam 22-03-1871 Sophia (Fradche d.v. Michael Yitschak Segal) de JONG, geb. Weesp 09-12-1828, overl. Den Helder 07-04-1895, begr. Den Helder 10-04-1895, dr. van Machiel Isaak Barend de JONG, Lotterijsplitter, gedelegeerde Nederlandsche Loterij, en Hester Mozes van GELDER. Uit het eerste huwelijk: 1. Matje van GELDER, geb. Den Helder 23-07-1848, overl. Den Helder 25-09-1848. 2. Judic van GELDER, geb. Den Helder 10-11-1850, tr. Den Helder 12-01-1876 Gompel Nathan PRINS, geb. Den Helder 16-02-1843, koopman, overl. na 1875, zn. van Nathan Joseph PRINS, koopman, en Vrouwtje Gompel van der STERR (Star, Ster). 3. Levie Abraham van GELDER, geb. Den Helder 22-08-1852, vleeshouwer, overl. Nieuwer Amstel 19-01-1901, tr. Den Helder 24-02-1885 Roosje MANHEIM, geb. Den Helder 27-08-1858, overl. voor 1923, dr. van Meijer Jochem MANHEIM, 1855-koopman, smit, en Sophia JACOBSON. 4. Izaac Abraham van GELDER (zie IV). 5. Mattje van GELDER, geb. Den Helder 27-10-1856, overl. Medemblik 23-12-1914, tr. Medemblik 13-06-1882 Mozes van der VELDEN, geb. Medemblik 16-04-1850, zn. van Isaäc Moses van der VELDE en Vrouwtje van ESSEN. 46

GELDER, VAN IV Izaac Abraham (Yitschak zv. Efraim) van GELDER, geb. Den Helder 21-03-1854, slager, overl. Amsterdam 11-04-1922, begr. Den Helder 12-04-1922, tr. Hoorn 09-02-1886 Roosje POLAK, geb. Hoorn 21-05-1856, dr. van Mozes Jacob POLAK en Rebecca de GROOT (Betje). 1. Abraham Maurits van GELDER (zie V). V Abraham Maurits van GELDER, geb. Den Helder 08-11-1890, slager, overl. Auschwitz 17-08-1942, otr. Amsterdam 29-07-1913, tr. Amsterdam 19-08-1913 Frederika van ESSO, geb. Kampen 21-05-1888, overl. Sobibor 09-04-1943, dr. van Israël van ESSO, koopman, en Henriëtte BLOM. 1. Izaak van GELDER (zie VI). VI Izaak van GELDER, geb. 1914, tr. 1942 Helena BOUTELJE, geb. Amsterdam circa 1915, dr. van Soesman BOUTELJE, diamantbewerker, en Elisabeth Sophia PEEREBOOM. 1. Frederik Franciscus van GELDER, geb. Den Helder 10-05-1945. Zuid Afrika DKahM blz. 74. 47

GLAZER GLAZER I Levij Salomon GLAZER, geb. circa 1765, tr. circa 1790 Rebbeka EZECHIëL, geb. circa 1765. 1. Abraham Levy GLAZER (zie II). II Abraham Levy GLAZER, geb. 1791, koopman, overl. Meppel 13-11-1826, tr. circa 1810 Vrouwtje Emanuel KALKER, geb. Amsterdam 1781, overl. Haarlem 08-01-1854, dr. van Emanuel KALKER en Klaartje BACHER. 1. Levij Abrahham GLAZER, geb. Meppel 06-11-1814, kramer, koopman, overl. Haarlem 02-06-1865, tr. Haarlem 07-03-1838 Vrouwtje WATERMAN, geb. Haarlem 19-10-1815, overl. Haarlem 11-08-1868, dr. van Abraham WATERMAN en Christina Heijman SPIER (Krisje). 2. Emanuel GLAZER, geb. Meppel 06-11-1814, koopman, overl. Dwingeloo 27-12-1894, tr. Ruinen 30-05-1857 Jeltje ROZENDAL, geb. Ruinen 25-10-1834, dr. van Jacob ROZENDAL, koopman, en Schoontje HARTOG. 3. David Abraham GLAZER (Glaser) (zie III). 4. Klara (Keile) GLAZER (Glaser), geb. Meppel 25-06-1818, overl. Haarlem 07-12-1840, tr. Haarlem 26-10-1836 Mozes de JONG, geb. Haarlem 26-12-1811, zn. van Levie de JONG en Mietje KLAPMAN. III David Abraham (David zv. Avraham) GLAZER (Glaser), geb. Meppel 16-02-1817, koopman, overl. Den Helder 12-06-1895, begr. Den Helder 14-06-1895, tr. Den Helder 25-07-1844 Mietje Jacobs (Miriam Meile) KANNEWASSER (Rachel Judik), geb. Amsterdam 18-10-1818, overl. Den Helder 10-08-1900, begr. Den Helder 13-08-1900, dr. van Jacob Wolf KANNEWASSER en Saartje HARTOG. 1. Klaartje GLAZER (Keile), geb. Den Helder 06-09-1845, overl. Den Helder 22-11-1898, begr. Den Helder 24-11-1898, tr. Den Helder 18-10-1866 Simon Mozes de JONG, geb. Haarlem 31-08-1839, overl. Den Helder 05-11-1908, begr. Den Helder 08-11-1908, zn. van Mozes de JONG en Klara GLAZER (Glaser). 2. Saartje GLAZER, geb. Den Helder 26-09-1847, overl. Den Helder 26-01-1848. 3. Betje GLAZER (Glaser), geb. Den Helder 17-03-1849, overl. Delft 14-08-1919, tr. Den Helder 16-12-1897 Jacob van DUIJL (Duyl), geb. Tiel 03-09-1858, 1897-koopman, overl. Sobibor 26-03-1943, zn. van Abraham van DUIJL, koopman, en Hendrijntje van STRAATEN, dienstmeid. 4. Vrouwtje GLAZER, geb. Den Helder 18-06-1851, tr. Den Helder 16-07-1874 Salomon GOUDSMIT, geb. Amsterdam 01-11-1848, koopman, overl. Amsterdam 26-03-1902, zn. van Isaac GOUDSMIT, koopman, milicien, en Sipora KOSTER, naaister. 5. Abraham GLAZER, geb. Den Helder 15-07-1853, koopman, vischhandelaar, otr. (1) Amsterdam 24-02-1881, tr. Amsterdam 23-03-1881 Johanna (geb. van Gelder) PRUIK, geb. Groningen 07-01-1846, dienstbode, overl. Den Helder 02-09-1881, dr. van Joseph Salomon PRUIK, koopman, en Rebekka van GELDER (Betje), dienstbaar, tr. (2) Den Helder 09-02-1882 Annaatje MAIJKELS, geb. Amsterdam 06-08-1850, dr. van Jacob David MAIJKELS, kruier, en Sara POLAK. 6. Jacob David GLASER (Glazer) (zie IV). 7. Sara GLASER (Glazer), geb. Den Helder 17-11-1857, otr. Amsterdam 31-03-1887, tr. Amsterdam 20-04-1887 Salomon MEIJER, geb. Amsterdam 20-02-1851, 1887-wijnkopersknecht, zn. van Salomon MEIJER, koopman, en Anna de LEON, dienstbaar. 8. Mattje GLAZER, geb. Den Helder 10-10-1859, 1887-winkelierster, overl. Auschwitz 05-02-1943, otr. Amsterdam 09-06-1887, tr. Amsterdam 29-06-1887 Izaak COHEN, geb. Den Helder 23-07-1864, 1887-venter, overl. Auschwitz 05-02-1943, zn. van Emanuël Abraham COHEN, kleermaker, en Kaatje Isaac GOBETZ, dienstbaar. 9. Arie GLAZER, geb. Den Helder 24-06-1862, otr. Amsterdam 26-03-1891, tr. Amsterdam 08-04-1891 Sophia van GELDER, geb. Den Helder 01-06-1852, dr. van Isaack Levie van GELDER, koopman, en Kaatje Mozes MONNICKENDAM. IV Jacob David GLASER (Glazer), geb. Den Helder 01-09-1855, vishandelaar, 1915-boekhouder, overl. Amsterdam 21-03-1919, tr. (1) Den Helder 05-03-1878 Mietje MANHEIM, geb. Den Helder 02-01-1845, overl. Amsterdam 20-10-1913, dr. van Simon Jochem MANHEIM, schoenmaker, muzikant, en Rebecca de JONG (Betje de Jong), tr. (2) Zaandam 25-03-1915 Paulina BRAAF, geb. Woensel 02-01-1869, kamerverhuurster, overl. Auschwitz 11-12-1942, dr. van Ruben BRAAF en Schoontje HARTOG. Uit het eerste huwelijk: 1. David Jacob GLAZER (zie V). 2. Simon GLAZER, geb. Den Helder 04-03-1882, overl. Auschwitz 02-08-1943. Simon Glazer werd op 31 juli 1943 met konvooi XXI van Mechelen naar Auschwitz gedeporteerd. Bron: S. Klarsfeld en M. Steinberg, Memoriaal van de deportatie der Joden uit België (Brussel 1982) 213. 48

GLAZER V David Jacob GLAZER, geb. Den Helder 02-11-1880, overl. Auschwitz 19-02-1943, otr. (1) Amsterdam 07-06-1906, tr. Amsterdam 20-06-1906, sch. Amsterdam 31-05-1918 Leentje BLOK, geb. Lemsterland 01-08-1885, dr. van Jozeph Salomons BLOK en Naatje de JONG, otr. (2) Amsterdam 19-10-1920, tr. Amsterdam 16-11-1920 Rebecca COHEN, geb. Amsterdam 01-07-1896, begr. Diemen 05-10-1931, dr. van Mozes COHEN, koopman, en Roosje MOK. Uit het tweede huwelijk: 1. Roosje Dora GLAZER (Glaser), geb. Amsterdam 29-11-1924, overl. Auschwitz 23-10-1942, tr. Amsterdam 15-04-1942 Mozes BETH, geb. Amsterdam 16-01-1917, fietsjongen, overl. Sobibor 09-04-1943. I nn. Zie III 2 Kind: 1. Salomon GLAZER, geb. Den Helder 01-04-1874, overl. Amsterdam 16-01-1942, zn. van Betje GLAZER (Glaser), tr. Zaandam 01-11-1906 Helena WITJAS, geb. Amsterdam 22-04-1878, overl. Sobibor 05-03-1943, dr. van Joseph David WITJAS, winkelier, en Saartje WAAG, dienstbaar. Het Joodsche weekblad 23 januari 1942 Het Joodsche weekblad 23 januari 1942 Het Joodsche weekblad 23 januari 1942 49

GOUDSMIT GOUDSMIT I nn, rel. Judic Levij GOUDSMIT, geb. circa 1805. Uit deze relatie: 1. Isaac GOUDSMIT (zie II). II Isaac GOUDSMIT, geb. Amsterdam 02-03-1827, koopman, milicien, overl. Amsterdam 13-02-1866, otr. Amsterdam 31-10-1850, tr. Amsterdam 27-11-1850 Sipora KOSTER, geb. Amsterdam 28-08-1826, naaister, dr. van Elsje KOSTER. 1. Salomon GOUDSMIT (zie III). 2. David GOUDSMIT, geb. Amsterdam 11-11-1850, schippersknecht, sjouwerman, otr. Amsterdam 16-12-1875, tr. Amsterdam 12-01-1876 Rosette DONDORP, geb. Haarlem 18-02-1844, dienstbaar, dr. van Peres DONDORP, koopman, en Ester KEIJL. 3. Leentje GOUDSMIT, geb. Amsterdam 04-01-1857, otr. Amsterdam 27-02-1896, tr. Amsterdam 11-03-1896 Levie MELKMAN, geb. Amsterdam 17-11-1852, slachter, overl. Amsterdam 20-12-1912, zn. van Benjamin Hartog MELKMAN, sjouwer, en Betje Rebecca HARING, naaister. 4. Reintje GOUDSMIT, geb. Amsterdam 05-04-1859, overl. Amsterdam 17-04-1923, tr. Haarlem 27-05-1896 Jacob de LEEUW, geb. 's-graveland 24-06-1849, koetsier, overl. Amsterdam 30-03-1918, zn. van Hartog de LEEUW, slager, en Leijsje ELBURG.. III Salomon GOUDSMIT, geb. Amsterdam 01-11-1848, koopman, overl. Amsterdam 26-03-1902, tr. Den Helder 16-07-1874 Vrouwtje GLAZER, geb. Den Helder 18-06-1851, dr. van David Abraham GLAZER (Glaser), koopman, en Mietje Jacobs KANNEWASSER (Rachel Judik). 1. Sipora GOUDSMIT, geb. Den Helder 30-04-1876, tr. Weesp 23-09-1902 Benjamin MELKMAN, geb. Amsterdam 30-09-1878, sigarenmaker, tabakshandelaar, overl. Bergen-Belsen 11-06-1944, zn. van Levie MELKMAN, slager, en Saartje COHEN. 2. Mietje GOUDSMIT, geb. Den Helder 31-12-1877, overl. Sobibor 05-03-1943, tr. 's-gravenhage 17-06-1908 Joseph GOUDSMIT, geb. Den Haag 21-07-1871, boekbinder, overl. Sobibor 05-03-1943. 3. Aaltje GOUDSMIT, geb. Den Helder 15-04-1879, overl. Auschwitz 05-10-1942, otr. Amsterdam 21-04-1925, tr. Amsterdam 07-05-1925 George Joseph de HAAS, geb. Amsterdam 03-08-1883, kantoorbediende, overl. Auschwitz 05-10-1942, zn. van Philip de HAAS en Sara van ENGERS. 4. Izaak Salomon GOUDSMIT, geb. Den Helder 03-11-1880, handelsreiziger, tr. Zaandam 31-07-1907 Fannij PINO, geb. Sneek 18-11-1874, dr. van Marcus Eduard PINO, koopman, en Sara OPPENHEIMER. 5. Klaartje GOUDSMIT, geb. Den Helder 29-10-1881, overl. Sobibor 21-05-1943, tr. Zaandam 03-11-1910 David MELKMAN, geb. Amsterdam 09-08-1880, vleeshouwer, overl. Amsterdam 28-09-1940, zn. van Levie MELKMAN, slager, en Saartje COHEN. 6. David GOUDSMIT, geb. Den Helder 08-06-1883, overl. Den Helder 17-03-1885. 7. Leendert Salomon GOUDSMIT, geb. Den Helder 18-01-1885, Tabakshandelaar, overl. Bergen-Belzen 17-11-1944, tr. circa*1910 Klara GOUDSMIT, geb. Den Haag 08-06-1877, overl. Tröbitz 28-04-1945. 8. Elizabeth GOUDSMIT, geb. Den Helder 15-06-1886, overl. Sobibor 21-05-1943, otr. Amsterdam 31-05-1921, tr. Amsterdam 15-06-1921 Abraham MELKMAN, geb. Amsterdam 13-10-1884, schrijver, letterzetter, overl. Sobibor 21-05-1943, zn. van Levie MELKMAN, slager, en Saartje COHEN. 9. Abraham GOUDSMIT (zie IV). 10. David GOUDSMIT, geb. Amsterdam 16-01-1890, handelsreiziger, otr. Amsterdam 24-04-1917, tr. Amsterdam 10-05-1917 Esther QUERIDO, geb. Amsterdam 23-04-1886, dr. van Mozes QUERIDO, diamantslijper, en Rebecca CASUTTO. IV Abraham GOUDSMIT, geb. Amsterdam 06-09-1888, handelsreiziger, overl. Auschwitz 04-09-1942, otr. Amsterdam 19-10-1915, tr. Amsterdam 04-11-1915 Josephina de GROOT, geb. Rotterdam 26-09-1887, overl. Auschwitz 04-09-1942, dr. van Machiel de GROOT en Jeannette Johanna SOLSER. 1. Lily GOUDSMIT, geb. Amsterdam 26-06-1920, overl. Auschwitz 04-09-1942. 50

GROEN GROEN I Mozes Abraham GROEN, geb. Amsterdam 1762, 1819/1926-koopman/winkelier te Den Helder, overl. Den Helder 04-03-1826, tr. circa 1790 Hesther Salomon COHEN, geb. Amsterdam 1763, winkelierster, overl. Den Helder 04-10-1838. 1. Izaäk Mozes GROEN (zie II). II Izaäk Mozes GROEN, geb. Den Helder 04-1802, koopman, overl. Den Helder 21-11-1849, tr. Den Helder 05-04-1827 Aaltje Leenderts (Edil) BEDDING, geb. Amsterdam 20-04-1803, koopvrouw (gezindte: Israeliet), dr. van Leendert Elias BEDDING (Redding), 1827-koopman te Amsterdam, en Duifje Marcus DRUKKER. 1. Leendert Izaak GROEN (zie IIIa). 2. Abraham Izaak GROEN (zie IIIb). 3. Salomon Izaak (Shmu'eel zv Yitschak) GROEN, geb. Den Helder 18-10-1833, diamantslijper, overl. Den Helder 06-10-1873, begr. Den Helder 08-10-1873, tr. Den Helder 10-08-1859 Judik Abraham LEUW, geb. Den Helder 09-12-1836, overl. Den Helder 11-03-1902, begr. Den Helder 14-03-1902, dr. van Abraham Levie LEUW, vleeshouwer, en Hester Isaac PRINS (Ester). IIIa Leendert Izaak (Yehoeda Eliezer zv Yitschak) GROEN, geb. Den Helder 10-01-1831, koopman, overl. Amsterdam 01-09-1895, begr. Den Helder 03-09-1895, tr. Edam 14-09-1854 Catharina (Malka dv. Yehuda) MULLER, geb. Edam 10-04-1831, overl. Den Helder 28-11-1902, begr. Den Helder 01-12-1902, dr. van Levy Salomon MULLER, koopman, en Sara MARCHAND. 1. Izaäk Leendert GROEN, geb. Den Helder 28-10-1854, winkelier, overl. Zaandam 06-06-1914, tr. Den Helder 15-10-1890 Marianne LOONSTEIN, geb. Den Helder 04-09-1863, overl. Sobibor 30-04-1943, dr. van Mozes LOONSTEIN, bontwerker, en Leentje Meijers SCHRIJVER (Helena), winkelierster in manufacturen. 2. Sara GROEN, geb. Den Helder 27-12-1862, overl. Den Helder 20-06-1928, begr. Den Helder 22-06-1928, tr. Den Helder 07-05-1902 Jacques COHEN, geb. Meerssen 18-07-1866, boekdrukker, overl. Auschwitz 10-09-1942, zn. van Isaäc Lasarus COHEN, voorganger Isr. Gemeente, en Kee ITALLIE (Italie). IIIb Abraham Izaak GROEN, geb. Den Helder 27-05-1832, koopman, overl. Amsterdam 06-09-1910, begr. Muiderberg 08-09-1910, tr. Den Helder 15-05-1856 Rachel Hartog ARONS, geb. Den Helder 04-07-1837, overl. Amsterdam 16-01-1926, begr. Muiderberg 18-01-1926, dr. van Hartog Aron ARONS, venter, koopman, en Betje Jacob KANNEWASSER (Kannewasscher), Inl. kraamster. 1. Izaak GROEN, geb. Den Helder 12-09-1857, overl. Amsterdam 03-10-1927, otr. (1) Amsterdam 14-08-1884, tr. Amsterdam 28-08-1884, sch. Amsterdam 09-10-1896 Betje ARONS, geb. Den Helder 18-04-1863, dr. van Izaak Hartog ARONS, koopman, winkelier, en Flora NATHANS, otr. (2) Amsterdam 13-01-1898, tr. Amsterdam 26-01-1898, sch. Amsterdam 11-02-1914 Johanna Maria SAMMELS, geb. Amsterdam 11-04-1878, dr. van Johannes Christianus SAMMELS, meubelmaker, en Catharina Maria KAMEVAAR, dienstbode. 2. Betje GROEN, geb. Den Helder 28-11-1858, overl. Den Helder 19-08-1859. 3. Aaltje (Edel dv. Avraham) GROEN, geb. Den Helder 15-01-1860, overl. Den Helder 11-02-1875, begr. Den Helder 13-02-1875. 4. Hartog GROEN, geb. Den Helder 08-12-1861, levenrancier van uitrustingen, diamantslijper, tr. Hilversum 18-06-1889 Mietje van ROOD, geb. Hilversum 06-01-1869, overl. Amsterdam 03-06-1954, begr. Diemen 06-06-1954, dr. van Benjamin van ROOD, vleeshouwer, en Sijntje SPIER. 5. Mozes Abraham GROEN, geb. Den Helder 07-01-1863, overl. Den Helder 29-10-1863. 6. Aron GROEN, geb. Den Helder 15-10-1864, overl. Den Helder 27-12-1864. 7. Elizabeth GROEN, geb. Den Helder 18-02-1867, overl. Auschwitz 28-09-1942. 51

RAZZIA Ik lig te luisteren naar de geluiden van den nacht. Mijn huis haalt adem met den diepen slaap der kinderen. Bij t reppend tikken van den wekker houd ik wacht, Als kon mijn waakzaamheid t gevaar verminderen. Het doffe bruisen van de branding achter t duin Klinkt of door afgelegen straten auto s kruisen. De wind strijkt langs den gevel; in den tuin Hoor ik de hooge populieren donker ruischen. En plots ling rijdt een zware wagen in de straat En stopt: maar grommend blijft de motor gonzen. Met ingehouden adem gis ik waar hij staat En voel mijn hart en hoor mijn slapen bonzen. Eén lichtend oogenblik zie k helder voor mij staan Het ouderhuis, mijn vader, moeders zachte oogen. De voorjaarszon glanst op de boomen langs de laan, De tuinen zijn met bloesem overtogen. De wagen dreunt voorbij en verder naar den rand Der stad. Mijn deur heeft even sidderend bewogen. Dan keert de rust, als legde moeders hand Zich warm en troostend op mijn moede oogen. K. Voskuil 52

GRUNWALD GRUNWALD I Isaac GRUNWALD, geb. circa 1760, tr. circa 1785 Betsy MOZES, geb. circa 1760. 1. David GRUNWALD (zie II). II David (David zv Yitschak) GRUNWALD, geb. Nieschwitz (Rusland, Minsk) 06-04-1787, Koopman, onderwijzer in de hebreeuwschw taal, godsdienstleraar, rabbijn, boekbinder (gezindte: Joods), overl. Den Helder 29-09-1867, begr. Den Helder 01-10-1867, tr. Münsterland (Osnabrugge) 1829 Clara Daniel (Clara dv. Daniel) COHEN (Klaartje), geb. Oldenzaal 11-05-1805, overl. Den Helder 27-12-1884, begr. Den Helder 29-12-1884, dr. van Daniel COHEN en Maddalena/Marline MEIJER. Een familie, die een sterk stempel op de Helderse Kille heeft gedrukt, was de familie Grunwald. Op 16 juni 1850 vraagt de waarnemend burgemeester van Den Helder bij het provinciaal gouvernement in Haarlem met een bijgevoegd certificaat van onvermogen een kosteloze buitenlandse pas aan voor David Izak Grunwald, oud 60 jaar geboren te Nieschwitz in Rusland, wonende in deze gemeente, van beroep koopman, om zich te begeven naar Belgie. Deze David vluchtte omstreeks 1825 uit Rusland. Hij kwam in Oldenzaal, stuurde naar zijn vrouw, die met haar kinderen in Rusland was achtergebleven, door een sjaliach een scheidingsbrief, de z.g. 'get'. Hij trouwde met een dochter uit een Joodse Oldenzaalse familie, Clara Cohen, geboren in Oldenzaal. In Oldenzaal kregen ze 3 kinderen, de andere kinderen uit hun huwelijk werden in Den Bosch geboren. (citaat ontleend aan: De Kille aan het Marsdiep van Joop D. Kila) Op instigatie van David Grunwald is in 1860 "Talmoed Thora" opgericht. David Grunwald ontving de 'chower' titel.(dkahm) 1. Levenloos GRUNWALD, geb. Oldenzaal 20-01-1830, overl. Oldenzaal 20-01-1830. 2. Isak GRUNWALD (zie IIIa). 3. Marianne GRUNWALD, geb. Oldenzaal 10-04-1833, tr. Zaandam 05-06-1894 Hartog Salomon CROESE, geb. Amsterdam 17-11-1824, zn. van Salomon Isaac CROESE, koopman, en Vogel Hartog LEEFVOGEL, naaister. 4. Jane GRUNWALD, geb. Oldenzaal 29-04-1834. 5. Moses Aron GRUNWALD (Groenwald) (zie IIIb). 6. Herman GRUNWALD, geb. 's-hertogenbosch 16-08-1837, overl. 's-hertogenbosch 04-03-1838. 7. Daniël Davidz GRUNWALD (zie IIIc). 8. Francisca GRUNWALD, geb. 's Hertogenbosch 02-01-1842, overl. Den Helder 07-04-1862. 9. Salomon GRUNWALD, geb. 's Hertogenbosch 03-12-1843. IIIa Isak (Yischak zv. David) GRUNWALD, geb. Oldenzaal 30-03-1831, Koopman, overl. Den Helder 07-12-1900, begr. Den Helder 10-12-1900, tr. Den Helder 30-11-1865 Leentje Meijers (Lea dv. Me'ir) SCHRIJVER (Helena), geb. Den Helder 02-03-1840, winkelierster in manufacturen, overl. Den Helder 20-08-1915, begr. Den Helder 22-08-1915, dr. van Meijer Abraham SCHRIJVER, 1840/1871-slachter/vleeshouwer, 1878-koopman, 1890/1893-z.b. te Den Helder, en Sara Davids van EMBDEN, naaister. Isak Grunwald was naast koopman evenals zijn vader een orthodox levende man, die zich steeds verdiepte in de Joodse traditie. In 1861 haalde hij de akte 'Israelitisch godsdienstonderwijzer van de laagste rang' waarmee hij de bevoegdheid kreeg van godsdienstonderwijzer in bijkerken en ondermeester op alle Israelitische godsdienstige scholen. 1. David (David zv. Yitscahk) GRUNWALD, geb. Den Helder 19-04-1867, in 1902-koopman, in 1906-manufacturier te Den Helder, overl. Den Helder 20-07-1935, begr. Den Helder 22-07-1935.. 2. Sara Izaaks (Sara dv Yitschak) GRUNWALD, geb. Den Helder 08-03-1869, overl. Amsterdam 24-11-1941, begr. Den Helder 26-11-1941, tr. Den Helder 14-06-1893 Salomo Meijer MANHEIM, geb. Den Helder 28-05-1865, 1893-koopman, 1902-winkelier te Den Helder, Debitant staatsloterij, overl. Auschwitz 26-03-1944, zn. van Meijer Jochem MANHEIM, 1855-koopman, smit, en Sophia JACOBSON. 3. Elisabeth GRUNWALD, geb. Den Helder 01-07-1870, overl. Auschwitz 27-11-1942, tr. Den Helder 20-06-1906 Julius Jacob MENKO, geb. Hengelo 11-01-1868, 1906-manufacturier, zn. van Jacob Nathan MENKO, 1866-koopman, en Telza TRAUTMANN. 4. Klara GRUNWALD, geb. Den Helder 21-11-1871, overl. Sobibor 23-07-1943, tr. Den Helder 30-12-1902 Samuel Hijman KLEEREKOPER, geb. Amsterdam 10-03-1869, 1902-koopman, bode, koster, ambtenaar Israelische Gemeente, overl. Amsterdam 21-01-1924, zn. van Abraham Tzemach KLEEREKOPER, 1866-bode, koster, ambtenaar Israelitische Gemeente, en Sibora van EMBDEN. 5. Francisca GRUNWALD, geb. Den Helder 15-03-1874, overl. Monowitz 21-09-1942. 6. Jeannette GRUNWALD, geb. Den Helder 27-05-1875, overl. Sobibor 02-07-1943, tr. Den Helder 30-12-1902 Andries Mozes NOL, geb. Monnickendam 10-11-1874, 1902-leraar der Israëlitische Gemeente te Den Helder, overl. Sobibor 02-07-1943, zn. van Mozes Jacob NOL, 1904-koopman, en Heintje Andries NOL. 7. Meijer GRUNWALD (zie IVa). 8. Jozef GRUNWALD, geb. Den Helder 01-08-1878, 1904-banketbakker, tr. Zaandam 17-08-1904 Betje NOL, geb. Monnickendam 17-04-1878, dr. van Mozes Jacob NOL, 1904-koopman, en Heintje Andries NOL. 9. Charlotte GRUNWALD, geb. Den Helder 30-01-1880, overl. Auschwitz 21-09-1942, tr. Den Helder 03-03-1926 Jozef Mozes COHEN, geb. Tiel 28-12-1872, overl. Auschwitz 21-09-1942, zn. van Mozes COHEN, groothandelaar, en Cato COHEN. 10. Levenloos GRUNWALD, geb. Den Helder 15-02-1881, overl. Den Helder 15-02-1881. 11. Abraham GRUNWALD (zie IVb). 12. Levi GRUNWALD (zie IVc). 53

GRUNWALD IIIb Moses Aron (Moshe Aharon zv. David) GRUNWALD (Groenwald), geb. Oldenzaal 10-04-1835, Mede firmant in een textiel groothandel, 1884/1893 koopman te Den Helder, overl. Den Helder 07-01-1916, begr. Den Helder 09-01-1916, tr. Den Helder 24-05-1860 Mietje Salomons (Mata) de LEEUW, geb. Den Helder 07-01-1840, overl. Den Helder 25-02-1913, begr. Den Helder 27-02-1913, dr. van Salomon Izaak de LEEUW, 1835-vleeshouwersknecht, en Clara MANHEIM (Klara, Klaartje). Halverwege de 19e eeuw was Mozes Aron Grunwald in Den Helder de enige voddeman met paard en kar. 20 jaar later had hij in de Vlootstraat een winkel waar hij Spaans en ander fruit verkocht en gezouten en gerookte vis. Ook was hij collectant van de staatsloterij. Deze zaak zou het begin zijn van een grossierderij in kruidenierswaren, die in de 1e helft van de 20 e eeuw in Den Helder bestond. Vooral in koffie en thee zou deze firma gespecialiceerd raken. Het bedrijf heette M.A. Grunwald en zoon stoomkoffie branderij, thee importeur en grossier in koloniale waren in Den Helder.. 1. Klaartje GRUNWALD, geb. Den Helder 23-05-1861. 2. Francisca Mozes GRUNWALD (Francina), geb. Den Helder 20-06-1863, overl. Goor 04-09-1891, tr. Den Helder 13-05-1884 Daniël Mozes van ENGEL, geb. Goor 25-04-1857, 1884-vleeshouwer te Goor, zn. van Mozes van ENGEL, 1850-slager, en Heintje LEVIJ. 3. Salomon GRUNWALD, geb. Den Helder 25-12-1864, overl. Den Helder 12-07-1865. 4. Keetje Mozes GRUNWALD, geb. Den Helder 10-05-1866, overl. Deventer 15-08-1904, tr. Den Helder 31-05-1893 Daniel Benjamin van ENGEL, geb. Deventer 20-03-1859, 1893-vleeshouwer te Deventer, overl. Goor 11-09-1911, zn. van Benjamin van ENGEL en Matje GODFRIED. 5. Salomon GRUNWALD, geb. Den Helder 15-04-1868, overl. Den Helder 04-12-1868. 6. David GRUNWALD, geb. Den Helder 15-04-1868, overl. Den Helder 05-07-1868. 7. David Hartog GRUNWALD (zie IVd). 8. Klaartje GRUNWALD, geb. Den Helder 20-04-1871, overl. Sobibor 16-04-1943, tr. Den Helder 17-03-1920 Samuel LEVIJ, geb. Veenendaal 26-10-1857, 1920-fabrikant, overl. Amsterdam 09-07-1929, begr. Muiderberg, zn. van Ahron Jacob LEVIJ en Vrouke COHEN. 9. Salomon GRUNWALD, geb. Den Helder 16-06-1872, overl. Den Helder 10-08-1872. 10. Jetje GRUNWALD, geb. Den Helder 19-07-1873, overl. Den Helder 10-08-1873. 11. Levie GRUNWALD, geb. Den Helder 01-08-1874, overl. Den Helder 26-12-1874. 12. Betje GRUNWALD, geb. Den Helder 28-02-1876, overl. Den Helder 07-07-1876. 13. Levie GRUNWALD, geb. Den Helder 17-05-1877, overl. Den Helder 11-07-1877. 14. Mozes GRUNWALD, geb. Den Helder 29-07-1878, overl. Den Helder 18-09-1878. 15. Jozef GRUNWALD, geb. Den Helder 03-10-1879, overl. Den Helder 15-02-1880. 16. Betje GRUNWALD, geb. Den Helder 04-10-1879, overl. Den Helder 22-10-1879. IIIc Daniël Davidz GRUNWALD, geb. 's Hertogenbosch 25-03-1839, 1865/1867-koopman te Den Helder, 1889-sjouwerman, 1899-venter, overl. Apeldoorn 07-01-1924, tr. (1) Den Helder 02-02-1865 Kaatje Mozes de JONGH, geb. Den Helder 17-03-1841, overl. Den Helder 28-04-1867, dr. van Mozes Jacobszoon de JONG, 1865-koopman, en Jannetje Izaak MANHEIM (Jansje), tr. (2) Den Helder 28-11-1867 Marianne Mozes de JONGH (Jane), geb. Alkmaar 01-10-1844, overl. Amsterdam 16-06-1912, dr. van Mozes Jacobszoon de JONG, 1865-koopman, en Jannetje Izaak MANHEIM (Jansje). Uit het eerste huwelijk: 1. Klara GRUNWALD, geb. Den Helder 04-01-1866, overl. Sobibor 23-04-1943, otr. Amsterdam 07-03-1889, tr. Amsterdam 20-03-1889 Philip NEBIG, geb. Amsterdam 20-05-1868, 1889-sjouwerman, overl. Sobibor 23-04-1943, zn. van Levie NEBIG, 1845-sjouwerman, 1889-koopman, en Rebekka TARTAAS (Partaas), werkster. 2. Mozes GRUNWALD (zie IVe). Uit het tweede huwelijk: 3. Jansje GRUNWALD, geb. Den Helder 28-07-1869, overl. Amsterdam 27-01-1937, begr. Diemen 29-01-1937, otr. Amsterdam 19-11-1896, tr. Amsterdam 20-01-1897 Wolf DRUIJF, geb. Amsterdam 24-09-1873, 1897-diamantslijper, overl. Sobibor 26-03-1943, zn. van Abraham DRUIJF, venter, 1896-koopman, en Henne COHEN. 4. David GRÜNWALD (zie IVf). 5. Salomon GRUNWALD (zie IVg). 6. Izaak GRUNWALD (zie IVh). 7. Abraham GRUNWALD (zie IVi). IVa Meyer GRUNWALD, geb. Den Helder 01-02-1877, in 1906-manufacturier te Den Helder, overl. Oudesluis (Zijpe) 25-02-1942, begr. Den Helder 02-1942, tr. Goor 26-10-1909 Johanna BROGHOLTER, geb. Goor 17-11-1877, overl. Sobibor 16-04-1943, dr. van Antonie Hartog BROGHOLTER en Caroline LEVIJ. Meijer Grunwald ontving de 'chower' titel. 1. Isak GRUNWALD, geb. Den Helder 30-10-1910, Manufacturist, overl. Sobibor 26-03-1943. 2. Antonie (Nafalie) Hartog GRUNWALD, geb. Den Helder 14-02-1912, verkoper, overl. Sobibor 09-04-1943. 3. Caroline Lena GRUNWALD, geb. Den Helder 22-12-1913, tr. Ratendorf (Rusland) 10-03-1936 Wilhelm MAINZER, geb. Heppenheim Dld 13-05-1909. 54

GRUNWALD IVb Abraham GRUNWALD, geb. Den Helder 06-11-1882, Arts, schoolarts, overl. Auschwitz 17-09-1943, tr. Hengelo 12-10-1911 Bertha Rosalie Telsa MENKO, geb. Hengelo 19-06-1883, overl. Auschwitz 17-09-1943, dr. van Jacob Nathan MENKO, 1866-koopman, en Telza TRAUTMANN. Abraham Grünwald dook onder in Enschede. Hij werd gearresteerd door een beruchte Nederlandse politieman op 20 april 1943. Volgens in Memoriam zou Abraham Grunwald zijn omgekomen in Auschwitz. Echter in het boekje over Joodse omgekomen artsen van Coppenhagen staat de volgende tekst onder noot 21 op pag. 154: Onjuiste identificatie door Coppenhagen. Het betreft Abraham Grunwald (Den Helder 6 november 1882-?), studeerde geneeskunde te Amsterdam; artsexamen 17 juni 1909. Woonde Singel 93 in Den Helder; was school-districtarts aldaar. Tijdens de oorlog naar Amsterdam,; na de oorlog weer vermeld in de "Geneeskundige jaarboekjes". 1. Gedula Telsa GRUNWALD, geb. circa 1910, otr. 27-07-1936, tr. Den Helder 18-08-1936 Cesar HIEGENTLICH, geb. Roermond 13-09-1898, overl. Auschwitz 02-09-1943, zn. van Sallie HIEGENTLICH, handelsreiziger, en Rosalia EGGER. 2. Helena Felza GRUNWALD, geb. Den Helder 18-10-1912, overl. Auschwitz 19-11-1943, tr. Amsterdam 28-08-1941 Mozes NOL, geb. Amsterdam 19-12-1911, gymnastiekleraar, overl. Auschwitz 19-11-1943, zn. van Jacob Mozes NOL, bakker, en Susanna van der SLUIS. IVc Levi GRUNWALD, geb. Den Helder 13-01-1885, Koopman, journalist, overl. Amsterdam 17-05-1961, tr. Monnickendam 21-01-1917 Sara WITMOND, geb. Monnickendam 19-04-1892, Onderwijzeres, overl. Amsterdam 28-05-1979, dr. van Philip WITMOND, 1889-koopman, en Rossetta NOL. Levie Grunwald had een bijzonder talent om te schrijven. Dat deed hij als freelance journalist, een naam die toen overigens nog niet was uitgevonden. Meest schreef hij in De Helderse Courant, maar ook in andere bladen als De Stormklok en het NIW. Hij schreef over alles, over markante figuren in Den Helder en over figuren die daar ver van af woonden. Over de Marine, de sleepvaart, de kustvaart, dus veel over onderwerpen, die met de zee verband hielden. Hij ging als speciale correspondent naar het bezette Saargebied, om de lotgevallen te beschrijven van een groep Nederlandse Mariniers, die daar in Internationaal verband heengezonden werden. En omdat hij precies wilde weten hoe een mens zich voelt die de celdeuren achter zich voelt sluiten, liet hij zich bewust bekeuren en verdween achter slot en grendel. Niet zo lang. Maar lang genoeg voor een veel besproken dagblad reportage en vervolgens voor een boekje, dat in reclasseringsopzicht diverse gevolgen had. Het liefst schreef hij over de redders. Hij was de initiatiefnemer van het Doris Rijkers Fonds, dat de weduwen en wezen van verongelukte mensenredders met financiele hulp bij stond. Boeken geschreven door L. Grunwald zijn o.a. * Koning Dorus en zijn Blauwe Zee-ridders (Egner, Helder 1923) * De eerste tocht van de "Dorus Rijkers"; wonderlijke avonturen van zes blauwe zeeridders. (Egner, Helder 1924) * Dorus Rijkers in Parijs; episode uit de laatste levensdagen van een groot Nederlander (De Boer, Den Helder/Amsterdam, 1939) * Rooie Hein, de zee-jutter (Egner, Helder 1924) * Drie gulden of twee dagen (De Boer, Helder 1924) Hij was mede oprichter van het Dorus Rijkersfonds, en gaf vele boekjes uit waarvan de opbrengst aan dit fonds ten goede kwam. Hij was tevens redacteur van "De Stormklok" het blad van het Dorus Rijkers fonds. Bij de diverse wervingscampagnes werd steevast de naam en beeltenis van Dorus Rijkers gebruikt, wat zeker ook heeft bijgedragen aan zijn uiteindelijke grote naamsbekendheid en ongekende populariteit als symbool voor de Nederlandse redders in het algemeen. Het fonds gaf al direct in 1923 een door Levy Grunwald geschreven boekje van 48 pagina's uit getiteld Koning Dorus en zijn blauwe zeeridders, dat zeker heeft bijgedragen aan de beeldvorming over de heldhaftige zeeredders en hun populariteit en voor een extra bijnaam zorgde. De journalist/ schrijver Levie Grunwald schreef ook onder de pseudoniem Yvel Dlawnurg!. Over hem is ook geschreven in het boek van Salomon de Jong: "Joodse oorlogsherinneringen 1940-1945". (Wever bv, Franeker, 1975, op blz. 9-25). In het najaar van 1936 vertrok het gezin Grunwald vanuit Den Helder naar Amsterdam. 1. Rosetta GRUNWALD, geb. Den Helder 06-02-1918, Secretaresse, ged. Den Helder, overl. na 1945, tr. Eindhoven 12-06-1947 Ernst Wilhelm FROEHLING, geb. Santarem (Portugal) 03-01-1903, Expert huiden en leer, leerlooier Bata, overl. Eindhoven 29-09-1994, zn. van Isidor FROEHLING en Estella Dorothea WALLAGH. 2. Izak GRUNWALD, geb. Den Helder 02-05-1919, Pharmaceutisch student, ged. Den Helder, overl. Auschwitz 12-08-1942. IVd David Hartog (David zv. Moshe Aharon) GRUNWALD, geb. Den Helder 22-06-1869, in 1893-koopman te Den Helder, penningmeester van de Joodse gemeente Den Helder en voorzitter van de bouwcommissie van de nieuwe sjoel, President van de Raad van Commissarissen N.V. Nievak, lid van de gemeenteraad en wethouder in 1917/1918 en van 1923 tot 1926, Lid der Staten van Noord-Holland, overl. Den Helder 25-03-1931, begr. Den Helder 27-03-1931, tr. Winterswijk 15-12-1897 Jetjen (Beile dv. Moshe) POPPERS (Henriëtte), geb. Winterswijk 28-11-1869, overl. Bussum 07-09-1938, begr. Den Helder 09-09-1938, dr. van Mozes Meijer POPPERS, 1859-koopman, 1897-fabrikant, en Helena HIJMAN (Heimans). 1. Mozes Aron GRUNWALD (zie Va). 2. Andries GRUNWALD, geb. Den Helder 20-06-1902, tr. Rotterdam 20-06-1932, sch. Rotterdam 09-01-1935 Elizabeth Augustina Sara de REEDER, geb. Rotterdam 10-03-1906, dr. van Meijer de REEDER en Sara van CREVELD. 3. Frans GRUNWALD (zie Vb). 55

GRUNWALD IVe Mozes GRUNWALD, geb. Den Helder 16-02-1867, bakkersknecht, 1899-pakhuisknecht, overl. Auschwitz 05-10-1942, otr. (1) Amsterdam 01-06-1899, tr. Amsterdam 14-06-1899 Jeanette JACOBSON, geb. Haarlem 15-05-1870, dr. van Salomon JACOBSON, koopman, venter, en Sophia Jacob ELCUS, tr. (2) Amersfoort 20-06-1933 Betje van PRAAG, geb. Amsterdam 24-10-1879, overl. Auschwitz 05-10-1942, dr. van Jacobus van PRAAG en Sophia LEVISON. Uit het eerste huwelijk: 1. Kaatje GRUNWALD, geb. Amsterdam 24-03-1900, costuumnaaister, overl. Amsterdam 02-07-1943, otr. Amsterdam 30-10-1928, tr. Amsterdam 15-11-1928 Mozes TAS, geb. Amsterdam 20-04-1898, 1928-handelsvertegenwoordiger, overl. Sobibor 02-07-1943, zn. van Levie TAS, 1881-diamantslijper, en Betje MUIJS. 2. Sophia GRUNWALD, geb. Amsterdam 10-01-1902, huishoudelijke hulp, overl. Sobibor 16-04-1943. 3. Salomon GRUNWALD, geb. Amsterdam 08-06-1905, kantoorbediende, procuratiehouder, overl. Auschwitz 04-01-1945, tr. Hoogezand 05-05-1939 Sophia de BEER, geb. Sappemeer 27-07-1912, dr. van Benjamin de BEER, veehandelaar, en Helena ISRAELS. 4. David GRUNWALD (zie Vc). IVf David GRÜNWALD, geb. Den Helder 23-02-1873, diamantslijper, overl. Amsterdam 11-07-1928, begr. Diemen 12-07-1928, otr. Amsterdam 30-07-1896, tr. Amsterdam 19-08-1896 Esther DRUIJF (Druyf), geb. Amsterdam 06-03-1870, naaister, overl. Auschwitz 05-02-1943, dr. van Abraham DRUIJF, venter, 1896-koopman, en Henne COHEN. 1. Marianne GRUNWALD, geb. Amsterdam 01-05-1897, verkoopster, overl. Amsterdam 16-11-1933, begr. Diemen 19-11-1933, tr. Amsterdam 21-03-1925, tr. kerk Amsterdam 26-03-1925 Salomon FREGGE, geb. Amsterdam 14-04-1899, diamantbewerker, overl. Auschwitz 13-11-1942, zn. van Leeman FREGGE, diamantslijper, en Mijntje PLUKKER. 2. Abraham GRUNWALD, geb. Amsterdam 27-04-1900, overl. Abcoude Proostdij 08-02-1933, begr. Diemen 12-02-1933, otr. Amsterdam 04-08-1931, tr. Amsterdam 20-08-1931 Jeannette FREGGE, geb. Amsterdam 07-02-1901, overl. Auschwitz 11-12-1942, dr. van Leeman FREGGE, diamantslijper, en Mijntje PLUKKER. 3. Hendrina GRUNWALD, geb. Amsterdam 20-03-1905, Dienstbode, overl. Auschwitz 30-09-1942. IVg Salomon GRUNWALD, geb. Den Helder 01-01-1875, 1902-bediende, overl. Auschwitz 27-08-1943, otr. Amsterdam 24-04-1902, tr. Amsterdam 07-05-1902 Roosje KRANT, geb. Amsterdam 19-11-1870, overl. Auschwitz 27-08-1943, dr. van Mozes Isaac KRANT, venter, en Geertje GANS, werkster. 1. Greta GRUNWALD, geb. Amsterdam 23-06-1903, 1927-kantoorbediende, otr. Amsterdam 15-02-1927, tr. Amsterdam 02-03-1927 Henrij SHAPIRA, geb. Safad (Palestina) 17-05-1899, 1927-kleermaker, zn. van Aba SHAPIRA en Aidel DAVIDSON. 2. Marianne GRUNWALD, geb. Amsterdam 14-06-1905, Procuratiehouder, adjunct-manager, overl. Sobibor 23-07-1943. IVh Izaak GRUNWALD, geb. Den Helder 26-08-1878, overl. Den Helder 15-03-1939, tr. Zaandam 02-08-1917 Roosje SCHUITEVOERDER, geb. Amsterdam 22-08-1884, overl. Sobibor 20-03-1943, dr. van Isaac SCHUITEVOERDER, 1874-diamantslijper, en Vrouwtje BEDDEKOPER, 1874-pettenmaakster. 1. Daniel GRUNWALD, geb. voor 1924. 2. Frieda GRÜNWALD, geb. Amsterdam 12-06-1924, overl. Auschwitz 31-08-1944. IVi Abraham GRUNWALD, geb. Den Helder 08-12-1880, 1905-diamantslijper, winkelier, overl. Sobibor 23-04-1943, otr. Amsterdam 29-06-1905, tr. Amsterdam 13-07-1905 Jansje ROBLES, geb. Amsterdam 05-01-1878, overl. Sobibor 23-04-1943, dr. van Joseph ROBLES en Ester DRIBBEL. 1. Jozef Abraham GRUNWALD (zie Vd). 2. Daniel GRUNWALD, geb. Amsterdam 24-10-1912. Va Mozes Aron GRUNWALD, geb. Den Helder 06-05-1899, 1931-grossier, otr. Amsterdam 24-03-1931, tr. Amsterdam 05-05-1931 Rebecca VAZ DIAS (Riek), geb. Amsterdam 09-10-1910, dr. van Mozes VAZ DIAS, juwelier, adjunct-directeur van een diamantslijperij, en Esther WIJNSCHENK. 1. Dolf Hans GRUNWALD, geb. Den Helder 16-09-1932. 2. Jaap Max GRUNWALD, geb. Den Helder 23-02-1936. Vb Frans GRUNWALD, geb. Den Helder 05-09-1906, Grossier in bakkerijartikelen, overl. Birkenau 00-04-1944, tr. Den Helder 03-05-1932 Else Ada FRANKENBERG, geb. Alkmaar 09-08-1909, overl. Auschwitz 11-02-1944, dr. van Louis FRANKENBERG, Boekhandelaar, en Cäcilie WOLF. 1. Leonard David GRUNWALD, geb. Den Helder 25-04-1933, overl. Auschwitz 11-02-1944. 2. Jetty Cecile GRUNWALD, geb. Den Helder 14-06-1937, overl. Auschwitz 11-02-1944. 56

GRUNWALD Vc David GRUNWALD, geb. Amsterdam 01-02-1908, overl. Midden Europa 31-03-1944, tr. Amsterdam 15-08-1934 Jantje GUDEMA, geb. Ontswedde 06-09-1909, overl. Auschwitz 05-10-1942, dr. van Benjamin GUDEMA, vleeschhouwer, en Jetta WALLAGE. 1. Max Benjamin GRUNWALD, geb. Amsterdam 07-07-1936, overl. Auschwitz 02-07-1943. Vd Jozef Abraham GRUNWALD, geb. Amsterdam 22-11-1906, 1932-winkelbediende, otr. Amsterdam 16-04-1932, tr. Amsterdam 12-05-1932 Elisabeth Maria DEKKER, geb. Amsterdam 05-09-1906, dr. van Dirk DEKKER, 1895-diamantslijper, en Maria PILOO. 1. Dick GRUNWALD, geb. Amsterdam circa 1935. 2. Abraham GRUNWALD, geb. Amsterdam 18-10-1936. Leonard David Grunwald 1933-1944 (Vb 1) 57

58 GRUNWALD

HES HES I Abraham Jacob HES, geb. circa 1770, tr. circa 1795 Sara Meijer LEVIE, geb. circa 1770. 1. David Abraham HES (zie II). II David Abraham HES, geb. Amsterdam 15-02-1798, schoolmeester, leermeester, overl. Tiel 05-05-1878, tr. Lith 25-06-1819 Hester Levie (Esther) van DIJK, geb. Batenburg 10-02-1798, overl. Tiel 15-11-1842, dr. van Levie van DIJK en Sientje de WINTER. 1. Jacob David HES, geb. Appelterm 23-06-1820, overl. Alphen 30-10-1820. 2. Roosje (Reiske dv. David) HES, geb. Tiel 11-10-1821, overl. Den Helder 21-11-1903, begr. Den Helder 23-11-1903, tr. Tiel 14-05-1841 Abraham Joseph POLAK, geb. Wijk bij Duurstede 07-1807, koopman, overl. Tiel 17-05-1881, zn. van Joseph Abraham POLAK en Judith JACOBS. 3. Betje HES, geb. Tiel 15-11-1823, overl. Tiel 16-01-1830. 4. Mozes HES, geb. Tiel 30-06-1826, overl. Tiel 29-12-1829. 5. Aaron HES (zie IIIa). 6. Meijer David HES, geb. Tiel 18-12-1830, bakker, overl. Tiel 08-09-1873, tr. Horssen 13-08-1851 Dina MENASSEN, geb. Horssen 22-02-1830, dr. van Simon MENASSEN, koopman, en Jeltje van DIJK (Jet). 7. Isaac HES, geb. Tiel 12-02-1833, bakker, tr. Arnhem 15-08-1855 Roosje MEIJER, geb. Zutphen 24-12-1825, dr. van Levi MEIJER, koopman, en Saartje MEULEMAN. 8. Samuel HES, geb. Tiel 12-05-1835, bakker, overl. Utrecht 24-01-1913, tr. (1) Hilversum 30-12-1857 Anna FRANK, geb. Hilversum 02-07-1825, overl. Utrecht 07-05-1891, dr. van Joseph Salomon FRANK, koopman, en Sibilla Salomon van der HOEDEN, koopvrouw, tr. (2) Utrecht 18-11-1891 Sara KAHN, geb. Arnhem 11-10-1851, overl. Tiel 18-11-1919, dr. van Salomon KAHN en Rachel ISRAëL (Reintje). 9. Sara HES, geb. Tiel 07-04-1838, overl. Rotterdam 23-02-1917, tr. Tiel 08-10-1858 Samuel KOPPENS, geb. Oisterwijk 13-01-1831, koopman, overl. Rotterdam 16-02-1899, zn. van Jacob Nathan KOPPENS, slager, en Prins Soesman de ROOS (Prinse). 10. Joseph HES (zie IIIb). 11. Levenloos HES, geb. Tiel 11-11-1842, overl. Tiel 11-11-1842. IIIa Aaron HES, geb. Tiel 05-10-1828, koopman, overl. Oss 09-04-1909, tr. (1) Geffen 06-04-1852 Antje van den BERG (Bergh), geb. Amsterdam 02-09-1825, overl. Oss 21-12-1879, dr. van Daniel van den BERG, koopman, en Roosje Israel PRESO (Roija Prego), tr. (2) Rotterdam 23-11-1881 Grietje SALOMONS, geb. Utrecht 22-12-1838, overl. Oss 31-03-1884, dr. van Nathan SALOMONS en Elisabeth van MINDEN (Betje van Abinde). Uit het eerste huwelijk: 1. Abraham HES (zie IVa). 2. Samuel HES (zie IVb). 3. Rosa HES, geb. Heesch 16-04-1855, overl. Veghel 16-05-1908, tr. Oss 30-05-1879 Nathan WOLF (Wolff), geb. Grave 04-03-1849, veehandelaar, overl. Veghel 18-08-1928, zn. van Isaac WOLFF en Judich van BLIJDESTIJN. 4. Louis HES, geb. Heesch 30-08-1857, overl. Nijmegen 13-11-1928, tr. (1) Oss 30-08-1895 Louise SCHLICHER, geb. Keulen (D) 30-05-1863, overl. Oss 03-02-1911, dr. van Moses Jacob SCHLICHER en Bornette STIEL, tr. (2) Rotterdam 12-11-1914 Anna de LEEUW, geb. Woerden 07-12-1864, dr. van Richel Jacobus Leon de LEEUW en Saartje BOSMAN. 5. Alexander HES, geb. Heesch 05-05-1859, overl. Zaltbommel 26-10-1936. 6. Esther HES (Edi), geb. Heesch 03-09-1863, overl. Oss 10-09-1932, tr. Oss 13-07-1894 Joachim Leon BEEK, geb. Den Helder 17-02-1850, manufacturier, overl. Oss 19-07-1913, zn. van Leon Jacob BEEK (Lion), kleermaker, en Eva MANHEIM. 7. Helena HES, geb. Heesch 15-05-1865. Uit het tweede huwelijk: 8. David Nathan HES (zie IVc). IIIb Joseph HES, geb. Tiel 19-09-1840, Rabbijn, Godsdienstleraar, tr. Utrecht 07-06-1865 Naatje KOCH, geb. Utrecht 09-07-1837, overl. Amsterdam 24-12-1899, dr. van Alexander KOCH en Rachel de SOETE (de Zoete). 1. Abraham HES (zie IVd). 2. Alexander HES, geb. Enkhuizen 29-01-1870, overl. Sobibor 16-04-1943, otr. Amsterdam 20-02-1896, tr. Amsterdam 11-03-1896 Grietje MEIJER, geb. Amsterdam 27-10-1871, overl. Sobibor 16-04-1943, dr. van Abraham MEIJER, kastenmaker, en Rachel BEBER. 3. Elie HES, geb. Enkhuizen 27-06-1871, bediende, winkelier, overl. Amsterdam 08-09-1942, otr. Amsterdam 11-01-1906, tr. Amsterdam 24-01-1906 Dina BROEKMAN, geb. Texel 10-03-1871, overl. Auschwitz 21-09-1942, dr. van Isaak Marcus BROEKMAN, venter, en Grietje Marcus van PRAAG, werkster. 4. Samuel HES (zie IVe). 5. David HES, geb. Den Helder 11-10-1880, overl. Den Helder 29-03-1884, begr. Den Helder 01-04-1884. 59

HES IVa Abraham HES, geb. Druten 13-01-1853, koopman, overl. Nijmegen 18-02-1941, tr. Tiel 22-08-1884 Sara POLAK, geb. Tiel 14-07-1852, dr. van Abraham Joseph POLAK, koopman, en Roosje HES. 1. Henri Abraham HES, geb. Haarlem 13-12-1887, overl. Haarlem 26-12-1887. 2. Anna HES, geb. Den Helder 16-09-1891, overl. Auschwitz 12-10-1942, tr. voor 1942 Abraham MULLER, geb. Hoogeveen 01-01-1878, Koopman in manufacturen, overl. Auschwitz 12-10-1942, zn. van David MULLER en Mietje van der HORST. Anna Hes en Abraham Muller worden herdacht op een gedenkteken in Hoogeveen. Een beschrijving van dit gedenkteken is te vinden op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. 3. Roosje HES, geb. Den Helder 09-02-1894, overl. Sobibor 09-07-1943, otr. Amsterdam 19-04-1921, tr. Amsterdam 04-05-1921 Alexander SALOMONS, geb. Amsterdam 14-07-1890, Rabbijn, overl. Sobibor 09-07-1943, zn. van Simon SALOMONS, leraar, en Sprins WAGENAAR. Alexander Salomons was sinds 1925 rabbijn van Nijmegen. Op 6 juli 1943 werd het hele gezin, op dochter Sprins na, op transport gesteld naar Sobibor. Sprins werd ziek in Westerbork en werd om die reden twee weken later gedeporteerd naar Sobibor. 4. Louis Abraham HES (zie Va). 5. Samuel Abraham HES, geb. Den Helder 01-09-1897, Magazijnschef, overl. Auschwitz 28-08-1943. 6. Maurits Abraham HES, geb. Haarlem 06-1899, overl. Haarlem 10-08-1899. IVb Samuel HES, geb. Druten 08-03-1854, overl. Oss 01-07-1933, tr. Oss 04-05-1883 Rosina ZILVERENBERG (Zilverberg), geb. Oss 20-06-1861, overl. Oss 27-11-1942, dr. van Hertog ZILVERENBERG, koopman, en Dina WOLFF. 1. Albert David HES (zie Vb). 2. Henri HES (zie Vc). 3. Antje HES, geb. Oss 06-12-1890, overl. Auschwitz 08-10-1942, tr. Oss 25-03-1921 Salomon FRESCO, geb. Den Haag 28-01-1891, commies, overl. Auschwitz 08-10-1942, zn. van Meijer FRESCO (Marcus), koopman, en Rebecca FRESCO (Rika). 4. Jacob HES, geb. Oss 08-12-1893, tr. Oss 23-11-1921 Eva BEEK, geb. Den Helder 12-05-1898, dr. van Joachim Leon BEEK, manufacturier, en Esther HES (Edi). 5. Helena HES, geb. Oss 04-03-1895, overl. Auschwitz 15-10-1942, tr. Oss 04-03-1921 Jacques Henri DIEPENDAAL, geb. 's-hertogenbosch 20-05-1894, overl. Auschwitz 28-02-1943, zn. van Joseph DIEPENDAAL en Marianne van MINDENO. Jacques Henri Diependaal, winkelchef van beroep, was getrouwd met Helena van Hes. Hij was met zijn echtgenote aanwezig bij het huwelijk van hun dochter Marianna Bertha Diependaal met Salomon Haagens. Het huwelijk werd op 10 oktober 1942 in het kamp Westerbork gesloten. Zij hebben de huwelijksakte getekend. Register van huwelijksakten, opgesteld op de hulpsecretarie van de burgerlijke stand in het kamp Westerbork; archief van de gemeente Westerbork, opgenomen in het archief van de gemeente Midden-Drenthe te Beilen. 6. Henriette HES, geb. Oss 04-01-1897, overl. Oss 08-01-1898. IVc David Nathan HES, geb. Oss 01-01-1883, koopman, overl. Sobibor 16-07-1943, tr. (1) Veghel 04-06-1908 Elisabeth MONNICKENDAM, geb. Veghel 11-06-1881, overl. Oss 27-09-1932, dr. van Gabriël MONNICKENDAM, koopman, en Carolina de HEER, tr. (2) na 1932 Johanna Elise PHILIPS, geb. Arnhem 22-08-1892, overl. Sobibor 16-07-1943. Uit het eerste huwelijk: 1. Margaretha HES, geb. Veghel 29-03-1909, overl. Auschwitz 06-03-1944, tr. Oss 23-04-1930 Simon den HARTOG, geb. Dordrecht 19-05-1900, overl. Auschwitz 06-03-1944, zn. van Benjamin den HARTOG en Carolina BRAADBAAART. 2. Carolina HES, geb. Veghel 14-06-1910. 3. Rosa Louise HES, geb. Veghel 14-11-1911. 4. Gustaaf HES, geb. Oss 11-01-1914, overl. 05-05-2002. Partner(s) Eva Riene Gosschalk. Memo Promoveerde in 1994 (economie) op verbeterde versie uit onderduikversie. Officier orde Oranje Nassau. Werkzaam bij Organon, van 1963-1971 als directielid, van 1971-1976 directielid Akzo Pharma. permalink: http://www.jodeninnederland.nl/id/p-3723. 5. Estella HES, geb. Oss 11-09-1915, overl. Auschwitz 03-09-1942, tr. circa 1940 WOLF, geb. circa 1915. IVd Abraham HES, geb. Druten 20-04-1866, schoenmaker, overl. Amsterdam 15-11-1929, otr. Amsterdam 31-10-1895, tr. Amsterdam 13-11-1895 Henriette MEIJER, geb. Amsterdam 14-05-1874, overl. Sobibor 16-04-1943, dr. van Abraham MEIJER, kastenmaker, en Rachel BEBER. 1. Anna HES, geb. Amsterdam 28-06-1896, overl. Sobibor 02-07-1943, tr. Zaandam 15-04-1920 Abraham ONDERWIJZER, geb. Amsterdam 30-09-1895, overl. Sobibor 02-07-1943, zn. van Samson Abraham ONDERWIJZER en Klaartje RUBENS. 2. Meijer HES, geb. Amsterdam 25-12-1897. 3. Joseph HES, geb. Amsterdam 05-08-1899. 4. Rachel HES, geb. Amsterdam 29-09-1905, lingerienaaister, overl. Auschwitz 19-11-1943. 5. Roza HES, geb. Amsterdam 30-09-1911. 60

HES IVe Samuel HES, geb. Den Helder 08-03-1878, overl. Amsterdam 15-11-1937, tr. (1) Antwerpen 16-06-1903 Rachel DRUIJF, geb. Amsterdam 24-09-1874, kleermaakster, overl. Amsterdam 05-07-1923, dr. van Mozes DRUIJF, koopman, milicien, en Bilha SARPHATIE, tr. (2) Amsterdam 12-11-1924 Rachel van BERGEN, geb. Weesp 28-12-1891, overl. Auschwitz 06-09-1944, dr. van Joseph Hartog van BERGEN, koopman, en Mattje Manus de WOLFF. Uit het eerste huwelijk: 1. Mozes HES, geb. Amsterdam 29-04-1905. Va Louis Abraham HES, geb. Den Helder 02-06-1895, kok, overl. Sobibor 16-07-1943, otr. Amsterdam 14-09-1926, tr. Amsterdam 07-10-1926 Jetje ORGELIST, geb. Amsterdam 26-07-1899, kleermaakster, overl. Sobibor 16-07-1943, dr. van Aäron ORGELIST, smid, en Kaatje de LEEUWE. 1. Alfred Aäron HES, geb. Amsterdam 17-09-1929, overl. Sobibor 16-07-1943. 2. Hans Abraham HES, geb. Amsterdam 29-09-1932, overl. Sobibor 16-07-1943. 3. Rudolf Abraham HES, geb. Amsterdam 03-05-1936, overl. Sobibor 16-07-1943. 4. Frits Joseph HES, geb. Amsterdam 04-03-1943, overl. Sobibor 16-07-1943. Vb Albert David HES, geb. Oss 02-04-1884, overl. Sobibor 14-05-1943, tr. Oss 26-05-1916 Sara SPEELMAN, geb. Amsterdam 23-02-1881, overl. Sobibor 14-05-1943, dr. van Salomon SPEELMAN, diamantslijper, en Sophia SPEELMAN. 1. Salomon Michel HES, geb. Oss 12-03-1916, overl. Extern kommando Fürstengrube 30-11-1942. 2. Samuel Siegfried HES, geb. Oss 23-05-1919, overl. Extern kommando Fürstengrube 11-03-1943. 3. Michel Hugo HES, geb. Oss 19-03-1921, overl. Extern kommando Fürstengrube 11-03-1943. 4. Max Charles HES, geb. Oss 26-07-1923, overl. Extern kommando Fürstengrube 11-03-1943. Vc Henri HES, geb. Oss 20-04-1886, kleermaker, overl. Sobibor 14-05-1943, tr. Oss 01-06-1917 Eva van DIJK, geb. Oss 14-04-1888, overl. Sobibor 14-05-1943, dr. van Sander van DIJK, koopman, en Henriette van ZWANENBURG, koopvrouw. 1. Alexander HES, geb. Oss 08-05-1919, overl. Midden-Europa 31-03-1944. Alexander Hes begon in 1936 in Utrecht met de studie Pharmacie. 61

HOEDEMAKERS HOEDEMAKERS I II Pieter Reinier HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 1801, overl. Rotterdam 25-03-1878, tr. circa 1818 Jeanne van NAHUIJS, geb. circa 1800. 1. Albertus Reinier HOEDEMAKERS (zie II). Albertus Reinier HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 12-06-1820, overl. voor 1906, tr. Rotterdam 24-01-1844 Geertruida Hendrina Maria van der LOOIJ, geb. Rotterdam 27-12-1822, overl. Den Helder 28-03-1906, dr. van Nicolaas van der LOOIJ en Geertruida TOORSEN. 1. Jeanne HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 06-05-1844, overl. Rotterdam 05-03-1874, tr. Rotterdam 19-04-1871 Petrus Coenraad JONKERGOUW, geb. 's-hertogenbosch 1832, overl. Rotterdam 02-11-1914, zn. van Gerardus JONKERGOUW en Adriana Petronella BIERENS. 2. Nicolaas HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 26-02-1846, overl. Overschie 03-03-1916, tr. Kralingen 31-01-1872 Cornelia Tjaardina WESTERWIJK, geb. Groningen 14-04-1837, overl. Overschie 01-01-1918, dr. van Minholt Wouther WESTERWIJK, drogist, en Siberdina Anna Margaretha WINSHEMIUS. 3. Geertruida Hendrina Maria HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 30-12-1847, overl. Rotterdam 24-05-1913, tr. Rotterdam 01-11-1871 Pieter Johannes KUIJPER, geb. Rotterdam 17-01-1847, overl. Rotterdam 26-12-1940, zn. van Johannes Gotfried KUIJPER en Maria BURGMANS. 4. Cornelia Geertruida HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 05-04-1850, overl. Voorburg 06-03-1945, tr. Rotterdam 25-09-1878 Cornelis Gerardus LANDMETER, geb. Dordrecht 27-04-1857, overl. Voorburg 27-09-1916, zn. van Gerrit LANDMETER en Johanna de MAN. 5. Pieter Reinier HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 29-05-1852, overl. Rotterdam 25-08-1852. 6. Pieter Reinier HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 27-07-1853, overl. Rotterdam 04-12-1915, tr. Amsterdam 16-01-1901 Jacoba Theresia PONGER, geb. Amsterdam 1874, overl. Haarlem 21-02-1945, dr. van Hendrik Adolf PONGER, pakhuisknecht, en Jacoba de JONG, dienstbaar. 7. Margaretha Elizabeth HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 24-04-1856, overl. Rotterdam 03-03-1941, tr. Rotterdam 29-03-1876 Dirk KOP, geb. Rotterdam 13-12-1853, overl. Rotterdam 26-05-1928, zn. van Johannes Pieter KOP en Francina DONALD. 8. Maria Albertina HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 26-07-1858, overl. Rotterdam 13-02-1860. 9. Albertus Reinier HOEDEMAKERS (zie III). III Albertus Reinier HOEDEMAKERS, geb. Rotterdam 04-04-1864, barbier, overl. Rotterdam 19-03-1921, tr. Den Helder 05-04-1888 Johanna Elisabeth OPPERMAN, geb. Zierikzee 25-08-1862, dr. van Joseph OPPERMAN, borstelmaker, en Johanna Margaretha LUIJCKX, particuliere. 1. Albertus Reinier HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 29-03-1889, tr. Rotterdam 30-04-1913 Anna Wilhelmina Josepha VERHOEVEN, geb. 's-hertogenbosch 1889, overl. Apeldoorn 31-08-1946, dr. van Alphonsus Theodorus Johannes VERHOEVEN en Anna Hendrina Cornelia REGGERS. 2. Johannes Augustinus Jozephus HOEDEMAKERS (zie IV). 3. Jozephus Petrus HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 16-06-1891, tr. (1) Rotterdam 25-09-1912 Johanna Catharina GROENEWEGEN, geb. Rotterdam 19-10-1890, overl. Rotterdam 12-11-1918, dr. van Jacobus Johannes GROENEWEGEN en Theresia Wilhelmina RENIRIE, tr. (2) Rotterdam 08-10-1924 Antonetta Francisca Johanna LUIJBEN, geb. Oudheusden 22-02-1894, dr. van Petrus Alphonsus LUIJBEN en Maria Josephina SCHEEPENS. 4. Johanna Margaretha HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 28-10-1892, tr. Rotterdam 03-06-1920 Johan Willem van der LINDE, geb. Rotterdam 10-01-1892, overl. Rotterdam 27-11-1950, zn. van Andries van der LINDE en Maria Christina HILKEMEIJER. 5. Geertruida Hendrina Maria HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 24-04-1894, overl. Rotterdam 08-10-1916. 6. Johanna Elisabeth HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 30-09-1895. 7. Petrus Antonius Marie HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 18-12-1896, tr. Rotterdam 19-04-1922 Mathilda HABETS, geb. Maastricht 04-07-1900, dr. van Alexander HABETS, pettenmaker, en Maria Catharina van GELEEN, dienstmeid. 8. Cornelis Gertrudis HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 18-12-1896, overl. Rotterdam 06-05-1918. 9. Ludwina Jozefina Laurentina Maria Wilhelmina HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 10-08-1898, tr. Rotterdam 07-04-1926 Antonius Petrus Maria van BEEK, geb. Rotterdam 17-02-1894, zn. van Johannes van BEEK en Johanna LITJES. 10. Clasina Cornelia Maria HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 21-11-1899. 11. Jacobus Hendricus Marie HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 07-05-1901, overl. Rotterdam 02-01-1909. 12. Francina Josephina HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 25-08-1902. 13. Johannes Antonius HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 1904, overl. Rotterdam 04-12-1908. 62

HOEDEMAKERS IV Johannes Augustinus Jozephus HOEDEMAKERS, geb. Den Helder 10-05-1890, Barbier, overl. Bergen-Belsen 31-05-1945, tr. Rotterdam 07-05-1919 Elisabeth van EMDEN, geb. Rotterdam 09-10-1894, overl. Auschwitz 18-11-1943, dr. van Salomo van EMDEN en Fronica COHEN. 1. Johannes Albertus HOEDEMAKERS, geb. Vlaardingen 01-05-1921, kapper, overl. Hannover 16-05-1945. Hij was ongehuwd en overleed op 16 mei 1945 in het Brits General-Hospital "Krakenanstalten Bremen, Abteilung Rotenburg-Untersedt" Rotenburg te Hannover. 63

HORST, VAN DER HORST, VAN DER I Machiel van der HORST, geb. circa 1740, tr. circa 1765 Judith JOSEPH, geb. circa 1740. 1. Mozes Salomon van der HORST (zie II). II Mozes Salomon van der HORST, geb. 1766, overl. Rhenen 05-05-1834, tr. circa 1800 Eva Joseph COHEN RITMEESTER, geb. 1764, overl. Rhenen 04-03-1830, dr. van Joseph COHEN en Anna MOSES. 1. Salomon Mozes van der HORST (zie III). 2. Aser Moses van der HORST, geb. Rhenen 05-07-1807, winkelier, overl. Harderwijk 23-12-1864, tr. Barneveld 05-12-1839 Grietje MARCUS, geb. Barneveld 15-03-1809, overl. Harderwijk 04-11-1858, dr. van Salomon MARCUS en Sara Moses NIAS, winkelierster. III Salomon Mozes van der HORST, geb. Hoorn 10-12-1803, koopman, overl. Lienden 26-04-1891, tr. Bemmel 01-03-1831 Susanna WOLFF, geb. Bemmel 1804, overl. Tiel 11-02-1869, dr. van Salomon WOLFF, koopman, en Hester LEVISON. 1. Michael van der HORST, geb. Rhenen 29-11-1831, winkelier en kramer, overl. Wageningen 22-03-1909, tr. Barneveld 08-07-1857 Sara de LEEUW, geb. Steenwijk 11-05-1824, overl. Wageningen 12-08-1896, dr. van Jacob Marcus de LEEUW, winkelier, en Jetje JOLIS. 2. Mozes van der HORST (zie IV). 3. Jetta van der HORST, geb. Rhenen 29-12-1838, overl. Barneveld 09-04-1869, tr. Lienden 22-05-1867 Levie MEIJER, geb. Kampen 14-06-1838, slager, overl. Barneveld 14-01-1898, zn. van Meijer MEIJER, vleeschhouwer, en Betje MARCUS. 4. Willem van der HORST, geb. Rhenen 27-06-1841, manufacturenkoopman, overl. Lienden (Buren) 01-12-1911, tr. Harderwijk 10-05-1871 Kaatje MONNIKENDAM, geb. Harderwijk 25-01-1842, overl. Tiel 02-01-1927, dr. van Hartog MONNIKENDAM, vootrlezer, godsdienstleraar, en Sientje van MENTZ. IV Mozes van der HORST, geb. Rhenen 05-04-1833, overl. Wageningen 10-05-1885, tr. (1) Harderwijk 17-03-1858 Sara MEIJER, geb. Kampen 05-07-1832, overl. Wageningen 31-12-1867, dr. van Meijer MEIJER, vleeschhouwer, en Betje MARCUS, tr. (2) Wageningen 02-12-1870 Frouke Hartog COHEN, geb. Groningen 04-02-1829, overl. Wageningen 24-09-1913, dr. van Hartog COHEN, vleeschhouwer, en Naatje Jacob COHEN. Uit het eerste huwelijk: 1. Jeanette van der HORST, geb. Wageningen 19-02-1859, tr. Zaandam 20-02-1907 Salomon KNOEK, geb. Amsterdam 25-12-1856, diamantsnijder, overl. Amsterdam 06-04-1919, zn. van Samson Levie KNOEK, steendrukker, en Rachel ARPELS. 2. Salomon van der HORST (zie V). 3. Betje van der HORST, geb. Wageningen 06-10-1862, overl. Wageningen 27-06-1923, tr. Wageningen 13-06-1890 Lodewijk van THIJN, geb. Krommenie 24-06-1862, slager, overl. Wageningen 14-02-1931, zn. van Salomon Barend van THIJN, slager, en Betje VET. 4. Asser van der HORST, geb. Wageningen 25-02-1866, koopman, overl. Wageningen 29-08-1916, tr. Wageningen 07-04-1899 Rosette COHEN, geb. Groningen 10-05-1875, modiste, dr. van Marianne COHEN. V Salomon van der HORST, geb. Wageningen 19-05-1861, koopman in manufacturen, overl. Wageningen 02-05-1922, tr. Krommenie 09-11-1890 Judith van THIJN, geb. Krommenie 19-02-1870, overl. Utrecht 31-07-1951, dr. van Salomon Barend van THIJN, slager, en Betje VET. 1. Mozes Salomon van der HORST (zie VI). VI Mozes Salomon van der HORST, geb. Wageningen 22-10-1891, onderwijzer, overl. Utrecht 25-01-1941, begr. Den Helder 27-01-1941, tr. Zutphen 24-12-1920 Henderika Salomon de VRIES, geb. Coevorden 03-08-1892, overl. Sobibor 28-05-1943, dr. van Joseph de VRIES, rijkscommies, en Heintje WIJNBERG. 1. Julie Henny van der HORST, geb. Den Helder 14-08-1923, overl. Sobibor 09-07-1943. 64

65

JACOBS, DAVID JACOBS, DAVID I II David JACOBS, geb. circa 1785, overl. Mijdrecht 05-02-1825, tr. circa 1810 Hanna (Hindel) SIMONS (Hilletje), geb. circa 1785. 1. Sara JACOBS, geb. Mijdrecht 12-09-1810, overl. Maassluis 10-02-1899, tr. Mijdrecht 20-09-1826 Meijer Hartog NETER (Neeter, Nijter), geb. Amsterdam 01-1803, overl. Maassluis 10-12-1874, zn. van Hartog Levij NETER en Saartje Meijer SEKKE. 2. Eva JACOBS, geb. Mijdrecht 17-12-1813, inlands kraamster, otr. (1) Amsterdam 21-02-1833, tr. Amsterdam 06-03-1833 Hartog Abrahams SWALUW (Zwaluw), geb. Amsterdam 12-05-1812, lihografist, overl. Amsterdam 28-09-1839, zn. van Abraham Joseph SWALUW (Swalff) en Naatje Jacob LOCHER (Annatje Jacob Lemoenenman), tr. (2) Mijdrecht 12-07-1843 Hartog David HARTOG, geb. Mijdrecht 21-11-1817, groenboer, overl. Mijdrecht 16-11-1850, zn. van David HARTOG en Eva COHEN ONDERWIJZER. 3. Simon JACOBS (zie II). Simon (Shimon zv. David) JACOBS, geb. Mijdrecht 14-02-1819, schippersknecht, overl. Amsterdam 28-01-1901, begr. Den Helder 30-01-1901, otr. (1) Amsterdam 05-11-1840, tr. Amsterdam 18-11-1840 Rachel Eliazer (Reitsel) SPREEKMEESTER (Roosje), geb. Amsterdam 27-08-1818, naaister, overl. Delft 05-12-1870, dr. van Eliazer Levie SPREEKMEESTER, venter, en Betje Leendert PUREM (Purim, Turem), otr. (2) Amsterdam 01-06-1871, tr. Amsterdam 21-06-1871 Elisabeth (Lieba) BRANDIS, geb. Middelburg 12-04-1818, overl. Den Helder 11-12-1890, begr. Den Helder 14-12-1890, dr. van Eliazer Hartog BRANDIS, onderwijzer, en Sara HENOCH (Enoch). Uit het eerste huwelijk: 1. Eliazer JACOBS (zie IIIa). 2. David JACOBS (zie IIIb). 3. Jacob JACOBS (zie IIIc). 4. Eliaser JACOBS, geb. Den Helder 06-06-1855, koopman, otr. Amsterdam 16-01-1879, tr. Amsterdam 05-02-1879 Mietje van STRATEN, geb. Harlingen 10-09-1850, dr. van IJsaac Salomons van STRATEN en Wilhelmina de VRIES. 5. Mozes JACOBS, geb. Den Helder 11-03-1857, schippersknecht, overl. Hilversum 26-06-1941, otr. (1) Amsterdam 14-03-1878, tr. Amsterdam 03-04-1878 Jettje BREMER (Jeltje), geb. Assen 10-05-1850, dienstbode, overl. Amsterdam 09-08-1909, dr. van Levie Antonius BREMER, wever, en Saartje van der HOEDE, tr. (2) Amsterdam 13-12-1911 Jansje NETER, geb. Amsterdam 19-02-1871, overl. Auschwitz 17-09-1942, dr. van Hartog Meijer NETER, koopman, werkman, en Naatje Mozes NIJKERK. 6. Hartog Simon JACOBS (zie IIId). IIIa Eliazer JACOBS, geb. Amsterdam 23-02-1844, schipper, koopman, tr. Den Helder 23-05-1867 Vrouwtje SNOEK (Sophia), geb. Purmerend 04-07-1844, dr. van Barend Abraham SNOEK, militair, koopman, en Mietje Isaac KEESIE (Keessie, Keesse, Keesje), ventster, koopvrouw. 1. Simon Eliaser JACOBS, geb. Den Helder 25-03-1867. 2. Mietje JACOBS, geb. Den Helder 15-09-1868, overl. Amsterdam 29-07-1942, otr. Amsterdam 26-07-1888, tr. Amsterdam 22-08-1888 Samuel KOOL, geb. Amsterdam 17-04-1868, diamantslijper, koopman, overl. Sobibor 04-06-1943, zn. van Simon KOOL, sigarenmaker, en Johanna van VLIET.Het joodsche weekblad, 31 juli 1942 3. Rachel JACOBS, geb. Den Helder 20-02-1870, overl. voor 1910, otr. Amsterdam 24-12-1890, tr. Amsterdam 15-01-1890 Israël MOSCOU, geb. Amsterdam 26-05-1866, briljantversteller, zn. van Eliazer MOSCOU, sjouwerman, en Lena de WINTER, werkster. 4. Sara JACOBS, geb. Den Helder 13-08-1871, overl. Sobibor 26-03-1943, otr. Amsterdam 01-08-1889, tr. Amsterdam 21-08-1889 Levie van COLLE, geb. Amsterdam 03-08-1869, diamantslijper, zn. van Isaac Aron van COLLE, diamantslijper, en Henriette LEGERMAN. 5. Heintje JACOBS, geb. Den Helder 07-10-1873, koopman, overl. Sobibor 26-03-1943, otr. (1) Amsterdam 21-06-1894, tr. Amsterdam 11-07-1894 Samuel AARDEWERK, geb. Amsterdam 10-02-1871, diamantslijper, overl. Amsterdam 31-07-1908, zn. van Joseph Mozes AARDEWERK, venter, en Mietje GRANAADE, tr. (2) Amsterdam 02-06-1910 Israël MOSCOU, geb. Amsterdam 26-05-1866, briljantversteller, zn. van Eliazer MOSCOU, sjouwerman, en Lena de WINTER, werkster. 6. Sientje JACOBS, geb. Den Helder 24-04-1875, overl. Den Helder 10-11-1875. 7. Naatje JACOBS, geb. Den Helder 06-08-1876, overl. Sobibor 09-04-1943, otr. Amsterdam 02-02-1899, tr. Amsterdam 22-02-1899 Samuel PENS, geb. Amsterdam 15-06-1871, bediende, koopman, overl. Sobibor 09-04-1943, zn. van Levie Jacob PENS, sjouwerman, en Betje Samuel de JONG, werkster. 8. Jacob JACOBS, geb. Den Helder 12-11-1877, koopman, pakhuisknecht, grossier in porselein, overl. Auschwitz 21-09-1942, otr. Amsterdam 04-07-1901, tr. Amsterdam 17-07-1901 Mietje VELLEMAN, geb. Leeuwarden 18-10-1879, overl. Auschwitz 21-09-1942, dr. van Meijer VELLEMAN, koopman, venter, en Selina GOLDSMIT (Goudsmit), dienstmeid. 9. Barend JACOBS (zie IVa). 10. Salomon Simon JACOBS, geb. Amsterdam 20-10-1885, koopman, tr. Amsterdam 23-10-1910 Hendrika SALOMON, geb. Amsterdam 19-10-1886, roosjesnijder, dr. van David SALOMON, diamantslijper, en Saartje MELKMAN. 66

JACOBS, DAVID IIIb David JACOBS, geb. Alkmaar 24-07-1850, koopman, tr. Den Helder 19-09-1872 Klaartje SNOEK, geb. Purmerend 21-07-1849, koopvrouw, dr. van Barend Abraham SNOEK, militair, koopman, en Mietje Isaac KEESIE (Keessie, Keesse, Keesje), ventster, koopvrouw. 1. Simon JACOBS, geb. Den Helder 04-07-1873, overl. Den Helder 19-09-1873. 2. Barend JACOBS (zie IVb). 3. Roosje JACOBS, geb. Den Helder 13-08-1876, overl. Auschwitz 24-09-1942, tr. Weesp 29-08-1906 Simon DRUKKER, geb. Amsterdam 29-04-1877, schilder, overl. Auschwitz 24-09-1942, zn. van Mozes DRUKKER, schilder, en Rebecca van ZWEDEN. 4. Mietje JACOBS, geb. Den Helder 31-03-1878, overl. Amsterdam 20-11-1942, otr. Amsterdam 27-10-1898, tr. Amsterdam 16-11-1898 Herman REINDORP, geb. Amsterdam 05-07-1875, diamantbewerker, overl. Sobibor 07-05-1943, zn. van Benedictus REINDORP, bediende, en Betje FRANK. 5. Izaäk JACOBS (zie IVc). 6. Heintje JACOBS, geb. Den Helder 15-11-1882, overl. Auschwitz 17-09-1942, otr. Amsterdam 16-10-1923, tr. Amsterdam 31-10-1923 Aäron RIJNE, geb. Amsterdam 28-01-1885, Broodslijter, overl. Auschwitz 14-09-1942, zn. van Daniël RIJNE, slagersknecht, en Rachel van KAM, werkster. 7. Simon JACOBS, geb. Den Helder 26-11-1884. 8. Jacob JACOBS (zie IVd). IIIc Jacob JACOBS, geb. Den Helder 30-06-1853, schipper, koopman, tr. Den Helder 27-12-1877 Rebekka David CORPER, geb. Den Helder 23-08-1856, dr. van David Simon CORPER (Korper), sjouwerman, venter, en Elisabeth Eliazer DUITS. 1. Simon JACOBS, geb. Den Helder 19-05-1879, overl. Den Helder 11-07-1879. 2. Roosje JACOBS, geb. Den Helder 18-06-1880, overl. Sobibor 02-04-1943, tr. Mile End Old Town 25-01-1903 Hijman KETELLAPPER, geb. Amsterdam 18-08-1876, Diamantslijper, overl. Amsterdam 20-09-1940, zn. van Markus KETELLAPPER, schoenmaker, en Rachel BONEWIT. 3. Wolf JACOBS (zie IVe). IIId Hartog Simon (Zvi zv. Shimon) JACOBS, geb. Den Helder 17-03-1859, sjouwerman, overl. Den Helder 13-10-1927, begr. Den Helder 14-10-1927, otr. Amsterdam 05-12-1889, tr. Amsterdam 27-12-1889 Diana BREMER (Breemer), geb. Assen 05-06-1859, overl. Groningen 02-12-1937, begr. Den Helder 05-12-1937, dr. van Levie Antonius BREMER, wever, en Saartje van der HOEDE. 1. Simon JACOBS (zie IVf). 2. Sara JACOBS, geb. Den Helder 29-10-1891, overl. Auschwitz 25-01-1943. Verbleef in Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornse Bos. (Zie bijlage A) IVa Barend JACOBS, geb. Amsterdam 17-03-1884, venter, overl. Auschwitz 28-01-1944, otr. Amsterdam 01-06-1909, tr. Amsterdam 16-06-1909 Mietje LAKMAKER, geb. Amsterdam 29-08-1885, overl. Auschwitz 28-01-1944, dr. van Jacob Abraham LAKMAKER, roosjeversteller, en Esther DINGSDAG. 1. Jacob Abraham JACOBS, geb. Antwerpen 08-06-1914, overl. Auschwitz 31-01-1944. IVb Barend JACOBS, geb. Den Helder 02-09-1874, koopman, overl. Sobibor 21-05-1943, otr. Amsterdam 17-05-1899, tr. Amsterdam 07-06-1899 Aaltje DRUKKER, geb. Amsterdam 15-04-1875, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van Mozes DRUKKER, schilder, en Rebecca van ZWEDEN. 1. David JACOBS, geb. Amsterdam 25-02-1905, Reiziger, overl. Birkenau 14-08-1942. IVc Izaäk JACOBS, geb. Den Helder 29-10-1881, Koopman in korsetten, overl. Sobibor 16-04-1943, otr. Amsterdam 30-05-1916, tr. Amsterdam 14-06-1916 Sara PINTO, geb. Amsterdam 16-04-1885, overl. Sobibor 16-04-1943, dr. van Nathan PINTO, schoenpoetser, en Branca DOOSEMAN, werkster. 1. Nathan JACOBS, geb. Amsterdam 19-02-1918, Koopman in korsetten, overl. Mauthausen 19-08-1941. IVd Jacob JACOBS, geb. Amsterdam 13-05-1893, koopman in onroerende goederen, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. Amsterdam 24-12-1918 Grietje de LANGE, geb. Amsterdam 12-09-1892, overl. Sobibor 04-06-1943, dr. van David de LANGE en Mietje PEZARO. 1. David JACOBS, geb. Amsterdam 14-05-1920, magazijnbediende, overl. Auschwitz 28-02-1943. 67

JACOBS, DAVID IVe Wolf JACOBS, geb. Den Helder 08-01-1890, overl. Auschwitz 02-11-1942, tr. circa*1920 Rachel MERCADO, geb. Amsterdam 24-08-1888, overl. Auschwitz 02-11-1942, dr. van Isaac MERCADO, diamantversteller, en Betje WINS. 1. Jacob JACOBS, geb. Hackney 27-09-1920, overl. Auschwitz 28-02-1943. IVf Simon JACOBS, geb. Den Helder 30-11-1890, Werkman, overl. Auschwitz 12-10-1942, tr. Den Helder 11-01-1917 Martha DWINGER, geb. Leeuwarden 01-07-1893, overl. Auschwitz 12-10-1942, dr. van Philip DWINGER, koopman, en Rachel DRIELSMA. 1. Diana JACOBS, geb. Den Helder 08-07-1917, Naaister, overl. Auschwitz 19-10-1942. 2. Henriette JACOBS, geb. Den Helder 30-07-1918. Aaltje Drukker 1875-1943 (IVb) Aäron Rijne 1885-1942 (IIIb 6) Mietje Jacobs 1868-1942 (IIIa 2) Izaak Jacobs 1881-1943 ( IVc) Nathan Jacobs 1918-1941( IVc 1) 68

69

JONG, LEVIE DE JACOBS, PHILIPPE I Philippe Jacob, geb. circa 1785, tr. circa 1810 Sophie Gabriël, geb. circa 1785. 1. Emanuel JACOBS (Eleazer) (zie II). II Emanuel JACOBS (Eleazer), geb. Rosendaal 15-01-1812, overl. Rotterdam 30-04-1875, tr. Brielle 28-02-1856 Jette de WOLF, geb. Leiden 30-09-1823, koopvrouw, overl. Brielle 11-02-1906, dr. van Machiel de WOLF en Hester van LIER (Ester). 1. Victor JACOBS (Pieter, Dieter) (zie III). 2. Michel JACOBS, geb. Brielle 06-01-1858, tr. Leeuwarden 15-08-1904 Lea van MESSEL, geb. Harlingen 12-11-1867, dr. van Salomon van MESSEL en Berendina BLOK (Beerendina). 3. Gabriël JACOBS, geb. Brielle 17-01-1860. 4. Hester JACOBS, geb. Brielle 15-05-1862. 5. Sophie JACOBS, geb. Brielle 03-11-1865, overl. Brielle 14-11-1865. III Victor JACOBS (Pieter, Dieter), geb. Brielle 20-10-1856, winkelier, koopman, tr. Maassluis 10-05-1880 Esther KATAN, geb. Maassluis 20-12-1857, dr. van Jacob KATAN, winkelier, en Betje de HEER. 1. Jette JACOBS, geb. Maassluis 17-12-1880, overl. Maassluis 04-01-1881. 2. Emanuel JACOBS, geb. Maassluis 14-02-1882, colporteur, handelsreiziger, overl. Auschwitz 01-10-1942, otr. Amsterdam 11-02-1913, tr. Amsterdam 26-02-1913 Koosje Adriana MONAS, geb. Zoetermeer 29-12-1883, overl. Auschwitz 01-10-1942, dr. van Abraham MONAS en Sara de VRIES. 3. Betje JACOBS, geb. Maassluis 23-01-1884, overl. Sobibor 05-03-1943, tr. 's-gravenhage 05-06-1907 Emanuel FRESCO, geb. Den Haag 02-09-1879, fruithandelaar, koopman, overl. Sobibor 05-03-1943, zn. van Barend FRESCO en Leentje POONS. 4. Jacob JACOBS (zie IVa). 5. Michel JACOBS (zie IVb). 6. Jette JACOBS, geb. Maassluis 03-06-1890, overl. Auschwitz 27-08-1943, tr. circa 1920 Simon BLOK, geb. Den Haag 15-06-1894, koopman, overl. Auschwitz 31-01-1944. 7. Jeanne JACOBS, geb. Maassluis 07-08-1892, overl. Maassluis 06-01-1894. 8. Gabriël JACOBS, geb. Maassluis 18-10-1894, overl. Maassluis 11-04-1895. 9. Jeanne JACOBS, geb. Maassluis 06-03-1896, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. Den Haag 18-08-1920 Moses SEALTIEL, geb. Den Haag 22-02-1892, Stikker, borduurwerker, overl. Sobibor 28-05-1943, zn. van David SEALTIEL, fabrieksopzichter, en Betje WILKENS. 10. Gabriël JACOBS (zie IVc). 11. Sophia JACOBS, geb. Maassluis 22-06-1901. IVa Jacob JACOBS, geb. Maassluis 30-01-1886, controleur, overl. Sobibor 23-04-1943, tr. Rotterdam 18-08-1915 Rozetta van BEUGEN, geb. Rotterdam 30-11-1888, overl. Sobibor 23-04-1943. 1. Victor JACOBS, geb. Rotterdam 16-10-1920, overl. Auschwitz 31-03-1944. 2. Sara JACOBS, geb. Rotterdam 18-02-1925, overl. Sobibor 23-04-1943. 3. Benjamin JACOBS, geb. Rotterdam 06-10-1928, overl. Sobibor 23-04-1943. 4. Betsy JACOBS, geb. Rotterdam 02-05-1931, overl. Sobibor 23-04-1943. 5. Harriët JACOBS, geb. Rotterdam 08-02-1934, overl. Sobibor 23-04-1943. IVb Michel JACOBS, geb. Maasluis 09-12-1887, Verpleger, winkelier delicatessen, overl. Auschwitz 11-02-1944, tr. Elburg 03-05-1916 Cecelia de LANGE, geb. Elburg 30-09-1891, overl. Auschwitz 11-02-1944, dr. van Abraham de LANGE, Koopman, en Esther CRACAU. Uit het politiearchief blijkt dat ze vookomen op een lijst met winkels van joodse eigenaren. In 1940, had dit gezin een delicatessenzaak, adres: Kromme Mijdrechtstraat 114 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) 1. Abraham JACOBS, geb. Den Helder 26-11-1926, overl. Midden-Europa 30-06-1944. 70

JACOBS, PHILIPPE IVc Gabriël JACOBS, geb. Maassluis 14-09-1898, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. circa 1930 Alice Elkan Riwka MARCUS, geb. Frankfurt am Mein 07-06-1896, overl. Sobibor 04-06-1943. De naam Gabriël Jacobs komt voor op een met de hand geschreven opsomming van alle personen die in de eerste oorlogsjaren een functie vervulden binnen de Nederlands Israëlietische Gemeente Haarlem. Van alle functionarissen is een foto bewaard. Gabriël Jacobs was secretaris van de Nederlands Israëlietische Gemeente Haarlem, secretaris van het Nederlands-Israëlietisch Joles Ziekenhuis, assistent voorzanger, godsdienstonderwijzer, sjouchet en leider van de jeugdsynagoge van de Nederlands Israëlietische Gemeente Haarlem en dodenverzorger van de Godsdienstige Instelling Gemieloeth Chassadiem. Gabriël Jacobs was getrouwd. Het echtpaar woonde in Pijntorenstraat 20 in Haarlem. De naam Alice Elka Riwka Jacobs-Marcus komt voor op een met de hand geschreven opsomming van alle personen die in de eerste oorlogsjaren een functie vervulden binnen de Nederlands Israëlietische Gemeente Haarlem. Alice Elka Riwka Jacobs-Marcus was lid van de Commissie van Surveillance over de baden van de Nederlands Israëlietische Gemeente Haarlem. Van alle functionarissen is een foto bewaard. Alice Elka Riwka Jacobs-Marcus was gehuwd met Gabriël Jacobs. Het echtpaar woonde in de Pijntorenstraat 20 in Haarlem. Bron: Joods Historisch Museum, Documentenverzameling, inv.nr 1001. 1. Herman Max JACOBS, geb. Haarlem 20-06-1934, overl. Sobibor 04-06-1943. Gabriel Jacobs 1898-1943 ( IVc) ) Alice Elka Riwka Marcus 1896-1943 (IVc) Herman Max Jacobs 1934-1943 (IVc 1) 71

JONG, LEVIE DE JONG, LEVIE DE I Levie de JONG, geb. circa 1785, tr. circa 1810 Mietje KLAPMAN, geb. circa 1785. 1. Mozes de JONG (zie II). 2. Levenloos de JONG, geb. Haarlem 14-07-1824, overl. Haarlem 14-07-1824. II Mozes de JONG, geb. Haarlem 26-12-1811, tr. Haarlem 26-10-1836 Klara (Keile) GLAZER (Glaser), geb. Meppel 25-06-1818, overl. Haarlem 07-12-1840, dr. van Abraham Levy GLAZER, koopman, en Vrouwtje Emanuel KALKER. 1. Rebecca de JONG, geb. Haarlem 14-04-1838, overl. Haarlem 14-04-1838. 2. Simon Mozes de JONG (zie III). III Simon Mozes (Shimon zv Moshe) de JONG, geb. Haarlem 31-08-1839, overl. Den Helder 05-11-1908, begr. Den Helder 08-11-1908, tr. (1) Den Helder 18-10-1866 Klaartje GLAZER (Keile), geb. Den Helder 06-09-1845, overl. Den Helder 22-11-1898, begr. Den Helder 24-11-1898, dr. van David Abraham GLAZER (Glaser), koopman, en Mietje Jacobs KANNEWASSER (Rachel Judik), tr. (2) Gorinchem 17-03-1904 Elisabeth STURREKOP, geb. Amsterdam 10-03-1855, overl. Auschwitz 25-01-1943, dr. van Alexander STURREKOP, koopman, en Rachel Ozer EMRIK. Uit het eerste huwelijk: 1. Mietje de JONG, geb. Den Helder 19-08-1868, Pensionhoudster, overl. Auschwitz 21-01-1943, otr. Amsterdam 28-03-1895, tr. Amsterdam 18-04-1895 Hartog NOORT, geb. Groningen 26-01-1869, behanger, rijwielhandelaar, overl. Auschwitz 21-01-1943, zn. van Machiel NOORT, borstelmaker, en Henderine SIMMEREN. 2. Mozes de JONG, geb. Den Helder 23-12-1870, overl. Den Helder 27-10-1871. 3. David de JONG, geb. Den Helder 18-09-1872, Handelaar in oud metaal, overl. Sobibor 26-03-1943, tr. (1) Den Helder 28-12-1905 Rachel BLOK, geb. Leerdam 25-09-1878, overl. Den Helder 09-09-1934, begr. Den Helder 11-09-1934, dr. van Jacob Heiman BLOK en Elisabeth STURREKOP, tr. (2) circa*1935 Hendrika de VRIES, geb. Amsterdam 29-12-1888, overl. Sobibor 26-03-1943. 4. Mozes de JONG, geb. Den Helder 24-07-1875, Winkelier in manufacturen, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. Den Helder 28-12-1905 Rebekka BLOK, geb. Leerdam 01-04-1880, overl. Sobibor 04-06-1943, dr. van Jacob Heiman BLOK en Elisabeth STURREKOP. 5. Daatje de JONG, geb. Den Helder 26-01-1877, overl. Sobibor 09-04-1943. 6. Veroninca de JONG, geb. Den Helder 11-03-1878, overl. Den Helder 01-04-1878. 7. Saartje de JONG, geb. Den Helder 02-12-1883, overl. Auschwitz 24-09-1942. 72

JONG, MANNES DE JONG, MANNES DE I Mannes Moses de JONG, geb. circa 1790, tr. circa 1815 Betje MOSES, geb. circa 1790. 1. Mozes Manus de JONG (Jongh) (zie II). II Mozes Manus de JONG (Jongh), geb. Zwolle 10-02-1815, bakker, overl. Assen 12-02-1894, tr. Smilde 05-12-1843 Rachel Salomons COHEN, geb. Smilde 19-03-1825, overl. Assen 11-11-1895, dr. van Salomon Josefs COHEN, koopman, en Judik van der HORST (Judith). 1. Manus Mozes de JONGH (zie III). 2. Israel de JONGH (Jong), geb. Smilde 09-07-1851, koopman, overl. Groningen 26-02-1931, tr. Assen 12-08-1877 Gesina de LEEUW, geb. Enschede 17-04-1854, overl. Assen 20-07-1917, dr. van Benedictus Marcus de LEEUW, koopman, en Trijntje SPITS. 3. Heijman de JONG, geb. Assen 12-07-1870, bakker, overl. Auschwitz 05-11-1942, tr. Winschoten 08-04-1897 Roosje NIJSTAD, geb. Midwolda 11-03-1870, overl. Winschoten 04-10-1932, dr. van Joël Meijer NIJSTAD en Kindel Juda LEVIE (Kinna). III Manus Mozes de JONGH, geb. Smilde 08-09-1844, koopman, overl. Groningen 17-08-1907, tr. Groningen 06-02-1876 Kaatje de JONG, geb. Groningen 23-04-1852, overl. Groningen 02-01-1926, dr. van Salomon Israels de JONG en Henderine FRANKFORT. 1. Reinette de JONGH, geb. Almelo 28-07-1882, overl. Sobibor 16-04-1943, tr. Groningen 06-08-1928 Benjamin GUDEMA, geb. Oude Pekela 15-08-1879, vleeschhouwer, overl. Sobibor 16-04-1943, zn. van Markus GUDEMA, koopman, en Jantje LEVIT. 2. Israel de JONGH (zie IV). IV Israel de JONGH, geb. Almelo 16-03-1888, marinier, Importeur van auto's, overl. Auschwitz 06-09-1944, tr. Groningen 21-05-1911 Froukje van DAM, geb. Groningen 28-07-1892, overl. Sobibor 07-05-1943, dr. van Levie Andries van DAM, koopman, en Frouktje TROMP. Israel (Ies) de Jongh en Froukje van Dam woonden in Den Helder. Daar had Ies een garage geopend nadat hij als zeeman bij de marine bij een ongeluk een oog had verloren. Bij de arisering van den Helder moest het gezin gedwongen vertrekken, waarbij ze in Schagen terechtkwamen. Enige tijd later moesten ze gedwongen naar Amsterdam verhuizen, waar ze aan de Nieuwe Keizersgracht 29 II kwamen te wonen. Ies en Froukje en de twee nog thuis wonende kinderen zaten gescheiden ondergedoken. Zij zijn achtereenvolgens ontdekt en opgepakt. 1. Manus de JONGH, geb. Groningen 07-07-1911, autohandelaar, overl. Auschwitz 13-12-1942. 2. Salomon de JONGH, geb. Den Helder 25-09-1926, overl. Sobibor 11-06-1943. 3. Froukje Kaatje de JONGH, geb. Den Helder 19-03-1930, overl. Sobibor 07-05-1943. Salomon de Jongh 1926-1943 (IV 2) Manus de Jongh, kind heeft de oorlog overleefd, Froukje Kaatje de Jongh en Salomon de Jongh (IV 1, 3 en 2) 73

74

JONGH, DE JONGH, DE I Mozes Philip de JONGH, geb. Duitsland ± 1721. Kinderen: 1. Philip Mozes HOUTHAKKER (de Jongh), geb. ± 1747 Philip heeft bij de naamsaanneming de familienaam Houthakker aangenomen (DKahM blz. 72). 2. Abraham Mozes de JONGH (zie II). II Abraham Mozes de JONGH, geb. ± 1756, tr. circa 1785 Sara ABRAHAMS, geb. circa 1760. 1. Jacob Abraham de JONG (zie III). 2. Philip Abraham de JONGH, geb. Alkmaar 10-05-1791, koopman, tr. Den Helder 10-03-1813 Rachel Philips BEEK, geb. Amsterdam 1793, dr. van Philip Mozes BEEK en Schoontje Davids BAMBERGEN (Bamberg). Philip Abraham was weduwnaar van Dina Philip Houthakker. III Jacob Abraham (Ja'akov) de JONG, geb. circa 1785, tr. circa 1810 Judik Salomon (Jettele) MANHEIM, geb. Alkmaar 1779, overl. Den Helder 29-11-1851, dr. van Salomon MANHEIM en Marianna HOUTHAKKER. 1. Mozes Jacobszoon de JONG (zie IVa). 2. Izaak Jacob de JONGH (Jong) (zie IVb). IVa Mozes Jacobszoon (Moshe zv. Ya'akov) de JONG, geb. Alkmaar 02-04-1810, 1865-koopman, overl. Den Helder 29-03-1880, begr. Den Helder 31-03-1880, tr. Alkmaar 19-10-1834 Jannetje Izaak MANHEIM (Jansje), geb. Alkmaar 21-08-1815, overl. Den Helder 25-07-1869, dr. van Isaac Salomon MANHEIM en Kaatje Joseph JACOBS. 1. Salomon de JONGH, geb. Den Helder 10-10-1838, ziekenoppasser, otr. Amsterdam 07-08-1884, tr. Amsterdam 20-08-1884 Saartje van WAGENING, geb. Amsterdam 27-08-1829, dr. van Beletje van WAGENING. 2. Kaatje Mozes de JONGH, geb. Den Helder 17-03-1841, overl. Den Helder 28-04-1867, tr. Den Helder 02-02-1865 Daniël Davidz GRUNWALD, geb. 's Hertogenbosch 25-03-1839, 1865/1867-koopman te Den Helder, 1889-sjouwerman, 1899-venter, overl. Apeldoorn 07-01-1924, zn. van David GRUNWALD, Koopman, onderwijzer in de hebreeuwschw taal, godsdienstleraar, rabbijn, boekbinder, en Clara Daniel COHEN (Klaartje). 3. Jacob de JONGH, geb. Den Helder 29-03-1843, overl. Den Helder 07-06-1843. 4. Marianne Mozes de JONGH (Jane), geb. Alkmaar 01-10-1844, overl. Amsterdam 16-06-1912, tr. Den Helder 28-11-1867 Daniël Davidz GRUNWALD, geb. 's Hertogenbosch 25-03-1839, 1865/1867-koopman te Den Helder, 1889-sjouwerman, 1899-venter, overl. Apeldoorn 07-01-1924, zn. van David GRUNWALD, Koopman, onderwijzer in de hebreeuwschw taal, godsdienstleraar, rabbijn, boekbinder, en Clara Daniel COHEN (Klaartje). 5. Sientje de JONGH, geb. Den Helder 20-12-1852, otr. Amsterdam 03-09-1891, tr. Amsterdam 16-09-1891 Meijer COHEN, geb. Zevenaar 01-07-1837, koekjesbakker, depothouder, overl. Amsterdam 15-07-1920, zn. van Marcus Jacob COHEIN (Cohen), koopman, en Judith Meijer FRANKENHUIS. 6. Crisje de JONGH, geb. Den Helder 14-02-1860, otr. Amsterdam 25-05-1899, tr. Amsterdam 21-06-1899 Jacob JACOBSON, geb. Haarlem 25-05-1861, koopman, zn. van Salomon JACOBSON, koopman, venter, en Sophia Jacob ELCUS. IVb Izaak Jacob (Yitschak zv. Ya'akov) de JONGH (Jong), geb. Alkmaar 15-03-1816, koopman, overl. Den Helder 06-08-1889, begr. Den Helder 07-08-1889, tr. Den Helder 07-06-1849 Naatje Salomon (Hannah) OESTERMAN, geb. Amsterdam 10-11-1822, overl. Den Helder 22-06-1917, begr. Den Helder 24-06-1917, dr. van Salomon Jonas OESTERMAN, veedrijver, en Vogel David HARING, dienstbode. 1. Jacob Izak de JONGH, geb. Den Helder 03-01-1853, overl. Den Helder 12-12-1853. 2. Mozes de JONGH (zie Va). 3. Jacob de JONGH, geb. Den Helder 01-1858, overl. Den Helder 05-11-1858. 4. Wolf de JONGH (Jong) (zie Vb). 5. Salomon de JONGH, geb. Den Helder 31-08-1861, koopman, overl. Auschwitz 12-02-1943, tr. Den Helder 21-09-1905 Sientje COHEN, geb. Den Helder 23-10-1874, overl. Auschwitz 12-02-1943, dr. van Abraham Philip COHEN, sjouwerman zeemilicien, en Sara Salomon GROEN, ventster. 6. Sophia de JONGH, geb. Den Helder 15-10-1865, overl. Auschwitz 25-01-1943. Verbleef in Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornse Bos. (Zie bijlage A) Va Mozes de JONGH, geb. Den Helder 24-07-1856, kleermaker, overl. Gemeente niet bekend 1942, otr. Amsterdam 24-07-1879, tr. Amsterdam 30-08-1879 Rebecca OSSENDRIJVER, geb. Amsterdam 11-11-1855, dr. van Moses Jonas OSSENDRIJVER, venter, en Judic Benedictus BAK. 1. Judith de JONGH, geb. Amsterdam 14-05-1880, overl. Auschwitz 07-12-1942. 2. Salomon de JONGH (zie VIa). 3. Sophia de JONGH, geb. Amsterdam 13-12-1888, Kleermaker, overl. Sobibor 26-03-1943. 4. Naatje de JONGH, geb. Amsterdam 04-06-1893, overl. Sobibor 09-07-1943 75

JONGH, DE Vb Wolf de JONGH (Jong), geb. Den Helder 31-01-1859, koopman, overl. Apeldoorn 19-12-1926, otr. Amsterdam 30-05-1883, tr. Amsterdam 27-06-1883 Betje KOOL (Elizabeth), geb. Amsterdam 23-03-1858, overl. Amsterdam 16-09-1922, dr. van Juda Zadok KOOL, baardscheerder, en Heintje Meijer van EMRIK, borduurster. 1. Naatje de JONGH, geb. Den Helder 15-05-1884, overl. na 1958, tr. Den Helder 31-08-1910 Willem Casper LAFEBER, geb. Den Helder 02-11-1870, ketelmaker, overl. Den Helder 11-04-1952, zn. van Willem David Johannes LAFEBER, werktuigmaker, en Eliza Pieternella COLLET. 2. Juda de JONGH (zie VIb). 3. Heintje de JONGH, geb. Den Helder 06-09-1887, overl. Auschwitz 10-09-1943, tr. Amsterdam 12-12-1912 Salomon de JONGH (zie VIa). 4. Izaak de JONG (zie VIc). 5. Leon de JONGH, geb. Den Helder 23-03-1894, winkelier in herenkleding manufacturenzaak 'De Adelaar', overl. Auschwitz 28-02-1943, tr. Alkmaar 11-06-1930 Sara BING, geb. Groningen 29-07-1898, overl. Sobibor 26-03-1943, dr. van Julius Jacob BING en Sientje ENGLANDER. VIa Salomon de JONGH, geb. Amsterdam 24-12-1886, veedrijver, overl. Auschwitz 10-09-1943, tr. Amsterdam 12-12-1912 Heintje de JONGH, geb. Den Helder 06-09-1887, overl. Auschwitz 10-09-1943, dr. van Wolf de JONGH (Jong) (zie Vb) en Betje KOOL (Elizabeth). 1. Wolf de JONGH, geb. Amsterdam 23-01-1915, overl. Auschwitz 30-09-1942. 2. Elisabeth de JONGH, geb. Amsterdam 21-05-1919, overl. Auschwitz 30-11-1943, tr. Amsterdam 05-08-1942 Abraham ROOS, geb. Amsterdam 23-01-1910, kleermaker, overl. Onbekend 31-12-1943, zn. van Juda ROOS, broodbakker, en Fijtje ELTE. Abraham Roos en Elisabeth de Jongh trouwden vlak voor hun deportatie, op 5 augustus 1942 in Amsterdam. 3. Mozes de JONGH, geb. Amsterdam 09-02-1923, overl. Westerbork 30-06-1943. Mozes de Jongh is op 30 juni 1943 in het kamp Westerbork omgekomen en op 1 juli 1943 gecremeerd. De urn met zijn as is op de joodse begraafplaats in Diemen bijgezet op veld U, rij 9, graf nr. 14. Register van joden die in het kamp Westerbork zijn gecremeerd, 1943-1944; archief van de gemeente Westerbork, opgenomen in het archief van de gemeente Midden-Drenthe te Beilen, inv. n 3789. VIb Juda de JONGH, geb. Den Helder 04-07-1886, koopman, overl. Auschwitz 08-10-1942, tr. Amsterdam 28-12-1911 Leentje BIERMAN, geb. Amsterdam 22-12-1882, overl. Amsterdam 17-08-1942, dr. van Jonas BIERMAN, diamantslijper, en Ester MOK, naaister. Uit het politiearchief blijkt dat ze vookomen op een lijst met winkels van joodse eigenaren. In 1940, had dit gezin een meubelzaak, adres: Wagenaarstraat 71 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) 1. Wolf de JONGH, geb. Amsterdam 01-07-1912, koopman, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. Amsterdam 17-07-1942 Celina CANES, geb. Amsterdam 09-10-1918, Naaister, overl. Auschwitz 30-09-1942, dr. van Liepman CANES, werkman, en Johanna SOESAN. VIc Izaak de JONG, geb. Den Helder 08-06-1890, letterzetter, drukker, overl. Auschwitz 15-10-1942, otr. Amsterdam 09-12-1919, tr. Amsterdam 24-12-1919 Leentje PAIS, geb. Amsterdam 29-05-1897, overl. Auschwitz 08-10-1942. 1. Rachel de JONG, geb. Amsterdam 16-07-1925, Dassenmaakster, overl. Auschwitz 30-09-1942. 2. Anna de JONG, geb. Amsterdam 16-12-1929, overl. Auschwitz 08-10-1942. Leon de Jongh 1894-1943 (Vb 5) Juda de Jongh 1886-1942 (VIb) 76

JONGH, DE Leon de Jongh 1894-1943 en Sara Bing 1898-1943 (IVb 5) Bierman-Leentje 1882-1942 (VIb) Het Joodsche Weekblad, 13 maart 1942 Wolf de Jongh 1912-1942 en Celina Canes 1918-1942 (VIb 1) 77

JONGH, DE Salomon de Jongh 1861-1943 (IVb 5) Vlnr: Hendrika Meijer 1922-1942, Heintje de Jongh-de Jongh 1887-1943, Anna Meijer-Polak 1896-1943 en Zadok Meijer 1893-1943 (Via) Tekst briefkaart van Juda de Jongh uit Vledder (15 augustus 1942) Waarde nicht en neef ik heb U brief nog ontvangen in A dam bedankt voor de attentie. Jullie kunne wel nagaan wat dat voor mij is nu is alles van mij weg en dat ik haar niet meer heeft gezien dat breekt mijnkort voorr haar is het gelukkig dat kon zij niet verwerken maar voor mij is het een zware slag. Als ik nog is thuis kom waar moet ik heen doel heb ik niet een ander keert tot zijn vrouw mar ik zal maar met Godshulp hoopen als dat ik nog Wolf en Celien nog terug zie. Lies ze was de laatste tijd zoo mager geworden geen vleesch op het lijf had ze meer ze heeft zich alles te zwaar aangetrokken je weet nu ik moet nog meer schrijven ik zal mij maar sterk houden en hoop ik dat wij gou weer bij elkaar zijn ik wensch jullie het beste en gezondheid voor mij gegroet je oom Juda. 78

KANNEWASSER KANNEWASSER I II Jacob Wolf KANNEWASSER, geb. circa 1775, overl. Amsterdam 07-08-1824, tr. circa 1800 Saartje HARTOG, geb. circa 1775. 1. Betje Jacob (Liba) KANNEWASSER (Kannewasscher), geb. Amsterdam 15-01-1802, Inl. kraamster, overl. Den Helder 09-05-1864, begr. Den Helder 11-05-1864, tr. Amsterdam 09-10-1822 Hartog Aron ARONS, geb. Harlingen 24-09-1802, venter, koopman, overl. Den Helder 10-03-1853, begr. Den Helder 13-03-1853, zn. van Aron ARONS en Saartje de JONG. 2. Aron Jacob KANNEWASSER (zie II). 3. Mietje Jacobs (Miriam Meile) KANNEWASSER (Rachel Judik), geb. Amsterdam 18-10-1818, overl. Den Helder 10-08-1900, begr. Den Helder 13-08-1900, tr. Den Helder 25-07-1844 David Abraham GLAZER (Glaser), geb. Meppel 16-02-1817, koopman, overl. Den Helder 12-06-1895, begr. Den Helder 14-06-1895, zn. van Abraham Levy GLAZER, koopman, en Vrouwtje Emanuel KALKER. Aron Jacob (Ahron zv. Yehuda) KANNEWASSER, geb. Amsterdam 10-10-1809, venter, ged. Amsterdam 18-10-1809, overl. Den Helder 15-11-1859, begr. Den Helder 17-11-1859, otr. Amsterdam 19-05-1836, tr. Amsterdam 15-06-1836 Koosje Salomons (Goetele dv. Shlomo) SCHOENLAPPER, geb. Amsterdam 1807, werkster, overl. Den Helder 09-08-1870, begr. Den Helder 11-08-1870, dr. van Salomon Salomon SCHOENLAPPER en Marjana Barend SCHOLTE. 1. Maartje Aron KANNEWASSER, geb. Den Helder 10-06-1838, overl. Den Helder 29-06-1873, begr. Den Helder 01-07-1873, tr. Den Helder 31-10-1872 Lazarus Heiman VRIESLANDER (Heijman), geb. Helgoland 16-08-1816, koopman, overl. Den Helder 18-08-1886, begr. Den Helder 20-08-1886, zn. van Hijman Lazarus VRIESLANDER en Elisabeth Meijer SIMSON (Betsij, Betje Meijer). 2. Salomon Aron KANNEWASSER (zie III). III Salomon Aron (Eli'zer Shlomo zv. Aharon) KANNEWASSER, geb. Den Helder 12-06-1844, koopman, overl. Amsterdam 01-10-1911, begr. Den Helder 03-10-1911, tr. Den Helder 22-10-1873 Jansje Leon (Jente) BEEK, geb. Den Helder 06-11-1852, overl. Den Helder 17-02-1923, begr. Den Helder 19-02-1923, dr. van Leon Jacob BEEK (Lion), kleermaker, en Eva MANHEIM. 1. Aron Salomon KANNEWASSER, geb. Den Helder 07-09-1874, manufacturier, overl. Sobibor 05-03-1943, tr. Den Helder 11-02-1913 Jacomina OUDKERK (Outkerk), geb. Den Helder 07-11-1881, manufacturier, overl. Sobibor 05-03-1943, dr. van Benjamin OUDKERK, koopman, en Klaartje van TIJN. 2. Koosje Salomon (Gittel) KANNEWASSER, geb. Den Helder 25-12-1877, overl. Den Helder 12-04-1935, begr. Den Helder 14-04-1935, tr. Den Helder 29-05-1907 Salomon PRINS, geb. Den Helder 27-03-1877, handelaar in galanterieën, overl. Sobibor 02-07-1943, zn. van Jacob Nathan PRINS, koopman, en Sophia SPEIJER. 3. Leon Salomon KANNEWASSER (zie IVa). 4. Philip Salomon (Jechezkiel zv. Eliezer Shlomo) KANNEWASSER, geb. Den Helder 18-07-1881, overl. Den Helder 18-08-1882, begr. Den Helder 20-08-1882. 5. Abraham Salomon KANNEWASSER (zie IVb). 6. Meijer Salomon KANNEWASSER (zie IVc). 7. Maartje Salomon KANNEWASSER, geb. Den Helder 18-03-1888, winkeljuffrouw, overl. Sobibor 04-06-1943. 8. Jochem KANNEWASSER, geb. Den Helder 25-04-1889, overl. Den Helder 26-08-1889. 9. Jacob KANNEWASSER, geb. Den Helder 04-06-1890, overl. Den Helder 11-07-1890. 10. Rettje KANNEWASSER, geb. Den Helder 16-01-1892, overl. Den Helder 09-04-1892. 11. Mietje KANNEWASSER, geb. Den Helder 10-09-1893, overl. Auschwitz 05-11-1942, tr. Den Helder 01-04-1924 Salomon Joseph VROMEN, geb. Lochem 06-12-1895, overl. Midden-Europa 31-03-1943. 12. Retje KANNEWASSER, geb. Den Helder 20-04-1896, tr. Den Helder 24-08-1920 Hartog BEEM, geb. Harderwijk 13-12-1892, onderwijzer, zn. van Abraham BEEM, koopman, manufacturier, en Eva de VRIES. IVa Leon Salomon KANNEWASSER, geb. Den Helder 21-11-1879, Manufacturist, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. Den Helder 24-10-1906 Esther Philip VRIESLANDER, geb. Den Helder 21-11-1881, overl. Den Helder 05-02-1924, begr. Den Helder 06-02-1924, dr. van Philip Lazarus VRIESLANDER, koopman, winkelier in galanteriën en huishoudelijke artikelen, en Retje Leon BEEK (Betje). 1. Salomon Leon KANNEWASSER (Sam), geb. Den Helder 20-09-1907, tr. Amsterdam 08-06-1937 Cato VAZ DIAS, geb. Amsterdam 05-05-1906, dr. van Mozes VAZ DIAS, juwelier, adjunct-directeur van een diamantslijperij, en Esther WIJNSCHENK. 79

KANNEWASSER IVb Abraham Salomon KANNEWASSER, geb. Den Helder 18-05-1883, broodbakker, overl. Auschwitz 15-10-1942, tr. (1) Amsterdam 02-11-1910, sch. 03-08-1918 Maria van ESSO, geb. Kampen 17-10-1886, dr. van Israël van ESSO, koopman, en Henriëtte BLOM, tr. (2) Zaandam 06-04-1921, sch. 02-10-1925 Betje POLAK, geb. Amsterdam 09-12-1885, overl. Auschwitz 15-10-1942, dr. van Barend POLAK, venter, milicien, en Klara VOS, werkster. Uit het eerste huwelijk: 1. Salomon Isidore KANNEWASSER, geb. Amsterdam 05-10-1911, vertegenwoordiger, overl. Auschwitz 31-01-1944. Salomon Isidore Kannewasser was bakker. Tijdens de bezetting hadden hij en zijn echtgenote onderduikers in huis. Hij hield zich bezig met de vervalsing van persoonsbewijzen. In juli 1943 is Salomon Isidore Kannewasser in Amsterdam opgepakt en via Vught en/of Westerbnork naar Auschwitz op transport gesteld. NIOD, Erelijst Verzet en Koopvaardij, database vervaardigd door dhr J.W. de Leeuw.) Uit het tweede huwelijk: 2. Jansje KANNEWASSER, geb. Amsterdam 04-06-1926, naaister, overl. Auschwitz 30-09-1942. IVc Meijer Salomon KANNEWASSER, geb. Den Helder 08-04-1885, Handelsagent, Reiziger, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. Zaandam 23-06-1915 Rachel ZIEKENOPPASSER, geb. Amsterdam 17-12-1889, overl. Sobibor 30-04-1943, dr. van Saul ZIEKENOPPASSER, diamantslijper, en Henriette van GELDER. 1. Salomon Meijer KANNEWASSER, geb. Amsterdam 24-09-1916, artiest, overl. Bergen-Belsen 20-03-1945. Salomon Meijer Kannewasser was 'Jones' van het zangersduo Johnny & Jones. Arnold Simon van Wesel was Johnny. Salomon Kannewasser werkte in de jaren '30 bij De Bijenkorf als verkoper wit goed. Samen met Van Wesel en enige anderen organiseerden zij de bedrijfsfeesten. In 1936 vormden Kannewasser en Van Wesel het duo Johnny & Jones. In september 1943 kwamen zij in Westerbork terecht, waar zij in de befaamde revue optraden. Zij werkten in het kamp in de vliegtuigsloperij. Daarvoor moesten ze ook wel eens naar Amsterdam. Op een van die reizen maakten ze in Amsterdam nog muziekopnames. Zij zongen onder andere de 'Westerbork Serenade': 'Tussen de barakken kreeg ik het te pakken.' en over de deportatietrein: 'Langs het spoorwegbaantje/ schijnt het zilv'ren maantje/op de heide'. In september 1944 werden ze op transport gezet naar Theresienstadt, daarna naar Auschwitz en ze bezweken uiteindelijk in Bergen-Belsen. Salomon Meijer Kannewasser en Arnold Simeon van Wesel waren achterneven. De Volkskrant, 2 juni 2001. 80

KANNEWASSER Abraham Salomon Kannewasser 1883-1942 (IVb) Betje Polak 1885-1942 (IVb) Arnold Simon van Wesel (Johnny) 1918-1945 en Salomon Meijer Kannewasser (Jones) 1916-1945 (IVc 1) 81

KLEIN KLEIN I Moses Hartog, geb. circa 1730, tr. circa 1755 Judik Abraham, geb. circa 1730. 1. Darius KLEIN (David Hertz Mozes) (zie II). II Darius KLEIN (David Hertz Mozes), geb. Klein Heinach in Wurtzburg 1756, schoolonderwijzer, overl. Nijmegen 23-04-1822, tr. circa 1800 Judith COHEN, geb. 1768, overl. Herwijnen 24-09-1831, dr. van Marcus COHEN WOHL en Gemie. 1. Marcus KLEIN (zie III). 2. Maurits KLEIN (Mozes), geb. Nijmegen 30-07-1806, boekbinder, tr. Herwijnen 17-07-1845 Sara van STRATEN, geb. Herwijnen 04-01-1819, dr. van Manus van STRATEN, koopman, en Judik HARS. III Marcus KLEIN, geb. Nijmegen 20-11-1800, koopman, overl. Zaltbommel 13-07-1861, tr. Herwijnen 07-06-1832 Elisabeth de BOK (Betje), geb. Rotterdam 15-05-1804, dienstbode, dr. van Daniel Sijmons de BOK, koopman, en Judik MOZES, baker. 1. Judith KLEIN, geb. Herwijnen 11-03-1833, tr. Zutphen 20-02-1867 Hendrik GOEDKIND, geb. Den Haag 01-07-1835, diamantbewerker, zn. van Jacob Marcus GOEDKIND, koopman, en Marretje van WEERDEN. 2. David KLEIN, geb. Zaltbommel 26-06-1834, godsdientsonderwijzer, overl. Arnhem 29-10-1896, tr. (1) Oss 16-08-1859 Zerline VORSÄNGER, geb. Amsterdam 25-08-1838, overl. Oss 13-08-1862, otr. (2) Amsterdam 10-11-1864, tr. Amsterdam 01-12-1864 Mietje Andries VOET, geb. Amsterdam 24-05-1831. 3. Kaatje KLEIN, geb. Zaltbommel 08-09-1837, tr. Zutphen 25-08-1875 Eliazar HAAGENS, geb. Den Haag 09-09-1829, koopman, zn. van Ephraïm HAAGENS en Kaatje van OS. 4. Nancij KLEIN, geb. Zaltbommel 14-08-1839, tr. Arnhem 09-08-1882 Joseph van de GIESSEN, geb. Hardinxveld 02-12-1837, vleeschhouwer, zn. van Salomon van de GIESSEN en Antje DRIEVOET. 5. Daniël KLEIN (zie IV). IV Daniël KLEIN, geb. Zaltbommel 13-02-1847, Godsdienstonderwijzer, boekhandelaar, tr. (1) Nijmegen 10-09-1873 Hesther COHEN (Esther), geb. Nijmegen 13-04-1843, overl. 's-hertogenbosch 31-08-1876, dr. van Geofroi COHEN, boekenhandelaar, en Judea LANSBERG, tr. (2) Arnhem 30-05-1877 Sara COHEN, geb. Arnhem 17-03-1852, dr. van Simon Nehemia COHEN, slager, en Esther MANASSE. Uit het tweede huwelijk: 1. Esther KLEIN, geb. 's-hertogenbosch 16-06-1878, overl. Amsterdam 09-08-1940, tr. Amsterdam 04-06-1931 Juda POLAK, geb. Amsterdam 01-06-1881, diamantbewerker, overl. Auschwitz 05-10-1942, zn. van Isaac POLAK, sjouwerman, en Sara LOONSTIJN. 2. Betje KLEIN, geb. Opsterland 21-08-1881. 3. Cato KLEIN, geb. Den Helder 22-01-1883. 4. Simon KLEIN, geb. Den Helder 10-04-1884, bankwerker, overl. Amsterdam 05-02-1941, otr. Amsterdam 29-05-1917, tr. Amsterdam 21-06-1917 Rebecca QUERIDO, geb. Amsterdam 01-06-1882, overl. Auschwitz 11-02-1944, dr. van Isaac QUERIDO, diamantslijper, en Rebecca VALENSA, naaister. 5. Henriëtte KLEIN, geb. Den Helder 17-05-1886, overl. Auschwitz 05-10-1942, tr. Zaandam 26-04-1911 Raphael ZIEKENOPPASSER, geb. Amsterdam 06-12-1881, Kantoorbediende, overl. Auschwitz 05-10-1942, zn. van Saul ZIEKENOPPASSER, diamantslijper, en Henriette van GELDER. 6. Johanna KLEIN, geb. Amsterdam 21-07-1889, kostuumnaaister, overl. Auschwitz 15-10-1942, otr. Amsterdam 08-07-1921, tr. Amsterdam 21-07-1921 Aäron MOSCOU, geb. Amsterdam 07-10-1889, handelsreiziger, overl. Auschwitz 15-10-1942, zn. van Abraham MOSCOU, sjouwerman, en Helena GOSLER. 7. Maurits KLEIN, geb. Amsterdam 29-05-1891, coupeur, overl. Utrecht 16-11-1931, tr. circa*1920 Ellen Elisabeth STONEMAN, geb. circa 1895. 82

KLIJNKRAMER KLIJNKRAMER I II Roelof Gerritsen KLIJNKRAMER (Kleinkramer), geb. circa 1775, overl. Amsterdam 31-05-1827, tr. circa 1800 Betje Abraham POLAK, geb. circa 1775. 1. Salomon Ruben KLIJNKRAMER (Samuel Kleinkraam) (zie II). Salomon Ruben KLIJNKRAMER (Samuel Kleinkraam), geb. Amsterdam 26-01-1803, koopman, overl. Gorinchem 16-07-1862, otr. Amsterdam 17-05-1827, tr. Amsterdam 27-06-1827 Saartje Gomperts van der STAR (van Stam), geb. Amsterdam 1806, overl. Gorinchem 29-12-1868, dr. van Gompel Eliazer van der STAR en Sijtje van der SLUIS. 1. Ruben Salomon KLEINKRAMER (zie IIIa). 2. Fijtje Salomon KLIJNKRAMER, geb. Amsterdam 10-05-1828, overl. Gorinchem 17-11-1910, tr. Gorinchem 18-06-1858 Mozes KOSTER, geb. Middelburg 18-11-1828, koopman, overl. Gorinchem 02-10-1900, zn. van Machiel Eliazer KOSTER, koopman, en Klaartje PRIJES, particuliere. 3. Gerrit KLEINKRAAM, geb. Gorinchem 15-02-1831, overl. Gorinchem 13-05-1865, tr. Gorinchem 14-12-1855 Vrouke SLEUTELBERG, geb. Ten Post 01-07-1832, dr. van Maria Simons SLEUTELBERG. 4. Hester KLIJNKRAAM (Betje Kleinkramer), geb. Gorinchem 17-06-1833, overl. Gorinchem 19-09-1857. 5. Gompert Salomon KLIJNKRAAM (zie IIIb). 6. Abraham Salomon KLEINKRAMER, geb. Gorinchem 23-09-1838. 7. Nathan Salomon KLEINKRAMER (Kleinkraam) (zie IIIc). 8. Abraham Salomon KLEINKRAMER (Kleinkraam), geb. Gorinchem 25-09-1843. IIIa Ruben Salomon KLEINKRAMER, geb. Amsterdam 17-03-1826, overl. Strijen 12-02-1891, tr. Strijen 11-10-1849 Sientje ZWARENSTEIN, geb. Strijen 16-05-1832, dr. van Simon ZWARENSTEIN en Kaatje HARTOG. 1. Setje KLEINKRAMER, geb. Strijen 03-03-1864, tr. Strijen 29-10-1896 Salomon KLEINKRAMER, geb. Strijen 21-09-1863, overl. Sobibor 05-03-1943, zn. van Gompert Salomon KLIJNKRAAM (zie IIIb) en Sophia ZWARENSTEIN. 2. Eleonora KLEINKRAMER, geb. Strijen 10-05-1868, overl. Auschwitz 26-02-1943, tr. Strijen 21-05-1896 Meijer KLIJNKRAMER (zie IV). IIIb Gompert Salomon KLIJNKRAAM, geb. Gorinchem 24-10-1835, overl. Strijen 13-12-1897, tr. Strijen 18-11-1859 Sophia ZWARENSTEIN, geb. Strijen 18-01-1834, overl. Rotterdam 26-02-1899, dr. van Simon ZWARENSTEIN en Kaatje HARTOG. 1. Sara KLIJNKRAMER, geb. Strijen 20-08-1861, overl. Rotterdam 14-10-1927, tr. Strijen 08-07-1881 Salomon van BRAKEL, geb. Sliedrecht 15-09-1859, overl. Rotterdam 02-10-1927, zn. van Levie van BRAKEL en Sara van TIJN. 2. Salomon KLEINKRAMER, geb. Strijen 21-09-1863, overl. Sobibor 05-03-1943, tr. Strijen 29-10-1896 Setje KLEINKRAMER, geb. Strijen 03-03-1864, dr. van Ruben Salomon KLEINKRAMER (zie IIIa) en Sientje ZWARENSTEIN. 3. Simon KLIJNKRAMER, geb. Strijen 21-03-1866, tr. Sliedrecht 05-08-1888 Betje den HARTOG, geb. Sliedrecht 27-07-1867, overl. Auschwitz 03-12-1942, dr. van Hartog den HARTOG en Sara ZWARENSTEIN (Saartje). 4. Kaatje KLEINKRAMER, geb. Strijen 20-01-1868, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. Strijen 19-08-1897 Leonard ALBERGE, geb. Middelburg 08-04-1873, overl. Sobibor 04-06-1943, zn. van David ALBERGE, schoenmaker, en Judic BRAASSEM (Braasem). 5. Meijer KLIJNKRAMER (zie IV). IIIc Nathan Salomon KLEINKRAMER (Kleinkraam), geb. Gorinchem 06-01-1840, tr. (1) Den Helder 23-05-1861 Elisabeth (Peska) (Betje Nathan) PRINS, geb. Den Helder 03-01-1837, overl. Den Helder 08-04-1875, begr. Den Helder 09-04-1875, dr. van Nathan Joseph PRINS, koopman, en Vrouwtje Gompel van der STERR (Star, Ster), tr. (2) Sommelsdijk 22-02-1877 Betje GAZAN (Elisabeth Gans), geb. Sommelsdijk 18-02-1839, overl. Apeldoorn 02-10-1934, dr. van Anthonij GAZAN en Bedje de LEEF (Betje). Uit het eerste huwelijk: 1. Engel KLEINKRAAM, geb. Den Helder 19-03-1862. 2. Frouwtje KLEINKRAMER, geb. Den Helder 24-08-1863, overl. Den Helder 05-10-1863. 3. Salomon KLEINKRAMER, geb. Den Helder 23-08-1864, loodgieter, otr. Amsterdam 29-07-1886, tr. Amsterdam 18-08-1886 Sara POTS, geb. Amsterdam 10-07-1847, dr. van Hartog Simon POTS, venter, en Betje Isaac SNIJDERS, petjesmaakster. 4. Vrouwtje KLEINKRAMER, geb. Den Helder 25-05-1866, overl. Auschwitz 14-09-1942, otr. Amsterdam 22-05-1917, tr. Amsterdam 06-06-1917 Tobias BLITZ, geb. Amsterdam 25-01-1859, Schoenkmaker, Rabbiaal opzichter, overl. Auschwitz 14-09-1942, zn. van Salomon BLITZ, venter, en Rebekka Mozes GERRITS. 83

KLIJNKRAMER 5. Saartje KLEINKRAMER, geb. Den Helder 04-03-1868, overl. Rotterdam 03-03-1928, tr. Rotterdam 24-10-1906 Joseph Nathan van ENGERS, geb. Hellevoetsluis 13-09-1850, overl. Rotterdam 30-09-1922, zn. van Nathan Jacob van ENGERS en Elizabeth de WOLF. 6. Joseph KLEINKRAMER, geb. Den Helder 22-02-1870, overl. Den Helder 10-07-1870. 7. Meijer KLEINKRAMER, geb. Den Helder 02-05-1871, magazijnbediende, overl. Sobibor 02-04-1943, otr. Amsterdam 22-04-1919, tr. Amsterdam 07-05-1919 Aaltje MENIST, geb. Amsterdam 20-10-1872, overl. Sobibor 02-04-1943, dr. van Jacob Meijer MENIST, bakkersknecht, magazijnbediende, en Sippora van GELDEREN, dienstbaar. 8. Joseph KLEINKRAMER, geb. Den Helder 11-04-1873, Steenhouwer, overl. Auschwitz 23-11-1942, tr. (1) Zaandam 01-12-1910 Esther de ROOS, geb. Vlissingen 13-04-1871, overl. Amsterdam 12-05-1927, dr. van Gabriël de ROOS, koopman, en Sara SCHAAP, otr. (2) Amsterdam 04-10-1927, tr. Amsterdam 20-10-1927 Sophia ITALIAANDER, geb. Amsterdam 02-10-1881, overl. Auschwitz 23-11-1942, dr. van Nathan Eliazer ITALIAANDER, sigarenmaker, en Sara SARLIE. 9. Sophia KLEINKRAMER, geb. Den Helder 07-11-1874, overl. Den Helder 15-12-1874. Uit het tweede huwelijk: 10. Sophia KLEINKRAMER, geb. Den Helder 27-04-1877. 11. Kaatje KLEINKRAMER, geb. Den Helder 10-07-1878, overl. Auschwitz 21-09-1942, otr. Amsterdam 31-01-1928, tr. Amsterdam 16-02-1928 Mozes KAHAN, geb. Baoesk (Koerland) Lithauen 27-06-1868, koopman, overl. Auschwitz 24-09-1942, zn. van Eisik KAHAN en Basje LEVIE. 12. Antonie KLEINKRAMER, geb. Amsterdam 13-08-1882, steenhouwer, overl. Auschwitz 23-11-1942, tr. Amsterdam 16-06-1910 Rachel ZAMTFORT, geb. Kanitop (Rusland) 08-01-1881, overl. Auschwitz 23-11-1942, dr. van Henoch ZAMTFORT en Chaje AYZIKOWA. IV Meijer KLIJNKRAMER, geb. Strijen 23-07-1870, overl. Strijen 26-12-1939, tr. Strijen 21-05-1896 Eleonora KLEINKRAMER, geb. Strijen 10-05-1868, overl. Auschwitz 26-02-1943, dr. van Ruben Salomon KLEINKRAMER (zie IIIa) en Sientje ZWARENSTEIN. 1. Sophie KLEINKRAMER, geb. Strijen 23-03-1897, overl. Auschwitz 26-02-1943. Sophie Kleinkramer was pianolerares. Zij onderwees zowel kinderen in het dorp Strijen als kinderen woonachtig op boerderijen buiten het dorp. Sophie Kleinkramer vormde samen met een violist en een cellist uit het dorp een pianotrio. Sophie Kleinkramer kleedde zich vrij modern. Zij droeg als één van de eersten in het dorp lichtgekleurde kousen. Meer informatie over de Joodse gemeenschap van Strijen staat in: Strijen in Historisch Perspectief. De Joodse gemeenschap. (1992, no. 1) Uitgave van de oudheidkundige vereniging 'Het land van Strijen.' Met een gedenkteken in Strijen worden de joodse slachtoffers uit die gemeente herdacht. Een beschrijving van dit gedenkteken is te vinden op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. 2 Sientje KLEINKRAMER, geb. Strijen 05-11-1899, overl. Rotterdam 05-11-1929 84

KLOOT, VAN DER KLOOT, VAN DER I II Samuel van der CLOOT, geb. Den Haag 08-11-1814, koopman, tr. Den Haag 08-06-1836 Hadasse DANZER, geb. Den Haag 27-04-1808, dr. van Machiel Aron Cohen DANZER en Sara Joseph HES. 1. Abraham Samuel van der CLOOT (Kloot) (zie II). 2. Rebecca van der KLOOT, geb. Den Haag 1839, overl. Den Haag 20-02-1839. Abraham Samuel van der CLOOT (Kloot), geb. Den Haag 22-07-1836, koopman, tr. 's-gravenhage 29-06-1859 Eva de KONING, geb. Amsterdam 16-11-1838, dr. van Moses Cohen de KONING, koopman, en Betje Barend BOEKBINDER. 1. Samuel van der KLOOT (zie III). III Samuel van der KLOOT, geb. Den Haag 03-09-1859, koopman, overl. Amsterdam 13-11-1942, tr. 's-gravenhage 04-05-1881 Marianne LENS, geb. Den Haag 07-03-1858, dr. van Emanuel LENS, koopman, en Veronica SPIERO. Het Israëlitisch Oude Mannen- en Vrouwenhuis Newee Sjalom is in 1841 opgericht. In 1929 verhuisden de inwoners naar een nieuw, modern gebouw aan de Neuhuyskade, waar plaats was voor ruim tachtig bewoners en voor intern personeel. In 1940 groeide het aantal verpleegden door de komst van vluchtelingen o.m. uit het gebombardeerde Rotterdam. In oktober 1942 waren er 121 verpleegden. Omdat zij niet allemaal ondergebracht konden worden in het gebouw aan de Neuhuyskade werden er dependences gehuurd in de Daendelsstraat; de Amalia van Solmsstraat, de Tweede Emmastraat en de Surinamestraat in Den Haag. Op 31 oktober 1942 werd het pand aan de Neuhuysstraat op last van de bezetter ontruimd. De bejaarden werden, na vele omzwervingen, provisorisch ondergebracht in een pand aan de Rapenburgerstraat 52 in Amsterdam, waar vroeger een bewaarschool had gezeten. Op 22 maart 1943 werden alle bejaarden en personeelsleden uit dit pand naar Westerbork afgevoerd en vervolgens op transport gesteld naar Oost-Europa. 1. Emanuel van der KLOOT (zie IV). IV Emanuel van der KLOOT, geb. Den Haag 11-08-1883, korporaal ziekenverpleger bij de KM, overl. Auschwitz 15-10-1942, tr. Amsterdam 28-08-1912 Hadassa van der SLUIS, geb. Amsterdam 15-03-1891, overl. Auschwitz 15-10-1942, dr. van Joseph van der SLUIS, handelsreiziger, en Betje van der KLOOT. 1. Samuel van der KLOOT, geb. Den Helder 03-04-1920, Apothekersassistent, overl. Auschwitz 28-02-1943. 85

KORPER (ZIE CORPER) KORPER (Zie CORPER) I Simon Meijer CORPER (Korper), geb. circa 1785, overl. Amsterdam 31-08-1831, tr. circa 1810 Rebecca Davids (Eva, Sara), geb. circa 1785. 1. David Simon CORPER (Korper) (zie IIa). 2. Jacob Simon CORPER (zie IIb). 3. Abraham Simon KORPER (zie IIc). IIa David Simon CORPER (Korper), geb. Amsterdam 14-12-1813, sjouwerman, venter, otr. Amsterdam 28-07-1836, tr. Amsterdam 10-08-1836 Elisabeth Eliazer DUITS, geb. Amsterdam 16-01-1816, dr. van Eliazer Nathan DUIJTZ (Duits) en Vrouwtje Benjamin ALEXANDERS. 1. Vrouwtje CORPER (Korper), geb. Amsterdam 06-01-1845, tr. Den Helder 15-11-1866 Nathan Salomon PEKEL, geb. Amsterdam 07-07-1839, zn. van nn en Rachel PEKEL. 2. Wolf David CORPER (Korper), geb. Den Helder 09-12-1846. 3. Levi CORPER, geb. Den Helder 22-09-1852, overl. Den Helder 18-10-1852. 4. Marianne CORPER, geb. Den Helder 26-08-1855, overl. Den Helder 31-12-1855. 5. Rebekka David CORPER, geb. Den Helder 23-08-1856, tr. Den Helder 27-12-1877 Jacob JACOBS, geb. Den Helder 30-06-1853, schipper, koopman, zn. van Simon JACOBS, schippersknecht, en Rachel Eliazer SPREEKMEESTER (Roosje), naaister. 6. Naatje CORPER, geb. Den Helder 20-05-1858, overl. Den Helder 18-08-1858. 7. Hartog CORPER, geb. Den Helder 27-09-1859, overl. Den Helder 03-11-1859. IIb Jacob Simon CORPER, geb. Amsterdam 16-02-1818, kruier, otr. Amsterdam 25-10-1847, tr. Amsterdam 03-11-1847 Marianne Izaak BREEDBAART, geb. Amsterdam 28-03-1826, werkster, ventster, dr. van Isaac Abraham BREEDBAART en Fijtje Mozes MULDER. 1. Izaak Jacob KORPER (zie IIIa). 2. Wolf Jacob CORPER (zie IIIb). IIc Abraham Simon KORPER, geb. Amsterdam 27-02-1828, schoenmaker, otr. Amsterdam 20-09-1849, tr. Amsterdam 03-10-1849 Fijtje KORPER, geb. Amsterdam 22-11-1830, dr. van Hartog Simon KORPER en Naatje Samuel ZANTE. Fijtje is met haar oom gehuwd. 1. Meijer KORPER (zie IIIc). 2. Willem Eliazer KORPER, geb. Den Helder 23-01-1863, overl. Sobibor 13-03-1943. Verbleef in De Joodse Invalide (Zie: Bijlage A). IIIa Izaak Jacob KORPER, geb. Den Helder 24-02-1857, werkman, begr. Diemen 23-03-1934, otr. Amsterdam 21-10-1880, tr. Amsterdam 10-11-1880 Naatje DUPONT, geb. Den Helder 29-04-1859, overl. Amsterdam 29-01-1919, begr. Diemen 31-01-1919, dr. van Joseph Christiaan DUPONT, sigarenmaker, werkman, en Rachel LOGGERS. 1. Marianne KORPER, geb. Den Helder 14-07-1882, overl. Sobibor 20-03-1943. 2. Jacob KORPER (zie IV). 3. Elisabeth KORPER, geb. Amsterdam 27-11-1892, overl. Auschwitz 30-09-1942, otr. Amsterdam 10-05-1921, tr. Amsterdam 26-05-1921 Asser Abraham REINDORP, geb. Amsterdam 06-05-1897, pakhuisknecht bij een kaashandel, overl. Auschwitz 30-09-1942, zn. van Hartog REINDORP, koopman, melkslijter, en Esther CROESE. 4. Lea KORPER, geb. Amsterdam 10-10-1896, overl. Auschwitz 24-09-1943, otr. Amsterdam 22-10-1918, tr. Amsterdam 06-11-1918 Salomon DOOF, geb. Amsterdam 17-01-1891, kleermaker, overl. Auschwitz 24-09-1943, zn. van Mozes DOOF, sigarenmaker, en Anna KERKMEESTER, pettenmakster. 5. Rachel KORPER, geb. Amsterdam 12-10-1899, naaister, overl. Auschwitz 02-11-1942, tr. Amsterdam circa 1935 Jacob de METZ, geb. Amsterdam 11-10-1904, overl. Midden Europa 31-03-1944. IIIb Wolf Jacob CORPER, geb. Den Helder 09-08-1865, overl. Auschwitz 22-05-1944, otr. Amsterdam 01-07-1886, tr. Amsterdam 18-08-1886 Eva STODEL, geb. Amsterdam 25-04-1868, overl. Amsterdam 07-06-1935, dr. van Benedictus STODEL, werkman, en Marianne SLAP. 1. Marianne CORPER, geb. Amsterdam 10-12-1888, Handwerker confectie, overl. Auschwitz 22-05-1944. 2. Elisabeth CORPER, geb. Amsterdam 13-02-1896, Hulp in de huishouding, overl. Auschwitz 22-05-1944. IIIc Meijer KORPER, geb. Den Helder 30-04-1859, kleermaker, schijvenschuurder, overl. Amsterdam 23-01-1943, otr. Amsterdam 25-02-1886, tr. Amsterdam 10-03-1886 Duifje ROOTVELD, geb. Amsterdam 26-12-1865, overl. Auschwitz 12-02-1943, dr. van Emanuel ROOTVELD, werkman, sjouwerman, en Hester Emanuel van der VELZEN. 1. Abraham KORPER, geb. Amsterdam 30-04-1887, overl. Auschwitz 12-02-1943 86

KORPER (Zie CORPER).IV Jacob KORPER, geb. Den Helder 07-10-1884, Hulpsorteerder, overl. Auschwitz 21-05-1943, otr. Amsterdam 13-07-1909, tr. Amsterdam 04-08-1909 Serline PACH, geb. Amsterdam 28-04-1884, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van David PACH, sjouwerman, milicien, koopman, en Golde van DUIJM. 1. Golda KORPER, geb. Amsterdam 20-04-1914, naaister, overl. Westerbork 29-11-1942. 87

LEEUWE, DE LEEUW, DE I Isaak de LEEUW, geb. circa 1785, tr. circa 1810 Maria SALOMONS, geb. circa 1785. 1. Salomon Izaak de LEEUW (zie II). II Salomon Izaak de LEEUW, geb. Haarlem 11-06-1813, 1835-vleeshouwersknecht, tr. Alkmaar 15-03-1835 Clara MANHEIM (Klara, Klaartje), geb. Alkmaar 24-12-1815, overl. Alkmaar 20-02-1855, dr. van Salomon MANHEIM en Judik DAVIDSON (Davids). 1. Mietje Salomons (Mata) de LEEUW, geb. Den Helder 07-01-1840, overl. Den Helder 25-02-1913, begr. Den Helder 27-02-1913, tr. Den Helder 24-05-1860 Moses Aron GRUNWALD (Groenwald), geb. Oldenzaal 10-04-1835, Mede firmant in een textiel groothandel, 1884/1893 koopman te Den Helder, overl. Den Helder 07-01-1916, begr. Den Helder 09-01-1916, zn. van David GRUNWALD, Koopman, onderwijzer in de hebreeuwschw taal, godsdienstleraar, rabbijn, boekbinder, en Clara Daniel COHEN (Klaartje). 2. Moses de LEEUW (zie III). III Moses de LEEUW, geb. Alkmaar 23-12-1850, koopman, tr. Den Helder 21-05-1878 Beletje van TIJN, geb. Den Helder 01-06-1853, overl. Soest 16-09-1928, dr. van Meijer Joseph van TIJN, koopman, voorlezer/koster bij de Israëlieten, en Jacomina van TIJN. 1. Meijer de LEEUW, geb. Den Helder 01-04-1879, Winkelier in gebruikte goederen, overl. Auschwitz 15-02-1945. Volgens een lijst met winkels van joodse eigenaren, opgesteld door de Amsterdamse politie in 1940, had Meijer de Leeuw een handel in tweedehands artikelen, adres: Ceintuurbaan 191 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) 88

LEEUWE, DE LEEUWE, DE I Levie Isaak de LEEUWE, geb. circa 1760, tr. circa 1785 Saartje Abrahams, geb. circa 1760. 1. Isaak Levie de LEEUWE (zie II). II Isaak Levie de LEEUWE, geb. Amsterdam 04-02-1785, pennenbereidersknecht, otr. Amsterdam 04-11-1824, tr. Amsterdam 19-01-1825 Klaartje Isaak FLESSENAAR, geb. Amsterdam 01-1795, overl. Rotterdam 10-10-1869, dr. van Isaac Meijer FLESSENAAR en Judic David ZOLINGEN. 1. Abraham Isaac de LEEUWE (zie III). 2. David Isaac de LEEUWE, geb. Amsterdam 04-10-1824. 3. Wolf Izaak de LEEUWE, geb. Amsterdam 16-09-1831, venter, tr. Rotterdam 03-11-1858 Elizabeth de LEVITA, geb. Rotterdam 06-09-1833, dr. van Jacob Daniel de LEVITA en Klaartje Salomon SANDERS. 4. Sientje Izaak de LEEUWE, geb. Amsterdam 25-12-1833, dientsbode, otr. Amsterdam 27-12-1877, tr. Amsterdam 16-01-1878 Simon Salomon van WEREN, geb. Amsterdam 28-03-1818, venter, sjouwerman, zn. van Salomon Samuel van WEREN, kruier, en Aaltje Simon OOSTENBURG. III Abraham Isaac de LEEUWE, geb. Amsterdam 02-07-1822, koopman, parapluimaker, overl. Zwolle 26-07-1893, tr. Zwolle 26-11-1857 Sara MEIJER, geb. Aalten 23-06-1823, overl. Zwolle 31-07-1890, dr. van Joseph MEIJER en Marianna Isak. 1. Izaac de LEEUWE, geb. Borculo 25-09-1846, koopman, overl. Zwolle 02-11-1899, tr. Zwolle 22-11-1866 Mariana STIBBE (Maria), geb. Zwolle 04-09-1843, overl. Zwolle 05-02-1904, dr. van Levy STIBBE, smid, en Betje KOOPMAN. 2. Joseph de LEEUWE (zie IV). 3. Helena de LEEUWE, geb. Zwolle 16-02-1853, overl. Zwolle 18-04-1861. 4. Jacques de LEEUWE, geb. Zwolle 12-06-1855, stalhoudersknecht, overl. Zwolle 09-03-1930, tr. Zwolle 13-03-1884 Naatje KEIJZER, geb. Hasselt 24-01-1861, overl. Westerbork 16-06-1943, dr. van Levi KEIJZER (Keizer), koopman, en Klaartje RUBENS. 5. Benjamin de LEEUWE, geb. Zwolle 04-01-1858, overl. Zwolle 10-12-1859. 6. Rebekka de LEEUWE, geb. Zwolle 24-02-1860, overl. Zwolle 12-06-1892, tr. Zwolle 24-12-1886 Mozes VEGT, geb. Harderwijk 01-01-1856, koopman, overl. Zwolle 24-02-1940, zn. van Hartog VECHT (Vegt) en Leena van CREVELD (Crefeld). 7. Mariane de LEEUWE, geb. Zwolle 16-12-1862, koopvrouw, overl. Zwolle 09-08-1919, tr. Zwolle 24-11-1898 Gustav Franz JOBST, geb. Aken aan de Elbe 18-05-1870, muzikant, ged. 05-06-1870, overl. Deventer 07-02-1904, zn. van August Gotlieb Wilhelm JOBST, schipper, en Dorothee Rosamunde ENGELER. 8. Louis de LEEUWE, geb. Zwolle 10-12-1864, koopman, overl. Sobibor 14-05-1943, tr. Zwolle 25-01-1887 Vrouwtje POLAK, geb. Amsterdam 1869, overl. Zwolle 25-02-1937, dr. van Hartog POLAK, sjouwerman, en Esther de HOND. 9. Heintje de LEEUWE, geb. Zwolle 16-07-1867, koopvrouw, overl. Sobibor 14-05-1943, tr. Zutphen 25-09-1896 Gabriel Hartog LIPSCHITS, geb. Zutphen 02-07-1868, lompensorteerder, overl. Zutphen 06-04-1933, zn. van Meijer LIPSCHITS, kramer, en Sara DANSER. IV Joseph de LEEUWE, geb. Zwolle 10-11-1848, koopman, overl. Zwolle 28-05-1908, tr. Meppel 07-10-1871 Roosje POLAK, geb. Meppel 02-10-1847, overl. Zwolle 04-03-1907, dr. van Levie Izaak POLAK en Jentien Abraham KAN (Jentje). 1. Levie de LEEUWE, geb. Meppel 03-06-1872, overl. Amersfoort 25-08-1940, tr. Amersfoort 19-06-1901 Aaltje ZADOKS, geb. Dwingeloo 11-05-1882, overl. Sobibor 09-04-1943, dr. van Zadok ZADOKS, koopman, en Esther DUITSCHER (Edseler), dienstmaagd. 2. Abraham de LEEUWE, geb. Zwolle 15-10-1874, overl. Zwolle 23-10-1874. 3. Abraham de LEEUWE (zie Va). 4. Jetje de LEEUWE, geb. Zwolle 05-12-1877, overl. Auschwitz 27-11-1942, tr. Zwolle 24-04-1906 Daniël ZILVERBERG, geb. Coevorden 20-05-1877, handelsreiziger, overl. Auschwitz 27-11-1942, zn. van Samuel ZILVERBERG, koopman, en Betje STOPPELMAN. 5. Jacob de LEEUWE (zie Vb). 6. Herman de LEEUWE, geb. Zwolle 1883, koopman, overl. Zwolle 15-01-1938, tr. Rijssen 31-10-1906 Sara RICARDO, geb. Amsterdam 1883, koopvrouw, dr. van Benjamin RICARDO en Hanna ZANDMAN. 7. Saartje de LEEUWE, geb. Zwolle 1889, tr. Amsterdam 24-06-1914 Johannes KLAPPE, geb. Zwolle 1885, karrenverhuurder, autosloper, overl. Zwolle 10-02-1951, zn. van Cornelis Christinus KLAPPE, Scippersknecht, karrenverhuurder, en Derkje HANSINK (Hensink). 8. Klaartje de LEEUWE, geb. Zwolle 14-05-1892, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. Amsterdam 13-12-1916 Joseph MAANDAG, geb. Amsterdam 28-05-1893, koopman, overl. Sobibor 28-05-1943, zn. van Abraham MAANDAG, koopman, werkman, en Judith COHEN. 89

LEEUWE, DE Va Abraham de LEEUWE, geb. Zwolle 1876, koopman, winkelier, overl. Zwolle 24-10-1935, tr. Zwolle 28-02-1905 Antje ZEEHANDELAAR, geb. Steenwijk 1883, dr. van Jacob ZEEHANDELAAR, koopman, en Sara COHEN. 1. Joseph de LEEUWE (zie VI). 2. Jacob de LEEUWE, geb. 30-11-1908, vertegenwoordiger, overl. Midden Europa 31-03-1944, tr. circa 1935 Sophia MARCUS, geb. circa 1910. 3. Louis de LEEUWE, geb. Zwolle 12-05-1915, onderwijzer, overl. Sobibor 09-07-1943, tr. circa 1940 Sara BROMET, geb. Arnhem 18-09-1915, overl. Sobibor 09-07-1943, dr. van Levie BROMET en Frederika KAUFMAN. Vb Jacob de LEEUWE, geb. Zwolle 10-04-1880, koopman, overl. Sobibor 11-06-1943, otr. Amsterdam 19-01-1909, tr. Amsterdam 24-02-1909 Reintje de HORST, geb. Amsterdam 11-10-1885, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van Izaäk de HORST, koopman, en Anna VLES. 1. Izaäk de LEEUWE, geb. Den Helder 01-05-1910, Etaleur, overl. Extern kommando Vaihingen 12-02-1945, tr. Amsterdam 14-09-1933 Maria Karoline Bertha de JONG, geb. Holzhausen 16-09-1908, overl. Rotterdam 15-04-2002, dr. van Hoeke de JONG en Maria Cornelia Christina KRAAN. 2. Louis de LEEUWE, geb. Den Helder 13-12-1911, magazijnbediende, koopman, overl. Sobibor 02-07-1943, otr. Amsterdam 22-03-1932, tr. Amsterdam 06-04-1932 Gretha DREESE, geb. Amsterdam 20-04-1914, overl. Sobibor 11-06-1943, dr. van Isaac DREESE, diamantversteller, en Esther van AMERONGEN. 3. Herman de LEEUWE, geb. Amsterdam 24-03-1926, overl. Auschwitz 30-09-1942. VI Joseph de LEEUWE, geb. Zwolle 28-01-1906, overl. Benthen 13-02-1943, tr. Zwolle circa 1938 Dina VETERMAN, geb. Zwolle 18-08-1912, overl. Auschwitz 19-10-1942, dr. van Henri VETERMAN en Sara LEGER. 1. Abraham de LEEUWE, geb. Zwolle 22-09-1939, overl. Auschwitz 19-10-1942. Jacob de Leeuwe 1880-1943 (Vb) Louis de Leeuwe 1911-1943 (Vb 2) 90

LOCHER LOCHER I Moses Hartog LOCHER, geb. circa 1785, overl. voor 1847, tr. circa 1810 Sara JACOB, geb. circa 1785. 1. Hartog Mozes LOCHER (zie II). II Hartog Mozes LOCHER, geb. Amsterdam 01-07-1813, sjouwer, koopman, otr. Amsterdam 09-12-1847, tr. Amsterdam 22-12-1847 Alida Israël VENETIANER, geb. Amsterdam 21-02-1815, dr. van Israël Mozes VENETIANER, kruijer, en Betje BAREND. 1. Mozes LOCHER (zie III). III Mozes LOCHER, geb. Amsterdam 12-05-1851, sjouwerman, overl. Amsterdam 19-02-1903, otr. Amsterdam 18-11-1875, tr. Amsterdam 01-12-1875 Dina van DUIJN, geb. Amsterdam 18-03-1849, dr. van Mozes Abraham van DUIJM, venter, en Saartje VRAGTDOENER. 1. Hartog LOCHER (zie IVa). 2. Saartje LOCHER, geb. Amsterdam 04-11-1880, overl. Sobibor 02-04-1943, otr. Amsterdam 13-11-1902, tr. Amsterdam 26-11-1902 Philip MATTEMAN, geb. Amsterdam 12-03-1877, diamantbewerker, overl. Sobibor 02-04-1943, zn. van Salomon MATTEMAN, koopman, en Duifje MAIJKELS, koopvrouw. 3. Israël LOCHER, geb. Amsterdam 23-11-1882, koopman, otr. Amsterdam 11-10-1906, tr. Amsterdam 24-10-1906 Maria Thersia van den HEUVEL, geb. Amsterdam 14-06-1885, dr. van Frederik Karel van den HEUVEL, werktuigmaker, ketelmaker, en Andrea Jacoba VERHORST. 4. Abraham LOCHER (zie IVb). 5. Levie LOCHER (zie IVc). 6. Esther LOCHER, geb. Amsterdam 24-10-1889, overl. Sobibor 04-06-1943, otr. Amsterdam 29-10-1907, tr. Amsterdam 21-11-1907 Abraham VAS DIAS, geb. Amsterdam 04-05-1888, briljantversteller, overl. Sobibor 04-06-1943, zn. van David VAS DIAS, diamantslijper, en Roosje KOK. IVa Hartog LOCHER, geb. Amsterdam 13-07-1876, vishandelaar, overl. Sobibor 16-07-1943, otr. (1) Amsterdam 10-05-1899, tr. Amsterdam 31-05-1899 Lea VISCHSCHOONMAKER, geb. Amsterdam 26-05-1880, overl. Amsterdam 12-04-1927, dr. van Simon VISCHSCHOONMAKER, sjouwerman,venter, en Saartje STOODEL, werkster, otr. (2) Amsterdam 13-09-1927, tr. Amsterdam 29-09-1927 Branca ROOZELAAR, geb. Amsterdam 13-07-1881, overl. Sobibor 16-07-1943, dr. van Mozes ROOZELAAR, sigarenmaker, en Anna van DUIJN, naaister. Uit het eerste huwelijk: 1. Mozes LOCHER (zie V). IVb Abraham LOCHER, geb. Amsterdam 14-11-1884, werkman, visknecht, overl. Sobibor 28-05-1943, otr. Amsterdam 19-01-1905, tr. Amsterdam 08-02-1905 Mietje ZEGERIUS, geb. Amsterdam 24-11-1886, overl. Sobibor 28-05-1943, dr. van Levie ZEGERIUS, pakhuisknecht, werkman, en Judik de KORTE. 1. Mozes LOCHER, geb. Amsterdam 13-02-1905, venter met vis, otr. Amsterdam 04-11-1924, tr. Amsterdam 19-11-1924 Clara HAMERSLAG, geb. Amsterdam 30-08-1906, dr. van Karel HAMERSLAG, poeliersknecht, sjouwerman, en Esther GODSCHALK. IVc Levie LOCHER, geb. Amsterdam 13-01-1887, Visventer, overl. Sobibor 23-07-1943, otr. Amsterdam 24-08-1905, tr. Amsterdam 06-09-1905 Rachel PLAS, geb. Amsterdam 27-08-1887, overl. Sobibor 23-07-1943, dr. van Jacob PLAS, diamantwerker, en Judith van KAM. 1. Aäron LOCHER, geb. Den Helder 28-11-1921, overl. Sobibor 09-07-1943. V Mozes LOCHER, geb. Amsterdam 14-07-1899, marktkoopman en venter, overl. Auschwitz 31-03-1943, otr. Amsterdam 11-07-1922, tr. Amsterdam 26-07-1922 Sara WATERMAN, geb. Amsterdam 04-05-1906, overl. Auschwitz 07-09-1942, dr. van Hartog WATERMAN, werkman, en Bertha PLAS. 1. Hartog LOCHER, geb. Amsterdam 27-11-1922, overl. Auschwitz 30-09-1942. 2. Abraham LOCHER, geb. Amsterdam 21-11-1923, overl. Extern kommando Fürstengrube 31-03-1943. Levie Locher 1887-1943 (IVc) 91

LOONSTEIN LOONSTEIN I II Nathan Moses LOONSTEIN, geb. circa 1765, overl. Amsterdam 07-03-1825, tr. circa 1790 Adelja Levie ALEXANDERSON, geb. circa 1765, overl. Amsterdam 13-10-1822. 1. Jacob Natan LOONSTEIN (zie II). Jacob Natan LOONSTEIN, 1826-1862-beestensnijder, ged. Amsterdam 16-06-1791, otr. Amsterdam 03-08-1826, tr. Amsterdam 16-08-1826 Maria Emanuel TAT, geb. Amsterdam 1799, dr. van Emanuel Joseph TAT en Judic Moses COHEN. 1. Mozes LOONSTEIN (zie III). III Mozes LOONSTEIN, geb. Amsterdam 14-02-1832, bontwerker, overl. Den Helder 07-07-1863, tr. Den Helder 05-09-1862 Leentje Meijers (Helena) (Lea dv. Me'ir) SCHRIJVER, geb. Den Helder 02-03-1840, winkelierster in manufacturen, overl. Den Helder 20-08-1915, begr. Den Helder 22-08-1915, dr. van Meijer Abraham SCHRIJVER, 1840/1871-slachter/vleeshouwer, 1878-koopman, 1890/1893-z.b. te Den Helder, en Sara Davids van EMBDEN, naaister. 1. Marianne LOONSTEIN, geb. Den Helder 04-09-1863, overl. Sobibor 30-04-1943, tr. Den Helder 15-10-1890 Izaäk Leendert GROEN, geb. Den Helder 28-10-1854, winkelier, overl. Zaandam 06-06-1914, zn. van Leendert Izaak GROEN, koopman, en Catharina MULLER. 92

MANHEIM, IZAK MANHEIM, IZAK I Izak Salomon MANHEIM, geb. circa 1780, tr. circa 1805 Kaatje Josephus HENDELS, geb. circa 1780. 1. Jozef Izaak MANHEIM (zie II). 2. Salomon Izaac MANHEIM, geb. Alkmaar 02-02-1811, koopman, overl. Gouda 31-10-1897, otr. Amsterdam 21-05-1841, tr. Amsterdam 09-06-1841 Cristina Raphael van BEEVER (Chrisje van Bever), geb. Amsterdam 23-09-1817, overl. Gouda 17-03-1889, dr. van Raphael Salomon van BEEVER, drogist, en Beletje Salomon TAK. 3. Mozes Izaak MANHEIM, geb. Alkmaar 29-12-1817, otr. (1) Amsterdam 22-02-1844, tr. Amsterdam 07-03-1844 Debora Josua MOSSEL, geb. Amsterdam 17-06-1822, overl. Alkmaar 02-09-1872, dr. van Josua Wolf MOSSEL, koopman, en Sibilla de HART (Sophia), koopvrouw, winkelierster, tr. (2) Alkmaar 16-11-1873 Saartje de JONGH, geb. Alkmaar 02-02-1821, dr. van Isaak Abraham de JONGH, koopman, en Schoontje Elias BENJAMINS. II Jozef Izaak (Sjeine) MANHEIM, geb. Alkmaar 30-05-1806, koopman, tr. Alkmaar 23-10-1831 Schoontje Raphael van BEEVER (Bever), geb. Amsterdam 1808, overl. Alkmaar 30-10-1861, dr. van Raphael Salomon van BEEVER, drogist, en Beletje Salomon TAK. 1. Marjane (Marianna) (Miriam dv. Joseef) MANHEIM, geb. Alkmaar 26-11-1843, overl. Gouda 02-04-1916, begr. Den Helder 04-04-1916, tr. Alkmaar 30-05-1869 David Meijer SCHRIJVER, geb. Den Helder 06-11-1841, slager, overl. Den Helder 28-01-1910, begr. Den Helder 30-01-1910, zn. van Meijer Abraham SCHRIJVER, 1840/1871-slachter/vleeshouwer, 1878-koopman, 1890/1893-z.b. te Den Helder, en Sara Davids van EMBDEN, naaister. 2. Salomon Joseph MANHEIM (zie III). III Salomon Joseph MANHEIM, geb. Alkmaar 18-04-1848, kramer, musicus, overl. 22-04-1918, tr. 's-gravenhage 01-05-1877 Roosje Sara WINKEL, geb. Den Haag 13-09-1852, overl. Den Haag 22-04-1906, dr. van Salomon Samuel WINKEL, winkelier, en Hanna de JONG, korfsvrouw (ngtl). 1. Anna MANHEIM, geb. Den Helder 04-07-1878, overl. Den Helder 18-10-1880. 2. Joseph MANHEIM (zie IV). 3. Betsy MANHEIM, geb. Den Helder 22-11-1881, winkeljuffrouw, overl. Auschwitz 26-02-1943. 4. David Salomon MANHEIM, geb. Den Haag 23-11-1885, reiziger, overl. Auschwitz 13-08-1942, tr. Weesp 04-09-1913 Sophia Sara NINK, geb. Arnhem 04-09-1889, dr. van Marcus NINK en Henriette van GELDER. 5. Jeanette MANHEIM, geb. Den Haag 21-02-1888, overl. Deventer 28-08-1941, tr. Rotterdam 04-10-1933 Barthold Gerard SCHOLTEN, geb. Voorst 30-06-1877, overl. Utrecht 25-11-1958, zn. van Gerhard Jan SCHOLTEN, landbouwer, en Wilhelmina Berendina BRINK. IV Joseph MANHEIM, geb. Den Helder 07-03-1880, Vertegenwoordiger, reiziger, overl. Auschwitz 06-03-1944, tr. Roermond 21-07-1915 Rosalie VOS, geb. Roermond 16-11-1888, overl. Auschwitz 06-03-1944, dr. van Marcus VOS en Sibilla EGGER. Rosalie Vos wordt herdacht op een gedenkteken in Roermond. Een beschrijving van dit gedenkteken is te vinden op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. 1. Sybilla MANHEIM (Bella), geb. Den Haag 03-01-1917, overl. Auschwitz 29-01-1945, tr. Den Haag 28-07-1942 Leo GOUDSMIT, geb. circa 1915. 93

94

95

MANHEIM, SALOMON MANHEIM, SALOMON I Salomon EMANUEL, geb. circa 1740, tr. corca 1765 Vrouwtje EMANUEL, geb. circa 1740. 1. Simon Salomon MANHEIM (Simon Salomons) (zie II). II Simon Salomon MANHEIM (Simon Salomons), geb. Amsterdam 1771, koopman, overl. Alkmaar 03-01-1838, tr. (1) Alkmaar 26-03-1789 Mietje Jochem de VRIES (Mietje Jochems), geb. 1767, overl. Den Helder 10-10-1811, tr. (2) Muiden 26-04-1812 Jannetje Abrahams (Jente) van GELDER (Johanna, Jentje), geb. 1786, overl. Utrecht 16-12-1842, dr. van Abraham Isaac van GELDER en Debora NATHAN. Uit het eerste huwelijk: 1. Jochem Simon MANHEIM (zie IIIa). Uit het tweede huwelijk: 2. Izak MANHEIM (zie IIIb). 3. Elisabeth MANHEIM, geb. Alkmaar 08-01-1817, overl. Rotterdam 01-02-1888, tr. Den Helder 10-01-1850 Salomon Levij BERLIJN, geb. Amsterdam 08-04-1823, onderwijzer, zn. van Levie Simon BERLIJN, schoenlapper, en Miesje Salomon KRUIJER (Naatje Salomon), bleekster. 4. Eva (Hewa) MANHEIM, geb. Alkmaar 08-03-1819, overl. Den Helder 22-02-1895, begr. Den Helder 24-02-1895, tr. Den Helder 21-09-1843 Leon Jacob BEEK (Lion), geb. Den Helder 16-09-1818, kleermaker, overl. Den Helder 24-11-1886, begr. Den Helder 26-11-1886, zn. van Jacob Philip BEEK, winkelier, koopman, debiteur loterijbriefjes, en Retje Levy KOK (Cok, Kock). 5. Lena MANHEIM (Leentje), geb. Alkmaar 17-03-1821, dienstbaar, winkelierster, tr. (1) Den Helder 06-02-1851 Benjamin de JONG, geb. Texel 11-04-1823, overl. Texel 14-11-1865, zn. van Abraham Benedictus de JONGH (Jong), koopman, en Duifje JACOBS, tr. (2) Texel 26-08-1869 Lazard LEVIJ, geb. Habsheim (Fr) 02-05-1817, koopman, zn. van Abraham LEVIJ en Cijrille BRUNSWIG. IIIa Jochem Simon MANHEIM, geb. Alkmaar 02-11-1789, koopman, overl. Den Helder 02-11-1854, tr. Den Helder 16-04-1815 Rachel Meijer (Rechele) COHEN FRANCO (Roosje Meijer Cohen), geb. Amersfoort 08-09-1793, overl. Den Helder 18-05-1861, dr. van Meijer Mozes COHEN en Aaltje LEVIJ. 1. Meijer Jochem MANHEIM (zie IVa). 2. Simon Jochem MANHEIM (zie IVb). IIIb Izak MANHEIM, geb. Den Helder 21-04-1813, tr. Utrecht 28-11-1838 Klaartje SCHUITEVOERDER (Schuiterverder), geb. Amsterdam 20-04-1810, dr. van Simon Hijman SCHUITEVOERDER en Leentje JONAS (Leentje Joris), inlandse kraamster. 1. Abraham MANHEIM, geb. Den Helder 04-06-1841, tr. Breda 02-12-1880 Jennij BERLIJN, geb. Middelharnis 29-10-1850, dr. van Salomon Levij BERLIJN, onderwijzer, en Elisabeth MANHEIM. 2. Leentje MANHEIM, geb. Utrecht 25-08-1842, overl. Utrecht 30-11-1842. 3. Jannetje MANHEIM, geb. Utrecht 16-12-1843, overl. Utrecht 12-01-1849. IVa Meijer Jochem (Avraham Me'ir) MANHEIM, geb. Den Helder 04-02-1821, 1855-koopman, smit, overl. Den Helder 08-04-1882, begr. Den Helder 10-04-1882, tr. Nijmegen 20-11-1855 Sophia (Sprint) JACOBSON, geb. Nijmegen 04-08-1826, overl. Den Helder 26-02-1899, begr. Den Helder 28-02-1899, dr. van Jacques JACOBSON en Henriette Louise van ZANTEN. 1. Roosje MANHEIM, geb. Den Helder 27-08-1858, overl. voor 1923, tr. Den Helder 24-02-1885 Levie Abraham van GELDER, geb. Den Helder 22-08-1852, vleeshouwer, overl. Nieuwer Amstel 19-01-1901, zn. van Abraham Levie van GELDER, vleeshouwer, en Beelo PRINS. 2. Heintje MANHEIM, geb. Den Helder 20-07-1863, overl. Den Helder 23-07-1863. 3. Salomon Meijer MANHEIM (zie Va). IVb Simon Jochem (Simachah) MANHEIM, geb. Den Helder 17-12-1822, schoenmaker, muzikant, overl. Den Helder 29-07-1892, begr. Den Helder 01-08-1892, tr. Den Helder 05-08-1842 Rebecca (Rivka) de JONG (Betje de Jong), geb. Texel 01-03-1818, overl. Den Helder 01-10-1889, begr. Den Helder 03-10-1889, dr. van Abraham Benedictus de JONGH (Jong), koopman, en Duifje JACOBS. 1. Mietje MANHEIM, geb. Den Helder 02-01-1845, overl. Amsterdam 20-10-1913, tr. Den Helder 05-03-1878 Jacob David GLASER (Glazer), geb. Den Helder 01-09-1855, vishandelaar, 1915-boekhouder, overl. Amsterdam 21-03-1919, zn. van David Abraham GLAZER (Glaser), koopman, en Mietje Jacobs KANNEWASSER (Rachel Judik). 2. Duifje (Chaya dv. Simcha) MANHEIM, geb. Den Helder 10-11-1847, overl. Den Helder 15-02-1874, begr. Den Helder 17-02-1874. 96

MANHEIM, SALOMON 3. Roosje (Reitzel) MANHEIM, geb. Den Helder 24-05-1850, overl. Amsterdam 28-03-1929, begr. Amsterdam 31-03-1929, tr. Den Helder 15-08-1877 Meijer Leon BEEK (Levi), geb. Den Helder 31-03-1851, koopman in meubelen, overl. Den Helder 08-11-1913, begr. Den Helder 10-11-1913, zn. van Leon Jacob BEEK (Lion), kleermaker, en Eva MANHEIM. 4. Jochem MANHEIM, geb. Den Helder 18-08-1852, winkelier, otr. Amsterdam 29-07-1897, tr. Amsterdam 18-08-1897 Heintje SNUIJF, geb. Amsterdam 12-10-1851, dr. van Simon Jeremias SNUIJF, koopman, en Saartje Nathan ELIAS. 5. Abraham MANHEIM (zie Vb). Va Salomo Meijer MANHEIM, geb. Den Helder 28-05-1865, 1893-koopman, 1902-winkelier te Den Helder, Debitant staatsloterij, overl. Auschwitz 26-03-1944, tr. Den Helder 14-06-1893 Sara Izaaks (Sara dv. Yitschak) GRUNWALD, geb. Den Helder 08-03-1869, overl. Amsterdam 24-11-1941, begr. Den Helder 26-11-1941, dr. van Isak GRUNWALD, Koopman, en Leentje Meijers SCHRIJVER (Helena), winkelierster in manufacturen. 1. Meijer MANHEIM (zie VIa). 2. Roosje MANHEIM, geb. Den Helder 30-07-1896, overl. Sobibor 26-03-1943, tr. Den Helder 04-03-1924 Joël Abraham COHEN, geb. Oldenzaal 31-01-1893, Bleker, overl. Sobibor (Polen) 26-03-1943, zn. van Abraham Joël COHEN, slager, en Femia ELZAS. Roosje Manheim wordt herdacht op een gedenkteken in Oldenzaal. Een beschrijving van dit gedenkteken is te vinden op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. 3. Isaac MANHEIM (zie VIb). Vb Abraham MANHEIM, geb. Den Helder 14-11-1854, zaakwaarnemer, overl. Watergraafsmeer 14-07-1915, begr. Den Helder 16-07-1915, tr. Nieuwer-Amstel 08-01-1891 Kaatje van DAM, geb. Groningen 04-03-1863, overl. Auschwitz 05-02-1943. 1. Raphaël MANHEIM, geb. Den Helder 02-05-1892, koopman, overl. Sobibor 13-03-1943, otr. (1) Amsterdam 01-08-1922, tr. Amsterdam 30-08-1922, sch. Amsterdam 18-04-1931 Hinderdina Frouwtje van ESSO, geb. Kloosterveen, Smilde 10-05-1896, dr. van Levie van ESSO en Mietje HART, tr. (2) Zandvoort 04-08-1931 Johanna CITROEN, geb. Amsterdam 04-08-1911, overl. Sobibor 13-03-1943, dr. van Maurits CITROEN, handelsreiziger, en Elisabeth STOKVIS. 2. Simon MANHEIM, geb. Den Helder 14-07-1893. VIa Meijer (Me'ir zv. Shlomo ha-levi) MANHEIM, geb. Den Helder 14-07-1894, winkelier, overl. Alkmaar 25-01-1945, begr. Den Helder 27-01-1945, tr. Haarlem 11-12-1923 Roosje PRINS, geb. Haarlem 24-04-1898, dr. van Izaak Levie PRINS, koopman, en Rosalie PRINS. 1. Salomo MANHEIM, geb. Den Helder 28-11-1924. VIb Isaac MANHEIM, geb. Den Helder 24-09-1900, 1931-arts, overl. Amsterdam 31-07-1967, otr. Amsterdam 12-05-1931, tr. Amsterdam 04-06-1931 Bertha Louisa SEYFFERS, geb. 's-hertogenbosch 18-10-1905, overl. Auschwitz 11-02-1944, dr. van Marcus Salomon SEIJFFERS en Hermina Levie HAKKERT. 1. Sally MANHEIM, geb. Amsterdam 12-02-1933, overl. Auschwitz 11-02-1944. Roosje Manheim 1896-1943 en Joël Cohen 1893-1943 (Va 2) 97

MEIJER MEIJER I II Hendrik MEIJER, geb. Den Helder 03-10-1839, smid, overl. Den Helder 28-08-1900, tr. Den Helder 15-05-1863 Marijtje SINJEWEL, geb. Den Helder 21-10-1841, overl. Den Helder 16-03-1898. 1. Jan MEIJER (zie II). Jan MEIJER, geb. Den Helder 13-11-1865, stoker, werkman, tr. Den Helder 03-01-1889 Jantje MOLENAAR, geb. Terschelling 31-03-1864, dr. van Willem Gerrits MOLENAAR en Jantje Pieters BRANDENBURG. 1. Willem MEIJER, geb. Den Helder 06-01-1906, overl. Auschwitz 15-11-1942, tr. Delft 18-03-1931 Geertruida SACK, geb. Veen 07-01-1911, dr. Van Huibert SACK en Aagje de JOODE. 98

99

OUDKERK OUDKERK I Herman OUDKERK, geb. circa 1740. Kind: 1. Gerrit OUDKERK (zie II). II Gerrit OUDKERK, geb. 1768, overl. Schagen 29-03-1831, tr. circa 1800 Hester Levie HILLESOM (Hester Levij, Esther Hillesum), geb. circa 1775. 1. Kaatje OUDKERK, geb. Schagen 27-08-1804, tr. Schagen 05-12-1822 Emanuel SLOOG, geb. Amsterdam 02-03-1802, koopman, zn. van Izaak Emanuel SLOOG en Leentje LEVIJ (Reintje). 2. Levie OUDKERK, geb. Schagen 11-1808, slagter, tr. Schagen 21-11-1833 Clara van GELDEREN, geb. Maassluis 01-01-1807, dr. van Philip Levie van GELDEREN, koopman, en Rebecca JACOBS. 3. Leentje OUDKERK (Lea), geb. Amsterdam 08-03-1812, tr. Schagen 27-10-1836 Isaac PIMENTEL, geb. Amsterdam 20-08-1807, koopman, winkelier, overl. Schagen 13-05-1856, zn. van Joseph Henriquez PIMENTEL en Mirjam De MANUEL ESPINOSA. 4. Hijman OUDKERK (Heiman, Heijman, Herman) (zie III). III Hijman (Chaim zv. Elyakoem) OUDKERK (Heiman, Heijman, Herman), geb. Amsterdam 28-07-1815, koopman, overl. Den Helder 26-02-1873, begr. Den Helder 28-02-1873, tr. Schagen 21-06-1840 Elsje Meijer (Tirza) van KREVELT (Creveld, Kreeveld), geb. Hoorn 12-01-1819, overl. Den Helder 18-09-1898, begr. Den Helder 20-09-1898, dr. van Meijer Abraham van KREVELT en Vrouwtje Benjamin La BALANCE (Labalance). 1. Hester OUDKERK, geb. Schagen 10-03-1841, overl. Schagen 11-01-1842. 2. Vrouwtje (Fradke (Fradsche) dv. Chaim) OUDKERK, geb. Schagen 03-12-1842, overl. Den Helder 28-05-1923, begr. Den Helder 29-05-1923. 3. Gerrit OUDKERK (zie IVa). 4. Meijer OUDKERK (zie IVb). 5. Levie OUDKERK (zie IVc). 6. Benjamin OUDKERK (zie IVd). 7. Emanuel OUDKERK (zie IVe). 8. Esther OUDKERK (Ester), geb. Den Helder 18-10-1856, overl. Den Helder 10-02-1931, begr. Den Helder 12-02-1931, tr. Den Helder 13-06-1877 Gerrit van PRAAG, geb. Amsterdam 22-05-1853, koopman, overl. Den Helder 14-11-1938, begr. Den Helder 16-11-1938, zn. van Meijer Marcus van PRAAG, kruijer, koopman, en Dina BROEKMAN (Broekmaat), werkster. IVa Gerrit OUDKERK, geb. Schagen 17-08-1844, slachter, vleeshouwer, tr. (1) Wijk bij Duurstede 25-08-1869 Henrietta JACOBSON, geb. Wijk bij Duurstede 18-04-1843, overl. Amsterdam 27-04-1887, dr. van Jacob JACOBSON (Jacobsen) en Helena van den BORG (van den Borch), otr. (2) Amsterdam 04-08-1887, tr. Amsterdam 17-08-1887 Eva MACHIELSE, geb. Leiden 22-10-1841, overl. Amsterdam 10-05-1890, dr. van Samuel Abraham MAGIELSE (Machielse) en Jette Aron SALOMONS (Henrïette), tr. (3) Weesp 02-09-1890 Louisa LENSON, geb. Schagen 14-02-1849, dr. van Salomon LENSON, koopman, en Saartje LOUIS. Uit het eerste huwelijk: 1. Hijman OUDKERK (zie Va). 2. Jacob OUDKERK, geb. Den Helder 29-02-1872. 3. Meijer Gerrit OUDKERK (zie Vb). 4. Samuel OUDKERK, geb. Den Helder 28-12-1874. 5. Isaäc OUDKERK (zie Vc). 6. Leendert OUDKERK (zie Vd). IVb Meijer OUDKERK, geb. Schagen 28-10-1846, kleermaker, tr. (1) Den Helder 29-06-1871 Grietje (Gitele) TRIJBETZ, geb. Alkmaar 18-09-1850, overl. Den Helder 15-08-1872, begr. Den Helder 16-08-1872, dr. van Levie TRIJBETZ (Strijbetz), koffiehuisbediende, en Dina TROMPETTER (Dientje), tr. (2) Den Helder 03-07-1873 Maria COHENNO, geb. Amsterdam 24-06-1844, dr. van Jochem Hartog COHENNO, koopman, en Jette FRANK, dienstbaar. Uit het eerste huwelijk: 1. Levenloos OUDKERK, geb. Den Helder 15-08-1872, overl. Den Helder 15-08-1872. Moeder ovrl. tijdens miskraam. Uit het tweede huwelijk: 2. Heiman OUDKERK, geb. Den Helder 13-05-1874, overl. Den Helder 15-06-1874. 3. Jochem OUDKERK, geb. Den Helder 03-06-1875, overl. Den Helder 28-06-1875. 4. Elsje OUDKERK, geb. Den Helder 20-08-1876, overl. Den Helder 26-08-1876. 5. Henriette OUDKERK, geb. Den Helder 02-08-1877, overl. Auschwitz 14-09-1942, tr. Zaandam 28-02-1918 Abraham APPELBOOM, geb. Amsterdam 24-07-1869, diamantversteller, overl. Auschwitz 14-09-1942, zn. van Levie Levie APPELBOOM, werkman, en Machtel de BEER. 6. Hijman OUDKERK (zie Ve). 100

OUDKERK IVc Levie OUDKERK, geb. Schagen 17-02-1849, tr. Rotterdam 30-08-1876 Hester MEIBOOM, geb. Nieuwenhoorn 14-11-1852, dr. van Levie MEIBOOM en Clara van VOLLENHOVE (Klaartje). 1. Ludovicus OUDKERK, geb. Antwerpen 23-11-1878, boekhouder bij de douane, koopman, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. Den Helder 11-02-1903 Elsje OUDKERK, geb. Den Helder 07-10-1880, overl. Sobibor 04-06-1943, dr. van Benjamin OUDKERK (zie IVd) en Klaartje van TIJN. IVd Benjamin (Baruch) OUDKERK, geb. Den Helder 16-04-1851, koopman, overl. Den Helder 08-03-1923, begr. Den Helder 11-03-1923, tr. (1) Den Helder 12-11-1879 Klaartje van TIJN, geb. Den Helder 18-10-1854, overl. Den Helder 18-09-1898, begr. Den Helder 20-09-1898, dr. van Meijer Joseph van TIJN, koopman, voorlezer/koster bij de Israëlieten, en Jacomina van TIJN, tr. (2) Zaandam 06-02-1900 Golda (Gella) van TIJN, geb. Den Helder 21-12-1856, overl. Auschwitz 12-02-1943, dr. van Meijer Joseph van TIJN, koopman, voorlezer/koster bij de Israëlieten, en Jacomina van TIJN. Uit het eerste huwelijk: 1. Elsje OUDKERK, geb. Den Helder 07-10-1880, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. Den Helder 11-02-1903 Ludovicus OUDKERK, geb. Antwerpen 23-11-1878, boekhouder bij de douane, koopman, overl. Sobibor 04-06-1943, zn. van Levie OUDKERK (zie IVc) en Hester MEIBOOM. 2. Jacomina OUDKERK (Outkerk), geb. Den Helder 07-11-1881, manufacturier, overl. Sobibor 05-03-1943, tr. Den Helder 11-02-1913 Aron Salomon KANNEWASSER, geb. Den Helder 07-09-1874, manufacturier, overl. Sobibor 05-03-1943, zn. van Salomon Aron KANNEWASSER, koopman, en Jansje Leon BEEK. 3. Hijman OUDKERK (Herman), geb. Den Helder 27-11-1882, overl. Den Helder 15-05-1884. 4. Meijer OUDKERK, geb. Den Helder 11-06-1884, Koopman, overl. Bergen-Belsen 18-02-1945, tr. Den Helder 19-07-1910 Fijtje ELTE, geb. Den Helder 23-06-1885, overl. Tröbitz 09-05-1945, dr. van Heijman Levie ELTE (Hopman, Hijman), broodbakker, en Saartje Salomon BEEK. 5. Mietje OUDKERK, geb. Den Helder 22-09-1885, overl. Sobibor 02-07-1943, tr. Den Helder 19-05-1908 David van PRAAG, geb. Zaandam 20-08-1881, Slager, overl. Sobibor 02-07-1943, zn. van Zacharias van PRAAG, vleeshouwer, en Schoonje GELEERD. Uit het politiearchief blijkt dat ze vookomen op een lijst met winkels van joodse eigenaren. In 1940, had dit gezin een slagerswinkel, adres: Prinsenstraat 19 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) 6. Hijman OUDKERK, geb. Den Helder 20-10-1886, tr. Den Helder 25-03-1919 Debora ELTE, geb. Den Helder 30-07-1887, dr. van Heijman Levie ELTE (Hopman, Hijman), broodbakker, en Saartje Salomon BEEK. 7. Belo OUDKERK, geb. Den Helder 06-12-1887, tr. Den Helder 25-03-1919 Levie ELTE, geb. Den Helder 08-04-1890, banketbakker, zn. van Heijman Levie ELTE (Hopman, Hijman), broodbakker, en Saartje Salomon BEEK. IVe Emanuel (Menachem), OUDKERK, geb. Den Helder 28-06-1853, koopman, overl. Amsterdam 07-01-1921, begr. Den Helder 09-01-1921, tr. Den Helder 15-05-1877 Jegeva (Jecht) SLOOG, geb. Schagen 25-05-1850, overl. Den Helder 07-05-1930, begr. Den Helder 09-05-1930, dr. van Izaak SLOOG, koopman, winkelier, en Mietje Davids BROUWER. 1. Heiman OUDKERK (zie Vf). 2. Izaäk OUDKERK, geb. Den Helder 12-11-1878, overl. Auschwitz 22-10-1943, tr. (1) Zaandam 29-07-1909 Aaltje NIJSTAT, geb. Zwolle 15-01-1874, overl. Amsterdam 10-06-1929, dr. van Joel NIJSTAT, koopman, en Rika DAVIDSON, tr. (2) circa 1930 Margaretha HAAS, geb. Kirchlinde 14-12-1905, overl. Auschwitz 22-10-1943. 3. Mietje Emanuel OUDKERK, geb. Den Helder 05-12-1879, overl. Auschwitz 05-02-1943, tr. Den Helder 28-08-1907 Leon Salomon BEEK, geb. Den Helder 01-11-1872, landbouwer veehouder, overl. Den Helder 05-07-1932, begr. Den Helder 04-07-1935, zn. van Willem Salomon Jacob BEEK, slagter, en Lea RIJNVELD. 4. Gerrit OUDKERK, geb. Den Helder 14-01-1882, overl. Den Helder 22-03-1884. 5. Elsje OUDKERK, geb. Den Helder 20-03-1883, overl. Sobibor 23-04-1943, tr. Den Helder 19-04-1910 Hijman van PRAAG, geb. Den Helder 05-10-1884, koopman, overl. Sobibor 23-04-1943, zn. van Gerrit van PRAAG, koopman, en Esther OUDKERK (Ester). 6. Eva OUDKERK, geb. Den Helder 27-06-1884, winkelierster, overl. Sobibor 13-03-1943. 7. David OUDKERK, geb. Den Helder 02-09-1885, overl. Den Helder 01-10-1885. 8. Vrouwtje OUDKERK, geb. Den Helder 02-09-1885, overl. Sobibor 13-03-1943. 9. Jetje (Jetele) OUDKERK, geb. Den Helder 03-09-1887, overl. Den Helder 25-09-1894, begr. Den Helder 27-09-1894. 10. David OUDKERK (zie Vg). 11. Meijer OUDKERK, geb. Den Helder 08-02-1890, overl. 17-09-1893, begr. Den Helder 19-09-1893. 12. Reintje OUDKERK, geb. Den Helder 21-06-1891, overl. Sobibor 13-03-1943. Va Hijman OUDKERK, geb. Den Helder 16-07-1870, overl. Sobibor 13-03-1943, tr. Arnhem 13-02-1895 Rosette FRANKEN, geb. Arnhem 06-06-1871, overl. Amsterdam 22-07-1940, dr. van Mauritz FRANKEN, slager, en Elisabeth COHEN. 1. Gerrit OUDKERK (zie VI). 101

OUDKERK Vb Meijer Gerrit OUDKERK, geb. Den Helder 29-07-1873, manufacturier, overl. Amsterdam 1935, tr. Den Helder 18-10-1899 Dina van PRAAG, geb. Den Helder 16-03-1878, overl. Sobibor 07-05-1943, dr. van Gerrit van PRAAG, koopman, en Esther OUDKERK (Ester). 1. Esther OUDKERK, geb. Amsterdam 03-03-1903, overl. Sobibor 09-07-1943, otr. Amsterdam 02-06-1925, tr. Amsterdam 16-06-1925 Aron SALOMONS, geb. Amsterdam 28-06-1898, handelsreiziger, handelsagent, overl. Amsterdam 09-07-1943, zn. van Mozes SALOMONS, diamantslijper, en Luba GINSBURG (Ginsberg). 2. Gerard OUDKERK, geb. Amsterdam 11-10-1913, overl. Auschwitz 08-01-1944, tr. Amsterdam 21-04-1943 Henriette Cato OUDKERK, geb. Amsterdam 28-09-1906, Kantoorbediende, overl. Auschwitz 18-01-1945, dr. van Heiman OUDKERK (zie Vf) en Helena SONDERVAN. Vc Isaäc OUDKERK, geb. Amsterdam 07-08-1878, overl. Auschwitz 10-09-1943, tr. Zaandam 12-08-1914 Betsy Henriëtte de HAAS, geb. Amsterdam 10-04-1886, overl. Auschwitz 10-09-1943, dr. van Philip de HAAS en Sara van ENGERS. 1. Gerard Jacques OUDKERK, geb. Amsterdam 16-01-1918, overl. Auschwitz 31-03-1944. 2. Eva OUDKERK, geb. Amsterdam 23-12-1925, overl. Auschwitz 24-09-1943. Vd Leendert OUDKERK, geb. Amsterdam 09-06-1883, eigenaar winkelier in manufacturen, overl. Amsterdam 25-12-1940, otr. Amsterdam 30-10-1917, tr. Amsterdam 15-11-1917 Henriëtte HAMBURGER, geb. Amsterdam 26-05-1888, overl. Birkenau 30-01-1943, dr. van Aron HAMBURGER, diamantslijper, en Elizabeth MONNIKENDAM. 1. Gerrit OUDKERK, geb. Amsterdam 23-09-1918, procuratiehouder, overl. Auschwitz 14-02-1943. 2. Aron OUDKERK, geb. Amsterdam 05-09-1920, kantoorbediende, overl. Auschwitz 22-10-1943. Ve Hijman OUDKERK, geb. Amsterdam 02-07-1879, winkelbediende, overl. Auschwitz 22-05-1944, tr. (1) Weesp 25-03-1908 Elisabeth ROKKESTIKKER, geb. Amsterdam 15-03-1881, dr. van Jacob David Philip ROKKESTIKKER, sjouwerman, smid, en Roosje van GELDEREN, tr. (2) circa*1915 Rozette van PRAAG, geb. Amsterdam 11-03-1894, overl. Auschwitz 22-05-1944. Volgens een lijst met winkels van joodse eigenaren, opgesteld door de Amsterdamse politie in 1940, had dit gezin een manufacturenhandel, adres: Bilderdijkstraat 71 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) Uit het tweede huwelijk: 1. Jacob OUDKERK, geb. Amsterdam 13-04-1917, overl. Midden-Europa 15-03-1945. Vf Heiman OUDKERK, geb. Den Helder 30-11-1877, leeraar schoonschrijven, overl. Sobibor 09-07-1943, tr. Zaandam 28-12-1905 Helena SONDERVAN, geb. Amsterdam 04-02-1874, overl. Sobibor 09-07-1943. 1. Henriette Cato OUDKERK, geb. Amsterdam 28-09-1906, Kantoorbediende, overl. Auschwitz 18-01-1945, tr. Amsterdam 21-04-1943 Gerard OUDKERK, geb. Amsterdam 11-10-1913, overl. Auschwitz 08-01-1944, zn. van Meijer Gerrit OUDKERK (zie Vb) en Dina van PRAAG. Vg David OUDKERK, geb. Den Helder 10-01-1889, winkelchef, overl. Auschwitz 13-11-1942, tr. Den Helder 28-05-1931 Isabella LISSAUER, geb. Amsterdam 13-03-1888, overl. Sobibor 07-05-1943, dr. van Jesaja LISSAUER en Recha BUTTENWIESER. 1. Jogéva OUDKERK, geb. Den Helder 30-06-1932, overl. Sobibor 30-06-1943. VI Gerrit OUDKERK, geb. Amsterdam 13-06-1897, bankwerker, overl. Auschwitz 28-01-1944, otr. Amsterdam 04-12-1928, tr. Amsterdam 19-12-1928 Hendrika VOET, geb. Amsterdam 30-05-1890, overl. Auschwitz 28-01-1944, dr. van Andries VOET, koopman, en Betje VREDENBURG, naaister. 1. Henk Gerard OUDKERK, geb. Amsterdam 16-10-1931, overl. Auschwitz 28-01-1944. 102

OUDKERK Hijman van Praag 1884-1943 (IVe 5) Elsje van P)raag-Oudkerk 1883-1943 (IVe 5) 103

PEKEL PEKEL I nn, rel. Rachel PEKEL, geb. circa 1815. Uit deze relatie: 1. Nathan Salomon PEKEL (zie II). II Nathan Salomon PEKEL, geb. Amsterdam 07-07-1839, tr. Den Helder 15-11-1866 Vrouwtje CORPER (Korper), geb. Amsterdam 06-01-1845, dr. van David Simon CORPER (Korper), sjouwerman, venter, en Elisabeth Eliazer DUITS. 1. Rachel PEKEL, geb. Den Helder 18-02-1865, Hulp in de huishouding, overl. Auschwitz 07-12-1942. 2. Rebekka PEKEL, geb. Den Helder 05-07-1874, overl. Auschwitz 1942, otr. Amsterdam 23-07-1903, tr. Amsterdam 05-08-1903 Isaac BOEKEN, geb. Amsterdam 22-02-1876, overl. Auschwitz 28-09-1942, zn. van Abraham BOEKEN en Rose VELLEMAN, dienstbaar. 3. Roosje PEKEL, geb. Den Helder 28-01-1876, Naaister, overl. Auschwitz 01-12-1942. 104

PIMENTEL PIMENTEL I II Joseph Henriquez PIMENTEL, geb. circa 1780, overl. Amsterdam 22-08-1875, tr. circa 1805 Mirjam De MANUEL ESPINOSA, geb. circa 1780. 1. Isaac PIMENTEL (zie II). Isaac PIMENTEL, geb. Amsterdam 20-08-1807, koopman, winkelier, overl. Schagen 13-05-1856, tr. (1) voor 1835 Rachel SLOOG, geb. Amsterdam 1810, overl. Schagen 04-07-1835, dr. van Izaak Emanuel SLOOG en Leentje LEVIJ (Reintje), tr. (2) Schagen 27-10-1836 Leentje OUDKERK (Lea), geb. Amsterdam 08-03-1812, dr. van Gerrit OUDKERK en Hester Levie HILLESOM (Hester Levij, Esther Hillesum). Uit het tweede huwelijk: 1. Jozef Izaak Henricus PIMENTEL, geb. Schagen 24-06-1837. 2. Gerrit PIMENTEL (Gerrit Izaak Henriques) (zie III). 3. Miriam PIMENTEL (Jaantje), geb. Schagen 11-09-1840, tr. Den Helder 15-10-1862 Jacob van der BIJL, geb. Den Haag 14-12-1834, steendrukker, zn. van Samuel van der BIJL en Sara DANSER (Saartje). 4. Hester PIMENTEL (Ester), geb. Schagen 21-09-1842. III Gerrit PIMENTEL (Gerrit Izaak Henriques), geb. Schagen 22-01-1839, koopman, overl. Hilversum 21-03-1902, otr. Amsterdam 04-03-1878, tr. Amsterdam 04-04-1878 Johanna OUTS, geb. Amsterdam 02-10-1846, dr. van David Levie OUTS, diamantslijper, en Hanna Alexander GREWEL. 1. Izaak PIMENTEL, geb. Den Helder 15-10-1878. 2. David PIMENTEL, geb. Den Helder 15-10-1879. 3. Jozeph PIMENTEL, geb. Den Helder 25-10-1880, Winkelier, overl. Gemeente niet bekend 05-11-1942. Echtgenote heeft de oorlog overleefd. 4. Jansje PIMENTEL, geb. Den Helder 15-02-1882, Hulp in de huishouding, overl. Auschwitz 28-01-1944. 5. Lea PIMENTEL, geb. Den Helder 11-10-1883. 6. Aharon PIMENTEL, geb. Den Helder 29-09-1884, overl. Auschwitz 25-01-1943. Verbleef in Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornse Bos. (Zie bijlage A). 105

PINKHOF PINKHOF I Jozef PINKHOF, geb. circa 1760, tr. circa 1785 Johanna, geb. circa 1760. 1. Salomon PINKHOF (Pinchoff) (zie II). II Salomon PINKHOF (Pinchoff), geb. Munchweiler 06-1783, vleeschhouwer, overl. Oud-Beijerland 28-05-1847, tr. circa 1810 Aaltje BARACH (Baragh, Baruch, Barug), geb. circa 1785. 1. Antje PINKHOF, geb. Oud-Beijerland 18-08-1811, tr. (1) Oud-Beijerland 03-07-1834 Koosma LION, geb. Nieuw-Vossemeer 02-06-1808, overl. Goes 15-01-1855, zn. van Simon LION en Esther LEVIE, tr. (2) Oud-Beijerland 31-01-1866 Hartog Cosman CITROEN, geb. Amsterdam 1804, zn. van Cosman Meijer CITROEN en Roosje MEIJER. 2. Baragh Salomon PINCHOFF, geb. Oud-Beijerland 03-07-1813. 3. Joseph PINKHOF, geb. Oud-Beijerland 23-02-1815, koopman. 4. Markus PINKHOF (Marcus), geb. Oud-Beijerland 22-04-1817, overl. Rotterdam 26-02-1868. 5. Marianne PINKHOF, geb. Oud-Beijerland 30-04-1819. 6. Bernardus PINKHOF, geb. Oud-Beijerland 09-10-1821, overl. Oud-Beijerland 01-06-1822. 7. Meijer PINKHOF (zie III). III Meijer PINKHOF, geb. Oud-Beijerland 11-03-1823, overl. Rotterdam 04-04-1903, tr. Zaltbommel 19-04-1852 Klaartje Hermanus BEER, geb. Amsterdam 17-01-1825, overl. voor 1906, dr. van Hermanus Samuel BEER, koopman, commissionair, en Sophia GODEFROI. 1. Sophia PINKHOF, geb. Rotterdam 09-11-1855, overl. Rotterdam 18-12-1856. 2. Adèle PINKHOF, geb. Rotterdam 12-09-1857, otr. Amsterdam 15-11-1897, tr. Amsterdam 09-12-1897 Jacob KOSTER, geb. Amsterdam 23-06-1851, diamantsnijder, zn. van Levie David KOSTER, diamantslijper, en Sara Jacob KOOGEL (Koegel). 3. Marianna PINKHOF, geb. Rotterdam 10-07-1859. 4. Annetta PINKHOF, geb. Rotterdam 15-05-1861, otr. Amsterdam 30-08-1906, tr. Amsterdam 13-09-1906 Abraham van GELDER, geb. Rotterdam 16-09-1857, zn. van Binjamin van GELDER en Elisabeth BEKKERS. 5. Hermanus PINKHOF (zie IV). 6. Bernard PINKHOF, geb. Rotterdam 15-09-1865, overl. Rotterdam 19-12-1865. 7. Jacques PINKHOF, geb. Rotterdam 15-09-1865, overl. Rottrerdam 16-11-1865. IV Hermanus PINKHOF, geb. Rotterdam 10-05-1863, geneesheer, huisarts, overl. Westerbork 16-07-1943, otr. Amsterdam 16-04-1891, tr. Amsterdam 06-05-1891 Adeline de BEER, geb. Utrecht 03-06-1867, pianolerares, dr. van Salomon Levie de BEER en Sophie ANDRIES. Hermanus Pinkhof studeerde geneeskunde in Leiden, waar hij op 4 maart 1885 zijn artsexamen aflegde. Hij promoveerde op 29 januari 1886 in Leiden op een proefschrift 'Over de werking van eenige hartgiften'. Hermanus Pinkhof woonde en hield praktijk aan de Amstelkade 173 in Amsterdam. Hij werd wijkarts bij het Nederlands-Israëlitisch Armbestuur en later gemeentearts. 106 Hermanus Pinkhof was een prominent lid van de medische beroepsverenigingen, zowel in besturen als in commissies. Hij was tevens een bekend medisch auteur, vooral als medewerker en, vanaf 1911, als redacteur van het Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde. Hij schreef boeken en artikelen over onder meer kwakzalverij, het Nieuw-Malthusianisme, het medisch beroepsgeheim, de vrije artsenkeuze, homoeopathie, de inentingsdwang, de kindersterfte, de deontologie en de eubiotiek (de kunst van het voorkomen van ziekten) van het joodse volk. Samen met Pieter van der Wielen (1872-1947) schreef hij zijn bekendste werk, het 'Pharmacotherapeutisch vademecum. Opgave der meest gebruikelijke geneesmiddelen met vermelding van samenstelling en aanwending'. Binnen de joodse gemeenschap werd hij erkend als Talmoedkenner. In 1904 verleende opperrabbijn J.H. Dünner hem de titel van chover. Hij was president-curator van het Nederlands Israëlietisch Seminarium. Hij verzorgde de teksteditie van een veertiende-eeuws Hebreeuws handschrift over de pest: 'Abraham Kashlari over pestachtige koortsen'. Pinkhof spande zich eveneens in voor een goede opleiding van de mohaliem (besnijders). Daarnaast was hij lid van de Kerkenraad en van de Centrale Commissie tot de Zaken van het Nederlands-Israëlietisch Kerkgenootschap. Hij was een overtuigd Zionist. Op latere leeftijd is Hermanus Pinkhof benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. Hermanus Pinkhof is in Westerbork overleden en op 2 november 1945 op de joodse begraafplaats Muiderberg herbegraven. Hij was gehuwd. Zijn vrouw overleefde de oorlog. Van hun acht kinderen hebben vijf zonen (Meyer, Sallie, Jacob, Leonard en Joseph) de oorlog niet overleefd. In juli 1943 is in Het Joodsche Weekblad een necrologie geplaatst voor Herman Pinkhof. J.H. Coppenhagen, Anafiem Gedoe'iem. Overleden joodse artsen uit Nederland 1940-1945 (Rotterdam 2000) 126-127; M.H. Gans, Memorboek. Platenatlas van het leven der joden in Nederland van de middeleeuwen tot 1940(6e bijgewerkte druk; Baarn 1988) 721; Het Joodsche Weekblad, 23 juli 1943, 2 (Bron JHM) In Het Joodsche Weekblad van 8 mei 1942 staat een artikel, geschreven door dr. H. Pinkhof, met als titel: De Joodsche wetten en de gezondheid. Het overlijden van dr. Hermanus Pinkhof wordt beschreven in het verhaal 'Kinderlijkje' in het boek Sterrekinderen van Clara Asscher-Pinkhof. Hermanus Pinkhof is op 16 juli 1943 in het kamp Westerbork omgekomen en op dezelfde dag gecremeerd. De urn met zijn as is op de joodse begraafplaats in Muiderberg bijgezet op veld U, rij 2, graf nr. 7.

PINKHOF Register van joden die in het kamp Westerbork zijn gecremeerd, 1943-1944; archief van de gemeente Westerbork, opgenomen in het archief van de gemeente Midden-Drenthe te Beilen, inv. n 3789. In Het Joodsche Weekblad van 8 mei 1942 staat een artikel, geschreven door dr. H. Pinkhof, met als titel: De Joodsche wetten en de gezondheid. Het overlijden van dr. Hermanus Pinkhof wordt beschreven in het verhaal 'Kinderlijkje' in het boek Sterrekinderen van Clara Asscher-Pinkhof. Hermanus Pinkhof is op 16 juli 1943 in het kamp Westerbork omgekomen en op dezelfde dag gecremeerd. De urn met zijn as is op de joodse begraafplaats in Muiderberg bijgezet op veld U, rij 2, graf nr. 7. Register van joden die in het kamp Westerbork zijn gecremeerd, 1943-1944; archief van de gemeente Westerbork, opgenomen in het archief van de gemeente Midden-Drenthe te Beilen, inv. n 3789. 1. Meijer PINKHOF (zie Va). 2. Sallie PINKHOF (zie Vb). 3. Jacob PINKHOF (zie Vc). 4. Clara PINKHOF, geb. Amsterdam 25-10-1896, otr. Amsterdam 18-03-1919, tr. Amsterdam 03-04-1919 Abraham ASSCHER, geb. Amsterdam 16-06-1884, rabbijn, zn. van Eliazer ASSCHER, theologisch student, onderwijzer, wetschrijver, en Rosalie van HES. 5. Leonard PINKHOF (zie Vd). 6. Marianne PINKHOF, geb. Amsterdam 12-12-1903, otr. Amsterdam 28-01-1930, tr. Amsterdam 13-02-1930 Isidore SPANGENTHAL, geb. Amsterdam 02-12-1900, arts, zn. van Wolf SPANGENTHAL, winkelier, en Anna LOB. Va Meijer PINKHOF, geb. Amsterdam 26-01-1892, assistent universiteit, leraar bij het middelbaar onderwijs, overl. Sobibor 23-07-1943, otr. Amsterdam 28-06-1921, tr. Amsterdam 13-07-1921 Marianne Jeannette OPPENHEIM, geb. Deventer 27-11-1896, overl. Sobibor 23-07-1943, dr. van Abraham Levie OPPENHEIM, slachter, en Esperance POS. Over het gezin van Meijer Pinkhof wordt geschreven in: C. Asscher-Pinkhof, De danseres zonder benen (verschillende uitgaven 1966-2001). 1. Adèle Louise PINKHOF, geb. Amsterdam 20-03-1924, overl. Sobibor 23-07-1943. 2. Sophie PINKHOF, geb. Amsterdam 04-07-1925, overl. Sobibor 23-07-1943. 3. Clara Jeannette PINKHOF, geb. Amsterdam 26-09-1928, overl. Sobibor 23-07-1943. Vb Sallie PINKHOF, geb. Amsterdam 15-06-1893, kantoorbediende, handelscorrespondent, overl. Extern kommando Oranienburg 31-01-1945, otr. (1) Amsterdam 29-04-1919, tr. Amsterdam 15-05-1919 Sophie de BEER, geb. Amsterdam 24-07-1894, overl. Amsterdam 15-05-1925, dr. van Leonard de BEER, koopman, en Jeannette DINNER, otr. (2) Amsterdam 19-10-1926, tr. Amsterdam 03-11-1926 Rosalie de PAAUW, geb. Amsterdam 17-10-1896, dr. van Eliazer de PAAUW, werkman, en Lea ASSCHER. Sallie Pinkhof was werkzaam als diamantair en journalist. Hij was onder andere redacteur van het Nieuw Israelietisch Weekblad. Bovendien was hij een zeer verdienstelijk dichter. Gedichten, door hem geschreven in Bergen-Belsen, zijn in 1946 uitgegeven bij de Bezige Bij te Amsterdam, in de bundel Bergen-Belsen. Sallie Pinkhof maakte wijsgerige studie van het jodendom en publiceerde enige brochures waarin actuele joodse vraagstukken worden beschreven. Hij publiceerde twee bundels verzen: Verza (1920) en De Wachtwoorden (1930). Tevens stond hij bekend als vertaler en bewerker van joodse poëzie. J. van Adrichem (et al.), Rebel, mijn hart : kunstenaars 1940-1945 (Zwolle 1995) 70 Sallie Pinkhof huwde Sophie de Beer in 1919 in Amsterdam. Zij stierf in 1925. Ze kregen drie kinderen, onder wie Juda. De twee andere kinderen overleefden de oorlog. Sallie Pinkhof hertrouwde in 1926. Hij kreeg met zijn tweede echtgenote de hier vermelde kinderen. Stadsarchief Amsterdam, archiefkaart Sallie Pinkhof Als werknemer bij Asscher's Diamant Maatschappij kreeg Sallie Pinkhof op 16 november 1941 een Sperre die hen voorlopig uitstel van deportatie gaf. Archief Höhere SS- und Polizeiführer NIOD 77-1429 Over het gezin van Sallie Pinkhof wordt geschreven in: C. Asscher-Pinkhof, De danseres zonder benen (verschillende uitgaven 1966-2001). Uit het eerste huwelijk: 1. Juda PINKHOF, geb. Amsterdam 11-07-1921, overl. Auschwitz 03-11-1942. Juda Pinkhof studeerde aan de Landbouwhogeschool in Wageningen. Toen dit voor joden verboden werd, ging hij naar het Jeugd-Alijah tehuis in Loosdrecht, het Paviljoen Loosdrechtse Rade. Na zijn vertrek uit Loosdrecht dook hij onder. Vanuit zijn onderduikadres heeft hij, samen met zeven andere Palestina-Pioniers (Siegbert Leo Adler, Bernard Aschheim, Robert Jozef Dürheim, Lilli Kellner, Fabian Schön, Jossel Waldmann en Esra Jurovics). geprobeerd naar Zwitserland te ontsnappen. Hierbij zijn ze aan de Belgische grens opgepakt. F. van der Straaten, Om nooit te vergeten. Herinneringen en belevenissen aan/van Palestina-Pioniers in Nederland gedrurende de oorlogsjaren 1939-1945 (Mijnsheerenland s.a.) 97, 215 De burgemeester van Loosdrecht verzocht opsporing, aanhouding en voorgeleiding van Juda Pinkhof, die in strijd met de voorschriften zonder toestemming van woonplaats was veranderd. Met deze omschrijving werden joden aangeduid die waren ondergedoken. Algemeen Politieblad, nr 35, 3 september 1942, 997, bericht 1722; Deze persoon wordt herdacht op een gedenkteken in Loosdrecht en op een gedenkteken in Wageningen en op een gedenkteken in Wageningen. Een beschrijving van deze gedenktekens is te vinden op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De religieus-zionistische beweging Mizrachi richtte in 1933 het hachsjara-onderdeel Dath-wa-Eretz (Geloof en Land) op. Er werden centra 107

PINKHOF opgericht, die de benaming 'kibboets' kregen, in Beverwijk en Franeker. In 1940 telden de twee centra zo'n 130 leerlingen. Kort na de bezetting werden de kibboets in Beverwijk en Franeker op last van de bezetter opgeheven. Vervolgens werd een nieuwe kibboets geopend in Laag-Keppel die tot mei 1943 is blijven bestaan. Uit het tweede huwelijk: 2. Abraham PINKHOF, geb. Amsterdam 11-11-1927, overl. Bergen-Belsen 31-05-1945. Vc Jacob PINKHOF, geb. Amsterdam 15-02-1895, arts, overl. Amsterdam 19-09-1942, otr. Amsterdam 03-08-1926, tr. Amsterdam 18-08-1926 Branca ASSCHER, geb. Amsterdam 14-07-1901, overl. Amsterdam 17-09-1942, dr. van Isaäc ASSCHER, diamantbewerker, procuratiehouder, en Rebecca van AMERONGEN. Jacob Pinkhof studeerde eerst farmacie en later geneeskunde in Amsterdam. Hij promoveerde op 27 juni 1919 in Amsterdam aan de Faculteit der Wis- en natuurkunde op een proefschrift 'Over de toepassing der electrometrische titraties'. Op 9 april 1924 legde hij het artsexamen af. Jacob Pinkhof specialiseerde zich in de oogheelkunde. Hij vestigde zich als specialist in de Jan van Eyckstraat 20 in Amsterdam en hij hield tevens praktijk in Pretoriusstraat 18 en aan Daniël Willinkplein 5. Hij is de auteur van de 'Berieth Kodesj. Handleiding tot de kennis der voorschriften omtrent de besnijdenis'. Jacob Pinkhof was getrouwd met Branca Asscher. Het echtpaar had drie kinderen: Herman (tevens Menachem genaamd), Rebekka Roza (tevens Rivka Soshanna genaamd) en Adele Sophie (roepnaam Ada). In september 1942 maakten zij een einde aan hun leven door middel van lichtgasintoxicatie. De gezinsleden zijn begraven op de joodse begraafplaats in Muiderberg. J.H. Coppenhagen, Anafiem Gedoe'iem. Overleden joodse artsen uit Nederland 1940-1945 (Rotterdam 2000) 127 Zie ook: NIOD, Archief Joodse Raad, doos 36d, brief 23 september 1942 Over het gezin van Jacob Pinkhof wordt geschreven in: C. Asscher-Pinkhof, De danseres zonder benen (verschillende uitgaven 1966-2001). 1. Herman PINKHOF (Menachem), geb. Amsterdam 26-02-1928, overl. Amsterdam 17-09-1942. 2. Rebekka Roza PINKHOF (Rivka Soshanna), geb. Amsterdam 22-04-1930, overl. Amsterdam 17-09-1942. 3. Adele Sophie PINKHOF, geb. Amsterdam 31-10-1931, overl. Amsterdam 17-09-1942. Vd Leonard PINKHOF, geb. Amsterdam 19-06-1898, overl. Sobibor 23-07-1943, tr. Den Helder 22-12-1927 Betsy KOEKOEK, geb. Den Haag 14-08-1905, onderwijzeres, overl. Sobibor 23-07-1943, dr. van Salomon KOEKOEK, godsdientsonderwijzer, directeur van een inrichting voor Godsdientsonderwijs, en Jettje KISCH. Leonard werd na een driejarige HBS-opleiding als schilder gevormd op de Rijksschool voor Kunstnijverheid, gevestigd in het Rijksmuseum. Na zijn eindexamen in 1919 werd hij toegelaten tot de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. Daar volgde hij cursussen in modeltekenen, schilderen en grafische technieken. In 1922 kreeg hij een aanstelling als leraar tekenen aan de Ambachtschool in Den Helder. Daar vestigde hij zich ook in maart 1922 en zou er blijven wonen tot aan zijn gedwongen vertrek in 1941. In 1927 trouwde hij met de uit Den Haag afkomstige onderwijzeres Betsy Koekoek. Pinkhof was een actieflid van de Helderse Kille. Op 31 october 1936 werd hij gekozen in het Kille-bestuur. Geregeld vervulde hij een rol in de synagogediensten. Ook in het culturele leven van Den Helder speelde hij een rol. Hij was in 1925 mede-oprichter van de plaatselijke kunstenaarsvereniging De Noorder Kunstkring, waarvan hij van 1927-1940 voorzitter was. Leonard voelde zich sterk met de stad verbonden. Dit kwam tot uiting toen hij in 1927 de opdracht ontving om een schilderij te maken voor de raadzaal van het tot stadhuis verbouwde weeshuis. Dit schilderij, dat zich tegenwoordig in het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers bevindt, draagt de titel 'Vertegenwoordig ons en leid' en is een symbolische verbeelding van de leidende en beschermende rol, die de Helderse burgemeester voor de bevolking vervulde. Bij deze gelegenheid ontwierp Leonard ook het houten inktstel dat door de joodse gemeente aan de burgemeester werd aangeboden. Vele schilderijen en tekeningen heeft hij gemaakt van Den Helder of die in enig opzicht met Den Helder te maken hadden. Zo maakte hij illustraties voor 't Juttertje, de zaterdagbijlage van de Heldersche Courant. Leonard ontving vrij vaak opdrachten uit de Joodse gemeenschap in Nederland zoals een ontwerp voor een voorhang van de Synagoge Zuid in Amsterdam, een ontwerp voor de voorhang van de Synagoge Folkingestraat in Groningen en verder ontwerptekeningen voor enkele van de ramen voor de Synagoge Oost in Amsterdam. In november 1940 werd Pinkhof op last van de bezetter ontheven en vervolgens ontslagen uit zijn betrekking als leraar. Leonard vertrok met zijn gezin naar Oudesluis, het gezin Jippes. Hij gaf tekenlessen in het nabijgelegen 'Werkdorp Wieringermeer'. In deze tijd heeft hij diverse tekeningen van Oudesluis en omgeving gemaakt. Aan dat verblijf kwam een einde toen er bij het gezin Jippes Duitse officieren werden ingekwartierd. In september 1941 verhuisde het gezin naar Amsterdam. Daar had Leonard per 1 oktober een tijdelijke baan gevonden bij de A.B. Davidsschool in de Valckenierstraat. Omdat Leonard in het bezit was van 'Palestinapapieren', waarvan het heette dat ze de kans gaven op emigratie naar Palestina via krijgsgevangenenruil met geallieerden, heeft het nog tot juni 1943 geduurd eer het gezin Pinkhof in Westerbork terechtkwam. Een maand daarna werd Leonard samen met zijn gezin op transport gezet naar Sobibor. D. Kila, De Kille aan het Marsdiep (Den Helder 1999) 108 Zie voor aanvullende informatie: M. Nord e.a., Rebel, mijn hart. Kunstenaars 1940-1945 (Zwolle zj) 159. In 1927 trouwde Leonard met onderwijzeres Betsy Koekoek. Zij kregen vier kinderen, die allen Hebreeuwse namen kregen.twee dochters Nedivo (1928) en Jiska (1931) en twee jongens, de tweeling Menachemja en Pinkas (1934). In november 1940 werd Leonard op last van de bezetter ontheven en vervolgens ontslagen uit zijn betrekking als leraar. Het gezin Pinkhof vertrok naar Oudesluis waar het onderdak vond bij het gezin van de bovenmeester Jippes. Aan dat verblijf kwam een einde toen er bij het gezin Jippes Duitse officieren werden ingekwartierd. De Pinkhofs waren overduidelijk joden, zowel naar het uiterlijk als naar hun gedragingen. Aanbiedingen om onder te duiken sloeg Leonard echter af, omdat de kinderen dan van de ouders moesten worden gescheiden en dan de kans om

PINKHOF als zionistische jood naar Palestina zou mogen gaan voorgoed was verkeken. Naar Den Helder konden zij niet meer terug, aangezien het joden verboden werd in de kustgebieden te wonen. In september 1941 verhuisde het gezin naar Amsterdam. Daar had Leonard per 1 oktober een tijdelijke baan gevonden bij de A.B. Davidsschool in de Valckenierstraat. Omdat Leonard in het bezit was van 'Palestinapapieren', waarvan het heette dat ze de kans gaven op emigratie naar Palestina via krijgsgevangenenruil met geallieerden, heeft het nog tot juni 1943 geduurd eer het gezin Pinkhof in Westerbork terechtkwam. Een maand daarna werd het gezin op transport gesteld naar Sobibor. D. Kila, De Kille aan het Marsdiep (Den Helder 1999) Over het gezin van Leonard Pinkhof wordt geschreven in: C. Asscher-Pinkhof, De danseres zonder benen (verschillende uitgaven 1966-2001). 1. Nedivo PINKHOF, geb. Den Helder 21-10-1928, overl. Sobibor 23-07-1943. 2. Jiska PINKHOF, geb. Den Helder 09-12-1931, overl. Sobibor 23-07-1943. 3. Pinkas PINKHOF, geb. Den Helder 19-11-1934, overl. Sobibor 23-07-1943. 4. Menachemja PINKHOF, geb. Den Helder 19-11-1934, overl. Sobibor 23-07-1943. Hermanus Pinkhof 1863-1943 (IV) Juda Pinkhof 1921-1942 (Vb 1) Leonard Pinkhof 1898-1943 (Vd) 109

POLAK POLAK I II Mozes Jacob POLAK, geb. circa 1770, tr. circa 1795 Mariana Mozes BREEMER (Bremer), geb. Amsterdam 1764, overl. Hoorn 16-03-1835. 1. Sara Mozes POLAK, geb. Alkmaar 1795, overl. Den Helder 03-04-1881, begr. Den Helder 05-04-1881, tr. Den Helder 07-09-1815 Philip Salomon de BEER, geb. Amsterdam 12-11-1792, koopman, overl. Den Helder 08-07-1841, zn. van Salomon Benedictus de BEER, winkelier, en Eva Jacob POLAK, Fruitverkoopster, winkelierster. 2. Hartog Mozes POLAK (zie II). Hartog Mozes (Tsvi Hirsch ha-katan zv. Moshe Sofeer) POLAK, geb. Hoorn 05-11-1796, tweede hands winkel, musicus, koopman, Goud- en zilverkashouder, overl. Den Helder 31-01-1882, begr. Den Helder 02-02-1882, tr. (1) Den Haag 11-12-1816, sch. Den Helder 17-08-1837 Beletje Mozes van de WATER, geb. Amsterdam 1789, naaister, tr. (2) Den Helder 27-10-1837 Judik Salomon (Gitele dv. Shlomo) de BEER (Judith), geb. Alkmaar 01-07-1800, overl. Den Helder 18-10-1881, begr. Den Helder 20-10-1881, dr. van Salomon Benedictus de BEER, winkelier, en Eva Jacob POLAK, Fruitverkoopster, winkelierster. Uit het tweede huwelijk: 1. Philip Hartog POLAK (zie IIIa). 2. Hijman POLAK, geb. Den Helder 22-01-1823. 3. Roosje Hartog POLAK, geb. Den Helder 02-03-1825, overl. Den Helder 30-12-1881, begr. Den Helder 02-01-1882. In extract geb.reg wordt zij genoemd als zoon van Hartog Polak en Judigje Salomon de Beer. Buiten huwelijk verwekt. 4. Levie Hartog POLAK, geb. Den Helder 18-10-1827, overl. Den Helder 21-10-1827. 5. Jacob Hartog POLAK (zie IIIb). 6. Benedictus Hartog POLAK (zie IIIc). 7. Levenloos POLAK, geb. Den Helder 19-01-1835, overl. Den Helder 19-01-1835. IIIa Philip Hartog (Uri zv Zvi) POLAK, geb. Den Helder 17-02-1820, muzikant, overl. Den Helder 19-01-1876, begr. Den Helder 21-01-1876, tr. Den Helder 18-10-1838 Mietje (Mata dv. Avraham) de JONG (de Jongh), geb. Texel 30-05-1820, overl. Den Helder 22-03-1890, begr. Den Helder 24-03-1890, dr. van Abraham Benedictus de JONGH (Jong), koopman, en Duifje JACOBS. 1. Duifje Philips (Toibe) POLAK, geb. Den Helder 09-02-1841, overl. Den Helder 09-03-1928, begr. Den Helder 11-03-1928. 2. Mozes Philip POLAK (zie IV). 3. Marianna (Miriam dv. Uri) POLAK, geb. Den Helder 28-08-1845, overl. Den Helder 25-04-1877, begr. Den Helder 27-04-1877. 4. Jacob (Akiva zv Uri ha-levi) POLAK, geb. Den Helder 12-01-1849, overl. Den Helder 18-04-1894, begr. Den Helder 20-04-1894. 5. Roosje (Rechele dv Uri) POLAK, geb. Den Helder 15-12-1851, overl. Den Helder 06-03-1883, begr. Den Helder 07-03-1883. 6. Levi POLAK, geb. Den Helder 08-01-1856, commissionair, tr. Den Helder 25-05-1880 Marianne LOONSTEIN, geb. Amsterdam 14-03-1860, dr. van Emanuel Jacob LOONSTEIN, venter, en Saartje BOUTELJE, ventster. 7. Elisabeth POLAK, geb. Den Helder 23-06-1859, overl. Sobibor 09-04-1943, tr. Den Helder 07-05-1883 Benedictus Hartog POLAK (zie IIIc). 8. Willem Hartog Philip POLAK, geb. Den Helder 02-09-1862, overl. Bloemendaal 17-02-1887. 9. Leentje POLAK, geb. Den Helder 26-07-1865, overl. Den Helder 27-08-1873. IIIb Jacob Hartog (Akiva zv. Zvi ha-levi) POLAK, geb. Den Helder 22-02-1829, muziekonderwijzer, overl. 26-04-1905, begr. Den Helder 28-04-1905, tr. Den Helder 10-02-1869 Betje Abraham (Brendele) LEUW, geb. Den Helder 21-04-1844, overl. 06-04-1905, begr. Den Helder 08-04-1905, dr. van Abraham Levie LEUW, vleeshouwer, en Hester Isaac PRINS (Ester). 1. Hartog Jacob POLAK, geb. Den Helder 31-12-1870, dansleraar, overl. Sobibor 13-03-1943. 2. Abraham Jacob POLAK, geb. Den Helder 15-04-1872. 3. Benedictus Jacob (Baruch zv. Akiva) POLAK, geb. Den Helder 23-07-1873, overl. Den Helder 25-02-1882, begr. Den Helder 27-02-1882. 4. Philip Jacob POLAK, geb. Den Helder 12-03-1875. 5. Mozes Jacob POLAK, geb. Den Helder 03-11-1876, overl. Apeldoorn 28-02-1927. 6. Levie POLAK, geb. Den Helder 29-11-1877, overl. Den Helder 16-02-1878. 7. Esther POLAK, geb. Den Helder 01-12-1878. 110

POLAK IIIc Benedictus Hartog (Baruch zv. Zvi) POLAK, geb. Den Helder 04-08-1832, muziekonderwijzer, overl. Den Helder 28-02-1920, begr. Den Helder 01-03-1920, tr. Den Helder 07-05-1883 Elisabeth POLAK, geb. Den Helder 23-06-1859, overl. Sobibor 09-04-1943, dr. van Philip Hartog POLAK (zie IIIa) en Mietje de JONG (de Jongh). 1. Hartog Philip Benedictus POLAK, geb. Den Helder 28-07-1884, Musicus, overl. Sobibor 09-04-1943. 2. Mozes Benedictus POLAK, geb. Den Helder 08-08-1886, overl. Den Helder 01-03-1888. 3. Jacob Benedictus POLAK, geb. Den Helder 03-02-1888, Dansleraar, overl. Sobibor 09-04-1943. 4. Louis POLAK, geb. Den Helder 29-06-1889, overl. Den Helder 17-07-1889. 5. Judith POLAK, geb. Den Helder 03-02-1891, overl. Sobibor 09-04-1943. 6. Levenloos POLAK, geb. Den Helder 24-10-1892, overl. Den Helder 24-10-1892. 7. Mathilda POLAK, geb. Den Helder 30-06-1894, Danslerares, overl. Sobibor 09-04-1943. 8. Mozes POLAK, geb. Den Helder 17-03-1896, overl. Auschwitz 25-01-1943. Verbleef in Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornse Bos. (Zie bijlage A) 9. Roosje POLAK, geb. Den Helder 07-09-1899, overl. Sobibor 09-04-1943. IV Mozes Philip (Moshe zv. Uri ha-levi) POLAK, geb. Den Helder 07-12-1842, muziek onderwijzer, directeur van een casinogebouw, overl. Den Helder 21-01-1924, begr. Den Helder 22-01-1924, tr. Den Helder 05-06-1878 Clara S(Gela) CHRIJVER, geb. Den Helder 18-04-1849, overl. Den Helder 06-06-1932, begr. Den Helder 08-06-1932, dr. van Meijer Abraham SCHRIJVER, 1840/1871-slachter/vleeshouwer, 1878-koopman, 1890/1893-z.b. te Den Helder, en Sara Davids van EMBDEN, naaister. In Plaats van kaarten. Heden overleed na een korstondig lijden onze geliefde Man, Vader, Behuwd- en Grootvader, de Heer M.P. Polak in leven Directeur-eigenaar Casinogebouw in den ouderdom van ruim 81 jaar. Namens de familie: Mevrow de Weduwe Clara Polak-Schrijver. De teraardebestelling zal plaats hebben op Woensdag 23 januari a.s. 's middags 12.30 uur vanaf het sterfhuis. Loodsgracht 61 Helder, 21 Jan. 1924. Eenige en algemeene kennisgeving. 1. Philip Mozes POLAK (zie V). 2. Sara POLAK, geb. Den Helder 04-1880, overl. Den Helder 17-08-1880. 3. Meijer Mozes POLAK, geb. Den Helder 02-06-1881, muziekleraar, overl. Hilversum 18-03-1956, tr. Nieuwe Niedorp 15-10-1908 Jannetje van den HOEK, geb. Den Helder 25-12-1881, dr. van Renger van den HOEK, landbouwersknecht, en Neeltje Hendrika SCHREURS. 4. Levie Benoit Moise POLAK, geb. Den Helder 16-10-1884, Muziekhandelaar, overl. Sobibor 02-07-1943, otr. Amsterdam 30-12-1924, tr. Amsterdam 28-01-1925, sch. 1937 Marianne van BIENE, geb. Amsterdam 25-02-1895, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van Jacques van BIENE, diamantklover, en Rosette de OLIVEIRA. 5. Abraham Mozes POLAK, geb. Den Helder 23-05-1886, overl. Den Helder 27-02-1887. 6. Sara POLAK, geb. Den Helder 18-06-1887, tr. Den Helder 09-10-1918 Arend Christoffel van OORSCHOT, geb. Kampen 12-10-1882, 1e luitenant militaire administratie, overl. Hilversum 06-01-1948, zn. van Gerrit van OORSCHOT, deurwaarder, en Maria Antonia Johanna BOSHART. 7. Roosje POLAK, geb. Den Helder 31-03-1890, overl. Bussum 17-07-1960, tr. Den Helder 02-04-1920 Franz Arnold KUHN, geb. Arnhem 1890, officier administratie Marine, zn. van Arnold KUHN, wachtmeester, Korps Rijdende Artillerie 2de Batterij, en Johanna Frederika Wijndelina VOLMER. V Philip Mozes POLAK, geb. Den Helder 20-02-1879, Directeur van een schouwburg, overl. Sobibor 02-07-1943, otr. Amsterdam 20-10-1908, tr. Amsterdam 05-11-1908 Henriette SCHRIJVER, geb. Amsterdam 11-02-1886, overl. Amsterdam 02-07-1943, dr. van Abraham Meijer SCHRIJVER, slager, en Lea BARNSTEIN (Leentje). 1. Abraham Philip POLAK, geb. Amsterdam 24-09-1910, Verkoper van effecten, overl. Buchenwald 12-05-1941. 2. Max Philip POLAK, geb. Amsterdam 24-05-1913, Bediende, overl. Sobibor 16-07-1943. 111

PRAAG, VAN PRAAG, VAN I II Meijer Abraham van PRAAG, geb. circa 1765, begr. Amsterdam 21-02-1800, tr. circa 1790 Betje Soesman Jieles VOS, geb. circa 1765, begr. Amsterdam 28-02-1808. 1. Marcus Meijer van PRAAG (zie II). Marcus Meijer van PRAAG, geb. Amsterdam 1790, overl. Londen 07-1832, otr. Amsterdam 08-07-1819, tr. Amsterdam 28-07-1819 Schoontje Mozes PRONK, geb. Amsterdam 1795, ventster, dr. van Mozes PRONK, koopman, en Grietje BAREND. 1. Meijer Marcus van PRAAG (zie IIIa). 2. Barend Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 15-02-1819, overl. Amsterdam 22-03-1819. 3. Mozes van PRAAG, geb. Amsterdam 30-06-1820, overl. Amsterdam 09-07-1821. 4. Jacob Marcus van PRAAG (zie IIIb). 5. Vrouwtje Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 26-07-1823. 6. Grietje Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 17-05-1825, werkster, otr. Amsterdam 21-06-1855, tr. Amsterdam 04-07-1855 Isaak Marcus BROEKMAN, geb. Amsterdam 13-04-1832, venter, zn. van Marcus Gerrit BROEKMAN, kledermaker, en Mina Samuel BAGEL. 7. Mozes van PRAAG, geb. Amsterdam 31-07-1826. 8. Samuel Marcus van PRAAG (zie IIIc). IIIa Meijer Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 04-11-1817, kruijer, koopman, overl. Den Helder 27-11-1872, begr. Den Helder 29-11-1(Me'ir zv. Mordechai) 872, otr. Amsterdam 18-05-1843, tr. Amsterdam 31-05-1843 Dina BROEKMAN (Broekmaat), geb. Dusseldorf (Pruisen) 09-1818, werkster, overl. Den Helder 12-05-1911, begr. Den Helder 14-05-1911, dr. van Marcus Gerrit BROEKMAN, kledermaker, en Mina Samuel BAGEL. 1. Marcus Meijer van PRAAG (zie IVa). 2. Gerrit van PRAAG (zie IVb). 3. Barend van PRAAG (zie IVc). IIIb Jacob Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 11-01-1822, kruier, venter, otr. Amsterdam 12-06-1845, tr. Amsterdam 09-07-1845 Lea Samuel SODIJ, geb. Amsterdam 24-06-1824, werkster, overl. Amsterdam 20-10-1854, dr. van Samuel Nathan SODIJ, schoenpoetser, en Judic Levie de ROOD, ventster. 1. Judith van PRAAG (Judic), geb. Amsterdam 15-08-1847, tr. Den Helder 19-05-1870 Joel Calman BARBER, geb. Amsterdam 13-12-1850, koopman, overl. Amsterdam 16-07-1886, zn. van Kalman Meijer BARBER (Karel) en Jansje Joël SOEZAN (Suzan), werkster, koopvrouw. IIIc Samuel Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 13-01-1828, overl. Amsterdam 17-05-1883, otr. Amsterdam 24-05-1855, tr. Amsterdam 06-06-1855 Klaartje AANDAGT, geb. Amsterdam 19-03-1833, werkster, baker, overl. Amsterdam 01-04-1922, dr. van Israel AANDAGT, schoenpoetser, en Lea Simon VOS, werkster. 1. Marcus van PRAAG (zie IVd). 2. Leentje van PRAAG, geb. Amsterdam 25-08-1858, otr. Amsterdam 07-11-1878, tr. Amsterdam 27-11-1878 Nathan VELLEMAN, geb. Amsterdam 28-02-1859, sigarenmaker, zn. van Aron Nathan VELLEMAN, sjouwer, en Magtelt Levie de BEER. 3. Israël van PRAAG, geb. Amsterdam 05-11-1860, schijvenschuurder, otr. (1) Amsterdam 17-05-1882, tr. Amsterdam 31-05-1882 Marretje BLITZ, geb. Amsterdam 26-05-1861, overl. Amsterdam 28-02-1893, dr. van Abraham Marcus BLITZ, sjouwer, en Mietje Hartog ANDAGT (Aandagt), ventster, otr. (2) Amsterdam 17-08-1893, tr. Amsterdam 30-08-1893 Saartje de HOND, geb. Amsterdam 06-12-1873, overl. Auschwitz 05-10-1942, dr. van Hartog de HOND, venter, en Hanna BLITZ. 4. Meijer Samuel van PRAAG, geb. Den Helder 27-02-1863, koopman, venter, overl. Auschwitz 21-01-1943, otr. Amsterdam 17-05-1882, tr. Amsterdam 31-05-1882 Marianne KORNALIJNSLIJPER, geb. Amsterdam 20-09-1861, naaister, overl. Amsterdam 29-09-1942, dr. van Abram Salomon KORNALIJNSLIJPER, werkman, en Saartje Jacob GOUDSMIT, werkster. 5. Abraham Samuel van PRAAG (zie IVe). 6. Sientje van PRAAG, geb. Den Helder 26-07-1867. 7. Hartog van PRAAG, geb. Amsterdam 09-01-1870, venter, otr. Amsterdam 15-10-1891, tr. Amsterdam 04-11-1891 Rachel CALO, geb. Amsterdam 11-10-1867, dr. van Moses CALO, sjouwerman, milicien, venter, en Goedje SPEELMAN. 8. Grietje van PRAAG, geb. Amsterdam 21-05-1874, naaister, otr. Amsterdam 28-08-1902, tr. Amsterdam 10-09-1902 Samuel ANSEL, geb. Amsterdam 19-08-1876, sigarenmaker, zn. van Lion ANSEL, bretelmaker, schoenmaker, en Betje NEETER, naaister. 9. Eliazer van PRAAG, geb. Amsterdam 14-03-1879, diamantslijper, otr. Amsterdam 10-11-1898, tr. Amsterdam 23-11-1898, sch. Rotterdam 22-09-1913 Schoontje van BESEME, geb. Amsterdam 07-08-1880, overl. Auschwitz 02-11-1942, dr. van Nathan van BESEME, sjouwerman milicien, venter, en Rachel KROONENBURG. 112

PRAAG, VAN IVa Marcus Meijer van PRAAG, geb. Amsterdam 06-08-1843, koopman, otr. Amsterdam 18-08-1870, tr. Amsterdam 07-09-1870 Sara Juda KOOL (Cool), geb. Amsterdam 26-07-1851, overl. Amsterdam 23-01-1909, dr. van Juda Zadok KOOL, baardscheerder, en Heintje Meijer van EMRIK, borduurster. 1. Meijer Marcus van PRAAG (zie Va). 2. Juda Marcus van PRAAG (zie Vb). 3. Dina van PRAAG, geb. Den Helder 17-10-1875, overl. Sobibor 09-04-1943, otr. (1) Amsterdam 19-06-1902, tr. Amsterdam 02-07-1902 Philip SIJES, geb. Amsterdam 14-03-1871, slagersknecht, overl. Amsterdam 23-06-1908, zn. van Benjamin SIJES en Jeanette STURKOP, otr. (2) Amsterdam 02-03-1920, tr. Amsterdam 17-03-1920 Barend Isaak BROEKMAN, geb. Den Helder 11-02-1861, Koopman, venter, overl. Sobibor 09-04-1943, zn. van Isaak Marcus BROEKMAN, venter, en Grietje Marcus van PRAAG, werkster. Weduwnaar van Henderine de Vries en Roosje Polak. 4. Hendrika van PRAAG, geb. Den Helder 27-04-1877, otr. Amsterdam 30-03-1909, tr. Amsterdam 21-04-1909 Filippus EMMERING, geb. Slochteren 19-10-1875, kopman, zn. van Simon EMMERING, koopman, en Truda LEVIE. 5. Gerrit van PRAAG, geb. Den Helder 07-01-1879, Koopman, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. circa*1900 Adelheid JANSEN, geb. Niederwetz 13-02-1875, overl. Sobibor 28-05-1943. 6. Sadok Marcus van PRAAG (Zadok), geb. Den Helder 14-09-1880, Antiquair, overl. Gemeente onbekend 19-06-1942, tr. Amsterdam 17-04-1912 Lena ZADICK, geb. 's-hertogenbosch 16-05-1891, overl. Sobibor 23-07-1943, dr. van Lion ZADICK, koopman, en Rebekka COHEN. Volgens een lijst met winkels van joodse eigenaren, opgesteld door de Amsterdamse politie in 1940, had dit gezin een antiekzaak, adres: Spiegelgracht 37 te Amsterdam. (Zie: bijlage A). 7. Jetje van PRAAG, geb. Den Helder 01-01-1882, overl. Amsterdam 01-01-1939, tr. Amsterdam 08-12-1910 Izaak Barend BROEKMAN, geb. Amsterdam 05-12-1886, koopman, overl. Amsterdam 07-05-1943, zn. van Barend Isaak BROEKMAN, Koopman, venter, en Henderine de VRIES. 8. Barend Marcus van PRAAG, geb. Den Helder 14-12-1882, overl. Den Helder 02-04-1883. 9. Jonas van PRAAG, geb. Den Helder 30-01-1884, Werkzaam in een confectiebedrijf, overl. Sobibor 14-05-1943, otr. Amsterdam 17-12-1907, tr. Amsterdam 08-01-1908 Elisabeth AAP, geb. Amsterdam 28-08-1885, overl. Auschwitz 27-08-1943. 10. Sophia van PRAAG, geb. Den Helder 02-02-1886, overl. Auschwitz 21-09-1942, tr. Zaandam 19-12-1912 Meijer BROEKMAN, geb. Amsterdam 06-06-1891, Diamantversteller, overl. Auschwitz 21-09-1942, zn. van Barend Isaak BROEKMAN, Koopman, venter, en Henderine de VRIES. IVb Gerrit (Gershon zv. Me'ir) van PRAAG, geb. Amsterdam 22-05-1853, koopman, overl. Den Helder 14-11-1938, begr. Den Helder 16-11-1938, tr. Den Helder 13-06-1877 Esther OUDKERK (Ester), geb. Den Helder 18-10-1856, overl. Den Helder 10-02-1931, begr. Den Helder 12-02-1931, dr. van Hijman OUDKERK (Heiman, Heijman, Herman), koopman, en Elsje Meijer van KREVELT (Creveld, Kreeveld). 1. Dina van PRAAG, geb. Den Helder 16-03-1878, overl. Sobibor 07-05-1943, tr. Den Helder 18-10-1899 Meijer Gerrit OUDKERK, geb. Den Helder 29-07-1873, manufacturier, overl. Amsterdam 1935, zn. van Gerrit OUDKERK, slachter, vleeshouwer, en Henrietta JACOBSON. 2. Hijman Gerrit van PRAAG, geb. Den Helder 07-07-1879. 3. Meijer van PRAAG (zie Vc). 4. Elsje van PRAAG, geb. Den Helder 01-02-1883, tr. Den Helder 02-05-1907 Jacob POLAK, geb. Leeuwarden 05-07-1872, manufacturier, zn. van Izak Kalman POLAK en Rachel Salomons de LEEUW. 5. Hijman van PRAAG (zie Vd). 6. Markus van PRAAG (zie Ve). 7. Henri van PRAAG, geb. Den Helder 19-06-1888, overl. Den Helder 17-05-1889. IVc Barend (Baruch zv. Me'ir) van PRAAG, geb. Amsterdam 26-02-1857, koopman, overl. Den Helder 15-12-1931, begr. Den Helder 16-12-1931, tr. (1) Den Helder 10-07-1878 Mietje (Mindele dv. David Moshe) WERKENDAM, geb. Barsingerhorn 06-05-1854, overl. Den Helder 04-03-1894, begr. Den Helder 06-03-1894, dr. van David Mozes WERKENDAM, arbeider, en Rebekka Mozes VOGEL, dienstbode, tr. (2) Sittard 06-09-1894 Lisetta (Sara dv. Nathan) SILBERNBERG, geb. Sittard 10-10-1856, overl. Den Helder 12-03-1929, begr. Den Helder 14-03-1929, dr. van Heiman Nathan SILBERNBERG (Sibernberg), koopman, en Ester HAAS. Uit het eerste huwelijk: 1. Meijer Barend van PRAAG, geb. Den Helder 08-06-1879, overl. Den Helder 21-08-1879. 2. David van PRAAG, geb. Den Helder 14-05-1880, overl. Den Helder 27-07-1880. 3. Dina van PRAAG, geb. Den Helder 21-06-1881, overl. Sobibor 07-05-1943, tr. Den Helder 19-04-1917 Abraham van LEER, geb. Lemsterland 14-05-1883, Kruidenier, banketbakker, overl. Auschwitz 22-10-1942, zn. van Leman van LEER (Leeman), horlogemaker, en Hendrikje de JONG. 4. Meijer van PRAAG, geb. Den Helder 04-10-1882, Koopman, overl. Auschwitz 09-11-1942, tr. voor 1942 Charlotte Maria Luise PARSKE, geb. Stettin (Polen) 09-06-1897. 5. Rebecca van PRAAG, geb. Den Helder 07-12-1883, overl. Sobibor 21-05-1943, tr. Den Helder 12-12-1907 Jacob de VRIES, geb. Schagen 26-01-1880, Handelaar in ongeregelde goederen, overl. Sobibor 21-05-1943, zn. van Gerrit de VRIES, visser, en Sophia MEERLOO (Meerlo). 6. David van PRAAG, geb. Den Helder 14-02-1885, overl. Den Helder 19-05-1885. 7. Grietje van PRAAG, geb. Den Helder 22-04-1886, overl. Den Helder 13-08-1886. 113

PRAAG, VAN 8. Marcus Barend van PRAAG, geb. Den Helder 18-05-1887, overl. Den Helder 20-06-1887. 9. Sara van PRAAG, geb. Den Helder 12-06-1888, tr. Oegstgeest 28-07-1911 Pieter Jan van LEEUWEN, geb. Voorschoten 04-10-1889, zn. van Jacob van LEEUWEN en Suzanna Elisabeth van HEUSDEN. 10. Jetje van PRAAG, geb. Den Helder 20-06-1889, overl. Den Helder 30-06-1889. 11. Gerrit van PRAAG, geb. Den Helder 30-07-1890, overl. Den Helder 12-08-1890. 12. David van PRAAG, geb. Den Helder 26-07-1891, overl. Den Helder 07-08-1891. 13. David van PRAAG, geb. Den Helder 29-07-1892, overl. Den Helder 03-11-1892. 14. Levenloos van PRAAG, geb. Den Helder 17-02-1894, overl. Den Helder 17-02-1894. Uit het tweede huwelijk: 15. Jacob van PRAAG, geb. Sittard 27-11-1895, handelaar in oud metaal, overl. Auschwitz 26-02-1943, otr. Amsterdam 11-03-1930, tr. Amsterdam 03-04-1930 Jansje van STRATEN, geb. Herwijnen 03-05-1885, overl. Auschwitz 26-02-1943, dr. van Manus van STRATEN en Sara BLOK. 16. Esther van PRAAG, geb. Den Helder 08-08-1897, overl. Den Helder 27-08-1960, begr. Den Helder 29-08-1960, tr. Den Helder 09-01-1930 Johan Elkan COHEN, geb. Schoterland 03-09-1903, overl. Den Helder 13-11-1937, begr. Den Helder 15-11-1937, zn. van Meijer COHEN en Leentje SMEER. IVd Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 24-09-1856, schoenmaker milicien, otr. Amsterdam 11-12-1879, tr. Amsterdam 24-12-1879 Ribca VLEESCHDRAGER, geb. Amsterdam 11-08-1856, dr. van Levie Lion VLEESCHDRAGER, diamantslijper, en Hanna BARUGH. 1. Israël van PRAAG, geb. Den Helder 17-01-1891. IVe Abraham Samuel van PRAAG, geb. Den Helder 23-04-1865, diamantversteller, overl. Amsterdam 21-10-1941, otr. (1) Amsterdam 17-02-1887, tr. Amsterdam 02-03-1887 Zilpa POLAK, geb. Amsterdam 02-11-1866, dr. van Machiel Ezechiel POLAK, kruier, milicien, en Marianne Levie LELIE, tr. (2) Zaandam 14-09-1911 Helena MENIST, geb. Amsterdam 08-01-1862, overl. Auschwitz 05-02-1943. Uit het eerste huwelijk: 1. Klaartje van PRAAG, geb. Amsterdam 29-04-1887, overl. Sobibor 20-03-1943, otr. Amsterdam 23-02-1909, tr. Amsterdam 10-03-1909 Kalman BRUINVELDS, geb. Amsterdam 15-01-1883, handelaar in oude rommel, overl. Sobibor 20-03-1943, zn. van Jochem BRUINVELDS (Jogchem), sjouwerman, milicien, en Esther LOOS. 2. Maria Anna van PRAAG, geb. Amsterdam 16-01-1901, Naaister, overl. Sobibor 02-07-1943. Va Meijer Marcus van PRAAG, geb. Den Helder 16-05-1871, venter, overl. Sobibor 14-05-1943, tr. (1) Sittard 06-06-1892 Regina SASSEN, geb. Sittard 18-05-1869, overl. 's-hertogenbosch 16-01-1935, dr. van Jacob SASSEN, handelsman, en Eva SILBERNBERG, tr. (2) circa 1935 Aaltje MOSES, geb. Zutphen 25-04-1870, overl. Sobibor 14-05-1943. Uit het eerste huwelijk: 1. Maurits van PRAAG, geb. Sittard 23-05-1894, overl. Sittard 04-06-1894. 2. Eva van PRAAG, geb. Den Helder 14-07-1895, overl. Amsterdam 06-10-1895. 3. Dina van PRAAG, geb. Wieringen 22-07-1896, overl. Wieringen 27-07-1896. 4. Sara van PRAAG, geb. Den Helder 13-07-1897, overl. Auschwitz 11-10-1942, tr. Eindhoven 19-12-1924 Louis VOLTIJN, geb. Den Bosch 03-02-1892, Sigarenmaker, overl. Auschwitz 31-01-1943, zn. van Meijer VOLTIJN en Mietje de JONG. 5. Eva van PRAAG, geb. Den Helder 16-06-1898, tr. Heerlen 01-10-1919, sch. Giessen (D) 28-02-1927 Karl SALOMON, geb. Granderath (D) 24-10-1875, zn. van Andreas SALOMON en Henriëtte MENDEL. 6. Dina van PRAAG, geb. Den Helder 25-10-1900. 7. Marcus Meijer van PRAAG, geb. Den Helder 24-12-1901. 8. Ester van PRAAG, geb. Sittard 16-08-1904. 9. Henrica van PRAAG, geb. Maastricht 16-12-1905. Vb Juda Marcus van PRAAG, geb. Den Helder 13-02-1874, diamantbewerker, otr. Amsterdam 09-02-1899, tr. Amsterdam 22-02-1899 Debora WOUDSTRA, geb. Leeuwarden 23-04-1874, overl. Auschwitz 08-10-1942, dr. van Manus Jacobs WOUDSTRA, koopman, en Aaltje DWINGER. 1. Marcus van PRAAG, geb. Amsterdam 08-01-1900, Werkverschaffingsarbeider, overl. Midden-Europa 31-03-1944. Vc Meijer van PRAAG, geb. Amsterdam 26-10-1880, overl. Sobibor 21-05-1943, otr. Amsterdam 03-08-1905, tr. Amsterdam 24-08-1905 Sara FRANK, geb. Rotterdam 18-11-1879, overl. Bloemendaal 28-06-1949, dr. van Mozes FRANK en Hendrika ROOS. 1. Gerrit van PRAAG (zie VI). 114

PRAAG, VAN Vd Hijman van PRAAG, geb. Den Helder 05-10-1884, koopman, overl. Sobibor 23-04-1943, tr. Den Helder 19-04-1910 Elsje OUDKERK, geb. Den Helder 20-03-1883, overl. Sobibor 23-04-1943, dr. van Emanuel OUDKERK, koopman, en Jegeva SLOOG. 1. Jogeva van PRAAG, geb. Den Helder 06-09-1913, overl. Sobibor 04-06-1943, tr. 24-08-1937 Gerrit van PRAAG (zie VI). 2. Emanuel van PRAAG, geb. Den Helder 19-01-1915, verkoper, overl. Auschwitz 30-04-1943. Ve Markus (Mordechai zv Gershon) van PRAAG, geb. Den Helder 05-10-1886, koopman, overl. Den Helder 28-11-1978, begr. Den Helder 30-11-1978, tr. Amsterdam 07-07-1921 Trijntje (Tilly) HOOGENDIJK (Tinie), geb. Den Helder 05-11-1893, overl. Den Helder 03-03-1957, begr. Den Helder 05-03-1957, dr. van Nicolaas HOOGENDIJK, landbouwer, boerenarbeider, koopman, en Neeltje NEEFJES. it dit huwelijk: 1. Esther (Esther dv. Mordechai) van PRAAG, geb. 30-08-1923, overl. 30-07-2005, begr. Den Helder 01-08-2005, tr. Amsterdam 30-01-1949 Louis BENIMA, geb. Hilversum 29-06-1919, overl. Amstelveen 02-11-1981, begr. Den Helder 05-11-1981, zn. van Salomon BENIMA, exporteur, en Sara Duifje de VRIES. VI Gerrit van PRAAG, geb. Velsen 21-09-1909, Winkeleigenaar, overl. Sobibor 20-03-1943, tr. 24-08-1937 Jogeva van PRAAG, geb. Den Helder 06-09-1913, overl. Sobibor 04-06-1943, dr. van Hijman van PRAAG (zie Vd) en Elsje OUDKERK. 1. Martijn Herman van PRAAG, geb. Velsen 09-11-1941, overl. Velsen 13-11-1941, begr. Den Helder 15-11-1941. Het gezin van Hijman van Praag met links op de voorgrond zoon Emanuel van Praag, daarachter zoon Gerrit die de oorlog heeft overleefd, achteraan staand dochter Jogeva van Praag. Vooraan zittend Elsje Oudkerk en rechts van haar, haar echtgenoot Hijman van Praag. 115

PRINS PRINS I Joseph PRINS, geb. circa 1785, overl. Amsterdam 10-02-1815, tr. circa 1810 Lea Jacob de LEEUW, geb. circa 1785. 1. Nathan Joseph PRINS (zie II). II Nathan Joseph PRINS, geb. Den Helder 07-01-1811, koopman, tr. Den Helder 18-10-1838 Vrouwtje Gompel (Fradche dv. Mordechai (Gumpel)) van der STERR (Star, Ster), geb. 1806, overl. Amsterdam 21-03-1895, begr. Den Helder 23-03-1895, dr. van Gompel Eliazar van der STER en Abichael van der SLUIS (Veggele). 1. Joseph Nathan PRINS (zie IIIa). 2. Elisabeth (Peska) PRINS (Betje Nathan), geb. Den Helder 03-01-1837, overl. Den Helder 08-04-1875, begr. Den Helder 09-04-1875, tr. Den Helder 23-05-1861 Nathan Salomon KLEINKRAMER (Kleinkraam), geb. Gorinchem 06-01-1840, zn. van Salomon Ruben KLIJNKRAMER (Samuel Kleinkraam), koopman, en Saartje Gomperts van der STAR (van Stam). 3. Gompel Nathan PRINS, geb. Den Helder 16-02-1843, koopman, overl. na 1875, tr. Den Helder 12-01-1876 Judic van GELDER, geb. Den Helder 10-11-1850, dr. van Abraham Levie van GELDER, vleeshouwer, en Beelo PRINS. 4. Jacob Nathan PRINS (zie IIIb). 5. Lena Nathan PRINS, geb. Den Helder 18-03-1847. 6. Meijer PRINS, geb. Den Helder 20-11-1849. 7. Rebecca PRINS, geb. Den Helder 28-05-1852. IIIa Joseph Nathan PRINS, geb. Den Helder 06-08-1835, smid, otr. Amsterdam 09-02-1860, tr. Amsterdam 29-02-1860 Rachel Leman EMRIK, geb. Londen 09-1839, naaister, overl. Amsterdam 19-04-1867, dr. van Leman EMRIK en Eva Jacob PRINS, boorduurster. 1. Nathan Joseph PRINS (zie IVa). IIIb Jacob Nathan (Ya'akov zv. Nathan) PRINS, geb. Den Helder 16-01-1845, koopman, overl. Den Helder 16-11-1912, begr. Den Helder 18-11-1912, otr. Amsterdam 05-10-1871, tr. Amsterdam 01-11-1871 Sophia (Fradke) SPEIJER, geb. Amsterdam 05-03-1848, overl. Den Helder 03-11-1925, begr. Den Helder 05-11-1925, dr. van Salomon Samuel SPEIJER, venter, en Sara Jacob PRINS, naaister. 1. Vrouwtje PRINS, geb. Den Helder 03-04-1873, eigenaar boekwinkel, overl. Westerbork 25-04-1943. Vrouwtje Prins is op 25 april 1943 in het kamp Westerbork omgekomen en op 27 april 1943 gecremeerd. De urn met haar as is op de joodse begraafplaats in Diemen bijgezet op veld U, rij 4, graf nr. 18. Register van joden die in het kamp Westerbork zijn gecremeerd, 1943-1944; archief van de gemeente Westerbork, opgenomen in het archief van de gemeente Midden-Drenthe te Beilen, inv. n 3789 Bron: Lijst van in de concentratiekampen Westerbork en Buchenwald overleden Joodsche Personen die op Nederlandsche begraafplaatsen ter aarde werden besteld; NIOD, archief Westerbork, port. 1, map 1. 2. Salomon PRINS (zie IVb). IVa Nathan PRINS, geb. Den Helder 07-02-1861, venter, overl. Apeldoorn 22-11-1942, otr. Amsterdam 06-03-1884, tr. Amsterdam 19-03-1884 Klaartje MILHADO, geb. Amsterdam 17-04-1861, overl. Amsterdam 25-04-1942, dr. van Juda MILHADO, sjouwerman, milicien, en Naatje RIJKSMAN (Rijxman). 1. Joseph PRINS (zie Va). 2. Juda PRINS, geb. Amsterdam 12-05-1887, overl. Amsterdam 16-04-1899. 3. Abraham PRINS (zie Vb). IVb Salomon PRINS, geb. Den Helder 27-03-1877, handelaar in galanterieën, overl. Sobibor 02-07-1943, tr. Den Helder 29-05-1907 Koosje Salomon (Gittel) KANNEWASSER, geb. Den Helder 25-12-1877, overl. Den Helder 12-04-1935, begr. Den Helder 14-04-1935, dr. van Salomon Aron KANNEWASSER, koopman, en Jansje Leon BEEK. 1. Jacob Salomon PRINS, geb. Den Helder 23-08-1908, overl. Den Helder 26-08-1908. 2. Salomon PRINS, geb. Den Helder 21-10-1911, winkelbediende, Galanteriehandelaar op de hoek Sluisdijkstraat/Gravenstraat, overl. Den Helder 05-05-1997, begr. Den Helder 07-05-1997, tr. circa 1940 M. SCHWIERTZ, geb. circa 1915. 3. Sophie PRINS, geb. Den Helder 30-08-1913, overl. Haifa 17-10-1997, begr. Haifa. 116

PRINS Va Joseph PRINS, geb. Amsterdam 05-12-1884, magazijnbediende, overl. Auschwitz 26-10-1942, tr. Amsterdam 16-06-1910 Betje MOK, geb. Amsterdam 20-04-1884, overl. Auschwitz 26-10-1942, dr. van Abraham MOK, sjouwerman, en Elizabet KOPUIT, werkster. 1. Elisabeth PRINS, geb. Amsterdam 13-11-1914, overl. Sobibor 04-06-1943. 2. Klaartje PRINS, geb. Amsterdam 22-01-1919, overl. Sobibor 04-06-1943. 3. Marcus PRINS, geb. Amsterdam 11-07-1921, overl. Auschwitz 30-09-1942. Vb Abraham PRINS, geb. Amsterdam 02-10-1889, koopman, overl. Sobibor 02-07-1943, otr. Amsterdam 24-07-1917, tr. Amsterdam 08-08-1917 Fredrika KLEEREKOOPER, geb. Amsterdam 19-01-1891, koopvrouw, overl. Sobibor 02-07-1943, dr. van Isaac KLEEREKOOPER, voerman, en Judic Rebecca BACHRA. Eén kind dat nog thuis woonde heeft de oorlog overleefd. 1. Isaac PRINS, geb. Amsterdam 09-12-1917, magazijnbediende, overl. Mauthausen 06-09-1941. 2. Nathan PRINS, geb. Amsterdam 20-01-1919, loopknecht, overl. Auschwitz 19-11-1942. 3. Judic PRINS, geb. Amsterdam 15-03-1920, winkelbediende, overl. Sobibor 02-07-1943. Eliisabeth Prins 1914-1943 (Va 1) Klaartje Prins 1919-1943 (Va 2) 117

RICHTER RICHTER I II Joseph Levie RICHTER, geb. circa 1780, tr. circa 1805 Vrouwtje Abraham OORLOOS, geb. circa 1780, overl. Amsterdam 07-02-1829, dr. van Abraham Gerson OORLOOS en Klara BARENDS. 1. Moses Joseph RICHTER (zie II). Moses Joseph RICHTER, geb. Amsterdam 17-12-1805, koopman, overl. Den Helder 04-09-1849, begr. Den Helder 05-09-1849, tr. Den Helder 29-08-1834 Elisabeth (Peska) van der STER (Bettje, Sterr), geb. Leeuwarden 1808, overl. 06-09-1849, begr. Den Helder 08-09-1849, dr. van Gompel Eliazar van der STER en Abichael van der SLUIS (Veggele). 1. Joseph Mozes (Joseef zv. Moshe) RICHTER, geb. Den Helder 12-02-1831, overl. Den Helder 04-10-1920, begr. Den Helder 06-10-1920. 2. Abraham Mozes (Abraham zv Moshe) RICHTER, geb. Den Helder 18-04-1833, overl. Den Helder 24-05-1909, begr. Den Helder 25-05-1909. 3. Benjamin Mozes RICHTER, geb. Den Helder 08-1835, overl. Den Helder 02-12-1835. 4. Feijtje Mozes RICHTER (Fijtje), geb. Den Helder 30-06-1837, tr. Den Helder 15-04-1858 Hartog Philip de BEER, geb. Den Helder 03-06-1835, Koopman, zn. van Philip Salomon de BEER, koopman, en Sara Mozes POLAK. 5. Emanuel RICHTER (zie IIIa). 6. Ruben Mozes RICHTER (zie IIIb). 7. Barend Mozes RICHTER, geb. Den Helder 20-11-1843. 8. Nathan Mozes RICHTER (zie IIIc). 9. Femmetje RICHTER, geb. Den Helder 23-05-1848, tr. Den Helder 05-09-1901 Philip de BEER, geb. Amsterdam 16-09-1850, schoenmaker, zn. van Benedictus Philip de BEER en Vrouwtje Moses SWART. IIIa Emanuel RICHTER, geb. Den Helder 07-04-1839, koopman, tr. Den Helder 28-09-1865 Elisabeth VRIESLANDER, geb. Den Helder 25-07-1847, dr. van Lazarus Heiman VRIESLANDER (Heijman), koopman, en Esther de BEER (Hesther). 1. Mozes RICHTER, geb. Den Helder 10-04-1867, overl. Den Helder 21-06-1867. 2. Esther RICHTER, geb. Den Helder 21-09-1868, overl. Auschwitz 23-11-1942, otr. Amsterdam 15-10-1896, tr. Amsterdam 05-11-1896 Salomon SMALHOUT, geb. Amsterdam 14-02-1871, diamantslijper, zn. van Hijman Barend SMALHOUT, diamantversteller, en Mirjam COHEN de LARA. 3. Saartje RICHTER, geb. Den Helder 07-09-1875, overl. Auschwitz 23-11-1942. IIIb Ruben Mozes RICHTER, geb. Den Helder 28-09-1841, koopman, tr. Alkmaar 09-08-1868 Pietje Petronella MANHEIM, geb. Alkmaar 04-08-1846, dr. van Isaak Manusz MANHEIM, koopman, en Grietje Margaretha van HES. 1. Elisabeth RICHTER, geb. Den Helder 20-12-1869, overl. Sobibor 02-07-1943, otr. Amsterdam 19-03-1891, tr. Amsterdam 02-04-1891 Hijman KINSBERGEN, geb. Amsterdam 25-05-1870, diamantsnijder, zn. van Isaak KINSBERGEN, muziekonderwijzer, en Henriette SCHRIJVER. 2. Izaak ( Yitschak zv. Re'oeveen) RICHTER, geb. Den Helder 01-09-1871, overl. Den Helder 31-03-1879, begr. Den Helder 02-04-1879. 3. Mozes RICHTER, geb. Den Helder 25-07-1873, overl. Den Helder 21-11-1873. 4. Grietje RICHTER, geb. Den Helder 12-10-1874. 5. Femmetje RICHTER, geb. Den Helder 27-09-1876, overl. Sobibor 16-07-1943, otr. Amsterdam 21-06-1900, tr. Amsterdam 05-07-1900 Aron BEEKMAN, geb. Amsterdam 22-07-1869, magazijnbediende, overl. Gemeente onbekend 1942, zn. van Valk BEEKMAN en Leentje POLANUS. 6. Clara Rebecca RICHTER, geb. Den Helder 24-03-1879. 7. Mozes Ruben (Moshe zv. Re'uveen) RICHTER, geb. Den Helder 13-12-1880, overl. Den Helder 29-05-1883, begr. Den Helder 31-05-1883. 8. Rebecca RICHTER, geb. Den Helder 08-12-1882. IIIc Nathan Mozes RICHTER, geb. Den Helder 30-03-1846, koopman, tr. Alkmaar 11-09-1878 Klara Josina MANHEIM, geb. Alkmaar 11-08-1856, dr. van Isaak Manusz MANHEIM, koopman, en Grietje Margaretha van HES. 1. Izaak RICHTER, geb. Den Helder 18-11-1880, tandarts, overl. Bergen-Belsen 31-03-1945, tr. Amsterdam 08-02-1911 Sara MANHEIM, geb. Alkmaar 02-11-1880, overl. Tröbitz 07-05-1945, dr. van Izaak MANHEIM, koopman, en Betje de LEEUW. 118

RICHTER Izaak Richter en Sara Manheim hadden drie kinderen: Nico Max en twee kinderen die de oorlog overleefden. Een van hen was enkele maanden voordat de oorlog in Nederland uitbrak naar het buitenland gevlucht. Nico Max woonde op een ander adres. Van Izaak Richter zijn drie vanuit Westerbork geschreven brieven bewaard, evenals een aantal briefkaarten. Joods Historisch Museum, Documentenverzameling, inv.nr 5851 t/m 5853 Begin april 1945 werden gevangenen uit het concentratiekamp Bergen-Belsen overgebracht naar het concentratiekamp Theresienstadt. Een van de drie daarvoor gebruikte treinen is bij het dorp Tröbitz door het Russische leger bevrijd. Vele inzittenden hebben deze treinreis niet overleefd. Van degenen die de treinreis overleefden, is een groot aantal gestorven aan de gevolgen van de uitgebroken vlektyfusepidemie. De overledenen werden begraven in een gemeenschappelijk graf achter de directiebarakken van de steengroeve Hansa. Sara Richter-Manheim is in dit gemeenschappelijke graf ter aarde besteld. Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis. Opsporing Joodse personen, lijst van overledenen die in Tröbitz en omgeving ter aarde zijn besteld. Aron Beekman 1869-1942 (IIIb 5) Joodsche Weekblad, 6 februari 1942 Izaak Richter 1880-1945 (IIIc 1) Sara Manheim 1880-1945 (IIIc 1) 119

RIJS, VAN RIJS, VAN I Moses Isaac van RIJS, geb. circa 1790, tr. 's-gravenhage 12-08-1812 Klaartje Abrahams ARONS, geb. circa 1790, koopvrouw. 1. Isaac van RIJS (zie II). II Isaac van RIJS, geb. Den Haag 20-12-1818, koopman, tr. 's-gravenhage 18-06-1845 Aaltje SCHEFFERS, geb. Amsterdam 1821, dienstbode, dr. van Isaac SCHEFFER en Anna ARENS, koopvrouw. Niet zeker of dit het juiste huwelijk is. Isaac va Rijs Zoon van Moses Isaac van Rijs, overleden en Klaartje Abrahams, koopvrouw. Anna Scheffer dochter van Isaac Scheffer, overleden en van Anna Arens, koopvrouw. 1. Moses van RIJS (zie III). 2. Kaatje van RIJS, geb. Den Haag 02-08-1849, otr. Amsterdam 01-11-1894, tr. Amsterdam 20-11-1894 Johannes Oeterus HARTHOORN, geb. Amersfoort 19-08-1837, geneesheer, zn. van Jan HARTHOORN (Herthoorn, Harthoven) en Oetje Mechteld WERNEKE (Oetje Megtelo, Oedilia Mathilda). III Moses van RIJS, geb. Den Haag 30-11-1845, koopman, tr. Den Haag 05-01-1876 Heintje SLOVES, geb. Den Haag 1842, dr. van Abraham SLOVES en Keetje GOUDSMIT. 1. Aaltje van RIJS, geb. Den Helder 03-07-1875, overl. Auschwitz 26-02-1943, tr. 's-gravenhage 08-01-1896 David HUISMAN, geb. Den Haag 13-09-1870, groentehandelaar, overl. Auschwitz 26-02-1943. 120

ROZEVELT ROZEVELT I Emanuel Hessels ROZEVELT, geb. circa 1785, vleeschhouwer, tr. circa 1810 Sara Moses COHEN, geb. circa 1785. 1. Israel ROZEVELT (zie II). II Israel ROZEVELT, geb. Tjamsweer 01-09-1813, borstelmaker, overl. Groningen 25-06-1855, tr. Groningen 04-02-1844 Elsje BOOMSTRA, geb. Eenrum 08-09-1821, dienstmeid, overl. Groningen 25-01-1881, dr. van Levi Jonas BOONSTRA, vleeschhouwer, en Hendeltje Simons BENNINGA. 1. Saartje ROZEVELT, geb. Groningen 12-12-1844, overl. Groningen 10-12-1902, tr. Groningen 19-08-1866 Maurits van DAM, geb. Groningen 30-06-1846, koopman, overl. Groningen 21-07-1923, zn. van Levi Aron van DAM, koopman, en Racheltje Salomon van DAM. 2. Hinderdina ROZEVELT, geb. Groningen 27-02-1847, overl. Amersfoort 22-02-1937, tr. Groningen 17-06-1877 Maurits BARNSTIJN, geb. Leeuwarden 15-01-1844, zn. van Levy Salomon BARNSTIJN, koopman, en Racheltje Levy CANTER. 3. Emanuël ROZEVELT, geb. Groningen 30-12-1849, overl. Groningen 17-11-1853. 4. Levenloos ROZEVELT, geb. Groningen 25-10-1852, overl. Groningen 25-10-1852. 5. Levenloos ROZEVELT, geb. Groningen 06-01-1854, overl. Groningen 06-01-1854. 6. Levie ROZEVELT (zie III). III Levie ROZEVELT, geb. Groningen 24-03-1855, koopman, slager, veedrijver, pakhuisknecht, overl. Groningen 29-04-1914, tr. Groningen 10-06-1877 Reina TROMPETTER, geb. Groningen 26-04-1851, overl. Groningen 21-11-1919, dr. van Abraham Salomon TROMPETTER, koopmansknecht, koopman, en Vogeltje Heimans van der HOVE, koopvrouw. 1. Abraham ROZEVELT (zie IV). 2. Elsje ROZEVELT, geb. Groningen 28-10-1880, overl. Auschwitz 14-09-1942, otr. Amsterdam 08-10-1907, tr. Amsterdam 24-10-1907 Salomon BLOK, geb. Amsterdam 21-12-1882, werkman, overl. Auschwitz 14-09-1942, zn. van Simon BLOK, werkman, en Hanna BOERS, dienstbode. 3. Hartog ROZEVELT, geb. Groningen 18-02-1883, wachtmeester, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. Groningen 27-04-1916 Betje de VRIES, geb. Oude Pekela 08-01-1891, overl. Sobibor 28-05-1943, dr. van Levie de VRIES, koopman, en Esther MEIJER. 4. Saartje ROZEVELT, geb. Groningen 23-12-1884, overl. Groningen 06-11-1889. 5. Henderina ROZEVELT, geb. Groningen 22-09-1886, overl. Sobibor 23-07-1943, tr. Groningen 05-10-1916 Hartog BOLLEGRAAF, geb. Groningen 26-07-1878, schrijver Bronbeek, overl. Sobibor 23-07-1943, zn. van Ruben BOLLEGRAAF, koopman, en Vogeltje BERKELO. 6. Vogeltje ROZEVELT, geb. Groningen 19-07-1888, overl. Groningen 13-07-1889. 7. Sara ROZEVELT, geb. Groningen 23-02-1891, overl. Auschwitz 27-08-1943, tr. Groningen 29-07-1915 Simon van ZUIDEN, geb. Hoogeveen 05-07-1888, vleeschhouwer, overl. Auschwitz 01-10-1942, zn. van Isaak van ZUIDEN, vleeshouwer, en Elisa BEUTH. Sara Rozevelt wordt herdacht op een gedenkteken in Breukelen. Een beschrijving van dit gedenkteken is te vinden op de website van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. IV Abraham ROZEVELT, geb. Groningen 16-03-1879, korporaalbottelier, majoorbottelier, overl. Auschwitz 15-12-1942, tr. Groningen 05-04-1906 Froukje MULLER, geb. Groningen 22-08-1877, overl. Groningen 15-12-1942, dr. van Israel Levie MULLER, koopman, en Grietje BERKELO, koopvrouw. 1. Levie ROZEVELT, geb. Den Helder 25-03-1907. 2. Grietje ROZEVELT, geb. Den Helder 03-08-1908. 3. Reina ROZEVELT, geb. Den Helder 12-01-1910, overl. Auschwitz 30-09-1942. 4. Pieternella Anthonia ROZEVELT, geb. Den Helder 25-01-1914, Verkoopster, overl. Auschwitz 30-09-1942. 121

RIJS, VAN 122

SITTER SITTER I Marcus SITTER, geb. circa 1765, kruier, tr. circa 1790 Mariana Levij van WAAG, geb. circa 1785. 1. Marcus Manus SITTER (zie II). II Marcus Manus SITTER, geb. Amsterdam 08-06-1792, schoenmakersknecht, otr. Amsterdam 14-11-1817, tr. Amsterdam 17-12-1817 Hanna POLAK, geb. Amsterdam 1799. 1. Levie Marcus SITTER (zie III). III Levie Marcus SITTER, geb. Amsterdam 24-02-1826, viskoper, otr. Amsterdam 03-10-1844, tr. Amsterdam 16-10-1844 Belitje Meijer BAKKEM (Beletje), geb. Amsterdam 17-02-1825, dr. van Meijer Moses BAKKEM, sjouwer, en Hanna van BUUREN. 1. Marcus SITTER (zie IV). 2. Klara SITTER, geb. Amsterdam 07-04-1866, overl. Amsterdam 07-08-1896, otr. Amsterdam 18-05-1887, tr. Amsterdam 08-06-1887 Levie MEENTS, geb. Amsterdam 18-01-1865, koopman in fruit, overl. Amsterdam 10-03-1919, zn. van Hartog David MEENTS, groete kruier, groente venter, en Jansje de BRAVE. IV Marcus SITTER, geb. Amsterdam 16-12-1845, marinier, overl. Amsterdam 01-01-1891, tr. Den Helder 26-01-1882 Mietje SNIJDERS, geb. Amsterdam 20-04-1857, dr. van Sipora Levie SNIJDERS. 1. Betje SITTER, geb. Den Helder 04-11-1879, overl. Sobibor 23-04-1943, otr. Amsterdam 03-04-1902, tr. Amsterdam 17-04-1902 Moses OSSENDRIJVER, geb. Amsterdam 23-08-1876, diamantslijper, Koopman in ongeregeld, overl. Sobibor 23-04-1943, zn. van Abraham Moses OSSENDRIJVER, bretellenmaker, en Cato ANSEL.Moses ossendrijver 2. Sibora SITTER, geb. Den Helder 27-05-1881, overl. Auschwitz 21-09-1942, otr. Amsterdam 08-02-1910, tr. Amsterdam 24-02-1910 Philip Levie MONTESINOS, geb. Amsterdam 05-05-1883, Diamantversteller, overl. Auschwitz 03-09-1942, zn. van Salomon MONTESINOS, sjouwerman, en Marianne ROOD. 3. Clara SITTER, geb. Den Helder 18-02-1884, overl. Auschwitz 03-09-1943, otr. Amsterdam 21-12-1909, tr. Amsterdam 05-01-1910 Heiman de VRIES, geb. Hoorn 06-06-1884, Pettencoupeur, overl. Auschwitz 03-09-1943, zn. van Levie de VRIES, goudsmidsgezel, en Sophia BREMER. Moses Ossendrijver 1879-1943 ((IV 1) Sibora Sitter 1881-1942 (IV 2) 123

SLUIJTER SLUIJTER I David Andries SLUIJTER, geb. voor 1723. Kind: 1. Matthijs David SLUIJTER (zie II). II Matthijs David SLUIJTER, geb. Duitsland 1743, overl. Amsterdam 03-01-1825, tr. (1) Leiden 10-04-1779 Judith Philip van PRAAG, geb. Leiden 1759, dr. van Philip Arons van PRAAG, winkelier, en Elsje Moses SABSE, tr. (2) circa 1780 Rebecca Asser TAS, geb. circa 1755. Uit het eerste huwelijk: 1. Vrouwtje SLUIJTER, geb. ± 1777, overl. na 1812. Uit het tweede huwelijk: 2. Aron Matthijs SLUIJTER (zie III). III Aron Matthijs SLUIJTER, geb. Amsterdam 1779, overl. Arnhem 05-04-1856, tr. Amsterdam circa 1805 Meijntje Levie KEIJZER (Mietje), geb. Amsterdam 1786, overl. Amsterdam 18-11-1881. 1. Salomon Aron SLUIJTER (zie IV). 2. Matthijs Aron SLUIJTER, geb. Amsterdam 14-05-1811, overl. Amsterdam 02-02-1818. 3. Sara Aron SLUITER, geb. Amsterdam 22-05-1815, overl. Amsterdam 04-03-1817. 4. Rebecca Aron SLUIJTER (Sluiter), geb. Amsterdam 19-07-1818, overl. Arnhem 30-12-1896, otr. Amsterdam 27-09-1838, tr. Amsterdam 10-10-1838 Heijman BOSNAK, geb. Amsterdam 05-1811, sjouwerman, milicien, overl. Arnhem 17-10-1874, zn. van Michael BUSNAC (Bosnak) en Sara Hijman SWAAP (Swaab). 5. Roosje Aron SLUIJTER, geb. Amsterdam 02-05-1821, overl. Amsterdam 30-10-1825. 6. Hijman Aron SLUIJTER, geb. Amsterdam 04-04-1824, fruitkoper, otr. Amsterdam 07-10-1852, tr. Amsterdam 27-10-1852 Fijtje Eliazer ERT, geb. Amsterdam 28-06-1825, dr. van Eliazar Abraham ERT (Abraham Elias), groenteventer, en Kaatje Samuel WALG (Wallig), naaister. 7. Mozes SLUIJTER, geb. Amsterdam 16-08-1826, overl. 1850, begr. Zeeburg 31-03-1850. 8. Hartog SLUIJTER, geb. Amsterdam 21-03-1829, overl. Amsterdam 01-02-1831. IV Salomon Aron SLUIJTER, geb. Amsterdam 30-10-1807, koopman, groenteverkoper, overl. Amsterdam 18-11-1881, begr. Muiderberg 20-11-1881, otr. Amsterdam 05-12-1833, tr. Amsterdam 27-12-1833, tr. kerk Amsterdam 09-11-1834 (Joods) Judic ZWALF, geb. Amsterdam 10-02-1809, overl. Amsterdam 24-04-1848, dr. van Joseph ZWALF en Roosje Salomon BOOM. 1. Matthijs SLUIJTER, geb. Amsterdam 30-07-1835, venter, overl. Amsterdam 01-01-1903, otr. Amsterdam 12-05-1859, tr. Amsterdam 25-05-1859, tr. kerk Amsterdam 30-10-1859 Esther BLOG, geb. Amsterdam 17-07-1837, werkster, overl. Amsterdam 13-03-1909, dr. van Marcus Samuel BLOG, sjouwerman, en Vogel Jochem ZWART, ventster met groente, koopvrouw. 2. Levenloos SLUIJTER, geb. Amsterdam 08-04-1837, overl. Amsterdam 08-04-1837. 3. Levenloos SLUIJTER, geb. Amsterdam 31-01-1838, overl. Amsterdam 31-01-1838. 4. Roosje Cato SLUIJTER, geb. Amsterdam 20-12-1838, otr. (1) Amsterdam 10-01-1861, tr. Amsterdam 23-01-1861 David SAK, geb. Amsterdam 22-07-1837, overl. Albany, New York USA 16-07-1892, zn. van Joseph SAK, schijvenschuurder, en Esther BRILLEMAN (Ester), otr. (2) Amsterdam 09-11-1893, tr. Amsterdam 30-11-1893 Levie HAMMELBURG, geb. Amsterdam 08-04-1838, zn. van Salomon Abraham HAMMELBURG, venter, en Naatje Abraham TAS. 5. Rebecca SLUIJTER, geb. Amsterdam 14-07-1840. 6. Joseph SLUIJTER, geb. Amsterdam 23-07-1842. 7. Wolf SLUIJTER (zie V). V Wolf SLUIJTER, geb. Amsterdam 06-07-1844, koopman, schoenmaker, overl. Amsterdam 05-04-1884, otr. Amsterdam 30-07-1863, tr. Amsterdam 19-08-1863 Catharina KOOPMAN, geb. Amsterdam 13-08-1845, overl. 04-1931, begr. Diemen 19-04-1931, dr. van Isaac Moses KOOPMAN, kruier, groenteverkoper, en Mariane Levie SAMSON, ventster. 1. Salomon SLUIJTER (zie VIa). 2. Hijman SLUIJTER, geb. Amsterdam 01-1866, overl. 1866, begr. Zeeburg 12-06-1866. 3. Levenloos SLUIJTER, geb. Amsterdam 21-08-1868, overl. Amsterdam 21-08-1868. 4. Isaäc SLUIJTER, geb. Amsterdam 04-02-1870, kruier, diamantslijper, overl. Sobibor 26-03-1943, otr. Amsterdam 21-07-1887, tr. Amsterdam 10-08-1887 Roosje PRESSER, geb. Amsterdam 18-11-1868, overl. Amsterdam 16-03-1938, begr. Diemen 18-03-1938, dr. van Jacob Israel PRESSER, sjouwerman, venter, en Ester DA SILVA ROSA. 5. Hijman SLUIJTER, geb. Amsterdam 20-02-1872, werkman, otr. Amsterdam 04-11-1892, tr. Amsterdam 02-01-1893 Roosje BLITS, geb. Amsterdam 10-08-1874, dr. van Simon Hartog BLITS, werkman, venter, en Leentje KOOPMAN (Lena), werkster. 124

SLUIJTER 6. Judith SLUIJTER, geb. Amsterdam 30-03-1874, overl. Amsterdam 28-09-1932, begr. Diemen 30-09-1932, otr. Amsterdam 04-05-1899, tr. Amsterdam 24-05-1899 Mozes VIOOL, geb. Amsterdam 17-11-1871, koopman, overl. Amsterdam 18-10-1936, begr. Diemen 20-10-1936, zn. van Eliazer VIOOL, werkman, milicien, koopman, en Marianne GOUDSMIT. 7. Marianne SLUIJTER, geb. Amsterdam 17-04-1877, overl. Auschwitz 19-11-1942, otr. Amsterdam 11-02-1897, tr. Amsterdam 03-03-1897 Abraham de HOND, geb. Amsterdam 08-12-1876, werkman, zn. van Samson de HOND, sjouwerman, milicien, en Roosje ARK. Marianne Sluijter was een zeer bekende marktvrouw in Amsterdam. Zij had een fruitstal op het Waterlooplein en stond ook bij het WG en op de Blauwbrug. Marianne Sluijter was getrouwd met Abraham de Hond, die drie weken voor de oorlog overleed. Zij hadden acht kinderen, waarvan drie de oorlog overleefden. 8. Levie SLUIJTER (zie VIb). 9. Roosje SLUIJTER, geb. Amsterdam 15-07-1881, overl. Sobibor 09-07-1943, otr. Amsterdam 15-12-1908, tr. Amsterdam 06-01-1909 Salomon POLAK, geb. Amsterdam 31-08-1887, diamantslijper, Gymnastiekleraar, overl. Sobibor 09-07-1943, zn. van Eliazer POLAK, diamantslijper, makelaar in diamant, en Sara MAANDAG, naaister. Roosje Sluijter was gescheiden van haar echtgenoot Salomon Polak. Samen met hem had zij één zoon: Willy. Willy woonde bij zijn vader. Roosje Sluijter woonde per 27 september 1930 op Transvaalplein 17 huis, komende van Reitzstraat 27 II. Ze verhuisde in september 1940 naar de Joh. Verhulststraat 88 huis. A. Caransa, Verzamelen op het Transvaalplein. Ter nagedachtenis van het Joodse proletariaat van Amsterdam (Haarlem 1992) 99 (Citaat JHM) VIa Salomon SLUIJTER, geb. Amsterdam 02-12-1863, werkman, diamantslijper, overl. Sobibor 16-04-1943, tr. Amsterdam 06-09-1882 Rebecca de ROOD, geb. Amsterdam 01-04-1861, overl. Amsterdam 08-12-1934, dr. van Salomon Hartog de ROOD, venter, en Leentje Abraham SAMSON, werkster. 1. Isaac SLUIJTER, geb. Amsterdam 20-07-1891, overl. Auschwitz 22-10-1942. 2. Judith SLUIJTER, geb. Amsterdam 08-05-1895, overl. Auschwitz 30-09-1942. VIb Levie SLUIJTER, geb. Amsterdam 17-07-1879, werkman, koopman, overl. Sobibor 21-05-1943, otr. Amsterdam 30-05-1901, tr. Amsterdam 12-06-1901 Leentje KLIJNKRAMER, geb. Amsterdam 08-09-1881, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van Gerrit KLIJNKRAMER, sjouwerman, en Sara COSMAN. 1. Catharina SLUIJTER, geb. Amsterdam 23-08-1901, naaister, overl. Sobibor 21-05-1943, otr. (1) Amsterdam 06-07-1920, tr. Amsterdam 21-07-1920, sch. Amsterdam 27-07-1928 Andreas SCHMIDT, geb. Amsterdam 28-11-1897, elektriciën, zn. van Pierre Leon Joseph SCHMIDT, barbier, handelsreiziger, en Alida BOOMS, tr. (2) na 1928 Levie David KATAN, geb. Rotterdam 23-04-1902, overl. Sobibor 21-05-1943, zn. van David Israel KATAN en Antje Salomon BEEK. Levie David Katan was getrouwd met Catharina Sluijter. Hij was koopman van beroep en zijn echtgenote naaister. Op 2 februari 1943 werd in het kamp Westerbork hun dochter Jacoba Lena geboren.register van geboorteakten, opgesteld op de hulpsecretarie van de burgerlijke stand in het kamp Westerbork; archief van de gemeente Westerbork, opgenomen in het archief van de gemeente Midden-Drenthe te Beilen (Citaat JHM) 2. Sara SLUIJTER, geb. Amsterdam 07-10-1902, overl. Sobibor 28-05-1943, otr. Amsterdam 02-08-1921, tr. Amsterdam 17-08-1921 Joseph Alvares VEGA, geb. Amsterdam 05-03-1899, werkman, zn. van David VEGA, meubelmaker, en Esther BRANDON. 3. Gerrit SLUIJTER (zie VIIa). 4. Willem SLUIJTER (zie VIIb). 5. Kaatje SLUIJTER, geb. Amsterdam 12-02-1914, otr. Amsterdam 28-04-1931, tr. Amsterdam 13-05-1931, sch. Amsterdam 25-02-1953 Bernardus MULLER, geb. Amsterdam 11-02-1911, fabrieksarbeider, zn. van Johan Jacob MULLER, werkman, en Helene Elisabeth ter HAL. 6. Rozet SLUIJTER, geb. Amsterdam 31-01-1927, overl. Auschwitz 28-01-1944. VIIa Gerrit SLUIJTER, geb. Amsterdam 15-11-1905, Koopman, overl. Sobibor 09-04-1943, otr. Amsterdam 11-11-1930, tr. Amsterdam 26-11-1930 Marianne SAX, geb. Amsterdam 31-08-1907, overl. Sobibor 21-05-1943, dr. van Joachim SAX, voddenkoopman, en Sophia POLAK.gerrit sluijter 1. Sofia SLUIJTER, geb. Den Helder 21-12-1934, overl. Auschwitz 08-04-1944. Sofia Sluijter is onder de schuilnaam Mientje de Ro(o)de ondergedoken geweest in het gezin Stroo te Koog aan de Zaan. Door verraad werd zij samen met haar onderduikgever opgepakt. Na te zijn afgevoerd naar het kamp Vught werd ze onder de naam Mientje de Ro(o)de doorgestuurd naar Westerbork. Haar onderduikgever werd veroordeeld tot zes maanden detentie in Sachsenhausen. Hij heeft de oorlog overleefd. VIIb Willem SLUIJTER, geb. Amsterdam 21-11-1907, koopman, venter, overl. Auschwitz 30-09-1942, otr. Amsterdam 09-08-1932, tr. Amsterdam 24-08-1932 Hermina ICKOVIC, geb. Velky Berezny (Tsjecho-Slowakije) 16-10-1910, naaister, overl. Auschwitz 02-08-1942, dr. van Majer ICKOVIC, schoenmaker, en Hani GELEHRSEN. 1. Louis SLUIJTER, geb. Amsterdam 08-10-1932, overl. Auschwitz 02-08-1942. 2. Hanny SLUIJTER, geb. Amsterdam 26-04-1940, overl. Auschwitz 02-08-1942. 125

SLUIJTER Gerrit Sluijter 1905-1943 (VIIa) Sofia Sluijter 1934-1944 (VIIa 1) 126

SNOEK SNOEK I Abraham Elias SNOEK, geb. circa 1780, tr. circa 1805 Debora Hijman POLAK, geb. circa 1780. 1. Barend Abraham SNOEK (zie II). II Barend Abraham SNOEK, geb. Amsterdam 10-04-1805, militair, koopman, otr. Amsterdam 02-05-1833, tr. Amsterdam 26-06-1833 Mietje Isaac KEESIE (Keessie, Keesse, Keesje), geb. Amsterdam 24-03-1807, ventster, koopvrouw, dr. van Isaac KEESJE en Sara Sander de METZ. 1. Sara (Geb. Keesie) SNOEK, geb. Amsterdam 20-09-1828, tr. Schagen 24-05-1872 Salomon Isaac de VRIES, geb. Schagen 11-04-1832, sigarenmaker, zn. van Izac Abraham de VRIES (Isaac), vleeshouwer, en Betje Gerritsd TROMPETTER. 2. Abraham (Geb. Keesie) SNOEK, geb. Amsterdam 01-02-1833. 3. Naatje Barend SNOEK, geb. Amsterdam 14-04-1834, ventster, tr. Purmerend 12-11-1859 Moses PILLER, geb. Amsterdam 23-03-1836, koopman, zn. van Levie Moses PILLER, venter milicien, en Rachel Salomon MATTEMAN, dienstbaar. 4. Elizabeth SNOEK (Betje), geb. Amsterdam 12-09-1841, tr. Den Helder 25-11-1869 Wolf VELLEMAN, geb. Zierikzee 11-03-1845, ziekenoppasser bij de marine, kleermaker, zn. van Alexander Hartog VELLEMAN, koopman, en Roosje FRENK, particuliere, koopvrouw. 5. Vrouwtje SNOEK (Sophia), geb. Purmerend 04-07-1844, tr. Den Helder 23-05-1867 Eliazer JACOBS, geb. Amsterdam 23-02-1844, schipper, koopman, zn. van Simon JACOBS, schippersknecht, en Rachel Eliazer SPREEKMEESTER (Roosje), naaister. 6. Nathan SNOEK (zie III). 7. Klaartje SNOEK, geb. Purmerend 21-07-1849, koopvrouw, tr. Den Helder 19-09-1872 David JACOBS, geb. Alkmaar 24-07-1850, koopman, zn. van Simon JACOBS, schippersknecht, en Rachel Eliazer SPREEKMEESTER (Roosje), naaister. III Nathan SNOEK, geb. Purmerend 28-09-1847, 1869/1872 koopman, 1908 venter in manufacturen, tr. Den Helder 08-06-1871 Roosje DUPONT, geb. Den Helder 24-04-1851, dr. van Joseph Christiaan DUPONT, sigarenmaker, werkman, en Rachel LOGGERS. 1. Rachel SNOEK, geb. Den Helder 18-06-1873, overl. Sobibor 16-04-1943, tr. Amsterdam 27-06-1912 Elias KOOL, geb. Amsterdam 14-03-1862, loodgieter, zn. van Simon KOOL, sigarenmaker, en Johanna van VLIET. 2. Naatje SNOEK, geb. Den Helder 17-11-1874, overl. Amsterdam 02-04-1940, otr. Amsterdam 21-10-1919, tr. Amsterdam 05-11-1919 Wilhelm MICHELSON, geb. Boska (Koerland) 01-04-1872, schoenmaker, overl. Amsterdam 08-03-1937, zn. van Ruben MICHELSON en Sara Sophia MOSSESSON. 3. Barend SNOEK, geb. Amsterdam 29-03-1876, loopknecht, overl. Sobibor 11-06-1943, tr. Amsterdam 15-06-1904 Rachel HAGENAAR, geb. Amsterdam 02-11-1880, overl. Sobibor 11-06-1943, dr. van Isaac HAGENAAR, sjouwerman, en Vrouwtje ROOTVELD. 4. Joseph SNOEK, geb. Den Helder 27-03-1878, venter, otr. Amsterdam 03-05-1900, tr. Amsterdam 17-05-1900 Kaatje de JONG, geb. Amsterdam 14-05-1879, overl. Sobibor 02-07-1943, dr. van Salomon Alexander de JONG, venter, en Roosje VISCHSCHRAPER. 5. Sara SNOEK, geb. Den Helder 21-11-1879, overl. 1931, begr. Muiden, otr. Amsterdam 28-05-1903, tr. Amsterdam 11-06-1903 Hartog MULLEM, geb. Amsterdam 06-08-1876, diamantbewerker, overl. Sobibor 16-04-1943, zn. van Samuel MULLEM, lompensorteerder, koopman, en Joanna Salomon van BEVER. 6. Abraham SNOEK (zie IVa). 7. Izaäk SNOEK (zie IVb). 8. David SNOEK (zie IVc). IVa Abraham SNOEK, geb. Den Helder 24-09-1882, Leerling-werkman, overl. Auschwitz 26-02-1943, otr. Amsterdam 28-07-1908, tr. Amsterdam 20-08-1908 Eva MULLEM, geb. Amsterdam 28-05-1882, overl. Gemeente onbekend 01-08-1941, dr. van Samuel MULLEM, lompensorteerder, koopman, en Joanna Salomon van BEVER. Het Joodsche Weekblad, 8 augustus 1941 1. Roza SNOEK, geb. Amsterdam 29-05-1909, Verkoper, overl. Monowitz 24-09-1942. IVb Izaäk SNOEK, geb. Den Helder 30-09-1886, Pakhuisknecht, overl. Auschwitz 27-11-1942, otr. Amsterdam 05-10-1909, tr. Amsterdam 27-10-1909 Klaartje MUIS, geb. Amsterdam 19-08-1886, overl. Auschwitz 27-11-1942, dr. van Salomon MUIS, bakker, en Duifje LELYVELD. 1. Duifje SNOEK, geb. Amsterdam 06-09-1910, Naaister, overl. Auschwitz 17-09-1943. 2. Roosje SNOEK, geb. Amsterdam 06-10-1914, Naaister, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. Amsterdam 03-08-1942 Samuel van der KLOOT, geb. Amsterdam 24-12-1915, overl. Auschwitz 30-09-1942. 3. Grietje SNOEK, geb. Amsterdam 14-03-1919, Naaister, overl. Auschwitz 17-09-1943. 127

SNOEK IVc David SNOEK, geb. Amsterdam 25-12-1893, winkelier en sigarenmaker, overl. Midden Europa 31-03-1944, tr. Amsterdam 08-07-1914 Elisabeth SPRINGER, geb. Amsterdam 15-11-1892, overl. Auschwitz 08-04-1944, dr. van Barend SPRINGER, werkman, en Rebecca DRESSOU, ventster. Uit het politiearchief blijkt dat ze vookomen op een lijst met winkels van joodse eigenaren. In 1940, had dit gezin een tabaksartikelenzaak, adres: Albert Cuypstraat 138 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) 1. Roosje SNOEK, geb. Amsterdam 06-01-1920, overl. Auschwitz 06-01-1944. Eva Mullem 1882-1941 (IVa) Het Joodsche Weekblad, 8 augustus 1941 128

SPIER SPIER I David Joseph SPIER, geb. circa 1790, tr. circa 1815 Fijtje Benjamin de VRIES, geb. circa 1790. 1. Joseph David SPIER (zie II). II Joseph David SPIER, geb. Amsterdam 18-03-1817, schoensmeerder, koopman, overl. Alkmaar 10-12-1874, tr. Alkmaar 11-03-1849 Schoontje de VRIES, geb. Alkmaar 13-07-1822, overl. Alkmaar 10-06-1882, dr. van Marcus de VRIES, koopman, en Mietje COHEN. 1. Mietje (geb. de Vries) SPIER, geb. Alkmaar 02-05-1848, overl. Haarlem 26-11-1917, tr. (1) Alkmaar 16-03-1873 Barend WALLIG, geb. Haarlem 13-10-1853, koopman, overl. Haarlem 17-05-1883, zn. van Jacob Isaac WALIG, koopman, en Elisabeth SIMONS, otr. (2) Amsterdam 04-09-1890, tr. Amsterdam 25-09-1890 Mozes COHEN de SOLLA (Sollaar), geb. Amsterdam 28-09-1854, sigarenmaker, zn. van Aron COHEN de SOLLA, diamantslijper, en Hanna Salomon MOSSEL. 2. Fijtje SPIER, geb. Alkmaar 02-01-1850, tr. Alkmaar 16-10-1870 Haimh Joseph VIEIJRA, geb. Enkhuizen 09-11-1844, koopman, zn. van Barend Mordechai VIEIJRA, schoenmaker milicien, koopman, en Sippora MELLO (Sipora, Melle, Mells), dienstbaar. 3. David SPIER (zie III). 4. Jane SPIER, geb. Alkmaar 13-04-1859, koopvrouw, tr. (1) Haarlem 02-08-1882 Levie VELLEMAN, geb. Haarlem 10-03-1861, koopman, overl. Haarlem 13-12-1896, zn. van Andries VELLEMAN, koopman, en Jannetje Marcusdochter HANGJAS, koopvrouw, tr. (2) Alkmaar 14-05-1899 Meijer (geb. Hoepelman) GROOTKERK, geb. Amsterdam 23-01-1853, koopman, zn. van Salomon Isaac GROOTKERK, koopman, en Vrouwtje HOEPELMAN. 5. Leon SPIER, geb. Alkmaar 14-06-1861, commissionair, otr. Amsterdam 06-12-1888, tr. Amsterdam 20-12-1888 Elisabeth GOLDSTEIN, geb. Amsterdam 02-11-1852, dr. van Machiel GOLDSTEIN, koopman, en Rachel de VRIES. III David SPIER, geb. Alkmaar 28-01-1853, koopman, tr. Alkmaar 28-09-1879 Klaartje ENGLANDER, geb. Amsterdam 08-03-1861, dr. van Arend Gompert ENGLANDER, sjouwerman, en Bloemetje KEESIE. 1. Bloemetje SPIER, geb. Alkmaar 20-09-1882, overl. Sobibor 20-03-1943, tr. Alkmaar 06-04-1910 Samuel van ESSO, geb. Meppel 08-07-1883, overl. Sobibor 20-03-1943, zn. van Abraham van ESSO, koopman, en Bettje KROON. 2. Schoontje SPIER, geb. Alkmaar 04-10-1887, overl. Leiden 30-07-1963, tr. Alkmaar 18-08-1910 Jacob van FRANK, geb. Leiden 16-02-1887, koopman, overl. Leiden 02-04-1979, zn. van Isaac van FRANK, koopman, en Vrouwgien GLAZER. 3. Femmetje SPIER, geb. Alkmaar 09-08-1889, overl. Sobibor 02-07-1943, tr. Alkmaar 22-03-1911 Barend VELLEMAN, geb. Schagen 10-04-1889, koopman, overl. Auschwitz 07-12-1942, zn. van Levi VELLEMAN, koopman, merchant, winkelier, en Saartje SLAGTER. 4. Marianne SPIER, geb. Den Helder 01-02-1891, overl. Auschwitz 28-09-1942, tr. Alkmaar 16-11-1911 Levie ROET, geb. Amsterdam 03-07-1886, Sigarenmaker, overl. Auschwitz 28-09-1942, zn. van Emanuel ROET, sjouwerman, en Roza DIGTMAKER, werkster. 5. Aron SPIER (zie IV). 6. Jozef SPIER, geb. Den Helder 26-04-1895, winkelier in confectie, overl. Leiden 30-03-1975, tr. Leiden 25-10-1922 Jetje van FRANK, geb. Leiden 25-06-1897, winkeljuffrouw, overl. Leiden 17-01-1975, dr. van Isaac van FRANK, koopman, en Vrouwgien GLAZER. 7. Sara SPIER, geb. Alkmaar 13-03-1897, otr. Amsterdam 02-08-1921, tr. Amsterdam 17-08-1921 Jacob LIMBURG, geb. Amsterdam 10-05-1889, handelsreiziger, zn. van Levie LIMBURG, kleermaker, en Engeltje FIERLIER. IV Aron SPIER, geb. Den Helder 12-05-1893, Koopman, overl. Auschwitz 31-01-1943, tr. Zaandam 05-07-1916 Sara CARDOZO, geb. Amsterdam 01-05-1891, overl. Auschwitz 31-01-1943, dr. van Mozes CARDOZO, diamantbewerker, en Clara BIERMAN. 1. David SPIER, geb. Alkmaar 21-04-1917, overl. Auschwitz 31-01-1943. 2. Mozes SPIER, geb. Amsterdam 19-06-1920, Reiziger, overl. Auschwitz 31-01-1943. 129

SWAAB SWAAB I Salomon Jacob SWAAB, ged. Amsterdam 20-06-1796, otr. Amsterdam 13-06-1822, tr. Amsterdam 26-06-1822 Sara Benedictus ITALIAANDER (Iteliaaner, Iteliaander), geb. Amsterdam 16-08-1800, overl. Utrecht 16-01-1875, dr. van Benedictus ITALIAANDER en Heintje. 1. Salom Salomon SWAAB (zie IIa). 2. Betje Salomon SWAAB, geb. Amsterdam 04-04-1828, tr. Almelo, Stad 13-07-1865 Salomon Hartog SPEIJER, geb. Amsterdam 04-05-1839, zn. van Hartog Samuël SPEIJER en Mirjam Marcus CAPPèLS. 3. Joseph Samuel SWAAB, geb. Utrecht 28-07-1830, overl. voor 1840. 4. Abraham SWAAB (zie IIb). 5. Jacob SWAAB, geb. Den Haag 18-05-1837, tr. Eindhoven 02-01-1873 Maria KRUIJER, geb. Arnhem 08-09-1849, overl. voor 1919, dr. van Levie KRUIJER en Rebecca DOOF, ventster. 6. Joseph SWAAB, geb. Amsterdam 17-05-1840, fotograaf. IIa Salom Salomon SWAAB, geb. Amsterdam 20-12-1823, steendrukker, otr. Amsterdam 21-12-1848, tr. Amsterdam 03-01-1849 Schoontje Salomon MUNNIKENDAM, geb. Amsterdam 26-03-1824, stoelenmatter, dr. van Salomon Eliazer MUNNIKENDAM, stoelenmatter, en Grietje Juda SLOCHEM. 1. Margreta SWAAB, geb. Munnikendam 12-01-1850, otr. Amsterdam 01-03-1888, tr. Amsterdam 14-03-1888 Izaak van AMERONGEN, geb. Mijdrecht 10-04-1861, slagersknecht, paraplumaker, zn. van Juda IJzak van AMERONGEN en Cato CUNE. IIb Abraham SWAAB, geb. Amsterdam 20-08-1834, fotograaf, tr. Alkmaar 15-05-1881 Judik (Jettele dv. Shmu'eel) VLESSING (Judith), geb. Purmerend 20-11-1847, overl. Den Helder 05-08-1904, begr. Den Helder 07-08-1904, dr. van Samuel Elias VLESSING, koopman, en Rosetta Philipsdochter ELTE (Roosje, Elten), dienstbaar. 1. Sara SWAAB, geb. Den Helder 12-04-1882, Pedicure, overl. Sobibor 28-05-1943, otr. Amsterdam 18-08-1908, tr. Amsterdam 03-09-1908 Wolf PREMSELER, geb. Amsterdam 10-02-1874, Diamantbewerker, overl. Sobibor 21-05-1943, zn. van Simon Jesaias PREMSELER, diamantslijper, en Elisabeth KNOKER. 130

THIJN, LEVIE VAN THIJN, LEVIE VAN I Levie van THIJN, geb. circa 1740, tr. circa 1765 Saartje van THIJN, geb. circa 1740. 1. Salomon Levi van THIJN (zie II). II Salomon Levi van THIJN, geb. Katwijk 1768, overl. Zaandam 25-07-1852, tr. circa 1795 Schoontje Elias van der WAAL (Schoontje Benjamin), geb. circa 1770. 1. Levij Salomon van THIJN (zie IIIa). 2. Benjamin Salomon van TIJN (Thijn) (zie IIIb). IIIa Levij Salomon van THIJN, vleeschhouwer, ged. Amsterdam 20-02-1798, overl. Koog aan de Zaan 09-11-1871, tr. Zaandam 30-01-1825 Kaatje Emanuel BLOK, geb. Culemborg 29-09-1800, overl. Zaandam 28-01-1878, dr. van Emanuel Jacob BLOK, koopman, en Klaartje Levie van THIJN. 1. Emanuel van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 06-01-1828, vleeshouwer, overl. Koog aan de Zaan 29-03-1905, tr. Koog aan de Zaan 11-03-1860 Sophia Elisabeth MEIJER, geb. Gendringen 10-03-1834, overl. Zaandam 29-11-1908, dr. van Salomon MEIJER, koopman, en Roosje de JONGH. 2. Salomon van THIJN (zie IVa). 3. Jacob Levij van THIJN (zie IVb). 4. Benjamin Levij van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 06-02-1832, kashouder, tr. Zaandam 28-06-1857 Sipor BRAADBAART, geb. Zaandam 06-12-1835, overl. Amsterdam 15-01-1909, dr. van Hela Nathan BRAADBAART, onderwijzer, splitter staatslotterij, en Schoontje Eliazer FRUITMAN, ventster. 5. Nathan van THIJN, geb. Koog aan de zaan 19-01-1836, vleeshouwer, overl. Zaandam 30-08-1907, tr. Koog aan de Zaan 23-10-1870 Sientje de LEEUW, geb. Steenwijk 09-02-1845, dr. van Israel Simon de LEEUW, vleeshouwer, en Jette HOOFIEN. 6. Klaartje van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 18-09-1839, tr. Koog aan de Zaan 10-09-1865 Daniel Salomon MEIJER, geb. Gendringen 17-03-1841, vleesschouwer, overl. Zaandam 06-04-1879, zn. van Salomon MEIJER, koopman, en Roosje de JONGH. IIIb Benjamin Salomon van TIJN (Thijn), geb. Zaandam 31-05-1801, koopman, vleeschhouwer, overl. Haarlem 26-03-1885, tr. Haarlem 09-02-1831 Reintje David MARCUS (Ryntje Markus), geb. Haarlem 06-12-1802, overl. Haarlem 31-08-1841, dr. van David Gabriel MARCUS en Roosje SIMONS. 1. Salomon van THIJN, geb. Zaandam 14-06-1835, vleeschhouwer, overl. Haarlem 09-04-1885, tr. Haarlem 25-10-1871 Barbara BERG, geb. Weiler (Pruissen) 25-09-1845, dr. van Maijer BERG (Majer) en Charlotte SELIGMAN (Seeligmann). 2. David Benjamin van THIJN (zie IVc). 3. Levie van THIJN, geb. Zaandam 14-08-1837, overl. Zaandam 04-06-1838. IVa Salomon van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 07-04-1829, vleeshouwer, tr. (1) Hilversum 01-03-1854 Fransje KRANT, geb. Hilversum 01-09-1823, overl. Hilversum 28-02-1855, dr. van Mozes KRANT en Rachel VOS, tr. (2) Uitgeest 07-09-1856 Henriëtte MEIJER, geb. 1831, dr. van Salomon MEIJER, koopman, en Roosje de JONGH. Uit het tweede huwelijk: 1. Rebekka van THIJN, geb. Uitgeest 12-08-1864, tr. Uitgeest 01-12-1886 Salomon ELTE, geb. Alkmaar 05-08-1855, bakker, zn. van Levie ELTE, koopman, en Fijtje SWANENWEVER (Zwanenwever). IVb Jacob Levij van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 27-07-1830, tr. (1) Alkmaar 09-08-1854 Elisabeth COHEN (Kohen), geb. Alkmaar 26-01-1834, overl. Koog aan de Zaan 13-03-1861, dr. van Daniel Israël COHEN, kantoorbediende, koopman, en Malco LION, tr. (2) Koog aan de Zaan 27-03-1864 Klara BLOK (Mok), geb. Haarlem 19-03-1835, dr. van Machiel Mozes MOK (Magiel), koopman, en Jacomijntje Emanuel BLOK (Meintje). Uit het eerste huwelijk: 1. Katharina van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 02-09-1855, tr. Schagen 28-02-1890 Leendert AUGURK, geb. Amsterdam 01-09-1860, diamantslijper, zn. van Levie Leendert AUGURK, venter, en Maria TROMPETTER. 2. Marine van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 13-04-1857, tr. Schagen 07-05-1882 Emanuel DRUKKER, geb. Zaandam 07-11-1854, koopman, zn. van Samuel Eleazer DRUKKER, inlandse kramer, en Hester FRUITMAN. 3. Levi Jacob van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 09-06-1859, koopman, overl. Apeldoorn 09-11-1929, tr. Schagen 03-08-1888 Sara COOPMAN, geb. Gulpen 09-01-1861, overl. Alkmaar 25-11-1925, dr. van Charles COOPMAN (Karel), beenhakker, koopman, en Ester KAMP. 4. Daniel van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 09-03-1861, koopman, overl. Apeldoorn 01-02-1927, tr. (1) Schagen 01-05-1885 Marianne DRUKKER, geb. Zaandam 01-07-1860, overl. Alkmaar 31-03-1901, dr. van Samuel Eleazer DRUKKER, inlandse kramer, en Hester FRUITMAN, tr. (2) Den Helder 27-08-1901 Engeltje van TIJN, geb. Den Helder 22-11-1859, overl. Auschwitz 12-02-1943, dr. van Meijer Joseph van TIJN, koopman, voorlezer/koster bij de Israëlieten, en Jacomina van TIJN. 131

THIJN, LEVIE VAN IVc David Benjamin van THIJN, geb. Zaandam 27-07-1836, tr. Delft 19-06-1872 Rosetta Eliazer SIMONS, geb. Zegwaart 06-01-1847, dr. van Eleazar Isaac SIMONS en Clara SWARTS (Zwarts). 1. Klara van THIJN, geb. Den Helder 08-05-1874, overl. Sobibor 16-04-1943, otr. Amsterdam 06-10-1892, tr. Amsterdam 26-10-1892 Wolf MEIJER, geb. Kampen 14-03-1867, slachter, koopman, veehandelaar, overl. Amsterdam 05-08-1936, zn. van Hijman MEIJER, vleeschhouwer, en Sientje SPEELMAN, koopvrouw. 2. Izaäk van THIJN, geb. Den Helder 11-01-1879, overl. Auschwitz 05-02-1943, tr. Zaandam 26-02-1913 Vrouwtje GRISHAAVER, geb. Amsterdam 30-08-1884, overl. Auschwitz 05-02-1943, dr. van Joachim GRISHAAVER, diamantslijper, en Naatje IJZERKOOPER. 132

TIJN, DAVID BENJAMIN VAN THIJN, DAVID BENJAMIN VAN I David Benjamin van TIJN, geb. circa 1750, slager, tr. circa 1775 Barnio JOSEPH, geb. circa 1750. 1. Joseph David van TIJN (zie II). II Joseph David van TIJN, geb. Maarsen 1776, slager, tr. Naarden 18-11-1813 Beletje Meijer de JONGH, geb. Naarden 1794. 1. Meijer Joseph van TIJN (zie III). III Meijer Joseph (Me'ir zv. Joseef) van TIJN, geb. Naarden 14-09-1816, koopman, voorlezer/koster bij de Israëlieten, overl. Den Helder 29-11-1877, begr. Den Helder 01-12-1877, tr. Beverwijk 03-06-1850 Jacomina (Jachet) van TIJN, geb. Uitgeest 10-11-1816, overl. Den Helder 12-05-1899, begr. Den Helder 14-05-1899, dr. van Meijer van TIJN en Klaartje Isaksdochter COHEN. 1. Levenloos van TIJN, geb. Den Helder 27-06-1851, overl. Den Helder 27-06-1851. 2. Jozef Meijer van TIJN, geb. Den Helder 08-06-1852, overl. Den Helder 16-08-1852. 3. Beletje van TIJN, geb. Den Helder 01-06-1853, overl. Soest 16-09-1928, tr. Den Helder 21-05-1878 Moses de LEEUW, geb. Alkmaar 23-12-1850, koopman, zn. van Salomon Izaak de LEEUW, 1835-vleeshouwersknecht, en Clara MANHEIM (Klara, Klaartje). 4. Klaartje (Gella) van TIJN, geb. Den Helder 18-10-1854, overl. Den Helder 18-09-1898, begr. Den Helder 20-09-1898, tr. Den Helder 12-11-1879 Benjamin OUDKERK, geb. Den Helder 16-04-1851, koopman, overl. Den Helder 08-03-1923, begr. Den Helder 11-03-1923, zn. van Hijman OUDKERK (Heiman, Heijman, Herman), koopman, en Elsje Meijer van KREVELT (Creveld, Kreeveld). 5. Levie (Yehuda zv. Me'ir) van TIJN, geb. Den Helder 22-11-1855, boekbinder, overl. Den Helder 26-10-1912, begr. Den Helder 28-10-1912. 6. Golda van TIJN, geb. Den Helder 21-12-1856, overl. Auschwitz 12-02-1943, tr. Zaandam 06-02-1900 Benjamin OUDKERK, geb. Den Helder 16-04-1851, koopman, overl. Den Helder 08-03-1923, begr. Den Helder 11-03-1923, zn. van Hijman OUDKERK (Heiman, Heijman, Herman), koopman, en Elsje Meijer van KREVELT (Creveld, Kreeveld). 7. Engeltje van TIJN, geb. Den Helder 22-11-1859, overl. Auschwitz 12-02-1943, tr. Den Helder 27-08-1901 Daniel van THIJN, geb. Koog aan de Zaan 09-03-1861, koopman, overl. Apeldoorn 01-02-1927, zn. van Jacob Levij van THIJN en Elisabeth COHEN (Kohen). 133

VELLEMAN VELLEMAN I Hartog VELLEMAN, geb. circa 1775, tr. circa 1800 Judith WOLF, geb. circa 1775. 1. Alexander Hartog VELLEMAN (zie II). II Alexander Hartog VELLEMAN, geb. Kampen 01-03-1802, koopman, tr. Zierikzee 06-05-1840 Roosje FRENK, geb. Renesse 07-11-1821, particuliere, koopvrouw, dr. van Aaron Henroch FRENK, koopman, en Rozina WOLF. 1. Hartog Alexander VELLEMAN, geb. Zierikzee 19-08-1840. 2. Izaak VELLEMAN, geb. Zierikzee 21-12-1843. 3. Wolf VELLEMAN (zie III). 4. Judith VELLEMAN, geb. Zierikzee 07-07-1847. 5. Abraham (Avraham zv. Alexander) VELLEMAN, geb. Zierikzee 31-07-1849, constabel, overl. Wieringen 23-02-1901, begr. Den Helder 25-02-1901, tr. Groningen 28-02-1878 Elsje LEVIET, geb. Groningen 28-11-1856, dr. van Calmer Benjamin LEVIT (Leviet), koopman, slager, en Rebekka TROMPETTER, koopvrouw. III Wolf VELLEMAN, geb. Zierikzee 11-03-1845, ziekenoppasser bij de marine, kleermaker, tr. Den Helder 25-11-1869 Elizabeth SNOEK (Betje), geb. Amsterdam 12-09-1841, dr. van Barend Abraham SNOEK, militair, koopman, en Mietje Isaac KEESIE (Keessie, Keesse, Keesje), ventster, koopvrouw. 1. Alexander Wolf VELLEMAN, geb. Den Helder 28-10-1870, overl. Den Helder 15-11-1870. 2. Mietje VELLEMAN, geb. Den Helder 30-11-1871, overl. Auschwitz 13-11-1942, otr. Amsterdam 16-06-1898, tr. Amsterdam 06-07-1898 Salomon ENSEL, geb. Amsterdam 02-02-1873, sigarenmaker, Diamantslijper, begr. Diemen 24-03-1940, zn. van Juda ENSEL, sjouwerman, milicien, en Judith HEERTJE. 3. Roosje VELLEMAN, geb. Den Helder 27-08-1875, overl. Auschwitz 10-09-1942, otr. (1) Amsterdam 04-10-1894, tr. Amsterdam 07-11-1894 Hartog TURFKRUIJER, geb. Amsterdam 02-05-1847, kantoorbediende, overl. Amsterdam 19-03-1922, zn. van Zadok Meijer TURFKRUIJER, kruijer, en Hester de VRIES (Esther), werkster, tr. (2) Rotterdam 05-06-1935 Levi ANDRIESSE, geb. Den Bosch 29-07-1865, overl. Auschwitz 10-09-1942, zn. van Emanuel ANDRIESSE en Mietje WALLIG. 4. Judith VELLEMAN, geb. Den Helder 09-07-1877, overl. Den Helder 07-06-1878. 5. Barend VELLEMAN, geb. Den Helder 07-02-1879, overl. Den Helder 18-02-1879. 134

AFSCHEID DER JODEN AAN NEDERLAND Vaarwel, vaarwel, gij lieve lage landen, Waar ons geluk gewoond heeft en ons leed; Waar wij den golfslag hoorden aan de stranden, En t karretje dat langs een zandweg reed. Wij trekken zwijgend door de duist re straten. Wij zijn ontworteld. En bij eiken stap Kwelt ons de pijn om wat wij achterlaten Op dezen harden weg der ballingschap. Wij staren om ons heen, bepakt met zorgen. Op een perron wuift vaag een vriendenhand. Zacht loeit een boot door dezen grauwen morgen: Het is het afscheid van ons vaderland. Vaarwel, vaarwel dan... Door een mist van tranen Zien wij weer alles, wat ons dierbaar was, Ons lichte huis, bebloemde duinen-banen En t wuivend riet langs de Westeinderplas. Wij zien de volgeladen wolkenluchten Boven een strakke rood-en-grijze stad, Een rechte vaart, een bongerd zwaar van vruchten... Nooit hebben wij dit land zoo liefgehad. Vaarwel, goed land, het denken geeft ons sterkte Aan d oude havens van ons voorgeslacht, De stoere stad, waar Rembrandts vrienden werkten, En t stille dorp, waar eens Spinoza dacht. Hier schilderde Israels zijn visschersmenschen, Mendes da Costa hieuw er Chris de Wet, O land van veler daden, veler wenschen, Ook ons klein stempel is op u gezet. De trein raast in den nacht, door vele heiden; Hoe sleurt ons zijn geweld over een brug - Wij zien de donk re bosschen langs ons glijden. Een slapend dorp... keeren wij ooit terug? De grens. Een laatste blik naar onze landouwen. - En niemand staat ons bij in dezen nood - Vaarwel, vaarwel, het vaderland getrouwe Zijn wij tot in den dood. J. de Bruin 135

VISSER VISSER I Emanuel VISSER, geb. circa 1790, tr. circa 1815 Judic Aron SCHEFFER, geb. circa 1790. 1. Benjamin Emanuel VISSER (zie II). II Benjamin Emanuel VISSER, geb. Amsterdam 09-07-1815, kruier, overl. Amsterdam 13-01-1860, otr. Amsterdam 10-11-1836, tr. Amsterdam 07-12-1836 Saartje Nathan van LIER, geb. Amsterdam 23-03-1819, schoenpoetster, dr. van Nathan Jacob van LIER en Betje Philip HEKSSER. 1. Jacob VISSER (zie III). 2. Naatje VISSER, geb. Amsterdam 12-08-1853, otr. Amsterdam 09-09-1875, tr. Amsterdam 22-09-1875 Levie LAP, geb. Amsterdam 11-03-1856, sjouwerman, zn. van Hartog Levie LAP, venter, milicien, en Beletje Meijer TURFRIJER (Turfreijer), ventster. 3. Levie VISSER, geb. Amsterdam 23-01-1858, overl. Amsterdam 10-06-1934, otr. Amsterdam 18-10-1883, tr. Amsterdam 07-11-1883 Klaarje LAP, geb. Amsterdam 09-01-1866, overl. Amsterdam 31-01-1939, dr. van Hartog Levie LAP, venter, milicien, en Beletje Meijer TURFRIJER (Turfreijer), ventster. III Jacob VISSER, geb. Amsterdam 05-03-1847, sjouwerman, overl. Amsterdam 27-06-1927, otr. Amsterdam 02-01-1873, tr. Amsterdam 15-01-1873 Rebecca KONSTENAAR, geb. Amsterdam 28-12-1848, werkster, overl. Amsterdam 14-01-1924, dr. van Leendert Emanuel KONSTENAAR, sigarenmaker, en Rachel QUERIDO, naaister. 1. Sara VISSER, geb. Amsterdam 10-01-1877, otr. Amsterdam 15-05-1901, tr. Amsterdam 29-05-1901 Arend de VRIES, geb. Harlingen 03-09-1875, koopman, sjouwerman, overl. Sobibor 02-04-1943, zn. van Emanuel de VRIES, werkman, en Aaltje PAIS. 2. Betje VISSER, geb. Amsterdam 27-04-1878, overl. Auschwitz 21-01-1943, otr. Amsterdam 26-08-1897, tr. Amsterdam 08-09-1897 Joseph van de KAR, geb. Amsterdam 23-02-1877, sjouwerman, overl. Auschwitz 21-01-1943, zn. van Jacob van de KAR, sjouwerman, werkman, en Sientje GROOTKERK. 3. Jetje VISSER, geb. Amsterdam 11-02-1881, overl. Sobibor 02-07-1943, otr. Amsterdam 18-07-1901, tr. Amsterdam 07-08-1901 Jacob GROENTEMAN, geb. Amsterdam 28-01-1882, venter, sjouwerman, overl. Amsterdam 22-09-1942, zn. van Machiel GROENTEMAN, veedrijver, en Fetje SPIJER, dienstbaar. 4. Benjamin VISSER (zie IVa). 5. Levie VISSER (zie IVb). 6. Abraham VISSER (zie IVc). IVa Benjamin VISSER, geb. Amsterdam 31-07-1885, lompensorteerder, overl. Auschwitz 03-12-1942, otr. Amsterdam 25-08-1908, tr. Amsterdam 09-09-1908 Annaatje VERDUIN, geb. Amsterdam 20-02-1886, overl. Sobibor 09-04-1943, dr. van Meijer VERDUIN (Meyer), horlogemaker, en Sophia HANOUWER. 1. Jacob VISSER, geb. Amsterdam 11-04-1920, overl. Auschwitz 21-01-1945. 2. Herman VISSER, geb. Amsterdam 19-11-1922, overl. Auschwitz 28-04-1944. 3. Jetje VISSER, geb. Amsterdam 27-09-1924, overl. Auschwitz 19-11-1943. 4. Michel VISSER, geb. Amsterdam 01-05-1927, overl. Auschwitz 07-02-1945. 5. Clara VISSER, geb. Amsterdam 09-03-1932, overl. Auschwitz 03-12-1942. IVb Levie VISSER, geb. Amsterdam 15-02-1889, werkman, overl. Sobibor 14-05-1943, otr. Amsterdam 28-12-1909, tr. Amsterdam 12-01-1910 Betje MEENTS, geb. Amsterdam 18-09-1889, overl. Sobibor 14-05-1943, dr. van Levie MEENTS, koopman in fruit, en Klara SITTER. 1. Louis VISSER, geb. Amsterdam 19-11-1927, overl. Sobibor 14-05-1943. 2. Rebecca VISSER, geb. Amsterdam 11-07-1934, overl. Sobibor 14-05-1943. IVc Abraham VISSER, geb. Amsterdam 16-04-1893, koopman in tweede hands goederen, overl. Sobibor 07-05-1943, otr. Amsterdam 02-02-1915, tr. Amsterdam 17-02-1915 Grietje VISCHSCHRAPER, geb. Amsterdam 11-07-1896, overl. Sobibor 07-05-1943, dr. van Salomon VISCHSCHRAPER, sjouwerman, en Bloeme van LOCHEM.foto 1932 Abraham Visser 1. Jacob (Ya'akov zv. Avraham) VISSER, geb. Amsterdam 07-05-1915, overl. Den Helder 08-11-1938, begr. Den Helder 09-11-1938. 2. Bloeme VISSER, geb. Amsterdam 31-07-1919, tr. circa 1940 Dirk SCHEFFERS, geb. Giethoorn 29-03-1907. DKahM blz. 80. 3. Salomon VISSER, geb. circa 1925. 4. Simon VISSER, geb. Amsterdam 01-05-1929, overl. Sobibor 07-05-1943. 5. Rebecca VISSER, geb. Den Helder 05-03-1937, overl. Sobibor 07-05-1943. 136

VISSER Grietje Vischschraper 1896-1943, Rebecca Visser 1937-1943 en Simon Visser 1929-1943 (IVc 5 en 4) Abraham Visser 1893-1943 (IVc) Simon Visser 1929-1943 (IVc 4) Rebecca Visser 1937-1943 (IVc 5) 137

VRIESLANDER VRIESLANDER I Hijman Lazarus VRIESLANDER, geb. Frederickstadt (Duitsland) 1770, overl. Den Helder 20-11-1834, tr. circa 1815 Elisabeth Meijer SIMSON (Betsij, Betje Meijer), geb. England 1794, overl. Purmerend 26-01-1836. 1. Lazarus Heiman VRIESLANDER (Heijman) (zie IIa). 2. Pinnes Hijman Lazerus VRIESLANDER (zie IIb). 3. Sekkel Heiman VRIESLANDER (Vekkel, Sikkel), geb. Purmerend 25-08-1821, marinier, overl. Den Helder 09-08-1856, tr. Den Helder 28-10-1852 Roosje Leman POST, geb. Amsterdam 31-03-1828, dr. van Leman Hartog POST, koopman, en Saartje KOPPEL KRIJN. 4. Sophia VRIESLANDER, geb. Purmerend 27-11-1828, tr. Den Helder 02-11-1865 Jacob de CASSERES, geb. Amsterdam 13-10-1836, sigarenmaker, zn. van Jacob de CASSERES, schoenmaker, en Sara PEREIRA ABAS. 5. Meijer Hijman VRIESLANDER, geb. Purmerend 21-10-1831, overl. Weltevreden (Batavia) 19-12-1858. IIa Lazarus Heiman (Eli'ezer zv. Chaim) VRIESLANDER (Heijman), geb. Helgoland 16-08-1816, koopman, overl. Den Helder 18-08-1886, begr. Den Helder 20-08-1886, tr. (1) Den Helder 09-10-1845 Esther de BEER (Hesther), geb. Den Helder 27-11-1816, overl. Den Helder 12-08-1872, begr. Den Helder 14-08-1872, dr. van Philip Salomon de BEER, koopman, en Sara Mozes POLAK, tr. (2) Den Helder 31-10-1872 Maartje Aron KANNEWASSER, geb. Den Helder 10-06-1838, overl. Den Helder 29-06-1873, begr. Den Helder 01-07-1873, dr. van Aron Jacob KANNEWASSER, venter, en Koosje Salomons SCHOENLAPPER, werkster, tr. (3) Den Helder 30-07-1874 Flora WORMS, geb. Amsterdam 02-05-1841, dr. van Simon Joseph WORMS, petjesmaker, en Rachel Isaac VELLEMANS. Uit het eerste huwelijk: 1. Elisabeth VRIESLANDER, geb. Den Helder 25-07-1847, tr. Den Helder 28-09-1865 Emanuel RICHTER, geb. Den Helder 07-04-1839, koopman. 2. Hijman Lazarus VRIESLANDER (zie IIIa). 3. Philip Lazarus VRIESLANDER (zie IIIb). Uit het tweede huwelijk: 4. Maartje VRIESLANDER, geb. Den Helder 29-06-1873, overl. Den Helder 12-02-1874. 5. Aron VRIESLANDER, geb. Den Helder 29-06-1873, overl. Den Helder 01-11-1873. IIb Pinnes Hijman Lazerus (Pinchas zv. Chaim VRIESLANDER, geb. Edam 28-10-1818, koopman, overl. Den Helder 25-10-1875, begr. Den Helder 27-10-1875, tr. Den Helder 12-08-1847 Hanna David van EMBDEN, geb. Amsterdam 24-08-1816, dr. van David Levie van EMBDEN en Clara Benjamin LOGGUM. 1. Hijman Pinnes VRIESLANDER (zie IIIc). IIIa Hijman Lazarus VRIESLANDER, geb. Den Helder 27-02-1850, koopman, overl. Den Helder 20-08-1913, tr. Den Helder 08-12-1886 Sara MESSCHER, geb. Haskerland 06-02-1855, overl. Den Helder 10-04-1920, dr. van Levi Josephs MESSCHER en Cina Isaaks COHEN. 1. Levie Heijman VRIESLANDER, geb. Den Helder 31-05-1889, Koopman, overl. Auschwitz 22-10-1942, tr. Haarlem 13-09-1922 Sophia BAREND, geb. Amsterdam 21-06-1882, overl. Amsterdam 18-07-1941, dr. van Mozes BAREND, sjouwerman, en Marianna van PRAAG. 2. Lazarus Hijman VRIESLANDER (zie IVa). 3. Geziena VRIESLANDER, geb. Den Helder 29-09-1893, overl. Sobibor 04-06-1943, otr. Amsterdam 05-06-1917, tr. Amsterdam 20-06-1917, sch. Amsterdam 31-12-1940 Arie COINI, geb. Amsterdam 29-03-1896, loodgieter, overl. Blechhamer 28-02-1943, zn. van Louis COINI, schoenmaker, en Mietje RODRIQUES LOOPES, dienstbaar. 4. Philip VRIESLANDER (zie IVb). IIIb Philip Lazarus (Uri zv. Eliezer) VRIESLANDER, geb. Den Helder 22-07-1856, koopman, winkelier in galanteriën en huishoudelijke artikelen, overl. Den Helder 14-05-1932, begr. Den Helder 16-05-1932, tr. Den Helder 23-02-1881 Retje Leon BEEK (Betje), geb. Den Helder 03-08-1858, overl. Auschwitz 19-02-1943, dr. van Leon Jacob BEEK (Lion), kleermaker, en Eva MANHEIM. 1. Esther Philip VRIESLANDER, geb. Den Helder 21-11-1881, overl. Den Helder 05-02-1924, begr. Den Helder 06-02-1924, tr. Den Helder 24-10-1906 Leon Salomon KANNEWASSER, geb. Den Helder 21-11-1879, Manufacturist, overl. Sobibor 04-06-1943, zn. van Salomon Aron KANNEWASSER, koopman, en Jansje Leon BEEK. 2. Eva VRIESLANDER, geb. Den Helder 05-05-1883, overl. Auschwitz 07-09-1942. 3. Flora VRIESLANDER, geb. Den Helder 11-09-1884, overl. Auschwitz 07-09-1942. 4. Jansje VRIESLANDER, geb. Den Helder 27-01-1887, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. Den Helder 24-08-1914 Mozes WOLF, geb. Veghel 09-03-1888, overl. Sobibor 28-05-1943, zn. van Nathan WOLF (Wolff), veehandelaar, en Rosa HES. 138

VRIESLANDER IIIc Hijman Pinnes VRIESLANDER, geb. Den Helder 08-12-1850, venter, winkelier, otr. (1) Amsterdam 06-09-1878, tr. Amsterdam 23-10-1878 Johanna KOSTER, geb. Amsterdam 26-04-1845, overl. Amsterdam 14-07-1907, dr. van Marcus David KOSTER en Sellie Samuel GOMPERS (Sellie Samuel), otr. (2) Amsterdam 12-11-1907, tr. Amsterdam 04-12-1907 Rebecca REINDORP, geb. Harlingen 29-01-1861, overl. Auschwitz 07-12-1942, dr. van Mozes REINDORP, koopman, en Betje BLITZ. Uit het eerste huwelijk: 1. Marcus Hijman VRIESLANDER, geb. Den Helder 31-05-1881, overl. Den Helder 03-07-1881. 2. Jochem Hijman VRIESLANDER (zie IVc). IVa Lazarus Hijman VRIESLANDER, geb. Den Helder 19-07-1891, Kolensjouwer, overl. Auschwitz 01-10-1942, otr. Amsterdam 11-07-1922, tr. Amsterdam 26-07-1922 Raatje KORPER, geb. Amsterdam 03-06-1889, overl. Auschwitz 01-10-1942, dr. van Mozes KORPER, werkman, en Selly SPRINGER. 1. Sara VRIESLANDER, geb. Amsterdam 10-04-1924, overl. Auschwitz 30-09-1942. IVb Philip VRIESLANDER, geb. Den Helder 26-03-1896, Grondwerker, overl. Auschwitz 28-02-1943, otr. Amsterdam 18-11-1924, tr. Amsterdam 03-12-1924 Eva ISAAC, geb. Amsterdam 31-05-1897, overl. Sobibor 02-04-1943, dr. van Jacob ISAAC, roosjesversteller, en Johanna de LEEUW. 1. Hijman VRIESLANDER, geb. Amsterdam 09-11-1925, Bankwerker, overl. Auschwitz 28-02-1943. IVc Jochem Hijman VRIESLANDER, geb. Den Helder 06-07-1882, Venter, Bakker, oude touwen- en metaalhandel, overl. Auschwitz 01-10-1942, tr. Amsterdam 01-05-1912 Mietje VERDUIN, geb. Amsterdam 18-03-1880, overl. Auschwitz 01-10-1942, dr. van Meijer VERDUIN (Meyer), horlogemaker, en Sophia HANOUWER. Uit het politiearchief blijkt dat ze vookomen op een lijst met winkels van joodse eigenaren. In 1940, had dit gezin een touwen- en oude metalenhandel, adres: Rapenburg 40 te Amsterdam. (Zie: bijlage A) 1. Lazarus Jochem VRIESLANDER, geb. Amsterdam 26-04-1921, Boekhouder, overl. Sobibor 09-07-1943, tr. Amsterdam 06-01-1943 Martha SIGAAR, geb. Deurne 31-07-1925, overl. Sobibor 09-07-1943, dr. van Salomon SIGAAR en Marianne PRONT. 139

WOLF WOLF I Simon de WOLF, geb. circa 1735. Kind: 1. Benjamin de WOLF (zie II). II Benjamin de WOLF, geb. Rotterdam 1763, overl. Rotterdam 07-10-1849, tr. circa 1815 Hester LAVINO (Esther), geb. Rotterdam 1787, overl. Rotterdam 17-04-1849, dr. van David LAVINO en Aagje de ROOS. 1. Elizabeth de WOLF, geb. Rotterdam 02-06-1816, overl. Rotterdam 14-12-1852. 2. David de WOLF, geb. Rotterdam 02-06-1818, overl. Rotterdam 09-11-1819. 3. Christina de WOLF, geb. Rotterdam 30-05-1820. 4. Hartog de WOLF (zie III). 5. David de WOLF, geb. Rotterdam 01-03-1826, overl. Rotterdam 21-09-1832. III Hartog de WOLF, geb. Rotterdam 22-07-1822, overl. Rotterdam 24-10-1887, tr. (1) Rotterdam 10-07-1844 Susanna EIJL, geb. Rotterdam 13-12-1823, overl. Rotterdam 24-01-1863, dr. van Levie Joachim EIJL en Rosalia BENEDICT, tr. (2) Rotterdam 15-04-1863 Helena BREEBAARD, geb. Hoogeveen 30-05-1833, overl. Rotterdam 01-05-1909, dr. van Samuel Abrahams BREEBAARD en Judik Meijers van der HORST. Uit het eerste huwelijk: 1. Levie de WOLF (zie IV). Uit het tweede huwelijk: 2. Judith de WOLF, geb. Rotterdam 25-03-1864, overl. Rotterdam 03-10-1937, tr. Rotterdam 06-08-1890 Zadok ZWART, geb. Zwolle 1864, overl. Rotterdam 10-02-1907, zn. van Arend Abraham ZWART, koopman, en Rebecca COHEN. 3. Samuel de WOLF, geb. Rotterdam 02-11-1865, overl. Auschwitz 15-10-1942, tr. Rotterdam 30-07-1890 Flora ROSENDAAL, geb. Rotterdam 20-09-1866, overl. Auschwitz 15-10-1942, dr. van Levie Jacob ROSENDAAL (Roozendaal) en Elisabeth LEIJDESDORFF. 4. Esther de WOLF, geb. Rotterdam 16-11-1867. 5. Abraham de WOLF, geb. Rotterdam 16-06-1869, overl. Sobibor 23-04-1943, tr. (1) Rotterdam 28-11-1894 Adriana SOESMAN, geb. Oud Beijerland 04-03-1855, overl. Rotterdam 03-07-1925, dr. van Efraim SOESMAN en Nansje MEIBOOM (Jansje), tr. (2) Rotterdam 05-01-1927 Esther TOKKIE, geb. Rotterdam 20-02-1872, overl. Sobibor 23-04-1943, dr. van Heiman TOKKIE en Naatje KUIJT (Kuyt, Kuit). 6. Joseph de WOLF, geb. Rotterdam 24-01-1871, overl. Rotterdam 29-07-1941, tr. Rotterdam 22-09-1921 Bensonia BRAADBAART, geb. Rotterdam 05-12-1882, overl. Auschwitz 15-10-1942, dr. van Bension BRAADBAART en Aaltje WOLFFERS. 7. Meijer de WOLF, geb. Rotterdam 07-06-1873, overl. Rotterdam 17-11-1941, tr. Rotterdam 26-04-1893 Betje FRESCO, geb. Rotterdam 20-08-1873, overl. Auschwitz 15-10-1942, dr. van Jacob FRESCO en Sara van der HEIJM (Heym). IV Levie de WOLF, geb. Rotterdam 21-09-1851, sergeant der mariniers, tr. Zwolle 13-10-1881 Marianne SWART, geb. Zwolle 22-09-1861, dr. van Salomon SWART en Betje STIBBE. 1. Hartog Lion de WOLF (zie Va). 2. Eduard de WOLF (zie Vb). Va Hartog Lion de WOLF, geb. Den Helder 14-02-1889, overl. Den Haag 16-03-1941, tr. Rotterdam 04-08-1915, sch. 1925 Susanna van der SLUIS, geb. Middelburg 15-10-1893, overl. Auschwitz 30-09-1942, dr. van Israel van der SLUIS en Margaretha POLAK. 1. Israel de WOLF, geb. Rotterdam 30-11-1921, Timmerman, overl. Auschwitz 30-09-1942. 2. Antonia de WOLF, geb. Rotterdam 01-08-1924, overl. Auschwitz 30-09-1942. Vb Eduard de WOLF, geb. Den Helder 26-10-1890, Koopman, overl. Auschwitz 05-11-1942, tr. Rotterdam 31-12-1912 Elisabeth de WINTER, geb. Rotterdam 26-11-1890, overl. Auschwitz 05-11-1942. 1. Mariana de WOLF, geb. Rotterdam 03-03-1913, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. Rotterdam 12-06-1935 Hartog DAGLOONDER, geb. Rotterdam 28-01-1914, overl. Mauthausen 02-09-1941. 2. Geertruida de WOLF, geb. Rotterdam 16-07-1915, confectienaaister, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. circa 1940 Simon David MEIJER, geb. circa 1915. Geertruida de Wolf was tijdens de oorlog ondergedoken in Enschede. Daar is zij op 18 mei 1943 gearresteerd door een beruchte Nederlandse politieman. Deze politieman komt voor in een CABR-dossier van het Nationaal Archief. In het CABR bevindt zich een verslag van de arrestatie van deze persoon onder inv. nr. CABR 75353 + 63342. 140

WOLFF 3. Levie de WOLF, geb. Rotterdam 25-08-1917, Slagersknecht, overl. Auschwitz 30-09-1942, tr. Rotterdam 03-08-1942 Dora SPIERO, geb. Den Haag 29-05-1918, winkeljuffrouw, dr. van David SPIERO, geldophaler, en Lea van der VELDE. Levie de Wolf trouwde op 3 augustus 1942 in Rotterdam met Dora Spiero. Voor het huwelijk was dispensatie door de officier van justitie verleend omdat zij niet aan de voorgeschreven wachttijd konden voldoen om het huwelijk aan te kondigen. Deze wachttijd was waarschijnlijk niet mogelijk i.v.m. hun oproep voor Westerbork. Enkele weken na hun huwelijk zijn Levie en Dora naar Westerbork vertrokken. Van daaruit zijn ze, korte tijd later gedeporteerd. 4. Jacob de WOLF, geb. Rotterdam 08-10-1919, overl. Amsterdam 25-04-2001, tr. Rotterdam 22-07-1942Naatje GLASER (Nannie), geb. Rotterdam 07-01-1924, overl. Auschwitz 05-11-1942, dr. van Theodoor Jacob GLASER en Sara de JONG. 5. Rosalia de WOLF, geb. Rotterdam 16-03-1921, overl. Auschwitz 02-11-1942, tr. circa 1940 Abraham LAVINO, geb. Rotterdam 23-06-1918, overl. Mauthausen 05-11-1942, zn. van Meijer LAVINO en Teuna STOLK. 6. Hartog de WOLF, geb. Rotterdam 22-11-1923, Magazijnbediende, overl. Auschwitz 30-09-1942. 7. Suzanna Elisabeth de WOLF, geb. Rotterdam 23-05-1925, overl. Auschwitz 30-09-1942. 8. Levenloos de WOLF, geb. Rotterdam 22-07-1927, overl. Rotterdam 22-07-1927. 9. Hendrika Johanna de WOLF, geb. Rotterdam 15-04-1930, overl. Auschwitz 05-11-1942. 10. Salomon Eduard de WOLF, geb. Rotterdam 06-11-1932, overl. Auschwitz 05-11-1942. 11. Alexander Benjamin de WOLF, geb. Rotterdam 26-06-1936, overl. Auschwitz 05-11-1942. Eduard dewolf 1890-1942 (Vb) Hendrika Johanna met haar broetjes Salomon Eduard en Alexander Benjamin de Wolf (Vb 11, 9 en 10) Susanna Elisabeth de Wolf 1925-1942 (Vb 7) 141

WOLFF WOLFF I Philip WOLFF, geb. circa 1795, tr. Venlo 10-10-1820 Sophia KAUFFMAN, geb. Horstjen 1792, overl. Venlo 01-05-1872, dr. van Isaac KAUFFMAN en Eva MOISES. 1. Carolina WOLFF, geb. Venlo 02-04-1823, overl. Venlo 13-10-1823. 2. Isaac WOLFF (zie IIa). 3. Hester WOLFF, geb. Venlo 26-02-1827. 4. Theodor WOLFF (Theodoor) (zie IIb). 5. Johanna WOLFF, geb. Venlo 25-05-1832, overl. Venlo 06-01-1889. 6. Maria Anna WOLFF, geb. Venlo 09-02-1835. 7. Rosette WOLFF, geb. Venlo 25-01-1838. IIa Isaac WOLFF, geb. Venlo 01-10-1824, overl. Oss 25-01-1907, tr. Uden 06-01-1858 Judich van BLIJDESTIJN, geb. Haaften 09-01-1824, overl. Oss 02-06-1896, dr. van Machiel van BLIJDESTIJN, koopman, en Sara van ZWANENBURG. 1. Nathan WOLF (Wolff) (zie IIIa). IIb Theodor WOLFF (Theodoor), geb. Venlo 03-05-1829, koopman, manufacturier, overl. Venlo 01-11-1902, tr. Boxmeer 17-04-1860 Johanna LION, geb. Vierlingsbeek 30-10-1831, overl. Boxmeer 22-08-1872, dr. van Jacob LION en Hendrina MENDELS. 1. Jacob WOLFF (zie IIIb). 2. Henriette WOLF, geb. Boxmeer 26-08-1863, tr. Vierlingsbeek 29-05-1899 Aäron LEVIJ, geb. Donkerbroek gem. Ooststellingwerf 19-02-1858, zn. van Levij Izaäks LEVIJ, vleeschhouwer, en Leentje van DAM, Inlandsche kramer. 3. Leopold WOLFF, geb. Boxmeer 18-12-1864, overl. Auschwitz 28-09-1942. 4. Isaac WOLFF (zie IIIc). 5. Bertha WOLFF, geb. Boxmeer 27-02-1867, overl. Vierlingsbeek 01-09-1896, tr. Venlo 23-05-1894 Aäron LEVIJ, geb. Donkerbroek gem. Ooststellingwerf 19-02-1858, zn. van Levij Izaäks LEVIJ, vleeschhouwer, en Leentje van DAM, Inlandsche kramer. IIIa Nathan WOLF (Wolff), geb. Grave 04-03-1849, veehandelaar, overl. Veghel 18-08-1928, tr. Oss 30-05-1879 Rosa HES, geb. Heesch 16-04-1855, overl. Veghel 16-05-1908, dr. van Aaron HES, koopman, en Antje van den BERG (Bergh). 1. Isaac WOLF (zie IVa). 2. Anna WOLF, geb. Uden 31-12-1881, tr. Veghel 17-11-1916 Salomon van IJSSEL, geb. Noordwijk 22-11-1877, overl. Sobibor 05-03-1943, zn. van Daniël van IJSSEL en Louisa WOLF. 3. Arthur WOLF, geb. Uden 19-01-1883, overl. Uden 22-07-1883. 4. Henriette WOLF, geb. Uden 12-06-1884, overl. Auschwitz 24-09-1943, tr. Veghel 20-06-1910 Nathan de WIT, geb. Veghel 06-02-1885, overl. Auschwitz 24-09-1943, zn. van Samuel de WIT en Mietje Nathan FRANK. 5. Grietje WOLF, geb. Uden 30-06-1885, overl. Auschwitz (Oswiecim Polen) 11-12-1942, tr. Veghel 22-06-1914 Abraham MENDELS, geb. Almelo, Stad 29-02-1888, overl. Hengelo 28-10-1942, zn. van David Levij MENDELS, 1876-boekbinder, en Catharina COHEN. 6. David WOLF, geb. Uden 16-08-1886, bakker, overl. Lochem 25-11-1920, tr. Enschede 12-09-1911 Hendrika WOUDSTRA, geb. Hoogeveen 11-07-1885, dr. van David Benjamins WOUDSTRA en Johanna LEVIE. 7. Mozes WOLF (zie IVb). 8. Edie WOLF, geb. Veghel 15-07-1891, overl. Auschwitz 26-02-1943, tr. Veghel 29-12-1922 Jacob van LEVERPOLL, geb. Borculo 01-12-1887, overl. Auschwitz 26-02-1943, zn. van Eduard van LEVERPOLL, koopman, en Jannetje van HAMBURG. 9. Hugo WOLF, geb. Veghel 04-10-1892, overl. Veghel 19-10-1892. 10. Mijer WOLF, geb. Veghel 19-12-1893, koopman, tr. Watergraafsmeer 04-02-1919 Marianne van den BERGH, geb. Amsterdam 23-03-1898, dr. van Daniel van den BERGH, onderwijzer, koopman, en Rebecca van ABBE. 11. Abraham Daniel WOLF, geb. Veghel 15-04-1895, koopman, tr. Amsterdam 18-02-1924 Eveline Helena Henriette GROENMAN, geb. Amsterdam 15-08-1896, dr. van Tobias GROENMAN, makelaar, en Frederika Dina HIJMANS. 12. Louis WOLF, geb. Veghel 09-12-1896, overl. Veghel 05-11-1903. IIIb Jacob WOLFF, geb. Boxmeer 21-06-1861, slachter, overl. Sobibor 16-04-1943, tr. Den Ham 23-04-1896 Bet SCHLOSSER, geb. Den Ham 24-04-1875, dr. van Gompert SCHLOSSER, kleinhandelaar, koopman, en Lena KEIJZER. 1. Gompert WOLFF, geb. Den Ham 06-01-1898, bakker, overl. Auschwitz 15-01-1944, tr. 's-hertogenbosch 23-09-1932 Sophia van der VEEN, geb. Beilen 14-03-1904, overl. Auschwitz 19-10-1942. IIIc Isaac WOLFF, geb. Boxmeer 16-08-1866, koopman, tr. Sittard 05-01-1898 Sophia SILBERNBERG (Sibernberg), geb. Sittard 16-04-1852, overl. Apeldoorn 11-12-1932, dr. van Heiman Nathan SILBERNBERG (Sibernberg), koopman, en Ester HAAS. 1. Herman WOLFF (zie IVc). 142

WOLFF IVa Isaac WOLF, geb. Uden 05-04-1880, overl. Sobibor 14-05-1943, tr. Stratum 29-05-1918 Sarah Ester WIJNBERGEN, geb. Stratum 30-01-1890, overl. Sobibor 14-05-1943, dr. van Salomon WIJBERGEN en Judith KLEIN. 1. Salomon WOLF, geb. Eindhoven 16-04-1927, overl. Sobibor 14-05-1943. 2. Rosa Judith WOLF, geb. Einhoven 11-05-1928, 1941 leerlinge Joods Lyceum Den Bosch, overl. Sobibor 14-05-1943. IVb Mozes WOLF, geb. Veghel 09-03-1888, overl. Sobibor 28-05-1943, tr. Den Helder 24-08-1914 Jansje VRIESLANDER, geb. Den Helder 27-01-1887, overl. Sobibor 28-05-1943, dr. van Philip Lazarus VRIESLANDER, koopman, winkelier in galanteriën en huishoudelijke artikelen, en Retje Leon BEEK (Betje). 1. Philip WOLF, geb. Doetinchem 15-06-1916, overl. Gemeente onbekend 10-02-1945. In de eerste naoorlogse uitgave van 'Het Hormoon', het bedrijfsblad van het concern Organon, worden de medewerkers herdacht die de oorlog niet overleefden. Philip Wolf was getrouwd met Estella Hes. Beiden werkten bij Organon, Philip Wolf als analist en Estella Hes als correspondente. In 1941 zijn ze als joden door de Duitse beheerder bij Organon ontslagen. (Documentenverzameling, inv.nr 3909; 'Het Hormoon', mei/juni 1946, 94-95 Bron: JHM.) IVc Herman WOLFF, geb. Den Helder 13-11-1896, kleermaker, Fabrikant, overl. Auschwitz 31-01-1944, otr. Amsterdam 21-06-1927, tr. Amsterdam 18-08-1927 Rozetta KOOPMAN (Rosette), geb. Amsterdam 11-10-1900, overl. Auschwitz 03-09-1943, dr. van Benjamin KOOPMAN, ambtenaar van sociale-arbeid, en Sara MOK. 1. Isaac WOLFF, geb. Sittard 27-10-1928, 1941 leerling Joods Lyceum te Den Bosch., overl. Auschwitz 03-09-1943. Isaac Wolff werd in juni 1943 met het zogenoemde kindertransport uit Vught via Westerbork op transport gesteld naar Auschwitz. Hij bereikte de leeftijd van 14 jaar. J. de Moei, Joodse kinderen in het kamp Vught (Vught 1999) 88 2. Benjamin WOLFF, geb. Sittard 11-08-1936, overl. Auschwitz 03-09-1943. 143

144

OVERZICHT SLACHTOFFERS OVERZICHT SLACHTOFFERS Achternaam Voornaam ev. Geb. dat. Geb. plt Overl.dat. Plt ovrl. LFT Ameringen van Sophia Lopes Cardozo 04.07.1871 Den Helder 26.03.1943 Sobibor 71 Amerongen van Abraham 16.04.1925 Den Helder 31.01.1943 Auschwitz 17 Amerongen van Grietje 11.05.1928 Den Helder 24.09.1942 Auschwitz 14 Amerongen van Izak 20.02.1923 Den Helder 30.09.1942 Auschwitz 19 Amerongen van Martha 23.08.1919 Den Helder 16.07.1943 Sobibor 23 Amerongen van Rachel 05.08.1932 Den Helder 24.09.1942 Auschwitz 10 Amerongen van Reintje 10.01.1921 Den Helder 24.09.1942 Auschwitz 21 Amerongen van Samuel 12.06.1931 Den Helder 24.09.1942 Auschwitz 11 Arons Marianne Saks 16.10.1862 Den Helder 10.09.1942 Auschwitz 79 Barber Lea 20.03.1883 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 60 Barber Markus 14.03.1877 Den Helder 10.09.1942 Auschwitz 65 Barber Meijer 07.07.1881 Den Helder 26.02.1943 Auschwitz 61 Barber Jansje Melkman 13.12.1878 Den Helder 11.09.1942 Auschwitz 63 Barber Calman Joël 31.12.1870 Den Helder 20.03.1943 Sobibor 72 Beek Daniel Salomon 14.11.1870 Den Helder 07.05.1943 Sobibor 72 Beek Emanuel Leon 24.02.1913 Den Helder 30.09.1942 Auschwitz 29 Beek Hartog Philip 01.08.1866 Den Helder 01.02.1943 Auschwitz 76 Beek Lion 07.07.1862 Den Helder 21.03.1941 Amsterdam 78 Beek Maartje Salomon 14.12.1876 Den Helder 16.04.1943 Sobibor 66 Beek Retje Salomon 26.02.1863 Den Helder 16.04.1943 Sobibor 80 Beek Willem Salomon Leon 16.01.1908 Den Helder 30.04.1943 Sobibor 35 Beek Antje Salomon Katan 16.07.1869 Den Helder 08.10.1942 Auschwitz 73 Beek Jogeva Veerman 19.03.1909 Den Helder 11.02.1944 Auschwitz 34 Beek Retje Leon Vrieslander 03.08.1858 Den Helder 19.02.1943 Auschwitz 84 Beer de Abraham 05.02.1873 Den Helder 14.09.1942 Auschwitz 69 Beer de Leendert 10.08.1874 Den Helder 11.03.1943 Vught 68 Beer de Mozes 07.08.1864 Den Helder 02.04.1943 Sobibor 78 Beer de Salomon 20.12.1875 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 67 Beer de Salomon Philip 26.08.1888 Den Helder 12.10.1942 Auschwitz 54 Beer de Clara Dam van 21.07.1879 Den Helder 28.05.1943 Sobibor 63 Beer de Esther Dikker 11.05.1877 Den Helder 30.04.1943 Sobibor 65 Beer de Johanna Verdoner 09.11.1865 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 77 Bijl van der Leentje Cohen 26.05.1863 Den Helder 01.02.1943 Auschwitz 79 Bijl van der Sara Vollenhoven 21.08.1866 Den Helder 16.04.1943 Sobibor 76 Blok Elizabeth Marie 13.03.1920 Den Helder 30.09.1942 Auschwitz 22 Blok Maria Rozetta 31.05.1921 Den Helder 30.09.1942 Auschwitz 21 Broekman Barend Isaak 11.02.1861 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 82 Broekman Meijer Isaac 28.12.1858 Den Helder 09.07.1943 Sobibor 84 Broekman Mina Druijf 25.04.1864 Den Helder 15.10.1942 Auschwitz 78 Buitenkant Vrouwtje 04.05.1870 Den Helder 19.11.1942 Auschwitz 72 Buitenkant Heintje Lier 26.01.1876 Den Helder 16.07.1943 Sobibor 67 Cohen Abraham Emanuel 25.07.1855 Den Helder 27.07.1942 Amsterdam 87 Cohen Izaak 23.07.1864 Den Helder 05.02.1943 Auschwitz 78 Cohen Philip 15.01.1877 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 66 Cohen Rebecca Stein 10.02.1879 Den Helder 04.06.1943 Sobibor 64 Cohen Sientje Jongh de 23.10.1874 Den Helder 12.02.1943 Auschwitz 68 Cohen Jansje Os 28.03.1880 Den Helder 21.05.1943 Sobibor 62 Cohen Anna Roodenburg 23.10.1874 Den Helder 05.03.1943 Sobibor 68 Cohen Rachel Roodenburg 26.03.1869 Den Helder 02.04.1943 Sobibor 74 Cohen Gerritje Schaap 17.12.1870 Den Helder 07.05.1943 Sobibor 72 Colthof Jacob 02.10.1911 Den Helder 16.08.1942 Auschwitz 30 Coltof Estella Cohen 05.07.1893 Den Helder 09.11.1942 Auschwitz 49 Coltof Jacob 02.10.1911 Den Helder 16.08.1942 Auschwitz 30 Coltof Mathilde Betsy Leefsma 26.01.1909 Den Helder 07.09.1942 Auschwitz 33 Coltof Meta Edie Moppes van 09.11.1909 Den Helder 14.09.1942 Auschwitz 32 Corper Wolf Jacob 09.08.1865 Den Helder 22.05.1944 Auschwitz 78 Courlander Henri 03.03.1878 Den Helder 21.01.1943 Auschwitz 64 Courlander Sophia 04.10.1883 Den Helder 30.07.1942 Amsterdam 58 Dupont Abraham 09.04.1886 Den Helder 28.09.1942 Auschwitz 56 Dupont Jozeph 22.02.1884 Den Helder 01.10.1942 Auschwitz 58 Dupont Mozes 13.12.1882 Den Helder 24.09.1942 Auschwitz 59 Dupont Roosje Frank 19.11.1881 Den Helder 19.10.1942 Auschwitz 60 Elte Joachim 10.12.1893 Den Helder 28.02.1945 Bergen-Belsen 51 Elte Lea Levie 12.06.1892 Den Helder 14.05.1945 Tr bitz 52 Elte Fijtje Oudkerk 23.06.1885 Den Helder 09.05.1945 Tröbitz 59 Gelder van Abraham Maurits 08.11.1890 Den Helder 17.08.1942 Auschwitz 51 Glazer David Jacob 02.11.1880 Den Helder 19.02.1943 Auschwitz 62 Glazer Salomon 01.04.1874 Den Helder 16.01.1942 Amsterdam 67 Glazer Simon 04.08.1882 Den Helder 02.08.1943 Vermist 61 Glazer Mattje Cohen 10.10.1859 Den Helder 05.02.1943 Auschwitz 83 Goudsmit Leendert Salomon 18.01.1885 Den Helder 17.11.1944 Bergen-Belsen 59 Goudsmit Mietje, Goudsmit 31.12.1877 Den Helder 05.03.1943 Sobibor 65 Goudsmit Aaltje Haas de 15.04.1879 Den Helder 05.10.1942 Auschwitz 63 Goudsmit Elizabeth Melkman 15.06.1886 Den Helder 21.05.1943 Sobibor 56 Goudsmit Klaartje Melkman 29.10.1881 Den Helder 21.05.1943 Sobibor 61 Groen Elizabeth 18.02.1867 Den Helder 28.09.1942 Auschwitz 75 Grunwald Abraham 08.12.1880 Den Helder 23.04.1943 Sobibor 62 145

OVERZICHT SLACHTOFFERS Grunwald Abraham 06.11.1882 Den Helder 17.09.1943 Auschwitz 60 Grunwald Antonie Hartog 14.02.1912 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 31 Grunwald Francisca 15.03.1874 Den Helder 21.09.1942 Monowitz 68 Grunwald Frans 05.09.1906 Den Helder 00.04.1944 Birkenau 37 Grunwald Isak 30.10.1910 Den Helder 26.03.1943 Sobibor 32 Grunwald Izak 02.05.1919 Den Helder 12.08.1942 Auschwitz 23 Grunwald Jetty Cecile 14.06.1937 Den Helder 11.02.1944 Auschwitz 6 Grunwald Leonard David 25.04.1933 Den Helder 11.02.1944 Auschwitz 10 Grunwald Meijer 01.02.1877 Den Helder 25.02.1942 Oudesluis 65 Grunwald Mozes 16.02.1867 Den Helder 05.10.1942 Auschwitz 75 Grunwald Rozetta 06.02.1918 Den Helder na 1945 26 Grunwald Salomon 01.01.1875 Den Helder 27.08.1943 Auschwitz 68 Grunwald Sara Izaaks 08.03.1869 Den Helder 24.11.1941 Amsterdam 72 Grunwald Charlotte Cohen 30.01.1880 Den Helder 21.09.1942 Auschwitz 62 Grunwald Klara Kleerekoper 21.11.1871 Den Helder 23.07.1943 Sobibor 71 Grunwald Klaartje Levy 20.04.1871 Den Helder 16.04.1943 Sobibor 71 Grunwald Elisabeth Menko 01.07.1870 Den Helder 27.11.1942 Auschwitz 72 Grunwald Klara Nebig 04.01.1866 Den Helder 23.04.1943 Sobibor 77 Grunwald Helene Felza Nol 18.10.1912 Den Helder 19.11.1943 Auschwitz 31 Grunwald Jeannette Nol 27.05.1875 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 68 Hes Anna Muller 16.09.1891 Den Helder 12.10.1942 Auschwitz 51 Hes Louis Abraham 02.06.1895 Den Helder 16.07.1943 Sobibor 48 Hes Samuel Abraham 01.09.1897 Den Helder 28.02.1943 Auschwitz 45 Hes Roosje Salomons 09.02.1894 Den Helder 09.07.1943 Sobibor 49 Hoedemakers Johannes Agustinus Jozephus 10.05.1890 Den Helder 31.05.1945 Bergen-Belsen 55 Horst van der Julie Henny 14.08.1923 Den Helder 09.07.1943 Sobibor 19 Jacobs Abraham 26.11.1926 Den Helder 30.06.1944 Midden-Europa 17 Jacobs Barend 02.09.1874 Den Helder 21.05.1943 Sobibor 68 Jacobs Izaäk 29.10.1881 Den Helder 16.04.1943 Sobibor 61 Jacobs Jacob 12.11.1877 Den Helder 21.09.1942 Auschwitz 64 Jacobs Mozes 11.04.1857 Den Helder 26.06.1941 Hilversum 84 Jacobs Sara 29.10.1891 Den Helder 25.01.1943 Auschwitz 51 Jacobs Simon 30.11.1890 Den Helder 12.10.1942 Auschwitz 51 Jacobs Wolf 08.01.1890 Den Helder 02.11.1942 Auschwitz 52 Jacobs Sara Colle 13.08.1871 Den Helder 26.03.1943 Sobibor 71 Jacobs Diana Gelder van 08.07.1917 Den Helder 19.10.1942 Auschwitz 25 Jacobs Roosje Ketellapper 18.06.1880 Den Helder 02.04.1943 Sobibor 62 Jacobs Mietje Kool 15.09.1868 Den Helder 29.07.1942 Amsterdam 73 Jacobs Heintje Moscou 07.10.1873 Den Helder 26.03.1943 Sobibor 69 Jacobs Naatje Pens 06.08.1876 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 66 Jacobs Mietje Reindorp 31.03.1878 Den Helder 20.11.1942 Amsterdam 64 Jacobs Heintje Rijne 15.11.1882 Den Helder 17.09.1942 Auschwitz 59 Jacobs Heintje Aardewerk 07.10.1873 Den Helder 26.03.1943 Sobibor 69 Jacobs Roosje Drukker 13.08.1876 Den Helder 24.09.1942 Auschwitz 66 Jong de Daatje 26.01.1877 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 66 Jong de David 18.09.1872 Den Helder 26.03.1943 Sobibor 70 Jong de Izaak 08.06.1890 Den Helder 15.10.1942 Auschwitz 52 Jong de Mozes 24.07.1875 Den Helder 04.06.1943 Sobibor 67 Jong de Saartje 02.12.1883 Den Helder 24.09.1942 Auschwitz 58 Jongh de Heintje Jongh de 06.09.1887 Den Helder 10.09.1943 Auschwitz 56 Jong de Mietje Noort 19.08.1868 Den Helder 24.09.1942 Monowitz 72 Jongh de Froukje Kaatje 19.03.1930 Den Helder 07.05.1943 Sobibor 13 Jongh de Juda 04.07.1886 Den Helder 08.10.1942 Auschwitz 56 Jongh de Leon 23.03.1894 Den Helder 28.02.1943 Auschwitz 48 Jongh de Mozes 24.07.1856 Den Helder 1942 Onbekend 85 Jongh de Salomon 31.08.1861 Den Helder 12.02.1943 Auschwitz 81 Jongh de Salomon 25.09.1926 Den Helder 11.06.1943 Sobibor 16 Jongh de Sophia 15.10.1865 Den Helder 25.01.1943 Auschwitz 77 Kannewasser Abraham Salomon 18.05.1883 Den Helder 15.10.1942 Auschwitz 59 Kannewasser Aron Salomon 07.09.1874 Den Helder 05.03.1943 Sobibor 68 Kannewasser Leon Salomon 21.11.1879 Den Helder 04.06.1943 Sobibor 63 Kannewasser Maartje Salomon 18.03.1888 Den Helder 04.06.1943 Sobibor 55 Kannewasser Meijer Salomon 08.04.1885 Den Helder 30.09.1942 Auschwitz 57 Kannewasser Mietje Vromen 10.09.1893 Den Helder 05.11.1942 Auschwitz 49 Klein Henriëtte Ziekenoppasser 17.05.1886 Den Helder 05.10.1942 Auschwitz 56 Kleinkramer Joseph 11.04.1873 Den Helder 23.11.1942 Auschwitz 69 Kleinkramer Meijer 02.05.1871 Den Helder 02.04.1943 Sobibor 71 Kleinkramer Vrouwtje Blitz 25.05.1866 Den Helder 14.09.1942 Auschwitz 76 Kleinkramer Kaatje Kahan 10.07.1878 Den Helder 21.09.1942 Auschwitz 64 Kloot van der Samuel 03.04.1920 Den Helder 28.02.1943 Auschwitz 22 Korper Jacob 07.10.1884 Den Helder 21.05.1943 Auschwitz 58 Korper Marianna 14.07.1882 Den Helder 20.03.1943 Sobibor 60 Korper Meijer 30.04.1859 Den Helder 23.01.1943 Amsterdam 83 Korper Willem Eliazer 23.01.1863 Den Helder 13.03.1943 Sobibor 80 Leeuw de Meijer 01.04.1879 Den Helder 15.02.1945 Auschwitz 65 Leeuwe de Izaäk 01.05.1910 Den Helder 12.02.1945 Vaihingen 34 Leeuwe de Louis 13.12.1911 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 31 Locher Aäron 28.11.1921 Den Helder 09.07.1943 Sobibor 21 Loonstein Marianne Groen 04.09.1863 Den Helder 30.04.1943 Sobibor 79 Manheim Betsy 22.11.1881 Den Helder 26.02.1943 Auschwitz 61 Manheim Joseph 07.03.1880 Den Helder 06.03.1944 Auschwitz 63 Manheim Meijer 14.07.1894 Den Helder 25.01.1945 Alkmaar 50 Manheim Raphaël 02.05.1892 Den Helder 13.03.1943 Sobibor 50 146

OVERZICHT SLACHTOFFERS Manheim Salomo Meijer 28.05.1865 Den Helder 26.03.1944 Auschwitz 46 Manheim Roosje Cohen 30.07.1896 Den Helder 26.03.1943 Sobibor 46 Meijer Willem 06.01.1906 Den Helder 15.11.1942 Auschwitz 36 Oudkerk Mietje Praag van 22.09.1885 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 57 Oudkerk David 10.01.1889 Den Helder 13.11.1942 Auschwitz 53 Oudkerk Eva 27.06.1884 Den Helder 13.03.1943 Sobibor 58 Oudkerk Heiman 30.11.1877 Den Helder 09.07.1943 Sobibor 65 Oudkerk Hijman 17.07.1870 Den Helder 13.03.1943 Sobibor 72 Oudkerk Izaäk 12.11.1878 Den Helder 22.10.1943 Auschwitz 64 Oudkerk Jogéva 30.06.1932 Den Helder 07.05.1943 Sobibor 11 Oudkerk Meijer 11.06.1884 Den Helder 18.02.1945 Bergen-Belsen 60 Oudkerk Reintje 21.06.1891 Den Helder 13.03.1943 Sobibor 51 Oudkerk Vrouwtje 02.09.1885 Den Helder 13.03.1943 Sobibor 57 Oudkerk Henriette Appelboom 02.08.1877 Den Helder 14.09.1942 Auschwitz 65 Oudkerk Mietje Beek 05.12.1879 Den Helder 05.02.1943 Auschwitz 63 Oudkerk Jacomina Kannewasser 07.11.1881 Den Helder 05.03.1943 Sobibor 61 Oudkerk Elsje Oudkerk 07.10.1880 Den Helder 04.06.1943 Sobibor 62 Oudkerk Elsje Praag van 20.03.1883 Den Helder 23.04.1943 Sobibor 60 Pekel Rachel 18.02.1865 Den Helder 07.12.1942 Auschwitz 77 Pekel Roosje 28.01.1876 Den Helder 07.12.1942 Auschwitz 66 Pekel Rebekka Boeken 05.07.1874 Den Helder 1942 Auschwitz 67 Pimentel Aharon 29.09.1884 Den Helder 25.01.1943 Auschwitz 58 Pimentel Jansje 15.02.1882 Den Helder 28.01.1944 Auschwitz 61 Pimentel Jozeph 25.10.1880 Den Helder 05.11.1942 West-Europa 62 Pinkhof Menachemja 19.11.1934 Den Helder 23.07.1943 Sobibor 8 Pinkhof Nedivo 21.10.1928 Den Helder 23.07.1943 Sobibor 14 Pinkhof Pinkas 19.11.1934 Den Helder 23.07.1943 Sobibor 8 Pinkhof Jiska 09.12.1931 Den Helder 23.07.1943 Sobibor 11 Polak Hartog Jacob 31.12.1870 Den Helder 13.03.1943 Sobibor 72 Polak Hartog Philip Benedictus 28.07.1884 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 58 Polak Jacob Benedictus 03.02.1888 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 55 Polak Judith 03.02.1891 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 52 Polak Levie Benoit Moise 16.10.1884 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 58 Polak Mathilda 30.06.1894 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 48 Polak Mozes 17.03.1896 Den Helder 25.01.1943 Auschwitz 46 Polak Philip Mozes 20.02.1879 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 64 Polak Roosje 07.09.1899 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 43 Polak Elisabeth Polak 23.06.1859 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 83 Praag van Sara Voltijn 13.07.1897 Den Helder 11.10.1942 Auschwitz 45 Praag van Abraham Samuel 23.04.1865 Den Helder 21.10.1941 Amsterdam 76 Praag van Emanuel 19.01.1915 Den Helder 30.04.1943 Auschwitz 28 Praag van Gerrit 07.01.1879 Den Helder 28.05.1943 Sobibor 64 Praag van Hijman 05.10.1884 Den Helder 23.04.1943 Sobibor 58 Praag van Jonas 30.01.1884 Den Helder 14.05.1943 Sobibor 59 Praag van Meijer 04.10.1882 Den Helder 09.11.1942 Auschwitz 60 Praag van Meijer Marcus 16.05.1871 Den Helder 14.05.1943 Sobibor 71 Praag van Meijer Samuel 27.02.1863 Den Helder 21-01-194 Auschwitz 79 Praag van Sadok Marcus 14.09.1880 Den Helder 19.06.1942 Onbekend 61 Praag van Dina Broekman 17.10.1875 Den Helder 09.04.1943 Sobibor 67 Praag van Sophia Broekman 02.02.1886 Den Helder 21.09.1942 Auschwitz 56 Praag van Dina Leer van 21.06.1881 Den Helder 07.05.1943 Sobibor 61 Praag van Dina Oudkerk 16.03.1878 Den Helder 07.05.1943 Sobibor 65 Praag van Jogeva Praag van 06.09.1913 Den Helder 04.06.1943 Sobibor 29 Praag van Rebecca Vries de 07.12.1883 Den Helder 21.05.1943 Sobibor 59 Prins Isaac 15.03.1895 Den Helder 31.10.1943 Polen 48 Prins Nathan 07.02.1861 Den Helder 22.11.1942 Apeldoorn 81 Prins Salomon 27.03.1877 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 66 Prins Vrouwtje 03.04.1873 Den Helder 25.04.1943 Westerbork 70 Richter Elisabeth Kinsbergen 20.12.1869 Den Helder 02.07.1943 Sobibor 73 Richter Izaak 18.11.1880 Den Helder 31.03.1945 Bergen-Belsen 64 Richter Saartje 07.09.1875 Den Helder 23.11.1942 Auschwitz 67 Richter Femmetje Beekman 27.09.1876 Den Helder 16.07.1943 Sobibor 66 Richter Esther Smalhout 21.09.1868 Den Helder 23.11.1942 Auschwitz 74 Rijs van Aaltje Huisman 03.07.1875 Den Helder 26.02.1943 Auschwitz 67 Rozevelt Pieternella Anthonia 25.01.1914 Den Helder 30.09.1942 Auschwitz 28 Rozevelt Reina 12.01.1910 Den Helder 30.09.1942 Auschwitz 32 Sitter Sibora Montesinos 27.05.1881 Den Helder 21.09.1942 Auschwitz 81 Sitter Betje Ossendrijver 04.11.1879 Den Helder 23.04.1943 Sobibor 63 Sitter Clara Vries de 18.02.1884 Den Helder 03.09.1943 Auschwitz 59 Sluijter Sofia 21.12.1934 Den Helder 08.04.1944 Auschwitz 9 Snoek Abraham 24.09.1882 Den Helder 26.02.1943 Auschwitz 60 Snoek Izaäk 30.09.1886 Den Helder 27.11.1942 Auschwitz 56 Snoek Rachel Kool 18.06.1873 Den Helder 16.04.1943 Sobibor 69 Spier Aron 12.05.1893 Den Helder 31.01.1943 Auschwitz 49 Spier Marianne Roet 01.02.1891 Den Helder 28.09.1942 Auschwitz 51 Swaab Sara Premseler 12.04.1882 Den Helder 28.05.1943 Sobibor 61 Thijn van Klara Meijer 08.05.1874 Den Helder 16.04.1943 Sobibor 68 Thijn van Izaäk 11.01.1879 Den Helder 05.02.1943 Auschwitz 64 Tijn van Golda Oudkerk 21.12.1856 Den Helder 12.02.1943 Auschwitz 86 Tijn van Engeltje hijn van 22.11.1859 Den Helder 12.02.1943 Auschwitz 83 Velleman Roosje Andriesse 27.08.1875 Den Helder 10.09.1942 Auschwitz 67 Velleman Mietje Ensel 30.11.1871 Den Helder 13.11.1942 Auschwitz 70 Visser Rebecca 05.03.1937 Den Helder 07.05.1943 Sobibor 6 147

OVERZICHT SLACHTOFFERS Vrieslander Eva 05.05.1883 Den Helder 07.09.1942 Auschwitz 59 Vrieslander Flora 11.09.1884 Den Helder 07.09.1942 Auschwitz 57 Vrieslander Jochem Hijman 06.07.1882 Den Helder 01.10.1942 Auschwitz 60 Vrieslander Lazarus Hijman 19.07.1891 Den Helder 01.10.1942 Auschwitz 51 Vrieslander Levie Heijman 31.05.1889 Den Helder 22.10.1942 Auschwitz 53 Vrieslander Philip 26.03.1896 Den Helder 28.02.1943 Auschwitz 46 Vrieslander Geziena Senator 29.09.1893 Den Helder 04.06.1943 Sobibor 49 Vrieslander Jansje Wolf 27.01.1887 Den Helder 28.05.1943 Sobibor 56 Wolf de Hartog Lion 14.02.1889 Den Helder 16.03.1941 Den Haag 52 Wolf de Eduard 26.10.1890 Den Helder 05.11.1942 Auschwitz 52 Wolff Herman 13.11.1896 Den Helder 31.01.1944 Auschwitz 47 148

CHRONOLOGIE WOII CHRONOLOGIE WOII 1933 Hitler komt in Duitsland aan de macht. Joodse ambtenaren worden ontslagen. (D). Kunstenaars en journalisten mogen hun beroep niet meer uitoefenen. (D). De eerste Joden vluchten uit Duitsland naar ons land. 1935 15 september De Neurenberger Rassenwetten worden van kracht. -- Tussen Joden en niet-joden is een huwelijk verboden. 1938 Duitsland lijft Oostenrijk in. -- Tsjecho-Slowakije bedreigd. -- Chamberlain naar München 9 november Bekend als de Reichskristallnacht (De nacht van de gebroken ruiten). 191 Synagogen worden verwoest en 7500 Joodse winkels worden vernield en leeggeroofd. Joden worden mishandeld en velen komen daarbij om het leven. Ongeveer 30.000 Joden worden gevangen genomen en naar concentratiekampen afgevoerd 1939 24 januari Opdracht van Göring aan Heydrich, chef van de Sipo, voor de "Lösung der Judenfrage durch Auswanderung oder Evakuierung". Oprichting van de Reichszentrale für jüdische Auswanderung o.l.v. R. Heydrich in Duitsland. 30 januar1 Rede van Hitler voor de Reichstag. Hij verklaart dat de Joden in Europa in een komende oorlog vernietigd zullen worden. 13 februari Uitbreiding van de dienstplicht in Duitsland: zij kan voor onbepaalde tijd worden opgelegd. 15 februari Duitse verordening over de inzet van de vrouwelijke arbeidskrachten in het landbouwbedrijf en de huishouding. maart Duitse troepen bezetten Tsjecho-Slowakije. 24 april President Roosevelt (Verenigde Staten) verzoekt Hitler en Mussolini om te stoppen met de agressie in Europa. 28 april Hitler zegt het Duits-Engels vlootverdrag uit 1935 op en verbreekt het Duits-Pools anti-agressiepact uit 1934. 22 mei De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop en zijn Italiaanse ambtgenoot Galeazzo Ciano ondertekenen het staalpact. Het pact heeft een duur van tien jaar en omvat een alliantie tussen Italië en Duitsland bij internationale bedreigingen aan een van de leden; onmiddellijke hulp en ondersteuning aan de andere tijdens oorlog; er mag geen wapenstilstand ondertekend worden zonder de toestemming van de andere ondertekenaar en een samenwerking op economisch en militair vlak. Japan wordt uitgenodigd tot het pact toe te treden. 23 mei Hitler geeft de militaire leiding opdracht zich voor te bereiden op een oorlog met Polen. 31 mei Duitsland en Denemarken sluiten een niet-aanvalsverdrag. 3 juni De Vrije stad Danzig, een stad onder het gezag van de NSDAP, beklaagt zich over het teveel aan Poolse werknemers in zijn douanedienst. Polen reageert scherp en lokt een vloedgolf van nazipropaganda uit. 20 juni Het eerste raketvliegtuig ter wereld, de Heinkel 176, maakt in Duitsland zijn eerste proefvlucht. augustus Mobilisatie in Nederland. 11 augustus Adolf Hitler ontmoet Benito Mussolini te Salzburg. De bijeenkomst duurt tot 13 augustus 24 augustus Roosevelt doet een beroep op Hitler om de vrede te bewaren. Ook paus Pius XII doet een vredesoproep. 23 augustus De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact (Molotov-Von Ribbentrop pact). 26 augustus Adolf Hitler garandeert de neutraliteit van België, Nederland, Luxemburg, Denemarken en Zwitserland. 28 augustus De eerste testvlucht van het straalvliegtuig, de Heinkel He 178. 1 september Het begin van de Tweede Wereldoorlog. Nazi-Duitsland valt Polen binnen. Terreur tegen Joodse Polen. Getto s worden opgericht. --- Hitler maakt bekend dat hij, indien hij mocht uitvallen, zal worden opgevolgd door Hermann Göring en dat de daarop volgende in de lijn van opvolging Rudolf Hess zal zijn. -- In Duitsland wordt een verbod van kracht op het luisteren naar buitenlandse radiozenders. -- Hitler voert het Euthanasiebevel in. Geesteszieken moeten in vijf speciale instellingen om het leven worden gebracht. 2 september Nazi-Duitsland verklaart de Noorse neutraliteit te zullen eerbiedigen. 3 september Neville Chamberlain verklaart om 11.15 uur op de BBC-radio dat Groot-Brittannië in staat van oorlog is met nazi-duitsland. Frankrijk verklaart nazi-duitsland de oorlog om 17.00 uur. -- Brits-Indië, Australië en Nieuw-Zeeland verklaren de oorlog aan Duitsland. 4 september RAF start met aanvallen op de Duitse vloot. -- In Duitsland stijgen de belastingen met 50 % 7 september Zuid Afrika verklaart Duitsland de oorlog 9 september Canada verklaart Duitsland de oorlog 11 september Irak breekt de relatie met Duitsland. -- De relaties tussen Saoedi-Arabië en Duitsland zijn bekoeld. 17 september De Sovjet-Unie trekt Polen binnen. 25 september Duitsland voert verdere rantsoeneringen in voor voedingsproducten; vlees: 600 gram, brood en meel: 2500 gram per persoon per week. 27 september Adolf Hitler informeert de bevelhebbers van de Heer, Luftwaffe en Kriegsmarine dat hij van plan is Duitsland kortelings het Westen te laten aanvallen. 29 september Duitsland en de Sovjet-Unie starten met de verdeling van Polen. 6 oktober Adolf Hitler kondigt in de Rijksdag een vredesplan aan voor Frankrijk en Groot-Brittannië. 9 oktober Adolf Hitler vaardigt Führerdirectief N 6 uit, waarin hij het Westers offensief beschrijft. Bij het directief zit ook een memorandum waarin Hitler Groot-Brittannië en Frankrijk ervan beschuldigt dat ze Duitsland bewust zwak en verdeeld houden sinds de Vrede van Westfalen in 1648 en hij zegt dat de vernietiging van de Westerse overheersing nodig was om de uitbreiding van het Duitse volk mogelijk te maken. -- Hitler vraagt het OKH Fall Gelb uit te werken en zo snel mogelijk van start te laten gaan. 11 oktober Frankrijk verwerpt het vredesplan van Hitler via een radiotoespraak van premier Édouard Daladier. 12 oktober Groot-Brittannië verwerpt het vredesplan van Hitler. 8 november Een aanslag op het leven van Adolf Hitler mislukt. Een bom ontploft in het nazibierhuis Bürger Bräukeller te München, net nadat Adolf Hitler vertrokken is. Het is onduidelijk wie de verantwoordelijken van deze moordpoging zijn 9 november De Engelse SIS-agenten Sigismund Payne-Best en Richard Stevens spreken een paar keer in de grensplaats Venlo af met Walter Schellenberg om - zoals de Engelsen denken - een coup te plegen op Hitler. Op 9 november vindt uiteindelijk het Venlo-incident plaats, wat Hitler een reden geeft om, een half jaar later, Nederland binnen te vallen. Het Venlo-incident was de gevangenneming op 9 november 1939 door de Sicherheitsdienst van twee Britse agenten van de Secret Intelligence Service (ook wel bekend als MI6) in de eerste maanden van de Tweede Wereldoorlog. 30 november De Sovjet-Unie valt Finland binnen. 14 december De Sovjet-Unie trekt zich terug uit de Volkenbond 149

CHRONOLOGIE WOII 1940 1 januari De Sovjet 44e gemotoriseerde divisie, die op 25 november 1939 probeerde door te dringen naar de 163e Sovjet divisie, wordt door de Finnen omsingeld, systematisch uiteengeslagen en vernietigd. De Sovjets lijden zware verliezen; er vallen 17.500 doden en 1.300 soldaten worden gevangengenomen. Aan Finse zijde vallen 900 doden en 1.770 gewonde. -- In Groot-Brittannië wordt een rantsoenering ingevoerd voor bacon, ham, boter en suiker. 2 januari Sovjets lanceren een offensief in Karelië. 7 januari Maarschalk Timoshenko neemt het bevel over van de Sovjet strijdkrachten in Finland. 8 januari Ongeveer de helft van de kinderen die uit Londen zijn geëvacueerd zijn teruggekeerd. -- Het Rode Leger wordt in Karelië tot staan gebracht. 10 januari Een vliegtuig van de Duitse Luftwaffe met aan boord majoor Hönmanns en majoor Reinberger geraakt uit koers bij een vlucht van Münster naar Keulen. Het maakt een noodlanding in Vucht, een deelgemeente van Maasmechelen (België) en een deel van de plannen van Fall Gelb vallen in Belgische handen. 13 januari België en Nederland brengen hun legers in staat van paraatheid. 15 januari België weigert de doorgang van Franse en Britse troepen door het Belgische grondgebied. 17 januari De cryptografen van Bletchley Park zijn er voor de eerste maal in geslaagd om een Duits Enigma bericht te decoderen en te lezen. Het gedecodeerd bericht is meer dan twintig maanden oud maar dit feit is een mijlpaal in de geschiedenis van de ontcijfering van Duitse geheime berichten. Het zal nog tot april 1940 duren vooraleer de berichten binnen de 24 uur worden gedecodeerd. Het succes werd mogelijk dankzij fouten in de Enigma-procedure bij de Duitse landmacht (Wehrmacht) en de Duitse luchtmacht (Luftwaffe). De berichten van de Duitse marine (Kriegsmarine) kunnen echter nog niet worden ontcijferd. 20 januari Winston Churchill spoort de neutrale landen aan om de zijde van de geallieerden te kiezen. 22 januari Het Vaticaan veroordeelt het Duitse geweld in Polen. 23 janauri De Britse en Franse marine verklaren dat zij elk Duits schip dat ze tegenkomen zullen aanvallen. 25 januari Duitse vliegtuigen bombarderen de Shetland eilanden (Verenigd Koninkrijk). 1 februari Winteroorlog: Onder leiding van maarschalk Timoshenko starten de Sovjets een tweede aanval op de Finse Mannerheimlinie. De Sovjets hebben een nieuwe aanvalsmethode ontwikkeld waarbij hun 7e en 13e Leger ondersteund werd door 400 zware artilleriestukken en 500 vliegtuigen uit de Sovjet luchtmacht. 4 februari De entente van Balkanlanden verklaart zich neutraal. 6 februari Generaal Winkelman wordt opperbevelhebber van de landmacht en marine in Nederland. 11 februari Nadat de Finnen gedurende elf dagen de tweede Sovjet aanval weerstonden, realiseerden maarschalk Timoshenko en zijn Sovjet troepen de eerste doorbraak door de Mannerheimlinie. 12 februari De hydrofoonoperator van het Brits anti-duikbootschip Gleaner detecteert om 2u50 am het geluid van de dieselmotor van U-33. Als de Gleaner nadert, duikt de U-33 onder. De Gleaner dropt tussen 3 uur en 5 uur drie barages dieptebommen en omstreeks 5u22 am komt de U-33 naar boven. De U-boot zinkt niet en laat de Britten toe om drie rotors van de Enigma codeermachine te onderscheppen. Van de in beslag genomen rotors waren er twee uit een reeks van drie die pas in gebruik werden genomen door de Kriegsmarine (bij de Enigma van de Kriegsmarine moest de radio-operator, tijdens de twee beginjaren van de Tweede Wereldoorlog, drie rotors kiezen uit een reeks van acht. Bij de Enigma van de Luftwaffe en de Wehrmacht koos de radio-operator drie rotors uit een reeks van vijf, gedurende de hele oorlog). De vangst van de drie rotors laat de cryptografen uit Bletchley Park nog niet toe om de geheime berichten van de Kriegsmarine te ontcijferen, maar ze kunnen wel de interne rotorbedrading uitzoeken. -- Onder een Duits-Sovjet handelsverdrag zal de Sovjet-Unie ruwe grondstoffen, inclusief olie, exporteren naar nazi-duitsland in ruil voor afgewerkte producten. -- De eerste Anzactroepen, het Australische en Nieuw-Zeelands legerkorps, komen toe aan het Suezkanaal. Ze worden in Suez verwelkomd door de Britse minister van Buitenlandse Zaken, sir Anthony Eden. 13 februari De tweede Sovjet aanval op de Mannerheimlinie is ten einde. -- Winteroorlog: De Sovjets breken door de Mannerheimlinie en stoten door naar de Finse stad Summa. 14 februari Groot-Brittannië maakt bekend dat koopvaardijschepen in de Noordzee worden bewapend. -- De Britse regering staat vrijwilligers toe om in Finland te gaan vechten. 15 februari Het bevoorradingsschip Altmark wordt opgemerkt in een Noorse fjord. Kapitein Vian van de HMS Cossack wordt opgedragen om de 299 gevangen zeelui, die de Altmark op 6 december 1939 had overgenomen van de Admiral Graf Spee, te bevrijden. -- Het Rode Leger dringt de Mannerheim-linie binnen 16 februari De HMS Cussack bevrijdt in de avond de 299 gevangen zeelui op de Altmark. De actie zal protest van de Noren uitlokken, maar de Britten zien het als een eerste succes tegen de Duitsers. Het wordt bekend als het Altmark-incident. 17 februari Groot-Brittannië treft voorbereidingen om 400.000 schoolkinderen te evacueren naar het platteland. -- Sumner Welles, een diplomaat van de Verenigde Staten van Amerika vertrekt op een onderzoeksmissie naar Europa. -- De Finnen worden gedwongen zich terug te trekken. 1 maart Winteroorlog: De Finnen worden teruggeslagen naar Viipuri. -- De diplomaat Sumner Welles komt aan in Berlijn. 5 maart Stalin tekent een bevel om de Poolse krijgsgevangen officieren te executeren. Beria, hoofd van de NKVD zal het bevel laten uitvoeren. Betreft het Bloedbad van Katyn. 6 maart Een Finse delegatie vertrekt naar Moskou om de vredesbesprekingen te starten rond de Winteroorlog. 12 maart Finland tekent een staakt-het-vuren met de Sovjet-Unie. 18 maart De eerste bombe-machine, ontworpen door Alan Turing wordt in gebruik genomen op Bletchley Park. De elektromechanische machine, die de voorloper is van de hedendaagse computer, laat toe om de wielinstellingen van de Duitse Enigma codeermachine van de Duitse land- en luchtmacht op een geautomatiseerde wijze te ontcijferen. De Bombe-machine is de oplossing op het probleem van de steeds toenemende instellingen waarmee de Enigma kon worden ingesteld (De Duitsers hadden in december 1938 en januari 1939 hun Enigmaprocedures zodanig veranderd dat de ontcijfermethodes van de Poolse cryptografen hun efficiëntie verloren en ze besloten hun kennis door te geven aan de Franse en Britten). -- Adolf Hitler en Benito Mussolini ontmoeten elkaar aan de Brennerpas. 19 maart De Royal Air Force bombardeert een basis van zeevliegtuigen te Sylt, Denemarken. 20 maart De val van het kabinet Édouard Daladier in Parijs. Paul Reynaud wordt de nieuwe premier. 22 maart Inwoners van Lobith en omgeving zijn getuige van een luchtgevecht boven de zuidelijke (Duitse) kant van de Rijn. Tijdens het luchtgevecht, waarbij Duitse jachtvliegtuigen ondersteuning kregen van het luchtafweergeschut van Kleef, kwam een Britse Spitfire (type B) fotoverkenner in een duikvlucht terecht, scheerde vervolgens over Lobith heen voordat het in het ondergelopen gebied van de Oude Rijn op Nederlands grondgebied neerstortte. Het gecrashte vliegtuig, die door de Nederlandse pers voor een bommenwerper werd aangezien, was de eerste Spitfire die in Nederland neerstortte. 28 maart De diplomaat Sumner Welles vertrekt terug naar Washington. -- De Britse en Franse regeringen besluiten om niet afzonderlijk in vredesonderhandelingen te gaan. 4 april De cryptografen van Bletchley Park kunnen de Duitse enigmaberichten (van Wehrmacht en Luftwaffe) binnen 24 uur na uitzending ontcijferen. 8 april De Britse marine (Royal Navy) legt mijnen in de Noorse wateren. -- Duitsland valt het neutrale Noorwegen aan. Landingen bij Tromsø, Narvik, Bergen en Oslo. 150

CHRONOLOGIE WOII -- In Washington wordt bekendgemaakt dat de Verenigde Staten, Nederlands Indië zullen beschermen indien Nederland in de oorlog betrokken zou raken. 9 april Duitsland valt Denemarken en Noorwegen binnen. 10 april De eerste confrontatie tussen Duitse en Britse vlooteenheden bij Narvik. 12 april In reactie op de Duitse inval in Denemarken bezet Engeland de Far Oer. 13 april Tweede zeeslag bij Narvik. De Britten brengen zeven Duitse torpedobootjagers tot zinken. 14 april Britse troepen landen op het eiland Hinnöy, nabij Narvik. 15 april U-boot U-49 stalkt een Brits troepenkonvooi dat richting Vågsfjord, Noorwegen vaart. Twee Britse destroyers (waaronder HMS Brazen) onderscheppen U-49 en dwingen de duikboot naar de oppervlakte via dieptebommen. De Britten falen echter om enige Enigmadocumenten in beslag te nemen. 19 apri Franse landing in Noorwegen. Geallieerde nederlaag bij het Noorse Lillehammer. Duitsland stelt het "Rijkscommissariaat Noorwegen" in. 26 april Winston Churchill gaat in een vergadering met het Militair Coördinatie Committee akkoord om de Britse troepen uit het gebied rond Trondheim, in het zuiden van Noorwegen, terug te trekken. Om 10.30 uur detecteert het Brits schip HMS Griffin de Duitse vissersboot Polares nabij het Noors stadje Andalsnes. Polares wordt in feite door de Duitsers Schiff 26 genoemd en is op weg naar Narvik om wapens, mijnen en munitie te leveren. Het schip wordt door de mariniers van de Royal Navy geënterd, die de logboeken en andere belangrijke Enigma instellingen in beslag nemen. 1 mei De Enigma instellingsprocedure van de Luftwaffe en de Heer wordt gewijzigd in alle oorlogstheaters met uitzondering van Noorwegen. Door deze wijziging zijn de ontcijferingsprocedures van de cryptografen uit Bletchley Park, en de Poolse cryptografen die dan in Frankrijk verblijven, niet meer bruikbaar. 2 mei De geallieerden evacueren hun militair contingent bij Namsos, Noorwegen. 9 mei Kolonel Goethals, Belgisch militair attaché te Berlijn, stuurt om 23.30 uur een gecodeerd bericht naar Brussel dat de Duitse invasie in de vroege ochtend van 10 mei 1940, om 4.35 uur zal van start gaan. Het bericht wordt op veel ongeloof onthaald. 10 mei Duitsland start om 4u35 de invasie in het Westen met Fall Gelb op vrijdag 10 mei 1940. België, Nederland, Luxemburg en Frankrijk zijn het doel en steden Maastricht en Malmédy vallen snel. Rotterdam wordt belegerd door Duitse luchtlandingstroepen. -- Duitse luchtaanvallen op vliegveld de Kooy. Vliegtuigen en hangar vernietigd. Verscheidene Duitse jachtvliegtuigen neergeschoten. (DH) -- De Belgische regering vraagt hun Franse en Britse bondgenoten om hulp. -- De Franse en Britse troepen, gelegen in Noord-Frankrijk, starten hun manoeuvre naar de KW-stelling om 6u35. Rond 7u00 trekken ze de Frans-Belgische grens over. -- De geallieerde verbindingsofficieren bevinden zich rond de middag op het Groot Hoofdkwartier in het Fort van Breendonk. -- De Achttiendaagse Veldtocht door België gaat van start. De Invasie van IJsland door het Verenigd Koninkrijk om hun positie in de noordelijke Atlantische Oceaan veilig te stellen na de val van Denemarken en Noorwegen. 11 mei De geheime berichten van de Kriegsmarine worden voor de eerste maal ontcijferd door de cryptografen uit Bletchley Park, mede dankzij de inbeslagname van Enigma-materiaal op 26 april 1940 uit het schip Polares. -- De Nederlandse torpedobootjager "Hr. Ms.Van Galen" zinkt in de Rotterdamse Merwehaven als gevolg van Duitse luchtaanvallen. -- De Nederlandse mijnenleggers "Hr. Ms. Bulgia" en "Hr. Ms. Thor" worden in de haven van Vlissingen door Duitse vliegtuigen tot zinken gebracht. 12 mei Evacuatie van het prinselijk paar vanuit IJmuiden naar Harwich met de HMS Codrington (Royal Navy). 13 mei De stad Luik in Wallonië (België) valt. De Duitsers steken bij Sedan de rivier de Maas over. -- Evacuatie van de koninklijke familie en de regering 14 mei Na het Bombardement op Rotterdam omstreeks 13.30 gaat de oude binnenstad van Rotterdam in vlammen op. -- Het Nederlandse leger capituleert. -- De Nederlandse kanonneerboot "Hr. Ms. Johan Maurits van Nassau" wordt ter hoogte van Callantsoog door Duitse vliegtuigen tot zinken gebracht. -- De Nederlandse onderzeeboten "Hr. Ms. O 8", "Hr. Ms. O 11" en "Hr. Ms. O 12" worden door de eigen bemanning vernietigd op de Rijkswerf te Willemsoord. (DH) -- Duitse luchtaanval in de avond op de stad en op schepen in het Schulpengat. Bommen vallen bij Oostbatterij en op de Rijkswerf en binnenstad. Er vallen 26 doden en 11 gewonden. De aanval vond plaats na de capitulatie. (DH) 15 mei De capitulatie van het Nederlandse leger wordt getekend. De Nederlandse regering geeft alleen wel de opdracht om in Zeeland zo lang mogelijk door te blijven vechten voor vrijheid van deze provincie. -- De Duitsers starten een tankoffensief ten westen van de rivier Maas bij Sedan, resulterend in het uiteenslaan van het onlangs gevormde 6e Franse Leger en het afsnijden en overgave van het Franse 9e Leger. 16 me De Duitse bezetters voeren de Midden-Europese Tijd en de zomertijd in Nederland in, in plaats van de tot dan toe gebruikelijke Amsterdamse Tijd. De klok wordt één uur en veertig minuten vooruitgezet. 17 mei Zo'n 900.000 boeken uit de bibliotheek van de Leuvense Universiteit gaan door brand verloren. -- Middelburg, de hoofdstad van de provincie Zeeland wordt tijdens het bombardement op Middelburg door Frans marinegeschut beschoten. Een groot deel van de historische binnenstad gaat in vlammen op. -- Eerste tankslag in de strijd in het Westen; de 7e Panzer Division onder leiding van Rommel versloeg de Franse tanks van de 1e Division Cuirassée de Réserve. 18 mei De Belgische stad Antwerpen valt in Duitse handen. -- De Duitsers veroveren Kamerijk in Frankrijk. 19 mei De Oostenrijker Arthur Seyss-Inquart wordt benoemd tot rijkscommissaris van het bezette Nederlandse gebied. -- Maurice Gamelin, generaal en opperbevelhebber van de Franse strijdkrachten wordt vervangen door Maxime Weygand. 20 mei De Duitsers veroveren de Franse steden Amiens en Abbeville en bereiken Het Kanaal. 23 mei Val van Boulogne-sur-Mer. 24 mei Op vrijdag 24 mei heeft de Duitse frontlinie in België zich verplaatst naar het Schipdonkkanaal dat door de stad Deinze loopt. De Duitsers bouwen over het kanaal twee pontons die onder hevig vuur liggen van het Belgisch artilleriegeschut. 26 mei Operatie Dynamo begint. De evacuatie van het Brits Expeditionair Leger gaat in alle chaos van start. 28 mei Koning Leopold III van België en het Belgisch Leger capituleren. De Achttiendaagse Veldtocht is voorbij. -- Britse, Franse en Noorse troepen veroveren Narvik. 29 mei Seyss-Inquart wordt in Den Haag geïnstalleerd tot rijkscommissaris. 31 mei Eerste Engelse luchtaanval op Willemsoord. Bommen vallen in het water nabij de Pyrotechnische Werkplaatsen. Het Wierhoofd met mitrailleurvuur bestookt. (DH) 3 juni Thee en koffie in Nederland alleen nog maar met bonnen verkrijgbaar. -- Joden mogen niet meer werkzaam zijn bij de luchtbescherming. -- Duinkerken valt in Duitse handen. -- Winston Churcill wordt in Groot-Brittannië eerste minister. -- Massale Duitse bombardementen op Parijs. 10 juni Italië, samen met Duitsland en Japan een As-mogendheid, verklaart Frankrijk en Groot-Brittannië de oorlog. Geallieerde terugtocht uit Noorwegen. Hiermee is de capitulatie van het Scandinavische land een feit. 151

CHRONOLOGIE WOII 14 juni De Franse troepen trekken zich terug tot achter de Marne en de Franse regering wijkt uit naar Tours. -- De Duitsers bezetten Reims. -- Parijs is tot open stad uitgeroepen als de Duitsers binnentrekken. -- Franse regering installeert zich in Bordeaux. 15 juni In Nederland gaan ook brood en bloem op de bon. -- De Sovjets bezetten Kaunas en Vilnius 16 juni In Frankrijk wordt maarschalk Pétain premier. 17 juni De Fransen vragen naar de voorwaarden voor een wapenstilstand. Frans maarschalk en bevelhebber van de Franse troepen Philippe Pétain vraagt zijn leger de strijd te staken. 18 juni De Sovjet-Unie bezet de 3 Baltische staten (Estland, Letland en Litouwen). -- Hitler en Mussolini treffen elkaar in München -- Winston Churchill verklaart in het House of Commons dat de Slag om Frankrijk gedaan is en hij verwacht dat de Slag om Engeland gaat beginnen. 19 juni Duitsers trekken over de Loire. 20 juni De Duitsers proberen de Franse schepen in beslag te nemen. -- De Luftwaffe bombardeert Bordeaux en Poitiers. -- Pétain zendt een delegatie, met generaal Charles Huntziger, ter bespreking van een wapenstilstand naar de Duitsers bij Tours. De Fransen worden naar Parijs gevoerd en dan naar Réthondes, nabij Compiègne. 21 juni Wilhelm Keitel, hoofd van het OKW legt de Duitse termen van de wapenstilstand voor aan de Franse delegatie. De voorwaarden waren; de Petain-regering mag soeverein blijven, maar het Vichy-regime werd een vazalstaat van het naziregime. Parijs, Noord-Frankrijk en de grenzen met België, Zwitserland en de Atlantische Oceaan worden Duitse bezettingszones en de kosten van de Duitse bezetting worden betaald met het Franse budget tegen een hoge wisselkoers Franc:Mark. Het Franse Rijk (Noord-Afrika, West-Afrika en Indo-China) blijft onder het bewind van het Vichy-regime. De twee miljoen Franse krijgsgevangenen blijven in Duitse handen, het Franse leger wordt gereduceerd tot een sterkte van 100.000 man en de marine mag in Franse handen blijven, maar wordt gedemilitariseerd. De delegatie van Charles Huntziger probeert nog te onderhandelen, maar het lukt hen niet om betere voorwaarden uit het vuur te slepen (vooral de status van Franse oorlogsgevangenen weegt zwaar). Huntigzer overlegt met de Pétain-regering die zich in Bordeaux bevindt en krijgt de goedkeuring om de wapenstilstand te ondertekenen. -- Luchtaanval op Willemsoord. Bommen vallen op de Rijkswerf en omgeving. Het Marine hospitaal brandt af. Bommen vielen op de Zeedijk, Achterstraat, Hoofdgracht en de Oostbatterij. Er vallen drie doden. Luchtaanval op vliegveld de Kooy en op fort Erfprins, bij beiden vallen bommen. (DH) 22 juni De Frans-Duitse wapenstilstand wordt in de avond ondertekend te Réthondes, in dezelfde treinwagon waar in 1918 de Duitse capitulatie werd ondertekend en daarmee de Eerste Wereldoorlog tot een einde bracht. De wapenstilstand zal actief worden om 25 minuten na middernacht op 25 juni 1940. -- Een andere Franse delegatie, onder leiding van Léon Noël, is in Rome en ondertekent een Frans-Italiaanse wapenstilstand. Alhoewel de Italianen geen echt militair succes boekten tegen de Fransen (ze dropten een bataljon parachutisten achter de Franse Alpenlinies om zo terreinwinst voor te leggen), krijgen ze Zuid-Oost Frankrijk toegewezen. Evenals de Frans-Duitse wapenstilstand zal de wapenstilstand actief worden om 25 minuten na middernacht op 25 juni 1940. 24/25 juni Grote lange luchtaanval op Willemsoord. Veel bommen vallen echter op de binnenstad aan beide zijden van het spoor en op de Singel. Ook vallen er bommen in de Oude Helder. Het Bondsgebouw, het Hoofdbureau van Politie en het Arsenaal branden af. Er vallen 38 doden en 14 gewonden. (DH) 25 juni De wapenstilstanden tussen Frankrijk en Duitsland en Frankrijk en Italië worden actief om 25 minuten na middernacht. Dit brengt een einde aan het Duits offensief in het Westen dat op 10 mei 1940 was begonnen. De Fransen betreuren ca. 90.000 doden en vermisten. De Duitsers verliezen ongeveer 27.000 man. De Nederlandse onderzeeboot O 13 keert niet terug van een patrouille in Noorse wateren. 26 juni De Sovjet-Unie dwingt Roemenië de noordelijke Boekovina met Bessarabië en het Hertza-gebied af te staan. -- Luchtaanval op de haven. Twee olietanks op de stenen dam bij de Pyrotechnische werkplaatsen lek geslagen.(dh) 27 juni Luchtaanval op Willemsoord. Brand bommen vallen op de Binnenhaven en Bassingracht. (DH) 28 juni Groot-Brittannië erkent generaal De Gaulle als leider van het vrije Frankrijk. -- Maarschalk Italo Balbo wordt door z'n eigen afweergeschut boven Libië neergeschoten. -- De Sovjet-Unie annexeert de Roemeense grondgebieden Bessarabië en Noord-Boekovina, zoals afgesproken in het Molotov-Ribbentroppact. -- Luchtaanval op Willemsoord. Vier bommen vallen op de Rijkswerf. (DH) 29 juni Luchtaanval op fort Dirks Admiraal. (DH) -- Luchtaanval op de Kooy waarbij door het vliegtuig 4 brandbommen worden afgeworpen.(dh) 1 juli Uitzetting van Joden uit de Luchtbeschermingsdienst. -- De Franse Vichy-regering installeert zich in Vichy. -- Duitse troepen bezetten de Kanaaleilanden Jersey, Guernsey en Alderney. 2 juli Niet-arische vreemdelingen in Nederland moeten zich melden -- Generaal Winkelman wordt naar Duitsland overgebracht. -- De Sovjet-Unie bezet Bessarabië en Noord-Boekowina in Roemenië 3 juli Operation Catapult: Groot-Brittannië doet een verrassingsaanval op de Franse vloot in de haven van Mers-el-Kébir bij Oran. 4 juli Luchtaanval op de Kooy. Bommen vallen echter in de Florastraat en de Goudsbloemstraat/ Rozenstraat. Er vallen vier doden. (DH) 5 juli Het Vichy-regime van Pétain verbreekt de diplomatieke relaties met Londen. 6 juli In Nederland wordt een verbod ingevoerd op het luisteren naar vijandelijke zenders op de radio. -- Het "Nationaal Jongeren Verbond" wordt verboden. 7/8 juli Luchtaanval op schepen op de rede Een bom valt in de Ooievaarstraat met als gevolg een dode. (DH) 8 juli Britse aanval op Dakar 10 juli De 'Batlle of Britain' begint met massale Duitse luchtaanvallen op Engeland. De eerste fase van de Slag om Engeland gaat van start. Deze luchtslag die ook de Slag om Het Kanaal (Duits: Kanalkampf) wordt genoemd, duurt tot 12 augustus 1940. De Slag om Engeland bestaat in totaal uit vijf fasen. -- Pétain verkrijgt volmachten van de nationale vergadering. 11 juli Pétain wordt Chef d'état. 12 juli Pierre Laval wordt vicevoorzitter van de Franse ministerraad. -- Luchtaanval op de Kooy. Bommen vallen bij de Kooy en 4 bommen afgeworpen in het water achter de strekdam aan de Buitenhaven. (DH). 14 juli Luchtaanval op de Kooy. Zes bommen vallen bij Hoogschagen aan de Langevliet. (DH) 15 juli Luchtaanval op de Kooy en op de haven. Geen nadere gegevens bekend. (DH) 16 juli Hitler publiceert Führer directieve N 16, waarin hij de richtlijnen voor de voorbereidingen tot een landingsoperatie tegen Engeland omschrijft. De directieve geeft aan dat de Luftwaffe het leeuwendeel van de verantwoordelijkheid krijgt met als doel om alle Britse tegenstand weg te ruimen vooraleer een landingsoperatie van start kan gaan. 18 juli Eerste internering in Nederland. De Duitsers interneren de Nederlanders als reactie op de internering van Duitsers in Nederlands-Indië. -- Luchtaanval op Willemsoord. Vliegtuig schoot met boordwapen zonder resultaat. (DH) 19/20 juli Luchtaanval op de Kooy. Geen resultaten bekend. (DH) 152

CHRONOLOGIE WOII 19 juli Hitler kondigt in het Kroll-operagebouw aan dat twaalf generaals tot Generalfeldmarschall (Maarschalk) worden benoemd, de op één na hoogste militaire rang binnen de militaire titulatuur van het naziregime. Hiermee komt het totaal aantal Maarschalken in het naziregime op veertien. Voordien hadden Werner von Blomberg (20 april 1936) en Hermann Göring (4 februari 1938) deze militaire rang ontvangen. Volgende personen krijgen de promotie: - De bevelhebbers van de drie Legergroepen: Fedor von Bock, Wilhelm Ritter von Leeb en Gerd von Rundstedt. - Chef van het Opperbevel van de Duitse Strijdkrachten (Chef OKW): Wilhelm Keitel. - De Opperbevelhebber van de Duitse landmacht (ObdH): Walther von Brauchitsch. - De vier meest succesrijke generaals: Günther von Kluge, Erwin von Witzleben, Walther von Reichenau en Wilhelm List. - Drie Luftwaffe-generaals: Albert Kesselring, Erhard Milch en Hugo Sperrle. Opmerking: Hermann Göring wordt op deze dag ook gepromoveerd tot Rijksmaarschalk, de hoogste militaire rang in nazi-duitsland - een titel die alleen aan Göring werd toegekend. Hij krijgt ook de onderscheiding Grootkruis van het IJzeren Kruis, een eer die voordien alleen vier Pruisische koningen te beurt viel. 22 juli Luchtaanval op zes schepen in de haven. Bommen vallen nabij fort Oostoever. (DH) 23 juli Luchtaanval op de Kooy. Geen resultaat bekend. (DH) 24 juli Oprichting van de Nederlandse Unie. 26 juli Luchtaanval op de Kooy. Bommen vallen op het vliegveld, op het land van A. Verfaille nabij de Doggersvaart en bij de Shell aan de Rijksweg. (DH) 28 juli Eerste uitzending van Radio Oranje in Londen. 1 augustus Adolf Hitler publiceert Führer directieve N 17, waarin hij de Luftwaffe beveelt om met alle middelen en in de kortst mogelijke tijd het Britse luchtruim te beheersen. De Duitse doelstellingen zijn volgens Hitler de Britse vliegtuigen, z'n grondinstallaties en z'n aanvoerlijnen... maar ook de luchtvaartindustrie en de antivliegtuigfabrieken. -- De Duitse Luftwaffe valt havens in Groot-Brittannië aan. De aanvallen duren tot 20 augustus 1940. -- Italië valt Brits-Somaliland binnen. 2 augustus Doorgangskamp Amersfoort wordt in gebruik genomen. De Gaulle wordt in Clermont-Ferrand bij verstek ter dood veroordeeld. 4 augustus De Italianen rukken Brits Somaliland binnen. 7 augustus De Gaulle tekent een overeenkomst met de Britse regering over de organisatie van de Vrije Fransen. -- De Elzas en Lotharingen worden officieel bij Duitsland gevoegd. -- Operatie Adelaar wordt uitgesteld tot 8 augustus 1940 wegens slechte weersomstandigheden. 8 augustus Operatie Adelaar wordt uitgesteld tot 13 augustus 1940 wegens slechte weersomstandigheden. 12 augustus De Luftwaffe voert aanvallen uit tegen RAF-vliegvelden, de haven van Portsmouth, de schepen op de rivier Thames. Het is tevens de eerste en enige keer in de Slag om Engeland dat het Chain Home-radarsysteem wordt gebombardeerd. De Luftwaffe verliest 31 vliegtuigen, de RAF 22 stuks. -- Textieldistributie in Nederland. -- Luchtaanval op de Kooy. Twaalf explosieve bommen op het land van Sevenhuyzen aan de Kortevliet (10 niet ontploft). (DH) 12/13 augustus Vier verschillende luchtaanvallen. Luchtaanval op de haven, op de Kooy, daarna weer op de haven. Andere vliegtuigen vallen de stad aan en weer een ander laat bommen vallen op de Kooy. Hierna valt een andere groep vliegtuigen Den Helder aan. Schade gemeld bij het terrein van Oortgijsen, Erfprins, stenen dam en de Kooy. (DH) 13 augustus Operatie Adelaar, de tweede fase van de slag om Engeland gaat van start. Het is een klassieke luchtslag tussen de Luftwaffe en de RAF die duurt tot 18 augustus 1940. Op deze eerste dag van operatie Adelaar voert de Luftwaffe 1.485 aanvalsvluchten uit. 13 augustus zal bekend staan als Adelaarsdag (Duits:Adlertag). De Duitsers verliezen 45 toestellen, De RAF verliest er 13. 14 augustus De twaalf nieuwe maarschalken die Hitler op 19 juli 1940 had gepromoveerd krijgen hun militaire uniformonderscheidingen. Hij spreekt over de noodzaak om de Sovjet-Unie binnen te vallen omdat deze volgens Hitler te veel grondgebied inneemt en een dreiging vormt voor het Derde Rijk. -- Luchtaanval op de Kooy. Brisant- en brandbommen vallen op het vliegveld en op het land van Bruin aan de Rijksweg. Enig vee komt om. (DH) 15 augustus In 1790 vluchten verliest de Luftwaffe 75 toestellen. De Royal Air Force (RAF) verliest er 34. -- Luchtaanval op de Kooy. Bommen in de Balgzandpolder en aan de oostzijde van het Noord Hollands Kanaal. (DH) 16 augustus Luchtaanval op de haven en schepen. Brisant bommen op de Rijkswerf, Buitenhaven en het Marsdiep. (DH) 17 augustus Luchtaanval op de Kooy. Drie explosieve bommen vallen op het land van Rampen aan de Nieuweweg. Wat vee komt om. (DH) 18 augustus Luchtaanval op Den Helder. Geen nadere gegevens. (DH) 20 augustus De Italianen bezetten Berbera in Brits-Somaliland. 21 augustus Luchtaanval op de Kooy. Twaalf brisantbommen vallen op en rond het vliegveld. Hierbij vallen vier doden. (DH) 23 augustus De Duitse luchtaanvallen vinden voor het eerst gedurende de nacht plaats. -- Twee luchtaanvallen op de Kooy. Dertien bommen vallen op het vliegveld. (DH) 23/24 augustus Massale Duitse bombardementen op Londen. 25/26 augustus Britse luchtaanvallen op Berlijn. 25 augustus Luchtaanval op de Kooy. Bommen vallen op de dijk langs het Noord Hollands kanaal nabij de Kooy. (DH) 26 augustus Tsjaad laat weten De Gaulle te steunen. -- augustus Luchtaanval op de Kooy. Twaalf explosieve bommen vallen op het vliegveld en bij de Shell aan de Rijksweg. (DH) 27 augustus Hitler stuurt Schmundt, zijn persoonlijke adjudant, en Fritz Todt, bevelhebber van de oorlogsconstructies, uit naar Oost-Pruisen om een locatie te vinden voor z n persoonlijk hoofdkwartier voor de geplande inval in de Sovjet-Unie. Ze zullen een locatie nabij Rastenburg vinden om de Wolfsschanze (hoofdkwartier van Adolf Hitler) te bouwen. -- Luchtaanval op de Kooy. Negen bommen vallen bij de Doggersvaart. (DH) 29 augustus Na Tsjaad geven ook Frans Equatoriaal Afrika, Kameroen, Oceanië, en de Franse gebieden in Indië hun steun aan De Gaulle. -- Vichy-Frankrijk vormt een "Legioen van Strijders". -- Luchtaanval op de Kooy, Twaalf explosieve bommen vallen op het vliegveld. (DH) -- Luchtaanval op schepen op de rede. Bommen vallen voor de haveningang. (DH) Luchtaanval op de haven. Twee explosieve bommen vallen voor de haveningang. (DH) 30 augustus Luchtaanval op Willemsoord. Bommen vallen op de Rijkswerf in het water. Luchtaanval op de Kooy. Vijf explosieve bommen op het weiland van Van Etten. Een vliegtuig wordt neergeschoten door de luchtafweer en stort neer op het Balgzand. Alle drie bemanningsleden komen om. (DH) september In overheidsdienst worden geen Joden meer aangesteld. 1 september Luchtaanval op de Kooy. Niets naders bekend. (DH) 4 september Luchtaanval op de Kooy. Geen verdere gegevens. (DH) 6 september Luchtaanval op Den Helder. Er valt een explosieve bom bij fort Erfprins. (DH -- Hitler beveelt dat Legergroep B van Fedor von Bock moet verhuizen van het westfront naar het Oosten. 7 september De slag om Londen, het vierde deel van de Slag om Engeland gaat van start. De Luftwaffe concentreert zijn bommenwerpers op Londen tijdens dagvluchten. Het offensief zal tot 30 september 1940 duren. 13 september Start van het Italiaans offensief in Noord-Afrika. 14/15 september Luchtaanval op de Kooy. Bommen op het vliegveld. (DH) 14 september Hitler geeft tijdens een oorlogsconferentie met zijn generaals redenen op waarom Operatie Zeeleeuw moet worden uitgesteld. 153

CHRONOLOGIE WOII -- Ook het vlees gaat op de bon in Nederland. -- Italiaanse troepen beginnen een offensief in de richting van Egypte. 15 september De Duitse Luftwaffe lanceert een massale luchtaanval uit op Londen. De Slag om Engeland bereikt z'n hoogtepunt. -- Generaal Lossberg, aangewezen om de invasie in het Oosten voor te bereiden, levert zijn plannen voor Operatie Fritz in bij Generaal Alfred Jodl. 16 september Sidi Barrani wordt door de Italiaanse troepen ingenomen. 17 september Adolf Hitler stelt de invasie van Engeland, Operatie Zeeleeuw, daadwerkelijk uit. 18 september De Italianen veroveren Sidi Barrani in Egypte. -- Luchtaanval op de rede. Tanker werd aangevallen. Geen resultaten bekend. (DH) 19 september Nieuw-Caledonië schaart zich achter De Gaulle. -- Luchtaanval op schepen nabij Kaap Hoofd. Geen resultaten bekend. (DH) 20 september Luchtaanval op schepen op de rede en op de haven. Geen resultaten bekend. (DH) 21 september Luchtaanval op schepen op de rede. (DH) -- Luchtaanval op de haven. Zes bommen vallen rond de Buitenhaven. (DH) 22 september Frans-Japans akkoord waarbij de landing van Japanse troepen in Indo-China wordt geregeld. 23 september De Vrije Fransen zijn betrokken in een gevecht tegen de Italianen bij Dakar. 25 september De Vrije Fransen lijden een nederlaag bij Dakar. -- Anton Mussert bezoekt Adolf Hitler. -- Berlijn wordt door Britse bommenwerpers onder vuur genomen. 26 september Ontscheping van Japanse troepen in Tonkin. 27 september Luchtaanval op Den Helder. Bommen op de haven. (DH) 29 september Luchtaanval op Den Helder. Twee explosieve bommen vallen in de Tuinstraat/Asterstraat. (DH) -- Luchtaanval op de Kooy. Drie explosieve bommen in een weiland tussen de Middenweg en Javastraat. Een explosieve bom in het Timorpark. (DH) oktober 154 Overheidspersoneel moet de Ariërverklaring tekenen. 1 oktober Het vijfde en laatste deel van de Slag om Engeland begint. Het zijn kleinschalige raids van de Luftwaffe en duren tot 30 oktober 1940 3 oktober Nederlandse ambtenaren moeten een "ariërverklaring" tekenen. -- Luchtaanval op de Kooy. Drie brisantbommen vallen achter de strekdam in zee. (DH) 6 oktober Instelling Nederlandse Arbeidsdienst. -- Luchtaanval op Den Helder. Bommen vallen in het Marsdiep. De veerboot Dokter Wagemaker wordt geraakt en aan boord valt een dode. (DH) 7 oktober Duitse troepen trekken Roemenië binnen. 9 oktober Luchtaanval op de Kooy. Zes explosieve bommen in het weiland van Verfaille aan de Rijksweg. (DH) 10 oktober De Royal Navy bombardeert Cherbourg -- Luchtaanval op Den Helder. Bommen op de Spoorstraat, Buitenhaven en Ankerpark. Er valt een dode en twee gewonden. Luchtaanval op de Kooy. Geen nadere gegevens. (DH) 12 oktober Bij Malta boekt de Britse marine een zege op de Italiaanse vloot. -- Luchtaanval op de Kooy. Bommen bij de Doggersvaart, Middenvliet en Langevliet. (DH) -- Luchtaanval op Willemsoord. Geschutmakerij op de werf afgebrand. Bommen op de Spoorstraat en Koningstraat. Hierbij valt een dode. (DH) 13 oktober Luchtaanval op de stad. Er vallen enkele luchttorpedo s op de Reigerstraat. (DH) 14 oktober Luchtaanval op de Kooy. Drie bommen bij Hoogschagen aan de Zanddijk. (DH) 15 oktober De Italiaanse oorlogsraad besluit Griekenland aan te vallen. -- Luchtaanval op de Kooy, fort Erfprins en op de Buitenhaven. Geen verdere gegevens. (DH) 16 oktober Luchtaanval op de haven. Bommen vallen nabij het Marine-hospitaal en de zeedoksluis. (DH) 17 oktober Het bij zich hebben van identiteispapieren voor Joden verplicht. -- Luchtaanval op de Kooy. Vier bommen worden afgeworpen waarvan drie op het vliegveld. (DH) 22 oktober In Nederland wordt een aanmeldingsplicht voor "Joodse ondernemingen" ingevoerd. 23 oktober Hitler ontmoet Franco in Hendaye 24 oktober Hitler ontmoet Pétain in Montoire. -- Luchtaanval op de haven. Explosieve bommen vallen in het Marsdiep. (DH) -- Luchtaanval op de Kooy Drie explosieve bommen vallen op de Middenvliet. Drie koeien en een kalf worden gedood. (DH) 25 oktober Luchtaanval op de Kooy. Bommen vallen bij Tesselaar aan de Jan Verfailleweg. Vee komt om. (DH) Drie explosieve bommen tussen de Boerhaavestraat en Hector Treubstraat. Brandbommen in de Gravenstraat, Klaas Duitstraat (later Schoolstraat) en op de Parallelweg. (DH) Luchtaanval op de haven. Bommen vallen in het Marsdiep. (DH) 26 oktober Luchtaanval op de Kooy. Drie explosieve bommen bij Hoornsman aan de Rijksweg. Enig vee komt om. (DH) 28 oktober De Grieken wijzen het ultimatum van Italië af. -- De Italianen vallen Griekenland binnen. -- Hitler en Mussolini hebben een onderhoud te Florence. -- Fransman Laval wordt benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken. -- Luchtaanval op fort Dirks Admiraal. Vliegtuig schiet met mitrailleurs. (DH) 30 oktober De Slag om Engeland is officieel ten einde. -- Luchtaanval op haven. De bommen komen voornamelijk op de stad terecht. Hierbij vallen vier doden in de Ooievaarstraat en drie op de Westgracht. Ook de omgeving Boerhaavestraat en Lorentzstraat wordt getroffen. Veel brandbommen op de Vischstraat. Op de Rijkswerf het levensmiddelenmagazijn. In totaal vallen er elf doden en een gewonde. (DH) Tengevolge van de vele bominslagen werden waterleidingen- en gasbuizen op verschillende plaatsen vernield. Het gevolg hiervan was dat de stad enige uren zonder gas zak, terwijl de druk op de waterleiding zeer gering was. (DH) Luchtaanval op de Kooy. Bommen nabij Oostoever. (DH) 31 oktober In heel Nederland wordt de spertijd van 00:00 tot 04:00 ingevoerd. November De Nederlandse onderzeeboot O 22 zinkt door onbekende oorzaak voor de Noorse kust. 1 november Britse troepen landen op Kreta ter ondersteuning van het Griekse verzet tegen Italië. 2 november Griekse troepen trekken via de bergen Albanië binnen en bedreigen de Italiaanse opmars in de rug. 3 november Griekse troepen rukken op in de richting van de Italiaanse legerbasis in Korçë (Corizza) in Albanië. -- De Griekse Evzonen-regimenten laten de 3e Italiaanse Bergdivisie in een hinderlaag lopen en maken 5000 gevangenen. 5 november President Roosevelt wordt herkozen voor een derde ambtstermijn. Hij verslaat zijn rivaal Wendell Willkie met een verschil van 10% van de stemmen. -- Griekse troepen veroveren de Albanese stad Korçë (Corizza). -- Het Duitse vestzakslagschip Admiral Scheer valt het Brits konvooi HX-84, dat 38 schepen telt, aan. Het escorterende bewapende vrachtschip HMS Jervis Bay probeert het konvooi te redden, maar wordt geramd door het Duitse slagschip en zinkt. Nog vijf andere schepen gaan verloren. Konvooien in oostelijke richting worden uitgesteld, terwijl men verwoed op de Admiraal Scheer jaagt. 9 november Na Lambarene (Gabon) te hebben veroverd, rukken troepen van de Vrije Fransen op naar de havenstad Libreville.

CHRONOLOGIE WOII -- In Hampshire, overlijdt ex-premier Neville Chamberlain (71). 10 november De steden Danzig en Dresden worden door de Britse luchtmacht gebombardeerd. Generaal Ubaldo Soddu vervangt generaal Visconti-Prasca als Italiaanse opperbevelhebber in Albanië. 11 november In de Slag bij Taranto vernietigen Britse torpedovliegtuigen (Fairey Swordfish) van het vliegkampschip HMS Illustrious bij een aanval op de marinebasis drie Italiaanse slagschepen (Littorio, Conte di Cavour en Caio Duilio) en beschadigen twee lichte kruisers. De Illustrious verliest maar twee vliegtuigen. Wanneer de Britse vloot richting Napels en Genua terugvaart, brengen drie Britse kruisers vier Italiaanse schepen in het Kanaal van Otranto tot zinken. 12 november De Sovjet minister van buitenlandse zaken Vjatsjeslav Molotov bezoekt Berlijn. Met Adolf Hitler en Joachim von Ribbentrop bespreekt hij de toetreding van de USSR tot het Driemogendhedenpact. 13 november In Batavia ondertekenen de oliemaatschappijen Shell en Standard Oil een overeenkomst met het Japanse bedrijf Mitsoei. Japan zal jaarlijks 1.8 miljoen ton olie ontvangen. 14 november Het tegenoffensief van de Grieken dringt het Italiaanse leger over de Grieks-Albanese grens terug. -- Britse troepen van W-Force onder generaal Henry "Jumbo" Wilson arriveren in Piraeus. -- De Duitse luchtmacht bombardeert in nachtelijke aanvallen Coventry. 16 november Luchtaanval op de haven. Vier explosieve bommen nabij de Pyrotechnische Werkplaats (DH) 17 november Koning Boris spreekt in Berchtesgaden met Adolf Hitler over de deelname van Bulgarije in het Driemogendhedenpact. -- november Luchtaanval op de haven. Bommen vallen in de Tuinstraat en Asterstraat. Daarbij valt een dode. (DH) 19 november De Britse luchtmacht bombardeert de Škoda-fabrieken in Pilsen (Plzeñ). 20 november Hongarije sluit zich aan bij het Driemogendhedenpact. Sinds de Italiaanse aanval op Griekenland hebben de Duitsers geprobeerd hun olieaanvoer uit de Balkan veilig te stellen door de landen in deze regio tot aansluiting bij het driemogendhedenpact te dwingen. 21 november Ontslag voor Joden uit overheidsdienst. 22 november De Grieken behalen een overwinnen bij Koritsa. -- Luchtaanval op Willemsoord. Er vallen vier bommen op de werf, Hr.Ms. Gelderland en nabij de Pyrotechnische Werkplaats. (DH) 23 november Roemenië treedt toe tot het Driemogendhedenpact. 24 november Luchtaanval op de haven en op de Kooy. Vijf bommen vallen nabij de Pyrotechnische Werkplaats. (DH) 25 november De Sovjet-Unie is bereid toe te treden tot het Driemogendhedenpact, mits Duitsland zijn troepen terugtrekt uit Finland en erkent dat Bulgarije in de Sovjet-Russische invloedssfeer ligt. -- Luchtaanval op de Kooy en op de haven. Brandbommen vallen nabij de Kooy, maar ook bommen of luchttorpedos op de Keizersgracht en de Pyrotechnische Werkplaats. (DH) 26 november De Duitsers beginnen met de vorming van het getto in Warschau, waar de Joden in ondraaglijke omstandigheden worden opgesloten. 28 november De Britse luchtmacht voert zware luchtbombardementen uit op Keulen. 29 november De trein waarmee Japanse en Chinese functionarissen naar Nanking reizen voor de ondertekening van het vredesverdrag met de marionettenregering van Wang Tsjing-Wei, wordt opgeblazen door guerrillastrijders. 30 november Japan erkent het bewind van generaal Wang Tsjing-Wei in Nanking. 7 december Aanval op Pearl Harbor 9 december Operatie Kompas, een Brits offensief van Generaal Archibald Wavell tegen de Italianen in Libië, gaat van start. 12 december Sidi Barrani wordt door de Britten heroverd. -- De Italianen krijgen nederlagen te verduren in Albanië en trekken terug. 13/14 december Twee luchtaanvallen op Willemsoord. Bommen vallen in het Marsdiep. (DH) 13 december Laval wordt ontslagen. Zijn opvolger is Pierre-Étienne Flandin 15 december Rantsoenering van gas en elektriciteit in Nederland. 16 december Sollum wordt door de Britten ingenomen. 18 december Hitler geeft geheime instructies voor de invasie van de Sovjet-Unie. 29/30 december Massale Duitse luchtaanvallen op Londen. Londen wordt zwaar gebombardeerd 1941 1 januari De Britse luchtmacht bombardeert Bremen. -- De Britten dringen Libië binnen en bezetten Bardia. 2 januari President Franklin D. Roosevelt kondigt het bouwprogramma aan voor 200 vrachtschepen (Liberty ships) ter ondersteuning van de Atlantische konvooien. 9/10 januari Luchtaanval op de Kooy met boordwapens. (DH) 10 januari De Nederlandse Bioscoopbond ontzegt Joden de toegang tot theaters. -- Alle joodse inwoners van Nederland moeten zich laten registreren. Ook wie slechts één joodse voorouder heeft gehad, dient zich te melden. Zij moeten daartoe zelf één gulden te betalen. Er werden uiteindelijk 157.000 formulieren in Den Haag ontvangen. Geen enkel plaatselijk bureau heeft de oproep gesaboteerd of vertraagd. 11 januari In Engeland wordt de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene opgericht. 12 januari De kleine zeehaven Tobroek wordt veroverd door Britse, Australische en Nieuw-Zeelandse troepen. 14 januari Hitler ontmoet de Roemeense premier Ion Antonescu 11 januari In Engeland wordt de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene opgericht. 12 januari De kleine zeehaven Tobroek wordt veroverd door Britse, Australische en Nieuw-Zeelandse troepen. 14 januari Hitler treft de Roemeense premier Ion Antonescu 16/17 januari Luchtaanval op Den Helder. Bommen op de rede en Huisduinerweg, Schade hoofdwaterleiding, waardoor de stad 24 uur zonder water komt te zitten. Er vallen twee doden. (DH) 19 januari De Britten beginnen met het offensief in Ethiopië en Eritrea 20 januari Het Afrikakorps, onder leiding van Erwin Rommel, wordt naar Afrika gestuurd om de Italianen te helpen. 20 januari In Bulgarije worden de eerste anti-joodse maatregelen afgekondigd. 22 januari De Britten veroveren Tobroek. -- De eerste massamoorden op Joden in Roemenië vindt plaats. De acties duren twee dagen. 25 januari Haile Selassie keert terug in Ethiopië 26 januari Begin Brits offensief in Brits- en Italiaans Somaliland. 27 januari Antisemitische onrust, veroorzaakt door de Weerbaarheidsafdeling, in Amsterdam. 30 januari De Britten veroveren Derna. 6 februari Dirk Jan de Geer keert terug in Nederland. 7 februari De Britten veroveren Benghazi. 9 februari De Weerbaarheidsafdeling veroorzaakt rellen in de Jodenbuurt te Amsterdam. -- Flandin, Franse minister van Buitenlandse Zaken, wordt ontslagen. Admiraal Darlan is zijn opvolger. -- De Engelsen bombarderen Genua en Livorno. 10 februari Het eerste nummer van het illegale blad Het Parool verschijnt. -- Luchtaanval op de Kooy, waarbij 3 brisantbommen en veel brandbommen in de nabij gelegen landerijen terecht zijn gekomen. (DH) 11 februari Joodse studenten worden niet mer toegelaten op de Universiteiten. 12 februari Generaal Erwin Rommel wordt opperbevelhebber van de Nazi's in Noord-Afrika. Erwin Rommel komt met zijn expeditieleger, de Vijfde -- Lichte Divisie aan in Tripoli, om daar de gedemoraliseerde Italiaanse troepen te steunen in hun strijd tegen het 8e Britse leger. 155

CHRONOLOGIE WOII 13 februari Op Duits bevel is uit de Amsterdamse joodse burgerij een zogeheten Joodse Raad geformeerd. Vandaag sprak men af dat de Raad in 'hoofdzaak een uitvoerende en overbrengende taak zal hebben, doch geen verantwoordelijkheid kan dragen voor de opdrachten die hij heeft over te brengen'. Ook stelde men dat men niet zo ver kan gaan 'voor de joden oneervolle opdrachten te aanvaarden.' -- Besloten wordt om vijfduizend Weense Joden in de komende maanden naar de vernietigingskampen in Polen te deporteren. 14 februari Mussert doet een oproep om dienst te nemen bij de Waffen-SS -- Luchtaanval op de Kooy. Bommen nabij de Kooysluis in de Balgzandpolder. Lichte schade aan de sluiswachterswoningen. (DH) 15 februari De besturen van 8 Groningse studentenverenigingen richten een brief tot de Duitse gevolmachtigde voor de provincie Groningen naar aanleiding van de invoering van een 'numerus clausus' (beperking van het aantal) voor Joodse studenten. Deze brief - aan de gemachtigde persoonlijk afgegeven - houdt onder meer in, dat de verenigingen hierin een directe aantasting van de Nederlandse traditie (van) vrijheid van studie zonder onderscheid van ras of geloof (zien). Daarenboven menen wij, dat deze maatregelen in strijd zijn met het Volkenrecht....Daarom komen wij met kracht op tegen deze bovengenoemde onrechtmatigheid. De besturen verzoeken hun leden dringend na dit duidelijke protest verdere demonstraties achterwege te laten. 16 februari Luchtaanval op Den Helder. Vijf brisantbommen nabij de spoorlijn tussen de Doggersvaart en de Linie. Brandbommen nabij en op de Nieuweweg. De telefoonleidingen langs de spoorlijn beschadigd. (DH) 19 februari De zaak Koco De IJssalon. 22/23 februari Razzia s in Amsterdam. 23 februari Luchtaanval op Den Helder. Brisantbommen op de Buitenhaven en nabij de strekdam. (DH) 25/26 februari Uit protest tegen twee razzia's wordt in Amsterdam de Februaristaking georganiseerd. De staking wordt hard neergeslagen: er vallen hierbij negen doden en vierentwintig zwaargewonden (Februaristaking). 427 Joodse mannen tussen 20 en 35 jaar worden als vergelding opgepakt en afgevoerd naar concentratiekamp Mauthausen. -- Britten bezetten Italiaans Somaliland. 28 februari Vier brisantbommen afgeworpen, welke zijn terecht gekomen op de Buitenhaven nabij de marine schutsluis (bij het Havenkantoor). (DH) Brisantbommen op de Oude Kerkstraat en de Langestraat. Een persoon gedood en een gewond. (DH) 1 maart Leclerc verovert Kufra op de Italianen. -- Bulgarije sluit zich aan bij het Driemogendhedenpact. -- Luchtaanval op de Kooy. Bommen bij de Kooy, de Buitenhaven, de sluis en op fort Erfprins. 2 maart De Duitsers vallen Bulgarije binnen. -- Luchtaanval op Den Helder en op de Kooy. Bommen op de strekdam aan de Buitenhaven en drie brisantbommen nabij de Kooy. (DH) 3/4 maart Luchtaanval op de haven. Piloot meldt grote explosie. Geen gegevens bekend van Duitse zijde. (DH) 4 maart Sabotageproces in Den Haag. Achttien doodvonnissen uitgesproken. 7 maart U-47 wordt vermist en is vermoedelijk bij Rockall Banks in de Atlantische Oceaan verloren gegaan. -- Luchtaanval op de haven, twee bommen op de Rijkswerf waarbij de machineconservatie zwaar beschadigd werd. Vier ernstig gewonden. (DH) 8 maart Luchtaanval op Den Helder. Negen brisantbommen vallen nabij de Gemeentereiniging aan de Rijksweg. Geen schade. (DH) 11 maart In de Verenigde Staten wordt Lend-Lease Act goedgekeurd. 12 maart Inbeslagname Joodse bedrijven. In grote Joodse bedrijven wordt een Verwalter (zaakwaarnemer) aangesteld. 13 maart De achttien ter dood veroordeelden worden gefusilleerd. -- Luchtaanval op de Kooy. Drie brisantbommen op de zuidkant van de Kooy. Geen schade. (DH) 15 maart Joden moet hun radio s inleveren. 16 maart De Luftwaffe onderneemt een grote aanval op Bristol. 18 maart Luchtaanval op de haven. Enkele bommen komen neer nabij de radiopost van de Kooy. (DH) 19 maart De Luftwaffe onderneemt een grote aanval op Londen. 23/24 maart Luchtaanval op de haven. Bommen nabij Pyrotechnische Werkplaats. (DH) 24 maart De Britten heroveren Brits Somaliland. -- De RAF valt Berlijn aan. 25 maart Joegoslavië sluit zich aan bij het Driemogendhedenpact. 26 maart In Joegoslavië vindt een staatsgreep plaats. Koning Peter II, tegenstander van de asmogendheden, grijpt de macht. 27 maart Een coup in Joegoslavië verdrijft het pro-nazi regime in Belgrado. Niet veel later valt Joegoslavië opnieuw in handen van de Asmogendheden. 28 maart Bij Kaap Matapan boekt de Royal Navy een zege op de Italiaanse vloot. -- Alle Duitse schepen die zich in Amerikaanse havens bevinden worden in beslag genomen. 31 maart De Slag om Tobroek gaat van start. Het Afrikakorps neemt het op tegen de geallieerden. april Invoering Persoonsbewijs (PB) verplicht voor alle Nederlanders van 14 jaar of ouder. 1 april Mr L.J.A. Trip treedt af als President van De Nederlandsche Bank naar aanleiding van het opheffen van de deviezengrens tussen Nederland en Duitsland. Hij wordt opgevolgd door de NSB-er Mr M.M. Rost van Tonningen. -- Bordjes met de tekst "Voor Joden verboden" in Nederlandse cafés verplicht. 2 april De Britten bezetten Asmara, de hoofdstad van Eritrea. 3 april Het Afrikakorps verovert Benghazi. 5 april Joegoslavië sluit een pact met de Sovjet-Unie. 6 april Als reactie op de overeenkomst tussen Joegoslavië en de Sovjet-Unie verklaren Duitsland en Italië Joegoslavië de oorlog en vallen het land binnen.. -- Duitse troepen vallen Griekenland binnen. -- De Britten bezetten Addis Abeba. 7/8 april Luchtaanval op de Kooy. Twee explosieve en 28 brandbommen op bouwland oostelijk van de spoorlijn zuid van de Kooy. (DH) 8 april De Luftwaffe bombardeert Belgrado. -- Duitsland verovert Saloniki. 10 april Luchtaanval op schepen op het Marsdiep. Geen schade gemeld. 11 april Erwin Rommel komt aan bij de zeehaven Tobroek, aan de Egyptische grens. -- Hongaarse troepen vallen Joegoslavië binnen. 12 april Het Afrikakorps bezet Bardia. 13 april Neutraliteitsovereenkomst wordt getekend tussen de USSR en Japan -- Erwin Rommel krijgt de opdracht uit Berlijn om met z'n Afrikakorps eerst Tobroek in te nemen alvorens naar Egypte op te rukken. -- De Duitsers trekken Belgrado binnen. 14 april Het Afrikakorps bereikt de Egyptische grens. In Parijs worden voor de eerste keer op grote schaal Joden gearresteerd. In totaal worden er 3.600 Joden opgepakt. 15 april Bulgaarse troepen vallen Griekenland en Joegoslavië binnen 16 april Zware bombardementen op Londen. 17 april Capitulatie Joegoslavië 19 april Zware bombardementen op Londen. 20 april Zware bombardementen op Londen. 24 april Griekenland geeft zich in Epirus en Macedonië over. 27 april Oprichting van het Sloveense Bevrijdingsfront in Ljubljana -- Capitulatie Griekenland 156

CHRONOLOGIE WOII 28 april Solloem (Egypte) wordt door het Afrikakorps veroverd. 30 april De laatste Britse troepen verlaten het Griekse vasteland. -- Duitse infanteristen van het Afrikakorps veroveren de heuvel Ras-el-Medauar. -- In Kroatië worden anti-joodse maatregelen afgekondigd. 1 mei In Nederland mogen Joden niet meer in schouwburgen en bioscopen komen, uitgezonderd de zgn. joodse theaters. Daar mogen geen ariërs komen. 2 mei Anti-Britse staatsgreep in Irak. 10 mei Rudolf Hess vertrekt uit Duitsland richting het Britse eiland. Hij landt in Schotland en wordt op 11 mei gevangengenomen. 10/11 mei Duitsland bombardeert Londen, Groot-Brittannië zet luchtaanvallen op Hamburg in. 12 mei Ontmoeting tussen Hitler en Darlan in Berchtesgaden. De Duitsers mogen vanaf dat moment gebruikmaken van Syrische vliegvelden. 15 mei De Britten lanceren een tegenaanval in de richting van Solloem. 17 mei Luchtaanval op Willemsoord. Vijf bommen op de glooiing van de zeedijk nabij de Louise batterij. (DH) -- De tweede luchtaanval vond plaats op de Kooy alwaar vijf bommen werden afgeworpen. (DH) 20 mei Omstreeks 8u00 's ochtends worden de eerste Duitse paracommando's boven Malème en Chania gedropt. De Landing op Kreta, of operatie Mercurius is begonnen. 21 mei De Nieuw-Zeelandse infanterie, trekken per vergissing terug van heuvel 107, die een overzicht gaf op het vliegveld van Malème. Een strategische blunder zo bleek, want de Duitsers konden hierdoor 14000 manschappen per vliegtuig aan land brengen. 22 mei In de nacht van 21 op 22 mei wordt door twee Nieuw-Zeelandse bataljons een tegenaanval gelanceerd op het vliegveld van Malème. Het vliegveld wordt niet ingenomen en de geallieerden moeten zich terugtrekken om niet ingesloten te raken. 23 mei Luftwaffe valt een Brits eskader bij Kythira aan. 24 mei De Britten gaan op zoek naar de Bismarck. Ze verliezen daarbij de Engelse slagkruiser Hood. 26 mei Alle Nederlandse orkesten zijn gecontroleerd en Joodse musici zijn van deelname eraan uitgesloten. 27 mei Het Afrikakorps slaat een aanval van de Britten af en krijgen versterking van de 15e pantserdivisie. -- De Bismarck wordt tot zinken gebracht. 28 mei De Britten ontruimen Kreta. De operatie duurt tot 31 mei. 30 mei In Kroatië worden anti-joodse maatregelen afgekondigd. 31 mei Irak en Groot-Brittannië tekenen een wapenstilstand. 1 juni De laatste verdedigers op het eiland Kreta geven zich over. De Landing op Kreta is beslecht in het voordeel van nazi-duitsland met een Pyrrusoverwinning. 2 juni Ook in Frankrijk worden speciale ordeningen uitgevaardigd tegen Joden. 4 juni In Nederland worden badplaatsen, plantsoenen enz. verboden voor Joden. 8 juni De Britten en Vrije Fransen trekken de Syrische grens over. 11 juni In Den Haag en Amsterdam vinden razzia's op Joden plaats. 13 juni De Vichy-regering gebiedt alle (niet-franse) joodse burgers in het niet-bezette deel van Frankrijk te interneren. De anti-joodse maatregel zou een eigen initiatief zijn van de Vichy-regering. -- Luchtaanval op de Kooy en op Den Helder. Bommen vallen op de Liniegracht nabij het Timorpark. Schade in de Ceramstraat. (DH) 15 juni Kroatië sluit zich aan bij het driemogendhedenpact. 18 juni In Nederland geldt een verplichting tot het inleveren van koper, tin en nikkel. -- De RAF voert aanvallen uit op het Ruhrgebied. -- Duits-Turks vriendschaps- en non-agressiepact. 19 juni De Britten lijden een gevoelige nederlaag bij Solloem. 21 juni De Britten en Vrije Fransen trekken Damascus binnen. 22 juni Operatie Barbarossa gaat van start. Hitlers troepen vallen Rusland binnen. -- Duitsland, Italië en Roemenië verklaren de Sovjet-Unie de oorlog. -- In Nederland worden talloze communisten opgepakt. 24 juni De Duitsers nemen Brest, Vilnius, Kaunas en Bia?ystok in. 25 juni Finland verklaart de Sovjet-Unie de oorlog. 26 juni Minsk wordt door de Wehrmacht ingenomen. Tevens passeren de Duitsers de Dvina en vallen Finse troepen het Ladogafront aan. -- Luchtaanval op Den Helder en op de Kooy Op de rede worden 3 bommen afgeworpen. (DH) 27 juni Hongarije verklaart de Sovjet-Unie de oorlog. 29 juni Albanië verklaart de Sovjet-Unie de oorlog. 30 juni De diplomatieke betrekkingen tussen Vichy-Frankrijk en de Sovjet-Unie worden verbroken. 1 juli Offensief van de RAF boven Het Kanaal, Duitsland en Noord-Frankrijk. -- Duitse troepen arriveren in Riga. Guderian stoot door tot over de Berezina 2 juli Legergroep Midden aan het oostfront boekt grote vorderingen en heeft Wit-Rusland grotendeels veroverd. -- Begin van de massamoord in Lemberg. Er worden circa zevenduizend Joden vermoord. 5 juli Ontbinding van alle politieke partijen in Nederland. 6 juli Het Rode Leger lanceert een tegenaanval in Wit-Rusland. -- Luchtaanval op Den Helder. Geen gegevens van Duitse zijde. (DH) 7 juli De eerste Amerikaanse zeestrijdkrachten arriveren op IJsland en Groenland. -- Luchtaanval op Den Helder. Bommen bij Pyrotechnische Werkplaats en nabij hotel Den Burg. (DH) 8/9 juli Luchtaanval op Den Helder. Bommen vallen bij Erfprins, Pyrotechnische Werkplaats en de Kooy. (DH) 8 juli De Joden in de bezette Baltische staten moeten een Jodenster dragen. 9 juli Duitse troepen nemen Vitebsk in. 10 juli Begin van de slag om Smolensk. -- Offensief van Legergroep Noord in de richting van Leningrad. -- Het Vrijwilligerslegioen Nederland wordt opgericht. -- Finse troepen rukken de Sovjet-Unie binnen. 12 juli Groot-Brittannië en de Sovjet-Unie tekenen een wederzijds bijstandsverdrag. 14 juli In Syrië tekent de Vichy-regering een wapenstilstandsverdrag met Groot-Brittannië. 15 juli Wehrmacht rukt op tot in Smolensk. 17 juli Canada voert de dienstplicht in. 21 juli Het Rode Leger moet zich terugtrekken tot achter de Dnjestr. -- De Luftwaffe valt Moskou aan. 22 juli In Nederlands-Indië wordt de dienstplicht ingevoerd. 26 juli Landing van Japanse troepen in Indo-China. -- President Roosevelt kondigt een olie-embargo tegen Japan af. -- Propaganda van de Nederlandse Unie wordt verboden. 29 juli Frans-Japans akkoord inzake de gemeenschappelijke verdediging van Indo-China. 1 augustus De Sovjets lanceren een tegenoffensief op het centrale front van de Duitsers. 5 augustus De Britten sturen versterkingen naar Singapore. 8 augustus Joods geld moet worden gestort bij de Dienstelle Lippmann, Rosenthal en Co. in Amsterdam. 9 augustus Begin van de conferentie van Placentia Bay. 157

CHRONOLOGIE WOII 11 augustus Legergroep Zuid lanceert een offensief richting de Zwarte Zee. -- Algemene mobilisatie in Japan. 12 augustus Roosevelt en Churchill ondertekenen het Atlantisch Handvest. -- Luchtaanval op de Kooy. (Eerste luchtaanval door B17 Flying Fortress). De Kooy meldt echter niets.(dh) 14 augustus De Duitsers doden vijf mensen uit Westmaas omdat ze geallieerde piloten hebben geholpen. 15 augustus De Duitsers hebben grote delen van Oekraïne veroverd. -- Luchtaanval op de Kooy. Zeven explosieve en circa zestig brandbommen worden op het vliegveld en omgeving afgeworpen. Schade aan zeven huizen aan de Doggersvaart. (DH) 16 augustus Duitse aanval en inname van Novgorod 18 augustus De eerste tweehonderd gevangenen komen aan in Kamp Amersfoort. Het is een groep communisten die eerder was geïnterneerd in Kamp Schoorl 19 augustus Legergroep Noord valt Leningrad aan. 25 augustus Britse en Sovjettroepen rukken Irak binnen. 27 augustus Aanslag op Laval en Déat in Versailles. 28 augustus De Duitsers bezetten Dnjepropetrovsk 29 augustus Joodse leerlingen worden van de scholen verwijderd. 1 september Nazi-Duitsland verplicht de Joden gele sterren te dragen. -- Aparte scholen voor Joodse kinderen. -- De Duitsers bezetten Karelië. 3 september Gasexperimeten in Auschwitz. 5 september Estland staat geheel onder Duits gezag. 6 september De stad Leningrad krijgt voor het eerst te maken met een Duits bombardement. 7 september Grote luchtaanval van de RAF op Berlijn. 8 september Het Rode Leger doet een tegenaanval ten zuidoosten van Smolensk en verovert Jelnja. -- Begin van het beleg van Leningrad. -- Grote luchtaanval op Leningrad, waarbij grote voedselvoorraden verloren gaan. 13/14 september Razzia s op 108 Twentse Joodse mannen (Enschede). Afgevoerd naar concentratiekamp Mauthauzen. 15 september Bibliothekken, markten, parken, musea en zwembaden worden verboden voor Joden. 16 september Op de bezittingen van het Nederlandse Koninklijk Huis wordt door de Duitsers beslag gelegd. 19 september De verordening wordt van kracht waarbij alle Joden in Duitsland verplicht zijn op straat een Jodenster te dragen. Dit geldt voor alle Joden vanaf zes jaar. -- Het 6e Duitse leger uit het 29e Legerkorps neemt de Russische stad Kiev in. 25 september Duitsland lanceert een aanval richting de Krim. 26 september Ter vergelding van Duitse slachtoffers tijdens aanslagen van het NKVD, beslissen de Duitsers alle Joden in Kiev terecht te stellen. 27 september Heydrich wordt benoemd tot Rijksprotector van Bohemen en Moravië. -- Einde van de Italiaanse tegenstand in Ethiopië. -- Catroux, generaal van de Vrije Fransen, proclameert de onafhankelijkheid van Syrië. 29 september De Joden in Kiev worden verzameld onder het voorwendsel dat ze zouden worden geherhuisvest. 30 september Tussen 29 september en 30 september worden bijna 34.000 joden naar het ravijn Babi Jar gedreven en geëxecuteerd door leden van Sonderkommando's, de Waffen-SS en Oekraïense collaborateurs. Zie ook Bloedbad van Babi Jar. 1 oktober In oktober worden in Servië massaal joodse mannen gearresteerd en geëxecuteerd. -- In oktober wordt het zigeunergetto van Belgrado gevormd. -- In Vilnius in Litouwen worden 3000 Joden opgepakt en in de bossen van Ponary doodgeschoten. -- Bij Odessa landen Duitse strijdkrachten met gliders achter de Sovjetlinies. -- De Finse strijdkrachten veroveren Petrozavodsk ten westen van het Onegameer. -- Een Engels-Amerikaanse commissie onder leiding van Lord Beaverbrook en Averell Harriman is in Moskou overeengekomen de militaire hulp aan de Sovjet-Unie in 1942 te vergroten. Deze overeenkomst wordt op 4 oktober door Washington en Londen bevestigd. 2 oktober Bij Zagare in Litouwen worden 2.146 Joden door SS Einsatzkommandos met machinegeweren vermoord. Unternehmen Taifun (Operatie Tyfoon') gaat van start. Hoofddoel van de operatie is de verovering van Moskou. In het zuiden de zee van Azov. Het plan voorziet in het insluiten van de Sovjetstrijdkrachten in 2 Kessels, 1 bij Vyana en 1 bij Briansk. 3 oktober In Parijs blazen nazisympathisanten 6 synagogen op. -- Duitse troepen veroveren Tsarkoe Selo bij Leningrad en het industriële centrum Orel. -- Hitler houdt een voorbarige overwinningsrede: "De vijand in het oosten is vernietigd" 3 /4oktober Bij een bombardement van de Rotterdamse havenbekkens door RAF, komen ruim 100 mensen om door missers en afzwaaiers, die op woonwijken terechtkomen. 4 oktober In Noorwegen waarschuwt de Duitse bezetter het Noorse volk om mee te werken of anders hongersnood tegemoet te zien na groeiende onrust en rellen. -- In Vichy Frankrijk zet Maarschalk Pétain het doodvonnis van Paul Colette, die een probeerde een aanslag te plegen op Pierre Laval en Marcel Deat, om in levenslange gevangenisstraf. -- In Vichy Frankrijk stelt Maarschalk Pétain een eenheidsvakbond verplicht voor alle werkenden. 5 oktober Begin van de Slag om de Zee van Azov 6 oktober Het Duitse 2e Leger en de 2e Panzergruppe sluiten de Kessel van Bryansk. 3 Sovjetlegers zijn ingesloten. -- In Australië vormt Labourleider John Curtis een nieuw Labourkabinet en wordt zelf premier. 7 oktober In Rovno in Polen worden 17000 Joden doodgeschoten. -- De Duitse 3e en 4e Panzergruppen sluiten de Kessel bij Vyasma. 6 Sovjetlegers zijn ingesloten. -- Finland weigert toe te geven aan geallieerde druk om de strijd tegen de Sovjet-Unie te staken. -- Begin van de herfstregenperiode aan het Oostelijk front (raspoetiza). De modder begint de Duitse opmars ernstig te vertragen 7-20 oktober Door de zogenaamde Kessels van Vyasma en Briansk worden 673.000 Sovjetsoldaten en 1254 tanks ingesloten. Hierdoor wordt de Duitse opmars vertraagd en krijgen de Sovjets de tijd hun verdediging te versterken. 8 oktober Begin van de bouw van het KL Birkenau in Polen. -- In China komen Chinese troepen aan bij Yuezhou en beëindigen zo de 2e slag om Changsa. 7/8 oktober Razzia s in De Achterhoek, Apeldoorn, Arnhem en Zwolle. 9 oktober Turkije tekent een handelsverdrag met Duitsland om grondstoffen te leveren in ruil voor afgewerkte producten. 10 oktober Generaal Zhukov (Zjoekov) neemt het bevel op zich van de verdediging van Moskou. 11 oktober De Macedonische bevolking begint een gewapende opstand met partizanenacties in Pripep. -- De Sovjettank T34 komt voor het eerst in actie op het Moskou front. 12 oktober De RAF voeren hun eerste grootschalige nachtbombardement op Neurenberg uit. 12/13 oktober Luchtaanval op de haven, waarbij een schip wordt getroffen. (DH) 12-26 oktober Het Australische garnizoen van het belegerde Tobruk wordt afgelost door de Britse 70e Infanterie Divisie via zee. Bij deze operatie gaat ten minste één schip, de mijnenlegger HMS Latona, verloren. 13 oktober De legercommandant van het Indische leger, luitenant-generaal G.J. Berenschot komt bij een vliegtuigongeluk om het leven. Hij wordt opgevolgd door generaal-majoor H. ter Poorten. -- Kalinin wordt door de Duitsers bezet 158

CHRONOLOGIE WOII 14 oktober Begin van de eerste massadeportatie uit Duitsland naar Kaunas, Lodz, Riga en Minsk. -- Einde van de strijd in de Kessel van Vyasma. 15 oktober Evacuatie van de Sovjetregeringsdiensten en het Corps Diplomatique vanuit Moskou naar Kujbishev. Stalin blijft in Moskou. De Sovjets beginnen met het evacueren van Sebastopol. 16 oktober Eerste deportatie van joden uit het protectoraat Bohemen-Moravië naar vernietigingskampen. -- Duitse en Roemeense troepen trekken Odessa binnen. Enkele uren tevoren zijn de laatste Sovjettroepen over zee ontsnapt. -- Meer dan een half miljoen mannen, vrouwen en kinderen voltooien de nieuwe verdedigingsring rond Moskou. -- De Japanse premier Prins Fumimaro Konoye treedt af. 17 oktober Oprichting van het Servisch comité voor de bevrijding van het volk in Uzice. 18 oktober Generaal Hideki Tojo, Japanse minister van oorlog wordt benoemd als nieuwe premier. Hiermee wordt de kans op oorlog aanzienlijk vergroot. 19 oktober Taganrog aan de Zee van Azov valt in Duitse handen. -- Troepen vanuit Siberië en het Verre Oosten komen aan in Moskou. -- Voor de Afrikaanse westkust wordt het Amerikaanse koopvaardijschip Lehigh door een Duitse onderzeeër tot zinken gebracht. 20 oktober Beëindiging van de strijd in de sector van Briansk. -- Stalin kondigt de staat van beleg af voor Moskou. 20 oktober In Nantes vermoordden verzetsstrijders de plaatselijke commandant, luitenant-kolonel Karl Holz. 20 oktober Als vergelding worden vijftig gijzelaars door de Duitsers geëxecuteerd. 21 oktober Bij Kragujevac in Servië worden 2300 Serviërs afgeslacht door Duitsers en plaatselijke fascist militie als vergelding voor partizanen aanvallen. -- In Bordeaux zijn 100 mensen in gijzeling genomen en een uitgaansverbod is afgekondigd nadat een Duitse officier bij een aanslag om het leven is gekomen. 22 oktober Lidmaatschap van een vereniging of organisatie wordt verboden voor Joden. -- In Odessa sterft de Roemeense commandant, generaal Glugoscianu en 50 leden van zijn staf als gevolg van een bomaanslag. Als vergelding worden 5000 Joden in en buiten de stad afgeslacht. 23 oktober Het Sovjetcommandosysteem wordt gereorganiseerd: Zhukow wordt verantwoordelijk voor de noordelijke sector, Timosjenko voor de zuidelijke sector. -- Oprichting van de Nederlandse Landstand -- De Gestapo arresteert de domproost van de Hedwigkathedraal in Berlijn, Bernard Lichtenberg vanwege zijn vele protesten tegen de regering -- In Londen vraagt generaal De Gaulle het Franse verzet te stoppen met aanslagen op Duits militair personeel om verdere vergeldingen ` tegen het Franse volk te voorkomen. 24 oktober Adolf Eichmann keurt een plan goed om Joden te vergassen met uitlaatgassen in speciaal daarvoor aangepaste auto's -- Charkov wordt veroverd door Duitse troepen -- In Bordeaux worden vijftig gijzelaars geëxecuteerd. 25 oktober Het Britse slagschip HMS "Prince of Wales" vertrekt uit Engeland met bestemming Singapore om daar het vlaggenschip te worden van de nieuwe Britse vloot in het Verre Oosten. Winston Churchill veroordeelt de Duitse vergeldingsexecuties in bezette gebieden. 26 oktober De RAF voert een nachtelijke aanval uit op Hamburg met 115 toestellen. 27 oktober In Kalisz in Polen worden 290 Joden uit een bejaardenhuis vergast met uitlaatgas in een eerste proef met een speciaal daarvoor aangepaste auto. -- Bij Kovno in Litouwen worden 9.000 Joden, waaronder 4.273 kinderen door Duitse Einsatzkommando's vermoord. -- De Duitsers veroveren Kramatorsk. -- De Duitsers breken door op de Krim en bereiken Sebastopol. 28 oktober De Duitse generaal Guderian voert een hernieuwde aanval op Moskou uit, maar komt door de modder niet vooruit. 30 oktober De Duitse troepen stoppen met aanvallen over land op Moskou om het opdrogen en harder worden van de grond af te wachten. -- President Roosevelt van de Verenigde Staten verleent de Sovjet-Unie een rentevrije lening van $1000 miljoen dollar om uitrusting te kunnen kopen via de Lend-Lease regeling. 31 oktober Vanuit Estland rapporteert SS Commandant Erich von dem Bach-Zalewski aan Berlijn dat er in Estland geen Joden meer overgebleven zijn. -- De Duitse Luftwaffe bombardeert Moskou met 45 bombardementsvluchten. -- Ten westen van IJsland wordt de Amerikaanse torpedobootjager USS Reuben James door de Duitse onderzeeër U-552 getorpedeerd. 115 van de 160 man tellende bemanning komen om. Het is het eerste Amerikaanse oorlogsschip dat wordt getroffen. -- Bommen op de Oude Helder in de Dijkstraat, er vallen twee doden. (DH) 1 november Grootste deel van de Krim door de Duitsers bezet. 2 november De Duitsers veroveren de Koersk. 7 november Joden mogen niet meer reizen of verhuizen. 13 november Het Britse vliegdekschip Ark Royal wordt bij Gibraltar tot zinken gebracht. 15 november Jalta wordt door de Duitsers veroverd. -- De Duitsers hebben de hele Krim veroverd. 16 november Groot Duits offensief richting Moskou. 17 november In de nacht van 17 op 18 november 1941 ondernamen Britse commando s een poging om Erwin Rommel, bevelhebber van het Afrikakorps te vermoorden. Rommel bleek zichzelf niet op de ondernomen plaats te begeven. 18 november Herziening van de Neutraliteitswet in de Verenigde Staten. 19 november Duits offensief tegen Rostov. 22 november De Duitsers drijven de laatste Sovjettroepen uit Rostov. 25 november Het Rode Leger doet aan het zuiden van het front enkele verwoede tegenaanvallen. 26 november Catroux proclameert de onafhankelijkheid van Libanon. 28 november De Nederlandse onderzeeboot O 21 onder commando van Ltz I J.F. van Dulm brengt in de Golf van Cagliari de Duitse onderzeeboot U- 95 tot zinken. 29 november Het Rode Leger herovert Rostov. 1 december De Sovjets versterken het Europees front met troepen afkomstig uit de Aziatische sector. 2 december De Duitsers bereiken de voorsteden van Moskou. 6 december Duits offensief tegen Moskou wordt tot staan gebracht. -- Het Rode Leger doet een tegenoffensief over het hele front. -- President Roosevelt doet een beroep op de keizer van Japan om de vrede te bewaren. 5 december Buitenlandse Joden moeten zich laten registreren voor de komende emigratie. De Duitse aanval op Moskou mislukt. Enorm tegenoffensief van de Sovjet-Unie. 7 december Aanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor door Japanse vliegtuigen. -- Ontscheping van Japanse troepen in Thailand en het noordoosten van Malakka. -- Japan verklaart de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Australië en Canada de oorlog. 8 december Oorlogsverklaring Verenigde Staten aan Japan. -- Nederland beschouwt zich in staat van oorlog met Japan. 159

CHRONOLOGIE WOII 9 december De laatste Australische soldaten verlaten Noord-Afrika. Zij zijn vervangen door Britten en Polen. -- Vrij Frankrijk verklaart Japan de oorlog. 10 december Het Britse slagschip Prince of Wales en de slagkruiser Repulse worden door Japanners voor de kust van Maleisië tot zinken gebracht. -- Japanse strijdkrachten landen op de westkust van Malakka. -- De Japanse troepen landen op Luzon (Filipijnen). -- Japan verovert Bangkok. -- Britten heroveren Tobroek. 11 december Duitsland en Italië verklaren de Verenigde Staten de oorlog. 12 december Begin van het Englandspiel. -- Sovjets ontzetten het gebied van Moskou. -- De Nederlandse onderzeeboot O 16 brengt in de Baai van Sungai Petani 4 Japanse troepentransportschepen tot zinken. -- De Nederlandse onderzeeboot K XII brengt voor de kust van Malakka een Japans vrachtschip tot zinken. -- Voor het eerst worden er Franse Joden geconcentreerd, plaats is het doorgangskamp Compiègne. 13 december Bulgarije verklaart de oorlog aan de Verenigde Staten en aan Groot-Brittannië. -- De Britse marine boekt bij Kaap Bon een overwinning op de Italianen. -- De Japanners bezetten de Amerikaanse basis bij Guam. -- De Nederlandse onderzeeboot K XII brengt bij Kota Bharu een Japanse tanker tot zinken 14 december Hitler geeft opdracht tot de bouw van de Atlantikwall. De meer dan 5000 kilometer lange verdedigingslinie, die nazi-duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog in de bezette gebieden heeft aangelegd ter voorkoming van een geallieerde invasie -- Nederlandse Unie, Nationaal Front en de NSNAP worden door de Duitsers ontbonden. 15 december De Nederlandse onderzeeboot O 16 loopt op een Japanse mijn in de Golf van Siam en zinkt. 41 van de 42 opvarenden komen om het leven. -- Ierland verklaart neutraal te blijven. 16 december De Duitsers moeten zich over het hele oostfront terugtrekken. Het Rode Leger verovert Kalinin. 17 december Japanse troepenontscheping op Borneo. 18 december De geallieerden bezetten Timor. 19 december Hitler ontslaat Von Brauchitsch, opperbevelhebber van het Duitse leger en benoemt zichzelf tot opperbevelhebber van alle Duitse krijgsmachten. -- Japanse troepen bezetten Penang. -- De Nederlandse onderzeeboot O 20 wordt, op weg naar de Golf van Siam, door Japanse torpedobootjagers tot zinken gebracht. -- Japanse troepen vallen Hongkong binnen. 22 december De Arcadiaconferentie vindt plaats. 23 december Japan verovert het eiland Wake. 24 december De Vrije Fransen bezetten de eilandengroep Saint-Pierre en Miquelon. -- De Britse troepen heroveren Benghazi. -- Afrikakorps moet zich terugtrekken uit Cyrenaica. 25 december Hong Kong capituleert. 28 december Japanse landing op Sumatra. 29 december De Sovjettroepen landen in de Krim en doen een succesvolle tegenaanval in de richting van Kertsj 1942 1 januari Oproep Joodse mannen voor werkverruiming in speciale kampen in ons land. -- Nazificatie van de Nederlandse Radio-omroep. -- Tegenaanval van het Rode Leger over het hele front. 2 januari Japanse troepen bezetten Manilla. De Amerikaanse troepen trekken zich terug tot het eiland Bataan. 3 januari De Britse veldmaarschalk Archibald Wavell benoemd tot opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in de Stille Oceaan. 10 januari Vertrek eerste Joden uit Amsterdam naar die speciale werkkampen. -- In Nederland worden munten van zink in omloop gebracht met een waarde van 1, 2½, 5, 10 en 25 cent. Deze werden door de bevolking wel Rost van Tonningen munten genoemd naar de toenmalige NSB-president van De Nederlandsche Bank. 11 januari Japanse troepen veroveren Kuala Lumpur. -- Het Afrikakorps moet terugtrekken tot El Agheila. 12 januari Japanse troepen rukken Birma binnen. 13 januari Japanse troepen veroveren Tarakan op Borneo. 17 januari Begin concentratie van Joden in Amsterdam. 20 januari De Duitsers vervangen de encryptiecode voor de weerberichten (korte weerberichtcode) die gebruikt wordt door de U-boten, door een nieuwe versie. Hierdoor kunnen de cryptografen uit Bletchley Park de oude versie (waarvan de codeboeken in mei 1941 uit het weerschip München en U-boot U-110 werden gekaapt) niet meer gebruiken. Nu kunnen de geallieerden de encryptie van Shark, de code van de Duitse marine in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, niet meer decoderen, wat zal resulteren in het grote zwarte gat vanaf 1 februari 1942. -- Wannseeconferentie in de gelijknamige villawijk Berlin-Wannsee, over de Endlösung der Judenfrage. Secretaris is Adolf Eichmann en de bedenker hiervan. De Nazi-top beslist dat de Joden massaal moeten worden uitgeroeid in concentratiekampen. 21 januari Het Afrikakorps lanceert zijn tweede offensief in Libië. 22 januari Einde van de slag om Moskou. Alle legers van de Duitsers ten westen van de stad moeten zich terugtrekken. -- Japanse landing in de Bismarck-archipel. 23 januari Joodse persoonsbewijzen moeten worden voorezien van een J. -- Joden mogen niet meer autorijden. 25 januari Japanse troepenontscheping op de Salomonseilanden en Nieuw-Guinea. -- De Duitsers heroveren Benghazi. 28 januari Bommenwerper neergeschoten door luchtafweer en stort neer op een huis in de Langestraat. Twee Engelse bemanningsleden komen om, twee worden krijgsgevangen. Twee burgers komen om in het getroffen huis. (DH) 31 januari Het schiereiland Malakka wordt door de Japanners bezet. -- Begin van de belegering van Singapore. 1 februari De cryptografen uit Bletchley Park kunnen "Shark", de code van de Duitse marine in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, niet meer decoderen wat resulteert in het grote zwarte gat. De reden was dat de Duitse marine de Enigma codeermachines die in gebruik waren op de U-boten in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee van een vierde rotor en een nieuw reflectorwiel voorzagen. Het zwarte gat zal meer dan tien maanden duren. -- De eerste groep Nederlandse Joden gaan naar de zogenaamde "werkverruiming". 2 februari Het Britse 8e Leger weet het front in Noord-Afrika te stabiliseren op de linie Gazala-Bir Hakeim. 3 februari De Japanners bombarderen steden op Java. -- Japanse luchtaanval op Port Moresby. 4 februari Japan eist onvoorwaardelijke overgave van Singapore. -- Het Afrikakorps verovert Derna. 160

CHRONOLOGIE WOII 8 februari Fritz Todt, Rijksminister voor bewapening en munitie in het naziregime komt om het leven bij een vliegtuigongeluk nabij het Duitse hoofdkwartier Wolfsschanze (Rastenburg). Hij wordt opgevolgd door Albert Speer. -- In het gebied rondom Demjansk worden ruim negentigduizend Duitsers omsingeld. 9 februari Japanse troepen vallen Singapore (bij Malakka) en Makassar (op Celebes) aan. -- Japan verovert Martaban in Birma. 14 februari De Gneisenau, Scharnhorst en Prinz Eugen forceren een doorbraak in het Nauw van Calais en bereiken Kiel. 15 februari Capitulatie van Singapore. Aan geallieerde zijde vallen negenduizend doden en worden honderddertigduizend man gevangengenomen. -- Het Rode Leger dropt parachutisten in het gebied rondom Demjansk, waar het ruim negentigduizend Duitsers heeft omsingeld. De aanval is een mislukking. 16 februari Japanse troepen bezetten Palembang en Djambi. 17 februari De Nederlandse torpedobootjager Hr. Ms. Van Nes wordt door Japanse bommenwerpers ten zuiden van Banka tot zinken gebracht. 18 februari De Nederlandse onderzeeboot Hr. Ms. K 7 wordt door een Japanse bom tot zinken gebracht op het Marine Etablissement van Soerabaja. 19 februari Japanse troepen landen op Bali. -- Japans bombardement op Darwin. 20 februari Japanse troepen landen op Portugees-Timor. 21 februari Het Afrikakorps onder leiding van Erwin Rommel opent een offensief tegen het Britse 8e Leger. 22 februari Douglas MacArthur wordt aangesteld als opperbevelhebber van de geallieerde troepen in Australië. 23 februari Alle Nederlanders worden verplicht voor de Duitsers te gaan werken. 24 februari Het Rode Leger omsingelt de Duitse troepen in Staraja Roessa. 25 februari Wavell legt zijn functie als opperbevelhebber van American-British-Dutch-Australian Command (ABDACOM) neer, en draagt zijn verantwoordelijkheden over aan plaatselijke bevelhebbers. 27 februari Slag in de Javazee. Het geallieerde eskader onder de Nederlandse Schout-bij-Nacht Karel Doorman wordt verslagen door de Japanners. De Nederlandse kruisers De Ruyter en Java en de Nederlandse torpedobootjager Kortenaer en de Britse torpedobootjagers HMS Electra en Jupiter gaan verloren. ABDACOM houdt hiermee de facto op te bestaan. -- Het Sovjetoffensief op de Krim krijgt een vervolg op het schiereiland Kertsj en bij Sebastopol. 28 februari Begin van de Japanse landingen op Java. -- Eerste wapendropping in Nederland mede door het Englandspiel mislukt. 1 maart Het Rode Leger lanceert een aanval in de richting van de Krim. 5 maart Japanse troepen trekken Batavia binnen. 8 maart Capitulatie van het Koninklijk Nederlands-Indische Leger (KNIL). Nederlands-Indië door Japan bezet -- De RAF voert aanvallen uit op de Krupp-fabrieken bij Essen. 9 maart De Japanners bezetten Bandung. Hiermee hebben ze heel Java in handen gekregen. 18 maart De conclusie van een Duits onderzoek naar de oorzaken van de gezonken schepen Atlantis en Python (november 1941) meldt dat de Enigmacode van de Duitse marine niet is gecompromitteerd. De vrees van de Duitsers was dat hun marinecommunicatie door de geallieerden werd afgeluisterd. 25 maart Huwelijken tussen Joden en niet-joden worden verboden. 28 maart De Britten voeren een bombardement uit op Saint-Nazaire. 1 april Begin wegvoering Joodse patiënten uit Nederlandse ziekenhuizen. -- Arbeidsdienst wordt verplicht. 5 april De Japanse luchtmacht bombardeert Ceylon. 7 april De geallieerde troepen op Sumatra geven zich over. 9 april Capitulatie Amerikaanse troepen op Bataan. 14 april Begin van Arbeitseinsatz in Nederland. 16 april Handelaren in de Amsterdamse Diamantbeurs worden gedwongen hun diamantvoorraad bij de Duitsers in te leveren. 17 april Bij een controle in de Amsterdamse Diamantbeurs worden de handelaren gecontroleerd en achtergebleven diamanten ingenomen door de Crisis Controledienst. De gebeurtenis werd vastgelegd door de fotograaf Bart de Kok. -- Ontslag van de regering-darlan in Vichy-Frankrijk. 18 april Laval wordt de nieuwe regeringsleider in Vichy-Frankrijk. -- Amerikaanse bombardementen op Tokio, Jokahama, Nagoja en Kobe. 20 april Generaal Giraud ontsnapt uit Duits krijgsgevangenschap. -- Japan rukt ver op in Birma 3 mei Joden vanaf 6 jaar moeten een Jodenster dragen. 5 mei Britse landing op Madagaskar. 6 mei Begin van de lucht- en zeeslag in de Koraalzee. -- De Amerikanen capituleren op de Filipijnen. 8 mei Voor het eerst weet een Duitse U-boot, de U 553 onder commandant Karl Thurmann, de St. Lawrence Seaway binnen te varen, waar hij in de daarop volgende dagen enkele schepen tot zinken brengt. -- Vliegtuig neergeschoten door luchtafweer en stort neer op het weiland van Oukes even ten zuiden van de Linie tussen Westoever en Dirks Admiraal. Alle vier Engelse bemanningsleden komen om. (DH) 9 mei Alle Nederlandse joden moeten een Jodenster dragen -- Einde van de lucht- en zeeslag in de Koraalzee. Japan heeft zware verliezen geleden. 12 mei Het Rode Leger valt Charkov aan. 15 mei De Britten worden in Birma teruggedrongen tot de grens met India. Nederlandse beroepsofficieren in krijgsgevangenschap. 16 mei De Duitsers heroveren Kertsj op de Krim. 21 mei Joden moeten sieraden en juwelen inleveren. 26 mei Het Afrikakorps hervat het offensief in Libië. -- Verdrag tussen Groot-Brittannië en de Sovjet-Unie over wederzijdse bijstand voor de duur van twintig jaar. 27 mei Aanslag op Reinhard Heydrich. Hij was een berucht Duits nazileider, die ook bekend was onder zijn bijnamen De slager van Praag, De beul van Praag en Het Blonde Beest. 28 mei Het Rode Leger heeft Charkov heroverd. 30 mei Ongeveer duizend bommenwerpers bombarderen Keulen. juni In Auschwits begint de massamoord op de Joden. 3 juni RAF voert een bombardement uit op het Ruhrgebied. 3 juni Zware Duitse aanvallen op Sebastopol. 4 juni Begin van de Slag om Midway -- Reinhard Heydrich overlijdt aan zijn verwondingen. -- Bommenwerper neergeschoten door nachtjager en stort even ten zuiden van Oostoever op het Kuitje neer, zeven Engelse bemanningsleden sneuvelen, een raakt krijgsgevangen. (DH) 5 juni Reizen voor Joden verboden. 10 juni Duits tegenoffensief in de richting van Charkov. -- Als represailles voor de aanslag op Heydrich wordt het dorp Lidice uitgemoord. 11 juni De Verenigde Staten verklaren de Leen- en Pachtwet ook van kracht voor de Sovjet-Unie. 161

CHRONOLOGIE WOII De Vrije Fransen moeten Bir Hakeim overgeven aan het Afrikakorps. 12 juni Joden moeten hun fietsen en andere voertuigen inleveren. -- Voor Joden is het verboden om te sporten. 13 juni Eerste grote groep Nederlandse arbeiders gedwongen naar Duitsland. 14 juni Britten trekken zich in Egypte terug. -- De twee geallieerde konvooien, die Malta moesten bevoorraden (Operatie Harpoon en Operatie Vigourous), worden aangevallen door vliegtuigen en marine van Italië en Duitsland. De geallieerden lijden zware verliezen. 21 juni Het Afrikakorps, onder leiding van Erwin Rommel, verovert Tobroek. 22 juni Erwin Rommel wordt gepromoveerd tot veldmaarschalk en wordt hij op vijftigjarige leeftijd de jongste Duitse veldmaarschalk ooit. -- De Sovjettroepen moeten zich bij Charkov terugtrekken. -- De Britten bombarderen Bremen. 26 juni Arbeitseinsatz voor Joden tot 40 jaar. Verplicht werken in Duitsland. 27 juni Konvooi PQ17 verlaat het verzamelpunt nabij IJsland met 36 schepen (een andere bron meldt 35 schepen). Leen- en Pachtakkoord tussen Groot-Brittannië en de Sovjet-Unie. 28 juni Duits voorjaarsoffensief aan het gehele oostfront. 30 juni Verboden op straat te komen tussen s avond acht en s morgens zes uur. 1-30 juli Slag om El Alamein. 1 juli Konvooi PQ17 wordt gedetecteerd door een Duits verkenningsvliegtuig die op zijn beurt Duitse U-boten en oorlogsschepen verwittigt. -- Het Afrikakorps opent de eerste slag bij El Alamein, een veldslag in de Noord-Afrika campagne, en slaagt met veel moeite om 's avonds door de eerste Britse linie te breken, doch El Alamein houdt stand. 2 juli Erwin Rommel laat z'n Afrikakorps vanuit het noorden aanvallen om zo El Alamein in te nemen. De eerste Britse tegenaanval loopt vast, maar een tweede geallieerde aanval doet Rommel besluiten om te hergroeperen en de bereikte linies vast te houden. 3 juli Sebastopol wordt door de Duitsers, na een belegering van meer dan acht maanden, veroverd. -- Japanse troepenontscheping op Guadalcanal 4 juli De inlichtingendienst van de Britse marine (Admiralty OIC) kan First Sea Lord Sir Dudley Pound niet garanderen dat het Duits slagschip Tirpitz haar ankerplaats in Noorwegen heeft verlaten en zo een bedreiging vormt voor konvooi PQ17. -- Eerste Amerikaanse luchtaanvallen in Europa, op vliegveld De Kooy, Den Helder. (DH) Luchtaanval op de Kooy. Vliegtuig neergeschoten door de luchtafweer en stort neer 330 m noordoost van de Kooy op het Wad. Drie Amerikaanse bemanningsleden sneuvelen, een raakt krijgsgevangen. (DH) 5 juli Duitse troepen trekken over de Don en vallen Voronezj aan. De strijd om de stad duurt ca. zes weken. 6 juli Joden mogen niet meer telefoneren. Ze mogen niet bij elkaar en ook niet bij niet-joden op bezoek. -- Joden mogen alleen tussen 15.00 en 17.00 uur boodschappen doen in niet-joodse winkels. 7 juli Sterilisatie-experimenten in Auschwitz worden door Himmler toegestaan. 9 juli Duitse opmars richting Stalingrad. 10 juli Konvooi PQ17 komt met twee schepen toe in de haven van Archangelsk. Negen andere schepen zouden een week later toekomen in de haven van Moermansk. PQ17 was het konvooi dat het zwaarst te lijden had van alle konvooien tijdens de Tweede Wereldoorlog die werden ingezet door de geallieerden.. -- In de eerste slag om El Alamein lanceren de Britten, onder leiding van generaal Auchinleck, een tweede aanval tegen de asmogendheden en maken meer dan 1000 krijgsgevangenen. 12 juli De Nederlandse mijnenveger Hr. Ms. Terschelling zinkt voor de Engelse kust na een Duitse luchtaanval. 14 juli Generaal Auchinleck laat z'n geallieerde troepen het Afrikakorps aanvallen nabij Ruweisat ridge. De Eerste Slag om Ruweisat ridge mislukt. -- Veel Joden opgepakt bij een razzia in Amsterdam. 15 juli Eerste groep Nederlandse Joden worden van Westerbork naar Auschwitz getransporteerd. 16 juli Arrestaties en massadeportaties van Joden in Parijs. 17 juli Joden mogen allen tussen 15.00 en 17.00 uur boodschappen doen in Joodse winkels. 18 juli De Verenigde Staten verklaart Hongarije, Bulgarije en Roemenië de oorlog. 21 juli Generaal Auchinleck laat z'n troepen opnieuw het Afrikakorps aanvallen nabij Ruweisat ridge. De Tweede Slag om Ruweisat ridge mislukt eveneens -- Luchtaanval op de Kooy, vier bommen van grote hoogte afgeworpen (DH) 22 juli Deportatie van Joden uit het getto van Warschau naar concentratiekampen. 23 juli Het vernietigingskamp Treblinka wordt in gebruik genomen. 24 juli De Wehrmacht herovert Rostov op het Rode Leger. -- De Westerse geallieerden komen overeen om een tweede front in Noord-Afrika te openen. 25 juli Aanslag gepleegd op het joods lokaal van de 'tewerkstelling', Zuidlaan 56 te Brussel. 26 juli De RAF voert een bombardement uit op de havenstad Hamburg. 27 juli Het 8e Britse Leger is uitgeput. Generaal Auchinleck verklaart dat aanvallen voorlopig ten einde zijn en verkiest om z'n leger op sterkte te brengen. Dit is het einde van de eerste slag bij El Alamein. 29 juli Luchtaanval op de Kooy. Geen verdere gegevens. (DH) augustus In deze maand vinden er veel razzia s plaats. -- Duizenden Joden worden afgevoerd naar Westerbork en andere kampen. 5 augustus De Duitsers trekken over de Koeban en richten hun aanval op de Kaukasus. -- Eerste groep Belgische Joden arriveert in Auschwitz. 7 augustus Het vliegtuig van William Gott, luitenant-generaal van het Britse 8e leger, wordt neergeschoten en Gott komt om. Gott zou normaal Claude Auchinleck opvolgen als bevelhebber van het 8e Britse leger. -- Amerikaanse mariniers landen op Guadalcanal. 8 augustus Zeeslag bij het eiland Savo, nabij Guadalcanal. 9 augustus Duitse aanval op de steden Majkop en Krasnodar in de Kaukasus. 12 augustus De tweede conferentie van Moskou vindt plaats. Het overleg duurt tot 17 augustus. 13 augustus Bernard Montgomery nam, twee dagen eerder dan officieel voorzien, de leiding van het 8e Britse Leger. Hiermee vervangt hij Claude Auchinleck die niet meer in de gratie was bij Winston Churchill. 15 augustus RAF groep No 8 (Pathfinder) wordt opgericht. Dit was een vliegtuigformatie binnen de Royal Air Force die tijdens de Tweede Wereldoorlog de geallieerde bommenwerpers voorafging en de doelen voor hen ging markeren. -- Vijf Nederlandse gijzelaars, onder wie Robert Baelde en Willem Ruys, worden als represaille na spoorwegsabotage gefusilleerd. 18 augustus Bernard Montgomery neemt het bevel van het Britse achtste leger in Egypte op zich. 19 augustus De Canadezen voeren een aanval op Dieppe uit. -- Alan Brooke en Alexander bezoeken het 8e Leger en zijn verrast door de ommezwaai in het moreel nadat Montgomery het bevel overnam. 22 augustus Brazilië verklaart Duitsland en Italië de oorlog. 23 augustus De Duitsers bereiken de Wolga -- Massale Duitse luchtaanvallen op Stalingrad. -- Zeeslag bij de oostelijke Salomonseilanden. 26 augustus In Vichy-Frankrijk worden zevenduizend Joden gearresteerd. 162

CHRONOLOGIE WOII 28 augustus Het Rode Leger doet een tegenoffensief bij Leningrad. 30 augustus Het Afrikakorps start de Slag bij Alam Halfa maar het offensief faalt. -- Duitsland annexeert Luxemburg. 1 september Duitse troepen bereiken de Wolga. -- Duitse troepen landen op het schiereiland Taman. -- In Dachau vinden de eerste onderkoelingsexperimenten plaats. 4 september In Frankrijk wordt de gedwongen tewerkstelling aangekondigd. 9 september In Oregon vinden de eerste en enige Japanse bombardementen op het vasteland plaats. -- In Auschwitz worden de lijken niet meer begraven, maar verbrand. Dit om de stank en vervuiling van het grondwater tegen te gaan. 10 september De Duitsers veroveren Novorossiejsk aan de Zwarte Zee. 13/14 september Luchtaanval op Den Helder. Bommen op de stad, geen verdere gegevens. (DH) 14 september De eerste Duitse troepen zijn de buitenwijken van Stalingrad binnengedrongen en stuiten daar op hevige tegenstand. 15 september Joden mogen niet meer studeren. -- Een Japanse onderzeeboot vernietigt de USS Wasp en beschadigd de USS North Carolina 18 september In heel Duitsland worden de rantsoenen voor de Joden verlaagd. -- Luchtaanval op Den Helder. Vier bommen vallen op het waterleidingsgebied. Kleine brand. (DH) 23 september De Britten bezetten op Madagaskar de stad Tananarive. -- De Amerikanen besluiten over te gaan tot het ontwikkelen van een atoombom. -- De Sovjets lanceren een aanval ten noordoosten van Stalingrad. 27 september De Britten gaan in Birma over tot de aanval. 28 september Richard Sorge, spion van Die Rote Kapelle, wordt in Tokio ter dood veroordeeld. 2/3 oktober Razzia s in Joodse werkkampen. Joodse mannen en hun gezinn en worden afgevoerd naar Westerbork. Veertienduizend personen worden gedeporteerd. 5 oktober In Noorwegen gaan de Duitsers over tot talloze arrestaties en executies. Aanleiding hiervoor zijn diverse sabotagedaden in het land. -- Himmler vaardigt een verordening uit waardoor alle Joden in de Duitse concentratiekampen naar Auschwitz en Majdanek gedeporteerd worden. 8 oktober Vliegtuig neergeschoten door luchtafweer, komt neer 1500 m zuid van de Kooy vlak bij de spoorlijn, vier Poolse bemanningsleden overlijden, een man raakt krijgsgevangen. (DH) 11 oktober Lucht- en zeeslag bij Kaap De Hoop op Guadalcanal. 14 oktober In de Oekraïense getto van Mizocz vindt een grote slachting plaats. 15 oktober Luchtaanval op de haven. Vier bommen vallen op de Buitenhaven. 16 oktober De Amerikanen veroveren de Nieuwe Hebriden en de Fiji-eilanden. 18 oktober Hitler beveelt de executie van alle gevangen genomen Britten. 22 oktober In Sachsenhausen komen de gevangenen in opstand. De aanwezige SS'ers treden echter hard op en weten de rust terug te brengen. 23 oktober De tweede slag om El Alamein start. Operatie Lightfoot is de eerste van vijf fasen in dit offensief. -- Een Japanse aanval op Amerikaanse stellingen loopt uit op een groot verlies voor de Japanners. 25 oktober Begin van de tankslag om de Kidney-heuvelrug. -- Eerste Noorse Joden arriveren in Auschwitz. 26 oktober Zeeslag bij de Santa Cruz-eilanden. 27 oktober Luchtaanval op de haven. Verder geen gegevens. (DH) 28 oktober Einde van de strijd om de Kidney-heuvelrug. De geallieerden hebben alle aanvallen afgeslagen. -- Vanuit Theresienstadt arriveert het eerste jodentransport in Auschwitz. 29 oktober Luchtaanval op de haven. Bommen vallen op de Rijkswerf en op het KIM. Een dode en drie gewonden. 30 oktober Luchtaanval op de haven. Bommen op de Rijkswerf. Vliegtuig neergeschoten door luchtafweer, raakt de Nieuwe kerk en stort neer in de Californiestraat/Kapperstraat, drie burgers en twee Engelse piloten komen om. (DH) 3 november De tweede slag om El Alamein is voorbij. De geallieerden hebben de asmogendheden teruggeslagen. Het is een kantelpunt in de Noord-Afrika campagne waarbij de geallieerden de asmogendheden de toegang tot de Suezkanaal en de olievelden van het Midden-Oosten voorgoed hebben ontzegd. 5 november De Britten hebben Madagaskar zo goed als helemaal onder controle. 8 november Begin van Operatie Toorts. Britse en Amerikaanse troepen landen in Vichy-Frans Noord-Afrika. -- Afrikakorps moet zich uit Egypte terugtrekken. -- De Verenigde Staten verbreekt alle diplomatieke betrekkingen met Vichy-Frankrijk. 11 november De havenstad Tobroek valt wederom in de handen van de geallieerden. -- Zeeslag in de Indische Oceaan tussen Ondina, Bengal, Hokoku Maru en Aikoku Maru -- Duitsland en Italië vallen Vichy (Frankrijk) binnen.. -- De geallieerden veroveren Casablanca en Bougie. 12 november Hitler laat extra troepen naar Noord-Afrika brengen om het Afrikakorps te versterken. - De Italianen bezetten Corsica. 13 november De Nederlandse torpedobootjager Hr. Ms. Isaac Sweers wordt voor de Noord-Afrikaanse kust door een Duitse onderzeeboot tot zinken gebracht. 14 november Het Afrikakorps moet zich in Cyrenaica ver terugtrekken. -- Duitse pantsertroepen arriveren in Noord-Afrika. 15 november Giraud benoemt tot opperbevelhebber van de Franse troepen in Noord-Afrika. 18 november Pétain draagt zijn volmachten over aan Laval. 19 november Operatie Uranus, het Russisch plan om het Duitse 6e leger te omsingelen, begint. 20 november De Britten heroveren Benghazi. -- Het Rode Leger lanceert een offensief in de Kaukasus. 23 november Operatie Uranus is voltooid. 24 november Het Afrikakorps trekt zich terug tot El Agheila. 26 november Nieuwe lucht- en zeeslag bij de Salomonseilanden. 27 november De Duitsers bezetten Toulon. -- De Franse vloot brengt zichzelf tot zinken. 28 november De Britten veroveren Réunion. 30 november Frans Somaliland en Réunion sluiten zich aan bij Vrij Frankrijk. 1 december Het Rode Leger lanceert een offensief tussen de Don en Wolga. 4 december De Amerikaanse 5e Luchtmacht (US 5th Air Force) voert voor het eerst aanvallen uit op de Italiaanse havenstad Napels. 6 december De Philips-fabrieken in Eindhoven worden gebombardeerd. Het dodental ligt op 138. 8 december Duitse troepen bezetten de Tunesische stad havenstad Bizerte. -- Luchtaanval op de haven. Bommen vallen in de Binnenhaven en op de Atjehloods. Het vliegtuig wordt neergeschoten door luchtafweer en stort in zee, twee vliegers komen om alsmede een burger. (DH) 12 december De Vrije Fransen veroveren Bir Hakeim. 13 december Het Duitse Afrikakorps moet El Agheila in Libië ontruimen. -- Mussert wordt aangewezen als leider van het Nederlandse volk. 163

CHRONOLOGIE WOII 14 december Madagaskar komt onder toezicht van Vrij Frankrijk. 16 december De Russische Operatie Kleine Saturnus, om het Duitse 6e leger te vernietigen, gaat van start. 17 december Eerste officiële meldingen in het westen over massale afslachting van Joden in concentratiekampen. -- Overvliegend vliegtuig wordt hevig beschoten door de luchtafweer. Hierdoor ontstaat lichte schade aan huizen door granaatscherven. Vier personen gewond. (DH) 23 december De Duitse poging om Stalingrad te ontzetten loopt vast. -- Luchtaanval op Willemsoord. Drie bommen vallen ook op de Zuidstraat/Keizersgracht. Gevolg zes doden en tien gewonden. (DH) 24 december Het Rode Leger opent een offensief richting Kotelnikovo en breekt door de verdediging van het 4e Roemeense Leger. -- Admiraal Darlan wordt in Algiers vermoord. 28 december De Duitse legergroep A wordt gedwongen de Kaukasus te ontruimen. -- Giraud volgt Darlan op als burgerlijk en militair commandant in Noord-Afrika. 1943 januari 164 Het Duitse leger bij Stalingrad geeft zich over. Geleidelijke terugtrekking van Duitsland uit de Sovjet-Unie. 1 januari Het Rode Leger lanceert een offensief naar de kust van de Zwarte Zee. 3 januari De Sovjets boeken grote terreinwinst in de Kaukasus. 9 januari De in Stalingrad gelegerde Duitse divisies weigeren op bevel van Hitler over te gaan tot capitulatie. 12 januari Fezzan wordt door de Fransen veroverd. 12-14 januari De eerste vergadering van de Verenigde chefs van Staven tijdens de conferentie van Casablanca gaat door. -- Op de conferentie verklaart president Roosevelt dat de oorlog enkel met een volledige omsingeling vanduitsland beëindigd kan worden. 13 januari De RAF groep No 8 (Pathfinder) wordt hernoemd tot 8 (PFF) Group waarbij hun hoofdkwartier verhuisde naar Castle Hill House, Huntingdonshire. 14 januari De eerste vergadering van de Verenigde chefs van Staven tijdens de conferentie van Casablanca gaat door. 15 januari Concentratiekamp Vught wordt in gebruik genomen. 16 januari Zware bombardementen op Berlijn. 17 januari Zware bombardementen op Berlijn. 19 februari Zware luchtaanval op Willemsoord. Zware schade op de Rijkswerf. Veel bommen ook op de stad, met name in de Hector Treubstraat en de Sluisdijkbuurt. Er vallen 52 doden, waaronder 38 man werfpersoneel. Verder 71 gewonden. (DH) 20 januari De Sovjets boeken over het hele front terreinwinst. -- Chili breekt met de as-mogendheden. 22 januari 1.181 patiënten en 50 personeelsleden van de Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch worden vanuit Apeldoorn naar Auschwitz gedeporteerd. 23 januari De Britten maken zich meester van Tripoli. -- Zeventien Nederlanders ter dood veroordeeld wegens het verspreide van illegale lectuur. 24 januari De Duitsers vernielen de haven van Marseille. 26 januari Ook de Fransen bereiken Tripoli. Aldaar voegen ze zich bij het Britse achtste leger, 27 januari Eerste Amerikaanse luchtaanval op Duitsland. Wilhelmshaven wordt gebombardeerd. 28 januari Duitse troepen ontruimen de Kaukasus. -- Mobilisatie van alle Duitse mannen van zestien tot vijfenzestig jaar. 30 januari Op de herdenkingsdag van Hitlers machtsovername bombardeert de RAF Berlijn. Himmler en Göring moeten tijdens het gebeuren hun redevoeringen onderbreken en een schuilkelder in vluchten. 31 januari Paulus bevordert tot generaal-veldmaarschalk. Hitler deed deze bevordering omdat een generaal-veldmaarschalk zich nog nooit in de Duitse geschiedenis had overgegeven. -- Paulus geeft zich kort na zijn bevordering over aan het Rode Leger. -- Admiraal Dönitz bevorderd tot opperbevelhebber van de Duitse vloot. 1 februari Sovjetoffensief bij de Zee van Azov en in de Oekraïne. 2 februari Het zuidelijke deel van het ingesloten 6e Duitse leger, bij Stalingrad, capituleert, daarmee is de slag om Stalingrad ten einde. 5 februari Mussolini wijzigt zijn regering, zijn schoonzoon Ciano treedt af als minister van Buitenlandse Zaken. -- Generaal Seyffardt, de leider van het Nederlandse Legioen, neergeschoten. 6 februari Generaal Seyffardt overlijdt aan zijn verwondingen. -- Razzia s op studenten in Nederland. 8 februari De Sovjets veroveren Koersk. 9 februari De Japanners ontruimen Guadalcanal. 10 februari Brandstichting in het G.A.B. te Amsterdam door Gerrit van der Veen. -- Deportatie van alle Joodse wezen. 14 februari De Sovjets heroveren Rostov en Vorosjilovgrad. -- Het Afrikakorps valt aan in Tunesië en maakt zich meester van Gafsa. 16 februari Het Rode Leger herovert Charkov. 17 februari Instelling van de verplichte arbeidsdienst door Vichy-Frankrijk. 20 februari Duitsers boeken vorderingen in Tunesië. 21 februari Herderlijke brief van de Nederlandse bisschoppen, die de Jodenvervolgingen en de deportatie van arbeiders naar Duitsland veroordeelt. 24 februari Duitse opmars in Tunesië tot staan gebracht. 27 februari Noors commando legt de productie van zwaar water in de fabriek Norsk Hydro lam. 1 maart Zware geallieerde luchtaanval op Berlijn. 2 maart 1 e transport Westerbork-Sobibor, 1.105 mensen. -- Duitse terugtrekking uit Tunesië. 3 maart De Italiaanse troepen worden van het oostfront teruggeroepen. 6 maart Duitse nederlaag te Médenine in Tunesië. 9 maart Duitse tegenaanval en het Rode Leger moet zich terugtrekken naar de Donetz. 10 maart 2 e transport Westerbork-Sobibor, 1.105 mensen. -- Overwinning van de Vrije Fransen te Ksar Rhilane, in Tunesië. 11 maart Instelling van de Nederlandse Landwacht, later Landstorm genoemd. 13 maart Publicatie van de loyaliteitsverklaring, welke van de Nederlandse studenten geëist gaat worden. 15 maart De Duitsers heroveren Charkov. -- Luchtaanval op schepen in het Schulpengat. Er is schade aan de schepen. (DH) 16 maart Groot aantal bedrijven in Nederland door de Duitsers gesloten. 16-20 maart De 'Battle of Atlantic' op zijn hoogtepunt: 27 Duitse diepzeeboten worden gebombardeerd. 18 maart De geallieerden bevrijden Gafsa. -- Frans Guyana sluit zich aan bij Vrij Frankrijk. 23 maart 4 e transport Westerbork-Sobibor, 1.250 mensen. 24 maart Artsenstaking in Nederland. 27 maart 3 e transport Westerbork-Sobibor, 964 mensen.

CHRONOLOGIE WOII -- De geallieerden doorbreken de Marethlinie in Zuid-Tunesië. -- Grote aanval van de RAF op Berlijn. -- De Persoonsbewijzencentrale (PBC) van Gerrit van der Veen overvalt met succes het Bevolkingsregister van Amsterdam en steekt deze in brand. 30 maart 5 e transport Westerbork-Sobibor, 1.255 mensen. 31 maart Rotterdam weer hevig gebombardeerd, 401 doden. 1 april Arrestatie van vooraanstaande Nederlandse politici (Nationaal Comité van Verzet) als gevolg van verraad van Van der Waals. -- De geallieerden zetten hun opmars in Tunesië voort. 5 april Amerikaanse vliegtuigen bombarderen de Erla-fabriek in Mortsel. De meeste bommen misten hun doelwit en vielen op de wijk Oude- God. 936 mensen kwamen om. Zie Bombardement op Mortsel. 6 april 6 e transport Westerbork-Sobibor, 2.020 mensen. 7 april Contact van het Britse achtste leger en het Amerikaanse eerste leger in Tunesië. 10 april De geallieerden bevrijden Sfax. 12 april Duitsers vinden in het Russische Katyn massagraven met daarin ongeveer 3 000 lijken met Poolse identiteitspapieren. Tijdens latere opgravingen werden nog eens 1.200 lijken gevonden. Zie Bloedbad van Katyn. 13 april 7 e transport Westerbork-Sobibor, 1.204 mensen. 16 april De Sovjets trekken over de Koeban. 19 april Opstand in het getto van Warschau, die eerst op 16 mei neergeslagen wordt. -- Niets ontziende aanval van de Waffen SS op het getto van Warschau. 20 april 8 e transport Westerbork-Sobibor, 1.166 mensen. 26 april De diplomatieke betrekkingen tussen de Sovjet-Unie en de Poolse regering te Londen verbroken wegens verzoek der Polen aan het Internationale Rode Kruis een onderzoek naar de moord van Katyn in te stellen. -- De RAF bombardeert Duisburg. 27 april 9 e transport Westerbork-Sobibor, 1.204 mensen. 29 april Op last van Hitler beveelt generaal Christiansen het opnieuw in krijgsgevangenschap wegvoeren van de leden van het voormalige Nederlandse leger. Gevolg zijn stakingen in heel Nederland; arbeiders en industriëlen weigeren te werken. Ongeveer tweehonderd executies. 1 mei Politiestandrecht in Nederland afgekondigd. Eerst in enkele provincies, daarna landelijk. Iedereen moet om 20u00 binnen zijn. 3 mei Duits offensief bij de Koeban loopt op een mislukking uit. 4 mei 10 e transport Westerbork-Sobibor, 1.187 mensen. 5 mei Nederlandse studenten moeten zich melden. Ongeveer 3.000 studenten worden naar Duitsland gedeporteerd. 6 mei Nederlandse mannen tussen de 18 en 35 jaar moeten zich melden bij de arbeidsbureaus. 7 mei Bevrijding van Tunis en Bizerta. 11 mei 11 e transport Westerbork-Sobibor, 1.446 mensen. 12 mei Begin van de derde conferentie van Washington. -- De laatste troepen van de asmogendheden geven zich over in Tunesië. De Noord-Afrika campagne is beëindigd. 13 mei Op alle radiotoestellen in Nederland wordt beslag gelegd. 15 mei Vorming van een Conseil National de la Résistance (CNR) in Frankrijk. -- In Moskou wordt de Komintern ontbonden. 16 mei De RAF voert een luchtaanval uit op de Möhne- en Ederstuwdammen in het Ruhrgebied. Het gevolg zijn grote overstromingen. 17 mei Amerikaanse landing op Attu bij de Aleoeten 18 mei 12 e transport Westerbork-Sobibor, 2.511 mensen. 20 mei Ook de Joden in Amsterdam moeten zich melden voor deportatie naar Westerbork. -- Zes Nederlanders worden gefusilleerd wegens sabotage. 23 mei Zwaar geallieerd bombardement op Dortmund. 24 mei Karl Dönitz trekt zijn vloot van U-boten terug uit het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan. De Slag om Atlantische Oceaan is voor de Duitsers verloren. Dit is echter niet het einde van de U-bootoorlog. Een jaar later (mei 1944) zal de eerste U-boot met een Schnorkelvoorziening in dienst treden. 25 mei 13 e transport Westerbork-Sobibor, 2.862 mensen. 26 mei Grote razzia te Amsterdam. Vele Joden worden afgevoerd naar Westerbork. 30 mei Japanners op Attu capituleren. -- De Gaulle arriveert in Algiers. 1 juni 14 e transport Westerbork-Sobibor, 3006 mensen. Jules Schelvis was de enige overlevende van dit transport. 3 juni In Algiers wordt het Comité Français de Libération Nationale opgericht. De Gaulle en Giraud zijn de leiders. 4 juni Op de luchtlijn Lissabon-Londen wordt een KLM-toestel neergeschoten. De bemanning en passagiers komen allen om het leven. De Duitsers dachten dat Churchill zich in het toestel bevond. 8 juni 15 e transport Westerbork-Sobibor, 3.017 mensen. 10 juni Luchtaanval op schepen op het Marsdiep. Een aantal schepen werd beschadigd. (DH) 11 juni De geallieerden nemen de eilanden Pantelleria en Lampedusa in. -- Himmler beveelt de massale uitroeiing van joden in getto's in Polen. 19 juni Luchtaanval op het spoorwegstation, beschadigd werden het kantoor van de NS en 5 woningen in de Boerhaavestraat. Een dode en drie lichtgewonden. 20 juni Nieuwe razzia op de Joden. 5.700 Joden worden opgepakt en afgevoerd naar Westerbork. 23 juni De verzetsgroep van Johannes Post overvalt vier kantoren op één dag (Sleen, Zweeloo, Oosterhesselen en Nieuweroord). 26 juni Arrestatie van honderden Nederlandse artsen. -- Generaal-Kommisar Fritz Schmidt dood bij een val uit een Franse trein. 29 juni 16 e transport Westerbork-Sobibor, 2.397 mensen. -- Amerikaanse landing op het Australische deel van Nieuw-Guine 5 juli Unternehmen Zitadelle (Operatie Citadel), het Duitse zomeroffensief bij Koersk, gaat van start. 6 juli 17 e transport Westerbork-Sobibor, 2.417 mensen. 7 juli Vliegtuig neergeschoten door luchtafweer van de Kooy. Toestel komt neer bij de Doggersvaart waarbij de piloot om het leven komt. (DH) 9/10 juli Geallieerde troepen landen op Sicilië. Het Italiaanse leger capituleert. 12 juli De geallieerden veroveren Syracuse. -- Het Rode Leger lanceert een tegenoffensief in de richting van Orel. 13 juli 18 e transport Westerbork-Sobibor, 1.988 mensen. -- De Franse Antillen stellen zich achter het CFLN. 16 juli Johannes Post en Celina Kuijper worden op 16 juli 1943 gearresteerd in pension 'De Roo' in Ugchelen door de SD'ers Lamberts en Doppenberg. Johannes Post wordt later bevrijd maar overleeft de oorlog niet. Celina Kuijper is niet meer vrij gekomen. 17 juli Amerikaanse luchtaanval op de Fokkerfabriek. Door misworp komen de bommen echter in Amsterdam-Noord in de omgeving van de Bloemenbuurt terecht waar een enorme verwoesting wordt aangericht. Het dodental ligt op 185 en er worden 120 gewonden geteld. 18 juli Luchtaanval op schepen op het Marsdiep. Twee vliegtuigen neergeschoten. Een komt neer in de 2e Vroonstraat. De vliegers Kidd en Stevenson sneuvelen hierbij. Voor hen is later een monument opgericht. Vier huizen in de 2e Vroonstraat en een pakhuis in de Oostslootstraat verwoest. (DH) 165

CHRONOLOGIE WOII 19 juli Geallieerde luchtaanval op Rome. 20 juli 19 e transport Westerbork-Sobibor, 2.209 mensen. Geallieerde zege in Agrigento 23 juli De Amerikanen veroveren Palermo. -- Het Duitse zomeroffensief is vastgelopen. 24 juli De RAF voert een zwaar bombardement uit op Hamburg 25 juli Bijeenkomst van de Grote Fascistische Raad in Rome. Mussolini wordt afgezet als leider van het land en wordt gearresteerd. -- Maarschalk Badoglio vormt een nieuwe regering in Italië. Alle fascistische organisaties worden ontbonden. 26 juli De Sovjets lanceren een nieuw offensief om de Duitsers terug te dringen. 31 juli Giraud benoemt tot opperbevelhebber van de Franse strijdkrachten. -- De kerk in Staden (West-Vlaanderen) wordt via een luchtaanval getroffen door vijf fosforbrandbommen, ook enkele huizen branden af. 1 augustus De Amerikaanse luchtmacht bombardeert de Roemeense olievelden. 4 augustus Het Rode Leger herovert Orel. 5 augustus De geallieerden bevrijden Catania. 6 augustus In de buurt van Charkov lanceren de Sovjets een nieuw offensief. 14 augustus Rome wordt tot open stad verklaart. -- Eerste Amerikaanse luchtaanvallen op Oostenrijk. 16 augustus Luchtaanval op de Kooy. Bommen vallen bij de van Foreestweg in Julianadorp. (DH) 17 augustus Begin van de conferentie van Quebec. -- De geallieerden bezetten Messina. -- De RAF bombardeert het Duitse onderzoekscentrum voor de V1 en V2 in Peenenmünde. 18 augustus De Duitsers op Sicilië capituleren. 19 augustus Begin van de onderhandelingen tussen de geallieerden en Italië over een wapenstilstand. -- De Amerikaanse luchtmacht bombardeert de vliegvelden Gilze-Rijen en Souburg. De aanval mislukt voor een groot deel. In het dorp Hulten bij Gilse-Rijen vallen 26 burgerdoden en in Souburg 12. 23 augustus Het Rode Leger herovert Charkov. 24 augustus Himmler, Reichsführer-SS en Gestapo-leider, wordt ook minister van Binnenlandse Zaken. 28 augustus Bevrijding van Nieuw-Georgië (Salomonseilanden) door de geallieerden. 3 september Geallieerde landing te Reggio in Calabrië. -- Ondertekening van de wapenstilstand tussen Italië en de geallieerden. 8 september Het gebied tussen de Donetsbekken wordt door de Sovjets veroverd. 9 september Geallieerde landing bij Salerno. 10 september De Duitsers nemen Rome in. 12 september Mussolini wordt door een Duits commando, onder leiding van Otto Skorzeny, bevrijd uit zijn gevangenschap. -- Het grootste deel van de Italiaanse vloot is naar de geallieerde havens vertrokken. 13 september Tsjiang Kai-sjek gekozen tot president van de Chinese Republiek. 16 september Britse en Amerikaanse troepen maken in Italië contact met elkaar. -- Zwaar geallieerd bombardement op Napels. 19 september Fiume door Joegoslavische partizanen veroverd. 22 september De Duitsers ontruimen Sardinië en Corsica. -- Sobibor: Aankomst Jodentransport uit Minsk, waaronder joodse Sovjetsoldaten. (Zie 14 oktober opstand in Sobibor) 23 september Nadat Duitse soldaten Mussolini bevrijd hebben, roept die het fascistische bestuur in Italië opnieuw uit. In Salo, aan het Gardameer, proclameert Mussolini de Italiaanse Socialistische Republiek. 25 september Smolensk wordt door het Rode Leger bevrijd. 29 september Leden van de Joodse Raad gearresteerd en op transport met de laatste razzia op de Joden in Amsterdam. -- Einde van razzia's in Amsterdam. Tienduizend Joden, waaronder de voorzitters van de Joodse Raad worden opgepakt. -- Eerste Silbertannemoord in Meppel. 1 oktober De geallieerden trekken Napels binnen. 7 oktober Het Rode Leger vestigt een bruggenhoofd aan de Dnjepr. 9 oktober De vierde conferentie van Moskou gaat van start. 10 oktober Anglo-Amerikaans bombardement Enschede. Het dodental ligt op 151. 13 oktober Het burgerlijk bestuur in Italië verklaart Duitsland de oorlog. 14 oktober Opstand in Sobibor. Onder leiding van Aleksander Pechersky en Leon Feldhendler, na het dooden van twaalf SSers en twee bewakers, wisten 365 Joden het kamp te ontvluchten, van wie 47 de oorlog hebben overleefd, waaronder Esther Raab-Terner een later belangrijke getuige. -- 300 werkjoden werden uit het kamp Treblinka gehaald, die alle sporen van het kamp moesten wissen, waarna zij gedood werden. 15 oktober Proclamatie van de onafhankelijkheid van de Filipijnen in Manilla. Het land sluit zich aan bij Japan. 18 oktober Aktion Silbertanne waarbij schrijver A.M. de Jong om het leven komt. 19 oktober Grote arrestaties in het onderduiknetwerk te Hoorn. 22 oktober In Amsterdam worden acht Nederlanders gefusilleerd. 25 oktober Het Rode Leger verovert in Oekraïne Dnjepropetrovsk. 1 november Amerikaanse landing op Bougainville (Salomonseilanden). 3 november Mussolini laat Ciano arresteren. 5 november Luchtaanval op Den Helder, brandbommen op de werf en de binnenstad. Veel huizen werden zwaar beschadigd welke moesten worden afgebroken. Een persoon komt om, een zwaar en vier licht gewonden. (DH) 6 november Het Rode Leger bevrijdt de stad Kiev. 9 november Reorganisatie van het Comité National de la France Libre (CNFL). De Gaulle wordt alleen leider van de organisatie. 11 november RAF-groep nr. 100, een gespecialiseerde en geheime ondersteuningsformatie van de afdeling Bomber Command binnen de Royal Air Force, wordt opgericht. Deze vliegtuigformatie zou zich tijdens de Tweede Wereldoorlog bezighouden met elektronische oorlogsvoering tegen Duitse nachtjagers en luchtverdedigingssystemen. Sommige bronnen vermeldden dat deze groep werd opgericht op 23 november 1943. 18 november Hevige bombardementen op Berlijn. 20 november Amerikaanse landing op de Gilberteilanden. 22 november Hevige bombardementen op Berlijn. 23 november Begin van de conferentie van Caïro. -- Hevige bombardementen op Berlijn. 24 november Nabij Makin brengt een Japanse onderzeeboot het Amerikaanse escortevliegdekschip Lecombe Bay tot zinken. 26 november Hevige bombardementen op Berlijn. 27 november Japanners trekken zich terug van de Gilberteilanden. 28 november Ontmoeting tussen Roosevelt, Churchill en Stalin in Teheran. De conferentie van Teheran. -- De massale geallieerde landing op de West-Europese kusten wordt vastgelegd voor de lente van '44. -- De Sovjet-Unie verbindt zich er toe de VS te vergezellen in de oorlog tegen Japan. 29 november Colombia verklaart de oorlog aan de as-mogendheden. 166

CHRONOLOGIE WOII 2 december De RAF bombardeert Berlijn. - Eerste transport Weense Joden komt aan in Auschwitz. 4 december In bevrijd Joegoslavië wordt een voorlopige regering onder leiding van Tito gevormd. In Caïro vindt overleg plaats tussen Roosevelt, Churchill en Inönü, president van de Turkse Republiek. -- Vliegtuig aangevallen door nachtjager, bommen vallen in het Koegras tussen Doggersvaart en Zanddijk. Drie huizen aan de Doggersvaart beschadigd. (DH) 9 december Maarschalk Badoglio, de nieuwe Italiaanse premier, maakt bekend dat het Italiaanse leger zich bij de geallieerden heeft aangesloten. 12 december Vriendschapsverdrag tussen de Sovjet-Unie en de Tsjechische regering in ballingschap. -- De Verenigde Staten roept Hongarije, Bulgarije en Roemenië op om zich tegen Duitsland te keren. 13 december Zware luchtaanvallen schakelen Schiphol voor de rest van de oorlog uit als basis voor de Duitse luchtmacht. 16 december Amerikaanse landing op Nieuw-Brittannië. - De RAF bombardeert Berlijn. 22 december Overdracht aan Syrië en Libanon van de bevoegdheden die tot nu toe door Frankrijk werden uitgeoefend. 23 december De RAF bombardeert Berlijn. 24 december Dwight D. Eisenhower wordt benoemd tot opperbevelhebber van de Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (SHAEF). 26 december Ter hoogte van de Noordkaap wordt het Duitse slagschip Scharnhorst door eenheden van de Britse marine tot zinken gebracht. 31 december Sjitomir door het Rode Leger heroverd. 1944 1 januari Veldmaarschalk Erwin Rommel wordt benoemd tot bevelhebber van Heeresgruppe B, met als sector Frankrijk noord van de Loire. 2 januari Luchtaanval op de Kooy. Bommen in het Koegras tussen de Callantsogervaart en de van Foreestweg. (DH) 3 januari Het Amerikaanse 5e Leger begint een offensief tegen de Duitse Gustav-linie in Italië. 4 januari Sovjet troepen overschrijden de Pools-Russische grens. -- Luchtaanval op de Kooy. Ook bommen op landerijen en tuinen nabij de Middenweg en Jan Verfailleweg (DH) 6 januari De Sovjet-Unie dringt Duitsland terug tot diep in Polen. 8 januari In Verona begint het proces tegen Ciano en maarschalk De Bono. Beide worden ter dood veroordeeld. 10 januari Minister-president Gerbrandy steunt het Nederlandse verzet met 30 miljoen gulden. 11 januari De Duitse steden Maagdenburg en Ascherleben worden zwaar gebombardeerd door de Amerikaanse 8th Air Force. -- Ciano en De Bono worden geëxecuteerd. 14 januari Het Sovjet leger begint bij Narva (Estland) een offensief tegen de Duitse Heerersgruppe Nord. -- Brandbommen op landerijen en tuinen nabij de Middenweg en Jan Verfailleweg. (DH) 15 januari Franse troepen veroveren Monte Santa Croce (Italië). 18 januari Geallieerd offensief in de richting van Garigliano. 20 januari Het Rode Leger herovert Novgorod. 22 januari Het Amerikaanse 6e Legerkorps landt bij Anzio en Nettuno. 25 januari De illegaliteit maakt 105.000 persoonsbewijszegels buit in het stadhuis van Tilburg. 27 januari De belegering van Leningrad is ten einde. Na 872 dagen is de stad door het Rode Leger bevrijd. 29 januari De Amerikaanse 8th Air Force voert zware bombardementen uit op Frankfurt am Main en op Ludwigshafen. 30 januari Begin van de conferentie van Brazzaville. Tijdens deze conferentie wordt de Franse koloniale politiek vastgesteld. 31 januari 4 februari -- Bij Anzio omsingelen de Duitsers het geallieerde bruggenhoofd. Hierin bevinden zich ruim 70.000 man en 18.000 voertuigen. 7 februari De Amerikanen veroveren Kwajalein en de Majura-atol. 8 februari Bommen op de Hugo de Grootstraat en nabij de Doggersvaart. Vier doden en drie gewonden. Luchtaanval op de rede van Den Helder. (DH) 9 februari Geallieerde bommenwerpers voeren aanvallen uit op de Duitse versterkingen bij Monte Cassino en Anzio. 10 februari De Duitsers ondernemen een hevige tegenaanval op de geallieerde troepen in Anzio. 12 februari Luchtaanval op schepen op de rede van Den Helder. Geen resultaten bekend. (DH) 15/16 februari Duitse Flak in de nacht. (DH) -- Brandbommen op Den Helder. Geen resultaten bekend. (DH) 15 februari De geallieerden bombarderen het klooster in Monte Cassino, waarna de Duitsers zich in de ruïnes verschansen. -- Zware luchtaanval op Berlijn. 20 februari In Den Haag worden twintig Nederlanders gedood. 22 februari Amerikanen bombarderen per vergissing Nijmegen, Enschede en Arnhem. -- Luchtaanval op schepen in het Schulpengat. (DH) 23 februari Het Rode Leger heroverd Kryvy Rih. -- De Amerikanen bezetten het eiland Enewetak. 26 februari Het Rode leger verovert Porkhov. maart Razzia s op gemengd gehuwden. 3 maart De geallieerden voeren hevige bombardementen uit op Rome. Deze actie wordt op de tiende en veertiende herhaald. 4 maart Het Rode leger begint een offensief in de Karpaten. 6 maart Het Rode leger lanceert een offensief in Oekraïne. 9 maart Tallinn wordt door de Sovjetluchtmacht zwaar gebombardeerd. 10 maart Hevige geallieerde bombardementen op Rome. 11 maart Pucheu, oud-minister van Binnenlandse Zaken van het Vichy-regime, ter dood veroordeeld. 13 maart De Sovjet-Unie erkent de nieuwe Italiaanse regering onder leiding van Pietro Badoglio. 14 maart Hevige geallieerde bombardementen op Rome. 15 maart De strijd om Monte Cassino wordt hervat met een nieuw bombardement. 19 maart De Wehrmacht valt Hongarije binnen. 22 maart Luchtaanval van grote hoogte op Knickebeininstallatie (Duits vliegtuiggeleidesysteem) in de duinen t.h.v. de Middenvliet. Verder brisantbommen op landerijen gelegen tussen de Rijksweg, spoordijk en Langevliet. (DH) 26 maart Luchtaanval van grote hoogte op Knickebein in de duinen t.h.v. de Middenvliet. Niets bekend. (DH) 27 maart De Sovjettroepen bereiken de Boekovina. 30/31 maart Luchtaanval van grote hoogte op Knickebein in de duinen t.h.v. de Middenvliet. Niets bekend. (DH) 1 april In Villeneuve-d'Ascq, nabij Rijsel, worden 86 burgers als represailles voor een sabotage-actie vermoord. -- Het Duitse slagschip Tirpitz is in het Altenfjord in Noorwegen door vliegtuigen van de Britse vliegdekschepen Victorious en Furious beschadigd. De Tirpitz is 14 keer geraakt en voor enkele maanden uitgeschakeld. 8 april Het Rode Leger bereikt de grens van Tsjecho-Slowakije. 10 april Odessa wordt door het Rode Leger veroverd. 11 april De RAF voert met zes Mosquito-jachtbommenwerpers een precisiebombardement uit op het Centraal Bevolkingsregister in gebouw Kleykamp te Den Haag, dat hierbij volledig wordt verwoest. 12 april Troonsafstand van Victor Emanuel III. -- De Finse regering wijst de eis van de Sovjet-Unie om de oorlog te beëindigen van de hand. 17 april Japan start met aanvallen op Amerikaanse luchtmachtbases in Oost-China. 167

CHRONOLOGIE WOII 21 april Ontslag van Henri Giraud. -- Geallieerde luchtaanval op Parijs. 22 april Luchtaanval waarschijnlijk op de Knickebein. Bommen vallen aan de Middenvliet, Zanddijk en in de duinen. (DH) 1 mei In de nacht van 1 op 2 mei 1944 mislukt een overval op het Huis van Bewaring aan de Weteringschans, onder leiding van Gerrit van der Veen. 2 mei Spanje zet zijn leveringen wolfram aan Duitsland stop. Hierdoor wordt het Amerikaanse olie-embargo tegen het land opgeheven. 3 mei De CFLN verandert de naam in Gouvernement provisoire de la République française (GPRF). 8 mei Rudolf Höss neemt weer tijdelijk de leiding van Auschwitz op zich. Hij gaat aldaar de vernietiging van de Hongaarse Joden organiseren. 9 mei Het Rode Leger verovert Sebastopol. Hiermee is de hele Krim weer in handen van de Sovjet-Unie. 11 mei De geallieerde troepen rukken op tot van het zuiden uit tot Rome. -- Geallieerde aanval op Monte Cassino. 14 mei De geallieerden doorbreken de Gustav-linie in Midden-Italië. 15 mei Begin van grootschalige deportaties van Hongaarse Joden naar Auschwitz. 17 mei Bij een overval (op klaarlichte dag) op drukkerij Hoitsema in de Tuinbouwdwarsstraat te Groningen worden 133 450 distributiebonkaarten ( zegeltjes ) buitgemaakt. Dit was de grootste 'vangst' bij een dergelijke overval tijdens de bezetting. 18 mei De geallieerden bezetten Monte Cassino. 23 mei Canadese troepen breken door de Adolf Hitlerlinie heen en nemen Pontecorvo in. 25 mei Het Duitse Tiende Leger moet zich op de Caesarlinie in Italië terugtrekken. 27 mei Amerikaanse landing op Nederlands Nieuw-Guinea. 29 mei Luchtaanval op de Marine Artillerie Abteilung Den Helder. Duitsers meldden geen schade. (DH) 4 juni Geallieerde troepen trekken Rome binnen. 6 juni D-Day: De geallieerde invasie in Frankrijk vindt plaats onder de codenaam Operatie Overlord. Het is één van de grootste landingsoperaties uit de militaire geschiedenis. Verder worden Operatie Neptune en Operatie Ceronimo uitgevoerd; de eerste is de operatie waarbij alle oorlogsschepen zich verzamelen bij Portsmouth; de tweede is de nachtelijke luchtlandingsoperatie boven Normandië. 7 juni Bayeux wordt, als eerste Franse stad, bevrijd. 9 juni Begin van Sovjet-offensief in Karelië. -- In Tulle worden door de Duitsers 97 mannen vermoord. 10 juni Gerrit van der Veen wordt in Overveen terechtgesteld, samen met o.a. Frans Duwaer (gearresteerd op 8 juni 1944), de drukker van zijn persoonsbewijzen. -- Massamoord in Oradour-sur-Glane. 11 juni In Arnhem worden 56 mensen uit het Huis van Bewaring bevrijd. 12 juni De eerste vliegende bommen (V1) komen neer in Engeland. 14 juni De Gaulle komt aan in Normandië en houdt in Bayeux een toespraak. 15 juni De Amerikanen landen op de Marianen, vanwaar de vliegende forten zullen opstijgen die Tokio bombarderen. -- Koning Leopold III van België wordt overgebracht naar Duitsland. 17 juni Amerikaanse troepen stoten door naar Avranches en snijden daarmee de verbindingen met Cotentin, het westelijke deel van Normandië, af. 19 juni De Sovjettroepen doorbreken de Mannerheim-linie. 20 juni Duitse militair met een Engelse blindganger, 250 pond brisantbom. (DH) 22 juni De Russische Operatie Bagration, die zowat heel de Duitse Legergroep Midden zal vernietigen, gaat van start. 23 juni Op vrijdag 23 juni 1944, precies één jaar na de vier succesvolle overvallen op één dag, werd een mislukte overval op een distributiekantoor in Haarlem gepleegd in opdracht van Johannes Post. Jan Wildschut wordt hierbij opgepakt en komt niet meer vrij. 24 juni In Kopenhagen vernielen verzetsmannen de belangrijkste wapenfabrieken van Denemarken. -- Het Rode Leger valt aan in Wit-Rusland. 25 juni Start Operatie Martlet als voorbereiding op Operatie Epsom in de Slag om Caen. 26 juni Start Operatie Epsom als onderdeel van de Slag om Caen. 27 juni Cherbourg wordt door de geallieerden veroverd. 28 juni Philippe Henriot, minister van Voorlichting van het Vichy-regime, wordt door de Maquis vermoord. 1 juli De conferentie van Bretton Woods in New Hampshire gaat van start. 5 juli Het Rode Leger herovert Minsk. 8 juli De Franse politicus George Mandel wordt door collaborateurs ter dood gebracht. -- Japan trekt zich terug uit Imphal. 11 juli De zak rond Minsk is beslist in het voordeel van het Rode Leger. De Duitsers verliezen 105.000 man; 70.000 doden en 35.000 krijgsgevangenen. 13 juli Duitse represailles tegen de burgerbevolking van Vercors. 14 juli In de nacht van 14 op 15 juli 1944 wordt een mislukte overval op de Weteringschans uitgevoerd onder leiding van Johannes Post. 16 juli Op zondag 16 juli worden de verzetsstrijders Johannes Post, Jan Niklaas Veldman, Willem Frederik Smit, Arie Stramrood, Jacques Stil, Hilbert van Dijk, Cor ten Hoope, J. Balder, F.R. Boverhuis, Nico Jonk, Ernst Klijzing, Ferdinand Ploeger, R. Prins en Koen Rozendaal in de duinen bij Overveen geëxecuteerd -- Het Rode Leger herovert Vilnius. 17 juli Veldmaarschalk Rommel raakt gewond bij een geallieerde luchtaanval. Hij wordt vervangen door veldmaarschalk Günther von Kluge. 18 juli Caen wordt door Britse en Canadese troepen bevrijd. -- De Amerikanen bevrijden Saint-Lô. -- De Japanse premier Hideki Tojo treedt af vanwege de verslechterde militaire situatie. Hij wordt opgevolgd door Kuniaki Koiso. 20 juli Mislukte aanslag op het leven van Adolf Hitler gepleegd in z'n hoofdkwartier Wolfsschanze nabij Rastenburg. De aanslag mislukte. Enkele stafofficieren kwamen om het leven, maar Hitler raakte slechts lichtgewond. -- Luchtaanval op Den Helder. Bommen vallen aan het eind van de Binnenhaven. (DH) 21 juli Amerikaanse landing op Guam. -- Begin razzia's in Amsterdam voor de Arbeitseinsatz. 23 juli In Lublin wordt met medewerking van de Sovjet-Unie het Poolse Nationale Comité gevormd. -- Pisa wordt door de Amerikanen bevrijd. 24 juli Het vernietigingskamp Majdanek wordt door het Rode Leger bevrijd. 25 juli De start van Operatie Cobra. 28 juli Sovjettroepen veroveren Brest. 29 juli De Amerikanen rukken Coutances binnen. -- Het Rode Leger herovert Lviv. 30 juli De Amerikanen bevrijden Avranches. 31 juli De Franse piloot-schrijver Antoine de Saint-Exupéry wordt tijdens een verkenningsvlucht boven de Middellandse Zee neergeschoten en komt om het leven. 1 augustus Begin van de opstand in Warschau. Massale opstand van het Poolse leger tegen de Duitse bezetter. 3 augustus De Amerikanen bevrijden Rennes 4 augustus Anne Frank en haar Joods familie worden in Amsterdam door de Gestapo opgepakt. 7 augustus Massale tegenaanval van Nazi-Duitsland van start. 168

CHRONOLOGIE WOII 8 augustus De Amerikanen bevrijden Le Mans en La Flèche. 9 augustus Amerikaanse landing op Timor. 11 augustus De Amerikanen veroveren Nantes en Angers. 12 augustus De Fransen bevrijden Alençon. 15 augustus Amerikaanse troepen onder generaal Patch en Franse troepen onder generaal de Lattre de Tassigny voeren landingen in de Zuid-Frankrijk. Operatie Dragoon wordt een geallieerd succes. 16 augustus De geallieerden bevrijden Orléans. 17 augustus De geallieerden veroveren Falaise. 18 augustus De Vrije Fransen bevrijden Haute-Savoie. -- Laval, gevangengenomen door de Duitsers, wordt overgebracht naar Belfort. -- Het Rode Leger lanceert een succesvol offensief in Roemenië. 19 augustus Begin van de opstand in Parijs. 19/20 augustus De Sovjet-Unie start met de bevrijding van de Balkan 20 augustus In Vichy-Frankrijk wordt Pétain gearresteerd en overgebracht naar Belfort. -- Bloedbad in Saint-Genis-Laval. 25 augustus Bevrijding van Parijs. Generaal Dietrich von Choltitz, Wehrmachtsbefehlshaber von Groß-Paris, geeft Parijs ongeschonden over aan Franse troepen. -- Bloedbad in Maillé. 26 augustus Toulon wordt door Franse troepen onder generaal de Lattre de Tassigny bevrijd. 29 augustus Marseille wordt door Franse troepen onder generaal de Lattre de Tassigny bevrijd. 30 augustus Reims en Rouen worden bevrijd. 31 augustus Het Rode Leger bereikt de Wis?a. -- Boekarest wordt veroverd door de Sovjets. 1 september Het Amerikaanse Derde Leger onder generaal George Patton bevrijdt Verdun. Daarnaast worden ook de steden Dieppe en Tours bevrijd. 2 september Finland verbreekt de diplomatieke betrekkingen met Duitsland en eist de terugtocht van Duitse troepen van zijn grondgebied. -- De geallieerden trekken België binnen. -- De Britten doorbreken de Gothen-linie in Italië. 3 september Brussel wordt bevrijd door het Britse Tweede Leger. -- Begin spoorwegsabotage in Nederland. Die duurde tot de bevrijding in mei 1945 -- Laatste deportatietreintrein vanuit Westerbork naar Auschwitz. -- Het Britse Tweede Leger bevrijdt Antwerpen, waarbij de havens nagenoeg ongeschonden blijken te zijn. -- Finland en de Sovjet-Unie komen een staakt-het-vuren overeen. -- Lyon wordt bevrijd. -- In Vught worden zestig gevangenen gefusilleerd. 5 september Dolle Dinsdag: Vanwege een foute melding, dat de Britten in Breda zouden zijn ontstond er een grote chaos door vluchtende Duitsers en NSB'ers, en feestvierende Nederlanders. -- De Sovjet-Unie verklaart de oorlog aan Bulgarije en valt dit land binnen. 6 september Installatie in Parijs van het voorlopige Franse bewind (GPRF) onder leiding van De Gaulle. 8 september De voorzitter van de Belgische Ministerraad, Pierlot, keert in Brussel terug. 9 september De Britten steken het Albertkanaal over. -- De Amerikanen passeren de Moezel. 10 september De stad Luxemburg wordt bevrijd. 11 september Breskens wordt getroffen door een geallieerd bombardement als onderdeel van Operatie Switchback, gericht op het vrij maken van de Scheldemond. Ongeveer 200 mensen verliezen hierbij het leven 12 september Le Havre door de Canadezen bevrijd. -- De Amerikanen passeren in Zuid-Limburg de Nederlandse grens. -- Luchtaanval op schepen op het Marsdiep. Twee vliegtuigen neergeschoten, drie vliegers sneuvelen. (DH) 13 september Bij Dijon maken de noordelijke en zuidelijke geallieerde troepen contact met elkaar. 14 september Maastricht wordt als eerste Nederlandse stad bevrijd. 15 september Nancy wordt bevrijd. -- De Joegoslavische troepen onder leiding van Tito en het Rode Leger maken contact bij de Joegoslavische-Roemeense grens. -- De Amerikanen landen op de Paula-eilanden en de Molukken. 16 september Eisenhower en Von Rondstedt nemen beide het opperbevel over de troepen aan het westfront op zich. -- Begin van de slag om het Hürtgenwald 17 september Operatie Market Garden: Amerikaanse, Britse en later Poolse parachutisten worden gedropt nabij Eindhoven, Nijmegen en Arnhem. Het Britse Tweede Leger begint een grondoffensief in Zuid-Nederland. 18 september De stad Eindhoven wordt bevrijd door de geallieerden. -- De Bulgaarse hoofdstad Sofia wordt veroverd door het Rode Leger. 19 september De Luftwaffe bombardeert Eindhoven. Het dodental ligt op 227. -- De Sovjet-Unie en Finland sluiten een wapenstilstand. 20 september De Waalbruggen bij Nijmegen worden veroverd. 21 september De Duitsers beginnen met het vernielen van de Amsterdamse haven. -- Oprichting van stoottroepen in het bevrijde deel van Nederland. 22 september De Sovjets bezetten Tallinn. 23 september Op last van de Wehrmacht begint de evacuatie van Arnhem en omgeving. -- De Duitsers beginnen met het vernielen van de Rotterdamse haven. -- Zware Duitse aanvallen op geallieerde troepen in Arnhem. -- Luchtaanval op schepen op het Marsdiep. Bommen op de haven, fort Erfprins en fort Dirks Admiraal. Een vliegtuig neergeschoten, twee vliegers komen om. (DH) 24 september De generaals van het Britse 30e Legerkorps beslissen op de Conferentie van Valburg dat Operatie Market Garden moet worden opgegeven. Hiermee valt het doek voor de Slag om Arnhem. 25 september De 2.400 geallieerde troepen in Arnhem maken zich gereed om zich terug te trekken. -- Luchtaanvallen op luchtafweerstellingen, op schepen op het Marsdiep en fort Oostoever. Drie vliegtuigen neergeschoten, waarbij zes Vliegers sneuvelen. Drie schepen zinken. (DH) 26 september In de nacht weten 2163 soldaten de overtocht te maken. De overige 250 soldaten moeten zich overgeven aan de Duitsers. -- De Sovjet-Unie annexeert Estland. Niet veel later volgen ook Letland en Litouwen. 30 september In de nacht van 30 september op 1 oktober wordt een mislukte aanslag op Rauter gepleegd. 1 oktober In het Gelderse dorp Putten wordt als vergelding voor de aanslag op Rauter een razzia gehouden. Waarbij vrijwel de gehele mannelijke bevolking werd afgevoerd naar verschillende concentratiekampen. Vele hiervan kwamen na de oorlog niet meer terug. 3 oktober De bevrijding van Walcheren (Zeeland) begint door het bombarderen van de zeedijk bij Westkapelle door geallieerde bommenwerpers om de Duitse positie te verzwakken met 1270 ton bommen. Hierbij komen 152 Westkappelse mensen om het leven. oktober Rusland bevrijd. 4 oktober Britse landingen in Griekenland. 169

CHRONOLOGIE WOII 6 oktober Bombardement van Hengelo. Het dodental ligt op 125. -- De Sovjets rukken Hongarije binnen. -- Oostburg voor een belangrijk deel verwoest door Canadeese bombardementen, er vielen 106 slachtoffers 7 oktober De dijken west en oost van Vlissingen worden gebombardeerd en breken door. 11 oktober De dijk bij Veere wordt gebombardeerd en breekt door. Nagenoeg geheel Walcheren komt nu onder water te staan. -- Tijdens geallieerde bombardementen wordt Sluis grotendeels verwoest. Daarbij kwamen 61 mensen om. 12 oktober Overloon wordt na zware gevechten door Britse troepen bevrijd. -- Athene en Piraeus bevrijd. 13 oktober Het Rode Leger verovert Riga. -- De Britten bevrijden Athene 14 oktober Maarschalk Rommel pleegt zelfmoord waartoe hij was gedwongen wegens verdenking van betrokkenheid bij de aanslag op Hitler op 20 juli. 18 oktober Het Sovjetleger trekt Tsjecho-Slowakije binnen. -- Griekse regering keert terug in Athene. -- Algemene volksbewapening van Duitsland. 21 oktober Duitse soldaten worden nabij Aken massaal omsingeld. De slag eindigde in een Amerikaanse zege. 23 oktober Begin van de grote zeeslag in de Golf van Leyte. 25 oktober De aanslag op Fake Krist vindt plaats. 26 oktober Tien mannen (Todeskandidaten) worden te Haarlem geëxecuteerd naar aanleiding van de aanslag op Fake Krist. -- Einde van de zeeslag in de Golf van Leyte. 27 oktober Achtmaal wordt bevrijd door het 315de regiment van de Amerikaanse 104de Infanterie divisie, bijgenaamd de Timberwolf divisie, gedurende operatie "Pheasant" (fazant) onder de codenaam "Suitcase". Deze divisie die hier haar "baptism of fire" heeft, gaat de geschiedenis in als nachtvechters, hun generaal is Terry Allen "Terrible Terry". 28 oktober Wapenstilstand tussen de Sovjet-Unie en Bulgarije. 30 oktober De Duitsers ontruimen Saloniki -- In Auschwitz vinden de laatste vergassingen plaats. 1 november Canadese troepen landen op Walcheren. 3 november Vlissingen wordt bevrijd. 5 november In Heusden vallen 134 doden als de Duitsers het stadhuis opblazen. 6 november Griekenland is door de Britten geheel bevrijd. 7 november Roosevelt wordt in de Verenigde Staten herkozen als president. 8 november Walcheren is bevrijd. 10/11 november Razzia in Rotterdam. Ongeveer 52.000 mannen tussen 17 en 40 jaar werden weggevoerd. -- Geen gas en geen licht meer in West-Nederland. 12 november Het Duitse slagschip de Tirpitz wordt in de Noorse fjorden door de RAF tot zinken gebracht. 13 november De Sovjets trekken over de Donau in het zuiden van Hongarije. 14 november Sluis Panheel wordt door Britse troepen heroverd. De gemeenten Heel en Panheel worden bevrijd. 15 november Razzia's in Amsterdam. 17 november Razzia's in de Noordoostpolder. 18 november De Duitsers ontruimen Tirana. 19 november Het Eerste Franse Leger bereikt de Rijn bij Rosenau. -- Metz wordt bevrijd. 20 november Franse troepen bereiken de Rijn bij Basel. -- De Fransen bevrijden Belfort. 21 november Mulhouse wordt bevrijd door eenheden van het Eerste Franse Leger. 22 november Belfort wordt bevrijd door eenheden van het Eerste Franse Leger. 23 november Straatsburg wordt bevrijd door het Eerste Franse Leger. 26 november De SD-gebouwen in de Amsterdamse Euterpestraat worden gebombardeerd. 24 Typhoons van de Engelse RAF voerden een aanval in duikvlucht uit. 26 november De Amerikaanse luchtmacht bombardeert Tokio. 29 november Tweede bombardement van Tokio in korte tijd. 30 november Derde bombardement van Tokio in korte tijd. 1 december De geallieerden vorderen snel in Birma. 3 december Blerick wordt bevrijd door eenheden van de 15e Schotse divisie. 5 december Inundatie van de Betuwe. 8 december Gevangeniskraak te Leeuwarden: 51 personen bevrijd. 10 december Bondgenootschapsverdrag tussen Frankrijk en de Sovjet-Unie. 16 december Hitler laat zijn opperbevelhebber Von Rundstedt het Ardennenoffensief beginnen. Dit is de laatste grote aanval van Duitse kant. 16-27 december Duitse aanval in de Ardennen wordt gewonnen door de geallieerde troepen. 17 december Waffen SS'ers slachten tientallen Amerikaanse soldaten af in Malmédy. 24 december Tijdens kerstavond wordt het Belgische troepenschip Léopoldville vlak bij Cherbourg getorpedeerd door de U 486. Zo'n 515 Amerikaanse soldaten van de 66e Infanterie Divisie komen hierbij om het leven, alsook vijf bemanningsleden, waaronder kapitein Charles Limbor 26 december Het Rode Leger omsingelt Boedapest. -- Het eiland Leyte is in zijn geheel bevrijd. 31 december Het Comité van Lublin roept zich uit tot voorlopige regering van de Poolse republiek. 1945 1 januari De Duitsers lanceren een tegenaanval in het Saarland. 6 januari Luchtaanval op het radarstation bij Den Helder. Geen resultaten bekend. (DH) 12 januari De Sovjet-Unie lanceert een aanval in Oost-Pruisen. 14 januari Begin van massale evacuaties in Limburg. 17 januari Het Rode Leger verovert de overgebleven ruïnes van Warschau. -- Grote luchtaanval op luchtafweerstellingen en op schepen op het Marsdiep. Twee schepen werden tot zinken gebracht. Vier vliegtuigen werden neergeschoten en twee Beaufighters komen met elkaar in botsing bij Wieringerwaard en storten neer. Negen vliegers komen om. (DH) 19 januari Het Rode Leger verovert Krakau en Lód?. 20 januari Roermond, Venlo en Tiel worden geëvacueerd. -- Offensief van het Franse Eerste Leger in de Vogezen. -- Wapenstilstand tussen de Sovjet-Unie en Hongarije. -- President Franklin Delano Roosevelt aanvaardt zijn vierde ambtstermijn. 25 januari De slag om de Ardennen komt ten einde. De Duitsers zijn weer teruggedreven in de oude stellingen. 170

CHRONOLOGIE WOII 27 januari Sovjet-troepen bevrijden het Duits vernietigingskamp Auschwitz, bij de Poolse stad Auschwitz (Pools: Oswiscim). Het is gelegen in Zuid-Polen, enkele tientallen kilometers westelijk van Kraków. -- De Sovjets bezetten het Memelgebied. 29 januari Het Rode Leger rukt Pommeren binnen. 2 februari De Fransen bevrijden Colmar. 4 februari Begin van de Conferentie van Jalta. Churchill, Stalin en Roosevelt bespreken de situatie in Europa na het einde van de Tweede Wereldoorlog. -- België is geheel bevrijd. -- Geallieerde bezetting van de Elzas. 6 februari Het Rode Leger vestigt een bruggenhoofd over de Oder. 8 februari Start van de operatie Veritable. Het 30e Britse Legerkorps zet vanuit Nijmegen en Groesbeek de aanval op het Reichswald in. 9 februari De Duitse transportonderzeeboot U-864 wordt voor de Noorse kust ter hoogte van Bergen getorpedeerd. De U-864 was op weg naar Japan met bouwtekeningen van de eerste Duitse straaljager en met 67 ton kwik, bestemd voor ontstekers. 13 februari Het Rode Leger heeft alle Duitsers uit Boedapest verdreven. 13-14 februari Vernietiging van Dresden door luchtbombardementen van de Geallieerden. De stad wordt zwaar gebombardeerd. Het centrum van de stad is grotendeels verwoest. Tienduizenden mensen komen om het leven. 17 februari Amerikaanse troepen landen op Corregidor aan de Manillabaai, Filipijnen. 19 februari Amerikaanse mariniers landen op Iwo Jima. 22 februari Het Amerikaanse Derde Leger steekt de Saar over. 24 februari De Amerikanen veroveren Manilla. -- Luchtaanval op de spoorbrug bij Koegras. De woning van de overwegwachter werd zwaar beschadigd, terwijl een 15-tal woningen geringe schade opliepen 1 maart Eenheden van het Amerikaanse Negende Leger bevrijden tijdens Operatie Grenade Roermond en Venlo, waarmee de bevrijding van Zuid-Nederland is afgerond. 3 maart Engels luchtbombardement op het Haagse Bezuidenhout met honderden doden als gevolg. Onder de slachtoffers is de zanger Koos Speenhoff. 4 maart Finland verklaart Duitsland de oorlog. 6 maart Laatste Duitse tegenaanval in Hongarije. -- In de nacht van 6 op 7 maart 1945 wordt een aanslag op Hanns Rauter gepleegd. 7 maart De brug over de Rijn bij Remagen valt onbeschadigd in Amerikaanse handen. -- Keulen wordt veroverd door de Amerikanen. 9 maart Japanse zege op de Franse troepen in Indo-China. 11 maart De Amerikaanse 8e Luchtmacht bombardeert Kiel, Bremen en de haven van Hamburg. -- De Britse luchtmacht bombardeert Warnemünde. 12 maart De Britse luchtmacht bombardeert Swinemünde. 13 maart Koningin Wilhelmina in Zeeuws'Vlaanderen. -- Geallieerde troepen over de Rijn. 14 maart Dijk bij Elden werd moedwillig doorgestoken door de Duitsers. 15 maart Amerikaanse troepen steken in Duitsland de Moezel over. 18 maart Koblenz wordt door de Amerikanen veroverd. -- Een voor Antwerpen bestemde V-1 stort neer in Rotterdam Blijdorp. Er komen 42 mensen om het leven. -- Berlijn zwaar gebombardeerd. 20 maart De Britten veroveren Mandalay in Birma. -- De 8e Amerikaanse Luchtmacht bombardeert Hamburg. 21 maart Hannie Schaft wordt in Haarlem gearresteerd. -- De Britse luchtmacht bombardeert Bremen. 26 maart Algehele Amerikaanse bezetting van Iwo Jima. 24 maart De Britten trekken met ruim 300 000 man de Rijn over. 27 maart De geallieerden bezetten Frankfurt. 28 maart Algehele Duitse terugtocht op het westfront. 29 maart Het Rode Leger verovert Danzig. -- De Sovjets rukken Oostenrijk binnen. 30 maart Begin van de bevrijding van Oost-Nederland. 31 maart Winterswijk wordt door de Britse 53e divisie bevrijd. 1 april De stad Doetinchem wordt door de Canadezen bevrijd. Strijd aan de IJssel. -- Het 10e Amerikaanse leger onder luitenant-generaal Buckner landt op Okinawa. -- De Fransen steken de Rijn over. -- Britten en Amerikanen omsingelen het Ruhrgebied. -- Bevrijding van Noord-Italië. 3 april De 8e Amerikaanse Luchtmacht bombardeert de haven van Kiel, waarbij o.a. 6 onderzeeboten worden vernietigd. 4 april Almelo wordt door de Canadese 4e divisie bevrijd. -- De Fransen veroveren Karlsruhe. 5 april De Sovjet-Unie zegt het non-agressiepact met Japan op. 7 april Geallieerde luchtlandingstroepen in Nederland. 8 april Zutphen wordt door eenheden van de Canadese 3e divisie bevrijd. 9 april Deventer wordt door eenheden van de Canadese 3e Divisie bevrijd. -- Het Rode Leger verovert na een beleg van drie maanden de stad Königsberg. 10 april Geallieerd offensief in Noord-Italië. De geallieerden veroveren Hannover. 11 april Concentratiekamp Buchenwald wordt door de Amerikanen bevrijd. -- Kamp Erika nabij Ommen wordt door Canadese eenheden bevrijd. -- Hoogeveen wordt door de Canadese 2e divisie bevrijd. 12 april Bevrijding van de concentratiekampen Buchenwald en Belsen. -- Militairen van de Canadese 2e divisie bevrijden kamp Westerbork. -- De Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt overlijdt.hij wordt opgevolgd door Harry Truman. 13 april Assen wordt door de Canadese 2e divisie bevrijd. -- De Duitsers fusilleren 13 gevangenen bij Hoog Soeren. Wenen wordt veroverd door het Rode Leger. -- Aanval op de geschutsopstellingen ter ondersteuning van de opstand van de Georgiërs op Texel, om te proberen de kustbatte- rijen die hen onder vuur namen het zwijgen op te leggen. Zware schade Havenplein en monument Voor hen die vielen. Ook bommen bij het Badhotel te Huisduinen. (DH) 14 april Zwolle wordt door de Canadese 3e divisie bevrijd. -- De strijd om de stad Groningen barst los. 171

CHRONOLOGIE WOII -- De Britten trekken Arnhem binnen. 15 april De Canadese 3e Divisie bevrijdt Leeuwarden. 16 april Het Rode Leger start de Slag om Berlijn. -- De Amerikanen veroveren Neurenberg. De Fransen bevrijden Royan en Point de Grave. -- De Canadese 2e Divisie bevrijdt Groningen. 17 april Hannie Schaft, het meisje met het rode haar, wordt geëxecuteerd. -- Apeldoorn wordt door de Canadese 1e Divisie bevrijd. -- Canadese troepen bereiken Hoenderloo. -- De Duitsers zetten de Wieringermeerpolder onder water. 18 april Eenheden van de Canadese 3e Divisie bevrijden Harlingen en stoten door tot de Afsluitdijk. -- De geallieerden veroveren Düsseldorf. 19 april Kamp Amersfoort wordt overgedragen aan het Rode Kruis. -- De Britse troepen bereiken de Elbe. 20 april Nijkerk bevrijd door het Canadese leger. -- Het Rode Leger begint met bombardementen op Berlijn. -- Hitler geeft het bevel tot Operatie Clausewitz. Alle kantoren van de SS en de Wehrmacht in Berlijn moeten worden ontruimd en vele documenten worden vernietigd. -- Hitler ziet Heinrich Himmler en Hermann Göring voor het laatst. Deze twee verlaten Berlijn voorgoed en gaan ieder hun eigen richting uit. 21 april De Duitsers in het Ruhrgebied geven zich over. De geallieerden maken hierbij ca. 325 000 gevangenen. De Fransen trekken Berchtesgaden binnen. De Sovjettroepen trekken de voorsteden van Berlijn binnen. 22 april De Fransen veroveren Stuttgart en bereiken de Donau. -- In de Führerbunker verneemt Hitler tijdens een gesprek met zijn legerleiding dat Felix Steiners leger niet zal aanvallen, hoewel Hitler dat wel bevolen had. Hitler zegt nu dat de oorlog verloren is en dat hij tot het einde in Berlijn zal blijven en zelfmoord zal plegen. -- Meneer en mevrouw Goebbels laten hun zes kinderen naar de Führerbunker brengen. 23 april De laatste slag in Nederland, operatie Canada, begint bij Delfzijl. -- Zonder dat Hitler het weet probeert Himmler tevergeefs via een gesprek met Folke Bernadotte vredesonderhandelingen met de westerse geallieerden voor elkaar te krijgen. Hij wilde na de vrede de oorlog gezamenlijk met hen voortzetten tegen de Sovjet-Unie. 24 april De geallieerden steken in Italië de Po over. -- Wegens het ontbreken van brandstof moeten de Centrale Keukens in het bezette Nederland hun werkzaamheden staken. 25 april Het Rode Leger maakt bij Torgau aan de Elbe contact met troepen van het Amerikaanse leger. -- Begin van de conferentie van de Verenigde Naties in San Francisco. 26 april Maarschalk Pétain keert terug in Frankrijk. Hem wordt huisarrest opgelegd. -- De Fransen bezetten Konstanz en omsingelen het Schwarzwald. 27 april De geallieerden bezetten Genua. -- Het Rode Leger verovert Stettin. -- In het bezette westelijk deel van Nederland worden de laatste voorraden brood uitgedeeld. -- De Amerikanen trekken Oostenrijk binnen. -- Mussolini - vermomd als Duits militair - wordt gearresteerd door het Italiaanse verzet. 28 april Himmler doet een vergeefse poging met de Britten en Amerikanen over vrede te onderhandelen. Hij wilde na de vrede met westerse geallieerden de oorlog gezamenlijk voortzetten tegen de Sovjet-Unie. Hitler verneemt via de BBC dat Himmler geprobeerd heeft met de Britten en Amerikanen over vrede te onderhandelen, en geeft het bevel tot arrestatie van Himmler. -- Benito Mussolini wordt door partizanen geëxecuteerd.door hem op te hangen 29 april In de nacht van 28 op 29 april wordt het huwelijk tussen Hitler en Eva Braun gesloten. -- Hitler schrijft zijn laatste testament. Deze bepaalt dat Joseph Goebbels de volgende rijkskanselier is en Karl Dönitz de volgende rijkspresident. -- Begin van de Operatie Manna door de Britse en Amerikaanse luchtmacht. Voedseldroppings worden uitgevoerd bij Den Haag, Leiden en Amsterdam. -- De Amerikanen veroveren München. -- Amerikaanse troepen bevrijden het concentratiekamp Dachau. -- In de avond vraagt generaal Hans Krebs vanuit Berlijn met radiocontact aan generaal Alfred Jodl waar de troepen van Walther Wenck, Theodor Busse en Rudolf Holste zijn en wanneer deze een aanval kunnen starten op de Sovjettroepen in Berlijn. 30 april Vroeg in de morgen laat Jodl weten dat de troepen van Wenck, Busse en Holste nu niet in staat verkeren Berlijn aan te vallen. -- Adolf Hitler, Duits dictator, pleegt om 15.30 uur samen met Eva Braun, met wie hij een paar uur eerder trouwde, zelfmoord in zijn bunker. Hij overlijdt na inname van een gif en door vervolgens een kogel in zijn hoofd te schieten. Vlak na hun zelfmoord worden meneer en mevrouw Hitler, niet ver weg van de bunker, buiten gecremeerd met benzine. -- Het Rode Leger doet een aanval op het centrum van Berlijn. -- De troepen van Tito bezetten Triëst. 1 mei In de nacht van 30 april op 1 mei komen generaal Hans Krebs en kolonel Theodor von Dufving in het bezette deel van Berlijn aan bij Sovjetgeneraal Vasili Tsjoejkov om hem een door Joseph Goebbels geschreven brief te geven. Goebbels blijkt voorwaardelijk te willen capituleren, maar de Sovjetofficieren mogen enkel een onvoorwaardelijke capitulatie aanvaarden en dus vertrekken de Duitse kolonel en generaal zonder overeenkomst te hebben gesloten. -- Joseph Goebbels, de nieuwe Duitse rijkskanselier, en zijn vrouw Magda Goebbels plegen zelfmoord na dezelfde avond hun zes kinderen te hebben vermoord. De lijken van meneer en mevrouw Goebbels worden gedeeltelijk verbrand met benzine. -- Admiraal Karl Dönitz aanvaardt het ambt van Rijkspresident van Duitsland als opvolger van Adolf Hitler. Vanaf nu wordt onbezet Duitsland vanuit Flensburg geregeerd. -- Veel mensen die in de Führerbunker verblijven verlaten deze en gaan tezamen als groep proberen de oorlog in Berlijn te ontvluchten. 2 mei Wilhelm Burgdorf en Hans Krebs plegen in de nacht van 1 op 2 mei zelfmoord in de Führerbunker. -- Capitulatie van de Duitse troepen in Italië. -- Laval wordt in Barcelona gearresteerd. -- Delfzijl bevrijd bij laatste veldslag in Nederland. -- De Duitse troepen die in Berlijn aan het vechten zijn worden door generaal Helmuth Weidling bevolen de wapens neer te leggen, met als gevolg dat heel Berlijn onder Sovjetbezetting komt. Hiermee eindigt de Slag om Berlijn. 3 mei De Britten veroveren Hamburg. Het Britse leger trekt Rangoon binnen. Koningin Wilhelmina keert terug uit ballingschap; zij neemt voorlopig haar intrek in een villaatje nabij Breda. 4 mei Bernard Montgomery neemt met machtiging van generaal Eisenhower de onvoorwaardelijke overgave in ontvangst van alle Duitse strijdkrachten in Nederland, Denemarken en Noord-West-Duitsland. -- De Britten hebben heel Birma veroverd. 5 mei Einde van de Tweede Wereldoorlog tegen Duitsland voor Nederland. 6 mei Ondertekening in de aula van de Landbouwhogeschool te Wageningen. 172

CHRONOLOGIE WOII -- De door Adolf Hitler tot vesting benoemde stad Breslau capituleert na drie maanden van gevechten. 7 mei Algemene capitulatie van de Duitse strijdkrachten getekend door generaal Jodl te Reims op het hoofdkwartier van Eisenhower. -- Capitulatie van de Duitse troepen in Noorwegen. -- Schietpartij op de Dam in Amsterdam. -- Schietpartij op de Amstelveenseweg. -- De leider van de NSB Anton Mussert wordt gearresteerd. 8 mei Einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa. -- Definitieve overeenkomst van de capitulatie van alle Duitse troepen wordt in Berlijn getekend door veldmaarschalk Keitel (Duitsland), Zjoekov (Sovjet-Unie), Spaatz (VS), Tedder (Groot-Brittannië) en de Lattre (Frankrijk). Hiermee is de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland een feit. -- De Prinses Irene Brigade trekt als eerste geallieerde eenheid Den Haag binnen. -- Eenheden van het Eerste Canadese Legerkorps trekken Amsterdam, Den Haag wen Rotterdam binnen. -- Bevrijding van het concentratiekamp Mauthausen. -- Bevrijding van La Rochelle en Lorient. -- In heel Europa ontstaan bevrijdingsfeesten. Victory Europe Day. 9 mei Hermann Göring gearresteerd door Amerikaanse soldaten. -- Bevrijding van Duinkerke en Saint Nazaire 14 mei Oostenrijk verklaart zich onafhankelijk. 23 mei De Britse autoriteiten in Noord-Duitsland arresteren de regering-dönitz. Onder de gevangenen bevinden zich: admiraal Karl Dönitz, veldmaarschalk Wilhelm Keitel, rijksminister Albert Speer, Alfred Jodl en Alfred Rosenberg. Heinrich Himmler, die al op 20 mei was gearresteerd, maakt zich bekend en pleegt daarna zelfmoord. De prominente NSDAP-er Julius Streicher wordt, ondanks zijn vermomming als kunstenaar, herkend en gearresteerd. 5 juni Verdeling van Duitsland en Berlijn door de VS, Groot-Brittannië, Frankrijk en de Sovjet-Unie. 10 juni Ontscheping van Amerikaanse en Australische troepen op Borneo. 11 juni Schiermonnikoog wordt als laatste stukje bezet Nederland bevrijd door de Canadezen. 21 juni Okinawa is door de Amerikanen in zijn geheel veroverd. 24 juni Vorming van het kabinet Drees-Schermerhorn in Nederland. 26 juni Ondertekening van het VN-Charter in San Francisco. -- Begin van de Conferentie van Potsdam. -- Attlee volgt Churchill op als premier van Groot-Brittannië. 28 juni Het eiland Luzon wordt bevrijd. 5 juli MacArthur meldt dat de Filipijnen zijn bevrijd en proclameert hun onafhankelijkheid. 6 juli Intocht van Koningin Wilhelmina in Den Haag. 15 juli Leopold III, koning der Belgen, wil een volksraadpleging alvorens af te treden (Koningskwestie). 16 juli Eerste atoomproef in de woestijn van Nieuw-Mexico. 17 juli Begin van de conferentie van Potsdam. 23 juli Begin van het proces tegen maarschalk Pétain. 26 juli Brits-Amerikaans ultimatum aan Japan, waarin de onvoorwaardelijke overgave geëist wordt, onder bedreiging van een totale vernietiging. 2 augustus Einde van de conferentie van Potsdam; reorganisatie van Duitsland. 6 augustus Amerikanen werpen een atoombom op de Japanse stad Hiroshima. 8 augustus Sovjet-Unie verklaart Japan de oorlog en rukt Mantsjoerije binnen. 9 augustus De Amerikanen werpen een tweede atoombom op de Japanse stad Nagasaki. 14 augustus Pétain wordt ter dood veroordeeld. Zijn straf wordt echter vanwege zijn verdienste voor de staat in levenslang omgezet. 15 augustus Japanse keizer kondigt Japanse overgave aan. Formele ondertekening op 2 september 1945. 17 augustus De Republiek Indonesië wordt geproclameerd. 18 augustus De Sovjetunie verovert de Koerilen op Japan. 22 augustus Japanse troepen in Mantsjoerije geven zich over. 27 augustus Japanse troepen in Rangoon geven zich over. 30 augustus Hongkong wordt bevrijd. 1 september De Sovjetunie staakt haar opmars in Mantsjoerije. 2 september Japan tekent zijn capitulatie aan boord van het Amerikaanse slagschip "Missouri": einde van de Tweede Wereldoorlog. 5 september Officiële bevrijding van Singapore. 16 september Japans garnizoen in Hongkong tekent de definitieve capitulatie. 22 september De Britten bevrijden ca. 1400 Fransen in jappenkampen nabij Saigon. 24 oktober Officiële start van de VN. 20 november Herbegrafenis van Hannie Schaft op de Eerebegraafplaats Bloemendaal te Overveen. -- In Nürenberg beginnen de processen tegen Nazi-misdadigers. -- Hermann Göring wordt ter dood veroordeeld. Twee uur voor zijn executie pleegt hij zelfmoord. 17 december RAF-groep Nr. 100 wordt ontbonden. 27 december Het eiland Schiermonnikoog wordt als "vijandelijk vermogen" officieel onteigend door de staat der Nederlanden. De laatste eigenaar was Berthold Eugen Graaf von Bernstorff. Pas weken na de Duitse capitulatie in mei 1945 hadden Canadese troepen de laatste Duitsers van het eiland gehaald (onder hen was een grote groep - uit de stad Groningen gevluchte - SS-ers en SD-ers). 31 december De British Home Guard wordt ontbonden. 173

BIJLAGE A BIJLAGE A Omdat onderstaande vermeldingen in de genealogieën worden genoemd zijn deze voor de overzichtelijkheid hieronder samengebracht. Bij de betreffende persoon wordt dan naar deze bijlage verwezen. Joodse psychiatrische inrichting. Sinds 1909 werden joodse psychiatrische patiënten hier, volgens de modernste inzichten, behandeld in een bosrijke omgeving bij Apeldoorn. Het Apeldoornse Bos groeide snel, in 1938 had de inrichting 900 patiënten. In de nacht van 21 op 22 januari 1943 werd het Apeldoornse Bos 'leeggehaald'. Patiënten en verplegers werden in veewagens naar Auschwitz gedeporteerd waar bijna iedereen direct na aankomst werd omgebracht. De Joodse Invalide is in 1911 opgericht als instelling waar mensen verzorgd konden worden die door een lichamelijke handicap niet (meer) zelfstandig konden wonen. De Joodse Invalide was op een aantal punten bijzonder modern: zowel de verpleging en het onderkomen als de manier waarop geld geworven werd, waren hun tijd ver vooruit. Toen de Joodse Invalide in de jaren dertig voor de tweede maal uit zijn gebouw was gegroeid, werd architect J.F. Staal aangetrokken om een - voor die tijd - zeer modern ontwerp te maken. Om geld te werven voor deze bouw en voor andere activiteiten werden radiopraatjes, loterijen, revues en nog veel meer middelen werden ingezet. Mede daardoor was de Joodse Invalide ook in niet-joods Nederland een begrip. Op 1 maart 1943 werden de patiënten van de Joodse Invalide uit het tehuis gehaald en gedeporteerd. In de linkerkolom zijn zowel de inwoners als het inwonend personeel vermeld. Volgens een lijst met winkels van joodse eigenaren, opgesteld door de Amsterdamse politie in 1940, had dit gezin een touwen- en oude metalenhandel, adres: Rapenburg 40 te Amsterdam. Bron: Politiearchief berustend bij het Stadsarchief Amsterdam. 174

BRONNEN BRONNEN Met dank aan: Aart Kramer (NGV afd Den Helder) Jaap Kalf (NGV afd. Den Helder) Joods Historisch Museum (JHM) (Joods Monument ) Helders Historische Vereniging (HHV) (De Kille aan het Marsdiep) Max van Dam (Stambomen van Nederlandse Joodse families) Marijke Feenstra (NGV afd. Den Helder) Marijke Prudon (NGV afd. Den Helder) Genealogieën: Akevoth (Het stenen Archief) Akten.nl Aart Kramer Boek: De Kille aan het Marsdiep Jaap Kalf Joods Historisch Museum Max van Dam WieWasWie Boeken: Auschwitz Birkenau (Informatiegids) De Holocaust. Atlas van de Jodenvervolging De Kille aan het Marsdiep (HHV) Gedichten uit: Berijmd Verzet. Verschenen in sptember 1944 als illegale gedichtenbundel. In Memoriam (Den Haag Een vers uit het boek van Jesaja 56:5. Yad Vasjem. Een Plaats en een Naam Foto s en illustraties: Auschwitz- A Crime Against Mankind (Brochure) Cinegraph Studio- Bielska-Biala (Polen) dia s (Auchwitz en Birkenau) De Holocaust. Atlas van de Jodenvervolging Joods Monument (JHM) Materiaal vd. samensteller (Majdanek) Tekeningen: Uit Henry Pieck Buchenwald. Uitgave Helderse Historische Vereniging. Websites: Akevoth Auschwitz-Birkenau Hollandse Schouwburg Joods Historisch Museum Joods Monument NIOD Stambomen van Ned. Joodse families: Stichting Sobibor Verzetsmuseum: WieWasWie Wikipedia Zoekakten.nl http://www.dutchjewry.org/ http://auschwitz.org/en/more/dutch/ http://www.hollandscheschouwburg.nl/ http://www.jhm.nl/ http://www.joodsmonument.nl/ http://www.niod.nl/nl http://www.maxvandam.info/ http://www.stichtingsobibor.nl/19-transporten/ http://www.verzetsmuseum.org/museum/nl/museum https://www.wiewaswie.nl/ https://nl.wikipedia.org/wiki/hoofdpagina http://zoekakten.nl/ 175

INDEX INDEX :Gemie, 82 :Heintje, 130 :Johanna, 106 :Lea, 35 :nn, 38, 49, 50, 86, 104 :Philippe Jacob, 70 :Sara, 43 :Sophie Gabriël, 70 Aagje,de JOODE, 98 Aandagt Israel, 112 Klaartje, 112 Aap Elisabeth, 113 Aardewerk Joseph Mozes, 66 Samuel, 66 Abbe, van Rebecca, 142 Abraham Barend, 18 Judik, 82 Sara, 18 Abrahams Saartje, 89 Sara, 15, 75 Abrahamson Mattje Salomon, 46 Salomon, 46 Alberge David, 83 Leonard, 83 Alexanders Vrouwtje Benjamin, 38, 86 Alexanderson Adelja Levie, 92 Ameringen, van Aäron, 5 Abraham, 5 Andries, 6 Arhon, 5 Arie Anton, 6 Arnold Louis, 6 Aron, 5 Betsy, 6 David, 5, 6 Emanuel, 5 Estella, 6 Esther, 5 Frederica, 5 Jacob, 5 Levenloos, 5 Levie Aäron, 5, 6 Levij Abraham, 5 Levy Moses, 5 Moses, 5 Moses Levie, 5 Mozes, 5 Nathan, 5 Nathan Moses, 5 Rachel, 6 Sophia, 5, 145 Wilhelmina, 5 Amerongen, van Aäron, 7 Abraham, 8, 145 Andries, 7, 8 Aron Izak, 7 Barend Jouda, 46 Catharina, 5 Duifje, 8 Elisabeth, 8 Esther, 90 Grietje, 8, 145 Hartog Jochem, 7 Heintje Izaac, 7 IJzak Levie, 7 Isaäk, 8 Izaak, 7, 8, 130 Izak, 8, 145 Jacob, 8 Jochem, 7 Jochem Levie, 7 Jouda Barend, 46 Juda, 7, 8 Juda IJzak, 7, 130 Juda Levie, 7 Juda Yzak, 7 Levi Jochem, 7 Levie Isaac, 7 Margaretha, 8 Martha, 8, 145 Matje, 7 Moses Jochem, 7 Mozes, 8 Rachel, 8, 145 Rebecca, 108 Reintje, 7, 8, 145 Reintje Izak, 7 Rijntje, 7 Saartje Levy, 7 Salomon, 7, 8 Samuel, 8, 145 Sientje, 7 Andagt Mietje Hartog, 112 Andries Sophie, 106 Andriesse Emanuel, 134 Levi, 134 Sara Hertog, 17 Ansel Cato, 123 Lion, 112 Samuel, 112 Appelboom Abraham, 100 Levie Levie, 100 Arends Grietje, 25 Magdalena Margaretha, 12 Arens Anna, 120 Ark Roosje, 125 Arons Aron, 11, 79 Aron Hartog, 11, 40 Beloo, 11 Betje, 11, 12, 40, 51 Datje Hartog, 11 David, 12 Debora, 12 Goedje, 12 Hartog, 11, 12 Hartog Aron, 11, 40, 51, 79 Izaak Hartog, 11, 12, 51 Izaak Jacob, 12 Jacob Hartog, 11, 12 Jacobus Hartog, 11 Judik, 11 Klaartje Abrahams, 120 Levenloos, 11 Levi, 11 Levij Hartog, 11 Margaretha, 12 Marianne, 11, 145 Mozes Hartog, 11 Rachel, 11, 41 Rachel Hartog, 11, 12, 51 Rebekka, 11 Salomon, 11 Samuel Hartog, 11 Sara, 11, 12 Sara Hartog, 11, 40 Sophia, 11 Arpels Rachel, 64 Asscher Abraham, 107 Branca, 108 Eliazer, 107 Isaäc, 108 Lea, 107 Augurk Leendert, 131 Levie Leendert, 131 Ayzikowa Chaje, 84 Bacher Klaartje, 48 Bachra Judic Rebecca, 117 Bagel Mina Samuel, 27, 112 Bak Judic Benedictus, 75 Bakkem Belitje Meijer, 123 Meijer Moses, 123 Bakker Anne, 36 Balance, La Vrouwtje Benjamin, 100 Bamberg David, 15 Bambergen Schoontje Davids, 15, 31, 75 Barach Aaltje, 106 Barber Calman Joël, 13, 145 Esther, 13, 23 Jacob, 13 Jansje, 13, 145 Joel Calman, 13, 112 Judith, 13 Kalman Meijer, 13, 23, 112 Lea, 13, 145 Leentje, 13 Markus, 13, 145 Meijer, 13, 145 Meijer Hijman, 13 Mozes, 13 Rachel, 13 Samuel, 13 Barend Betje, 91 Grietje, 112 Mozes, 138 Sophia, 138 Barends Klara, 118 Barnstein Lea, 111 Barnstijn Levy Salomon, 121 Maurits, 121 Barug David, 31 Sander David, 31 Barugh Hanna, 114 Beber Rachel, 59, 60 Beddekoper Vrouwtje, 56 Bedding Aaltje Leenderts, 11, 51 Leendert Elias, 51 Beek Abraham, 16, 19 Anna, 18 Antje Salomon, 16, 125, 145 Arnold, 17 Aron, 18, 19 Aron Jacob, 15, 16 Aron Leon, 15, 17 Barend, 18 Christina Regina, 16 Daniel Philip, 16 Daniel Salomon, 16, 145 David Jacob, 15 David Philip, 15 Dina David, 15 Eduard Jacob, 15, 16 Eefje, 17 Elsje, 18 Emanuel Leon, 18, 19, 145 Eva, 17, 60 Eva Aron, 17 Hans, 19 Hartog Philip, 16, 145 Herman, 19 Isaäc, 17, 18 Izaäk Leon, 15, 17 Jacob, 15 Jacob Aron, 16 Jacob Levie, 16, 18 Jacob Philip, 15, 16, 96 Jacob Salomon, 16 Jansje Leon, 15, 79, 101, 116, 138 Jesaja, 19 Jesaje, 17 Joachim Leon, 15, 17, 59, 60 Jogeva, 18, 145 176

INDEX John, 19 Josephus Nicolaas, 18 Judic Philip, 15, 31 Lea, 18 Leon, 16, 18 Leon Aron, 17 Leon Jacob, 15, 59, 79, 96, 97, 138 Leon Joachim, 17 Leon Salomon, 16, 18, 101 Levenloos, 17 Lion, 16, 145 Louis, 16, 18 Maartje Salomon, 16, 145 Martha, 19 Martin, 19 Meijer David, 15 Meijer Jacob, 15 Meijer Leon, 15, 17, 97 Mietje, 17 Mietje Febina, 19 Mozes, 15 Mozes David, 15 Mozes Jacob, 15 Philip, 16, 18 Philip David, 15 Philip Jacob, 15, 16 Philip Leon, 15, 17 Philip Mozes, 15, 31, 75 Rachel Philips, 15, 75 Reine, 17 Retje Leon, 15, 79, 138, 143, 145 Retje Salomon, 16, 145 Roosje Leon, 15 Rosette, 17 Saartje Salomon, 16, 44, 101 Salomon, 16 Samson, 18, 19 Samuel, 19 Samuel David, 15 Sara, 16 Sara Aron, 17 Sientje David, 15 Simon, 15, 18, 19 Sophia Salomon, 16 Willem Salomon Jacob, 15, 16, 44, 101 Willem Salomon Leon, 18, 145 Beek, van Antonius Petrus Maria, 62 Beletje Mozes, 44 Johannes, 62 Marianna Philips, 46 Beekman Aron, 118 Valk, 118 Beem Abraham, 79 Hartog, 79 Beer Hermanus Samuel, 106 Klaartje Hermanus, 106 Saartje, 17 Beer, de Abraham, 21, 145 Abram, 36 Adeline, 106 Benedictus, 20 Benedictus Philip, 20, 21, 22, 118 Benjamin, 22, 56 Bernard, 22 Bertha Hendrika, 22 Betje, 21 Betje Salomon, 20, 29 Cato, 21 Clara, 21, 145 Clara Emma, 36 Emanuel Philip, 21 Esther, 15, 20, 21, 22, 118, 138, 145 Eva Philip, 20 Feijtje, 20 Femmetje, 21 Gaaltje, 22 Hartog Philip, 20, 21, 118 Heintje, 20 Israel, 21, 22 Izaac, 20 Jacob, 20 Jacob Philip, 20 Johanna, 21, 145 Johanna Philip, 20 Joseph, 21 Judik Philip, 20 Judik Salomon, 20, 110 Kaatje, 21 Leendert, 21, 145 Leentje, 21 Leonard, 107 Levi Philip, 20 Levie, 20 Louis Benedictus, 22 Machtel, 100 Magtelt Levie, 112 Marianna Philip, 20 Moos, 22 Mozes, 20, 21, 22, 145 Philip, 20, 21, 118 Philip Salomon, 20, 21, 110, 118, 138 Rebecca, 20 Rika, 21 Saartje, 20 Salomon, 20, 21, 145 Salomon Benedictus, 20, 29, 110 Salomon Levie, 106 Salomon Philip, 21, 22, 145 Sara, 21 Sophia, 56 Sophie, 107 Vogie, 21 Vrouwtje, 21 Beever, van Cristina Raphael, 93 Raphael Salomon, 93 Schoontje Raphael, 93 Bekkers Elisabeth, 106 Benedict Rosalia, 140 Benima Louis, 115 Salomon, 115 Benjamins Hester, 35 Judith, 25 Schoontje Elias, 93 Benninga Hendeltje Simons, 121 Berg Barbara, 131 Maijer, 131 Berg, van den Antje, 17, 59, 142 Daniel, 59 Moses, 7 Simon, 7 Bergen, van Joseph Hartog, 61 Rachel, 61 Bergh, van den Daniel, 44, 142 Johanna, 44 Marianne, 142 Berkelo Grietje, 121 Vogeltje, 121 Berlijn Jennij, 96 Levie Simon, 96 Salomon Levij, 96 Berliner Veronika, 22 Beseme, van Nathan, 112 Schoontje, 112 Best Lena Salomons, 44 Betel Hartog, 43 Schoontje, 43 Beth Mozes, 49 Beugen, van Rozetta, 70 Beuth Elisa, 121 Bever, van Joanna Salomon, 127 Biene, van Jacques, 111 Marianne, 111 Bierens Adriana Petronella, 62 Bierman Clara, 129 Eva Levie, 46 Jonas, 76 Leentje, 76 Bijl, van der Arend, 23 Jacob, 13, 23, 105 Leentje, 23, 145 Saartje, 23 Samuel, 13, 23, 105 Sara, 23, 145 Bing Julius Jacob, 76 Sara, 76 Binger Rebekka Moses, 31 Blijdestijn, van Judich, 59, 142 Machiel, 142 Blits Judik, 13 Roosje, 124 Simon Hartog, 124 Blitz Abraham Marcus, 112 Betje, 16, 139 David Eliazer, 21 Elias, 21 Hanna, 112 Jacob Philip, 16 Marretje, 112 Salomon, 83 Sara Salomon, 16 Tobias, 83 Blog Esther, 124 Marcus Samuel, 124 Taaijtje Samuel, 44 Blok Abraham, 25 Berendina, 70 Elizabeth, 26 Elizabeth Marie, 26, 145 Emanuel, 25, 26 Emanuel Jacob, 131 Esther, 7 Hanna, 25 Jacob Heiman, 72 Jacomijntje Emanuel, 131 Joseph, 25 Jozef, 25, 26 Jozeph Salomons, 49 Juda, 25 Kaatje Emanuel, 131 Klara, 131 Leena Zadoks, 25 Leentje, 49 Levenloos, 25, 26 Levie, 26 Maria Rozetta, 26, 145 Mietje, 25 Philip, 26 Rachel, 72 Rachel Zadok, 25 Rebekka, 72 Regina, 25 Rika, 25 Roosje, 25 Rosette, 25 Saartje, 25 Salomon, 121 Samuel, 25 Samuel Louis, 25, 26 Samuel Zadok, 25 Sara, 25, 114 Simon, 70, 121 Zadok Joseph, 25 Blom Elisabeth, 17 Henriëtte, 47, 80 Israel, 21 Nathan, 43 Sara, 43 Vogeltje, 21 Blomhof Marianne, 21 Meijer Marcus, 21 Boekbinder Betje Barend, 27, 85 Boeken Abraham, 104 Isaac, 104 Kaatje, 27 Boers Hanna, 121 Moses Hartog, 6 177

INDEX Rosette, 6 Bohemen Abraham, 25 Coenraad, 25 Bohemen, van Catharina Helena, 18 Bok, de Daniel Sijmons, 82 Elisabeth, 82 Bollegraaf Hartog, 121 Ruben, 121 Bonettemaker Jonas Manuel, 31 Manuel Jacob, 31 Bonewit Rachel, 67 Bonnet Roosje Nathan, 21 Boom Roosje Salomon, 124 Booms Alida, 125 Boomstra Elsje, 121 Hinderina, 25 Boonstra Levi Jonas, 121 Borg, van den Helena, 100 Bos Rachel, 43 Boshart Maria Antonia Johanna, 111 Bosman Saartje, 59 Bosnak Heijman, 124 Boutelje Helena, 47 Saartje, 110 Soesman, 47 Braadbaaart Carolina, 60 Braadbaart Bension, 140 Bensonia, 140 Hela Nathan, 131 Sipor, 131 Braaf Paulina, 48 Ruben, 48 Braassem Judic, 83 Brakel, van Levie, 83 Salomon, 83 Bramson Henriëtte, 18 Jacob, 18 Brand Gerard Jean, 6 Hendrikus Hermanus, 6 Brandenburg Jantje Pieters, 98 Brandis Eliazer Hartog, 66 Elisabeth, 66 Brandon Esther, 125 Brave, de Abraham, 11 Jansje, 123 Mozes Jacob, 11 Breebaard Helena, 140 Samuel Abrahams, 140 Sara Samuels, 25 Breedbaart Isaac Abraham, 38, 86 Marianne Izaak, 38, 43, 86 Breemer Mariana Mozes, 20, 110 Bremer Diana, 67 Jettje, 66 Levie Antonius, 66, 67 Sophia, 123 Brilleman Esther, 124 Brink Wilhelmina Berendina, 93 Broekema Abraham Benjamins, 25 Roossien, 25 Broekman Barend Isaak, 27, 113, 145 Dina, 27, 59, 100, 112 Grietje, 27 Hendrina, 27 Isaak Marcus, 27, 59, 112, 113 Izaak Barend, 27, 113 Marcus, 27 Marcus Gerrit, 27, 112 Meijer, 27, 113 Meijer Isaac, 27, 145 Meijer Isaak, 27 Mina, 27, 145 Sara, 27 Broekse Geertruida, 8 Brogholter Antonie Hartog, 54 Johanna, 54 Bromet Levie, 90 Sara, 90 Sientje, 43 Brouwer Mietje Davids, 101 Bruinvelds Jochem, 114 Kalman, 114 Bruinvels Marianne, 32 Mozes Barend, 32 Brunswig Cijrille, 96 Bruske Alexander Joseph, 7 Beletje, 7 Buitenkant Betje, 29 Eva, 29 Gompel, 29 Heintje, 29, 145 Isaak, 20, 29 Izaak Machiel, 29 Machiel, 20, 29 Vrouwtje, 29, 145 Buren, van Sara, 16 Burgmans Maria, 62 Busnac Michael, 124 Buttenwieser Recha, 102 Buuren, van Hanna, 123 Calo Moses, 112 Rachel, 112 Canes Abraham, 19 Celina, 76 Liepman, 76 Maurits, 8 Sara, 19 Canter Racheltje Levy, 121 Cappèls Mirjam Marcus, 130 Cardozo Mozes, 129 Sara, 129 Schoontje, 22 Casseres, de Jacob, 138 Casutto Rebecca, 50 Cats Levie Jacob, 17 Truitje, 17 Chinaasappel Godschalk Jacobs, 25 Jacob Godschalk, 25 Cijfer Aron, 5 Heintje Arons, 5 Judith, 5 Citroen Cosman Meijer, 106 Hartog Cosman, 106 Johanna, 97 Maurits, 97 Cloot, van der Abraham Samuel, 85 Samuel, 85 Coerlander David, 11, 40 Jacob, 40 Joseph, 40 Saam James, 40 Willem, 40 Cohein Marcus Jacob, 75 Cohen Abraham, 32 Abraham Emanuel, 15, 31, 32, 145 Abraham Joël, 97 Abraham Philip, 31, 32, 75 Adam Nathan, 7 Andries Wolff, 7 Anna, 32, 145 Annaatje, 8 Benjamin, 36 Betje, 31 Betlitje Salomon, 46 Bloempje, 5 Catharina, 142 Cato, 53 Cina Isaaks, 138 Clara, 32 Clara Daniel, 53, 75, 88 Daniel, 53 Daniel Israël, 131 David, 31 David Abraham, 31, 32 Debora, 31 Dina, 31 Elias Abraham, 5 Elisabeth, 18, 31, 101, 131, 133 Emanuel, 15, 31 Emanuël Abraham, 31, 32, 48 Ester Levie, 35 Fanny, 32 Fronica, 63 Frouke Hartog, 64 Geofroi, 82 Gerritje, 32, 145 Hanna, 29, 32 Hanna Abraham, 31 Hartog, 64 Henne, 27, 54, 56 Hester Joseph, 35 Hesther, 82 Hesther Salomon, 51 Isaac, 31 Isaäc Lasarus, 51 Izaak, 32, 48, 145 Jacob, 32 Jacob Abraham, 31 Jacques, 51 Jansje, 32, 145 Joël Abraham, 97 Johan Elkan, 114 Josef, 35 Joseph, 64 Jozef Mozes, 53 Judic, 16, 31 Judic Moses, 92 Judik, 32 Judith, 82, 89 Klaartje Isaksdochter, 133 Levie, 32, 35 Levie Alexander, 31 Machiel, 31 Marianne, 64 Meijer, 75, 114 Meijer Mozes, 96 Mieke Salomons, 7 Mietje, 32, 129 Mozes, 23, 36, 49, 53 Mozes Heiman Simon, 25 Naatje Jacob, 64 Nathan Eliasar, 7 Philip, 32, 145 Philip Abraham, 31 Rachel, 32, 145 Rachel Abraham, 31 Rachel Salomons, 73 Rebecca, 31, 32, 49, 140, 145 Rebekka, 31, 113 Rosa, 31 Rosette, 64 Saartje, 31, 50 Saartje Levie, 5 Salom Fridman, 35 Salomon, 23, 32 Salomon Abraham, 32 Salomon Josefs, 73 Sara, 82, 90 Sara Moses, 121 Sientje, 31, 32, 75, 145 Sientje Abraham, 31 178

INDEX Simon Mozes Heiman, 25 Simon Nehemia, 82 Trijntje Abraham, 31 Vrouke, 54 Cohen de Lara Mirjam, 118 Cohen de Solla Aron, 129 Ester, 5 Mozes, 129 Cohen Franco Rachel Meijer, 96 Cohen Onderwijzer Eva, 66 Cohen Ritmeester Eva Joseph, 64 Cohen Wohl Marcus, 82 Cohenno Jochem Hartog, 100 Maria, 100 Coini Arie, 138 Louis, 138 Colle, van Isaac Aron, 66 Levie, 66 Collet Eliza Pieternella, 76 Colthof Ernst, 36 Jacob, 36, 145 Vogeltje Benjamins, 21 Coltof Aaron, 35 Abraham, 35, 36 Anna, 36 Aron, 35 Arthur Frits, 36 Estella, 36, 145 Frits Uri, 36 Frouke, 35 Hendrina, 35 Hester, 35 Jacob, 35, 145 Jacob Aarons, 35 Jacob Abraham, 36 Lazerus, 36 Leentje, 35 Leentje Jakob, 35 Levenloos, 35 Levie, 35, 36 Mathilde Betsy, 36, 145 Meta Edie, 36, 145 Minkje, 36 Salomon, 35, 36 Salomon Jacobs, 35 Sara Jakobs, 35 Vrouwke, 35 Consenheim Mozes, 5 Wolf Mozes, 5 Coopman Charles, 131 Sara, 131 Corper David Simon, 38, 67, 86, 104 Elisabeth, 38, 86 Hartog, 38, 86 Jacob Simon, 38, 43, 86 Levi, 38, 86 Marianne, 38, 86 Naatje, 38, 86 Rebekka David, 38, 67, 86 Simon Meijer, 38, 86 Vrouwtje, 38, 86, 104 Wolf David, 38, 86 Wolf Jacob, 38, 86, 145 Cosman Kaatje, 8 Sara, 125 Wolf, 8 Courlander Alida, 40 Aron Willem, 40 David Jacob, 40 Hartog, 40 Henri, 40, 41, 145 Henriette Arnolda, 40 Henry, 11, 40 Joseph, 40 Levenloos, 40 Louis David, 11, 40 Louis Simon, 41 Rosette, 40 Saam James, 40 Sara Hartog, 40 Sophia, 40, 145 Wilhelmina, 40 Cracau Esther, 70 Creveld, van Leena, 89 Sara, 55 Croese Esther, 38, 86 Hartog Salomon, 53 Salomon Isaac, 53 Cune Cato, 7, 130 Jozef, 7 da Silva Rosa Ester, 124 Daas, den Elizabeth, 6 Dagloonder Hartog, 140 Dal, van Saartje, 29 Dam, van Aaltje, 20 Aron, 21 Berend Simons, 35 Betje, 43 Froukje, 73 Jacob, 21 Kaatje, 97 Leentje, 142 Levi Aron, 121 Levie Andries, 73 Maurits, 121 Racheltje Salomon, 121 Roosje, 35 Danser Machiel, 23 Sara, 23, 89, 105 Danzer Hadasse, 85 Machiel Aron Cohen, 85 Davids Clara, 5 Clara Salomons, 20 Rebecca, 38, 86 Vrouwtje, 35 Davidson Aidel, 56 Betje, 21 Cato Salomon, 16 Judik, 88 Levie, 21 Rika, 101 Degen Leentje Emanuel, 32 Dekker Dirk, 57 Elisabeth Maria, 57 Delmonte Juda, 31 Mirjam, 31 Diependaal Jacques Henri, 60 Joseph, 60 Digtmaker Roza, 129 Dijk, van Eva, 61 Hester Levie, 59 Jeltje, 59 Levie, 59 Sander, 61 Dikker Hartog, 21 Mozes Jacob, 21 Dingsdag Esther, 67 Dinner Jeannette, 107 Donald Francina, 62 Dondorp Peres, 50 Rosette, 50 Doof Mozes, 38, 86 Rebecca, 130 Salomon, 38, 86 Dooseman Branca, 67 Dreese Gretha, 90 Isaac, 90 Sara, 17 Dressou Rebecca, 128 Dribbel Ester, 56 Drielsma Rachel, 68 Drievoet Antje, 82 Druif Elisabeth Levie, 11 Levie Wolf, 11 Mietje Levie, 11, 40 Druijf Abraham, 27, 54, 56 Esther, 56 Meijer, 27 Mozes, 61 Rachel, 61 Wolf, 54 Drukker Aaltje, 67 Duifje Marcus, 51 Emanuel, 131 Marianne, 131 Mozes, 67 Samuel Eleazer, 131 Simon, 67 Duijl, van Abraham, 48 Jacob, 48 Duijm, van Golde, 39, 87 Mozes Abraham, 91 Duijn, van Anna, 91 Dina, 91 Duijtz Eliazer Nathan, 38, 86 Duits Elisabeth Eliazer, 38, 67, 86, 104 Duitscher Esther, 89 Duivepart Maria, 16 Dupont Abraham, 43, 145 Barend, 43 Christiaan Ernst, 43 Jeannette Ernst, 43 Joseph, 43 Joseph Christiaan, 38, 43, 86, 127 Joseph Willem, 43 Jozeph, 43, 145 Mozes, 43, 145 Mozes Joseph, 43 Naatje, 38, 43, 86 Roosje, 43, 127, 145 Sara, 43 Wolf, 43 Wolf Joseph, 43 Dwinger Aaltje, 114 Martha, 68 Philip, 68 Egger Rosalia, 55 Sibilla, 93 Eierjonge Sara, 20 Eijl Levie Joachim, 140 Susanna, 140 Elburg Leijsje, 50 Elcus Sophia Jacob, 56, 75 Elias Saartje Nathan, 97 Eliazar Saartje, 23 Eliazer Sara, 5 Elte Abraham, 44 Daniel, 44 Debora, 44, 101 Esther Lina, 44 Fijtje, 44, 76, 101, 145 Heijman Levie, 16, 44, 101 Hijman Levie, 44 Jacob, 44, 45 Joachem, 44 Joachim, 44, 45, 145 Joseph, 44 Klara, 45 Lea, 44, 145 Levie, 16, 44, 45, 101, 131 Rosetta Philipsdochter, 179

INDEX 130 Salomo, 45 Salomon, 44, 131 Sara, 45 Willem Salomon Hijman, 44 Elzas Femia, 97 Grietje, 32 Levi, 32 Emanuel Salomon, 96 Vrouwtje, 96 Embden, van David Levie, 138 Hanna David, 138 Sara Davids, 53, 92, 93, 111 Sibora, 53 Emden Hijman, 18 Joost, 18 Emden, van Elisabeth, 63 Jenny, 36 Salomo, 63 Emmering Filippus, 113 Simon, 113 Emrik Elize, 40 Leman, 116 Ozer David, 40 Rachel Leman, 116 Rachel Ozer, 72 Emrik, van Heintje Meijer, 76, 113 Engel, van Benjamin, 54 Daniel Benjamin, 54 Daniël Mozes, 54 Mozes, 54 Engeler Dorothee Rosamunde, 89 Engers David, 29 Sander Levij, 29 Engers, van Joseph Nathan, 84 Nathan Jacob, 84 Sara, 11, 50, 102 Englander Arend Gompert, 129 Klaartje, 129 Saartje, 32 Sientje, 76 Enriquez Dina Louise Ester Anna, 5 Eugenia, 5 Ensel Juda, 134 Salomon, 134 Enthoven Keetje, 27 Theodora, 40 Eppenheim Ella, 36 Erkens Cornelis, 43 Wilhelmus, 43 Ert Eliazar Abraham, 124 Fijtje Eliazer, 124 Essen, van Vrouwtje, 46 Esso, van Abraham, 129 Frederika, 47 Hinderdina Frouwtje, 97 Israël, 47, 80 Levie, 97 Maria, 80 Samuel, 129 Ezechiël Rebbeka, 48 Fierlier Engeltje, 129 Flessenaar Isaac Meijer, 89 Klaartje Isaak, 89 Fortuin Kaatje, 36 Fraenkel Regina, 40 Frank Alexander, 43 Andries, 43 Anna, 59 Betje, 67 Jette, 6, 100 Joseph Salomon, 59 Mietje Nathan, 142 Minkje Lazarus, 35 Mozes, 114 Sara, 114 Frank, van Aaron Abraham, 7, 31 Abraham Aron, 31 Isaac, 129 Jacob, 129 Jetje, 129 Samuel, 7 Simon Aaron, 7 Frank, van 't Lea, 7 Franken Engeltje, 46 Henriette, 5 Mauritz, 101 Rosette, 101 Frankenberg Else Ada, 56 Louis, 56 Frankenhuis Judith Meijer, 75 Frankfort Henderine, 73 Hijman, 19 Samuel, 19 Vogeltje, 19 Frankvoorder Annaatje Jacob, 18 Fransman Sipora Benjamin, 11 Theresia, 19 Fregge Jeannette, 56 Leeman, 56 Salomon, 56 Frenk Aaron Henroch, 134 Roosje, 127, 134 Fresco Barend, 70 Betje, 140 Emanuel, 70 Jacob, 140 Meijer, 60 Rebecca, 60 Salomon, 60 Friedeberg Salomon, 25 Walter, 25 Froehling Ernst Wilhelm, 55 Isidor, 55 Fruitman Benjamin, 36 Henriette, 36 Hester, 131 Schoontje Eliazer, 131 Gans Geertje, 56 Gazan Anthonij, 83 Betje, 83 Geertruida SACK, 98 Gelder, van Abraham, 106 Abraham Isaac, 96 Abraham Levie, 46, 96, 116 Abraham Maurits, 47, 145 Beletje, 46 Binjamin, 106 David, 20 Eliazer Leevie, 46 Engeltje Leevie, 46 Frederik Franciscus, 47 Hanna, 46 Heintje, 26 Henriette, 80, 82, 93 Hester Mozes, 46 Isaack Levie, 46, 48 Izaac Abraham, 46, 47 Izaak, 47 Jannetje Abrahams, 15, 96 Judic, 46, 116 Klaartje Abraham, 44 Lazarus, 25 Levie Abraham, 46, 96 Levij Mozes, 46 Levy Jozeph, 25 Matje, 46 Mattje, 46 Moses Abraham, 46 Mozes Levie, 46 Naatje, 46 Rebekka, 48 Reintje, 20 Samuel, 25 Sophia, 46, 48 Vrouwtje, 25 Gelderen, van Clara, 100 Esliena, 17 Mozes, 17 Philip Levie, 100 Roosje, 102 Sippora, 84 Geleen, van Maria Catharina, 62 Geleerd Schoonje, 101 Gelehrsen Hani, 125 Gerrits Rebekka Mozes, 83 Giessen, van de Joseph, 82 Salomon, 82 Ginsburg Luba, 102 Glas Sibilla, 40 Glaser Jacob David, 48, 96 Naatje, 141 Sara, 48 Theodoor Jacob, 141 Glazer Abraham, 48 Abraham Levy, 48, 72, 79 Arie, 46, 48 Betje, 48, 49 David Abraham, 32, 46, 48, 50, 72, 79, 96 David Jacob, 48, 49, 145 Emanuel, 48 Klaartje, 48, 72 Klara, 48, 72 Levij Abrahham, 48 Levij Salomon, 48 Mattje, 32, 48, 145 Roosje Dora, 49 Saartje, 48 Salomon, 49, 145 Simon, 48, 145 Vrouwgien, 129 Vrouwtje, 48, 50 Gobes Greta Henriette, 40 Machiel, 40 Gobetz Kaatje Isaac, 32, 48 Godefroi Sophia, 106 Godfried Matje, 54 Godschalk Esther, 91 Salomon, 35 Godschalk Salomon Maurits, 35 Goedkind Hendrik, 82 Jacob Marcus, 82 Goldsmit Selina, 13, 66 Goldstein Elisabeth, 129 Machiel, 129 Gompers Sellie Samuel, 139 Gomperts Jacob Salomon, 5 Philip, 5 Gosler Helena, 82 Goubets Isaac Mozes, 32 Goudeket Benjamin, 7 Levie, 7 Goudsmit Aaltje, 50, 145 Abraham, 50 Abraham Salomon, 13 David, 50 Elizabeth, 50, 145 Isaac, 48, 50 180

INDEX Izaak Salomon, 50 Joseph, 50 Judic Levij, 50 Keetje, 120 Klaartje, 50, 145 Klara, 50 Leendert Salomon, 50, 145 Leentje, 50 Leo, 93 Lily, 50 Marianne, 125 Mietje, 50, 145 Mozes, 13 Reintje, 50 Saartje Jacob, 112 Salomon, 48, 50 Sipora, 50 Goudvis Rachel, 7 Goutstikker Henriette, 36 Granaade Mietje, 66 Grand, Le Kaatje Mozes, 44 Graveur Mietje, 25 Grewel Hanna Alexander, 105 Grien Debora Gerrits, 44 Grishaaver Joachim, 132 Vrouwtje, 132 Groen Aaltje, 51 Abraham Izaak, 11, 12, 51 Aron, 51 Aron Hartog, 7 Beele Salomon, 12 Betje, 51 Elizabeth, 51, 145 Hartog, 51 Hester, 16 Hijman, 17 Izaak, 12, 51 Izaäk Leendert, 51, 92 Izaäk Mozes, 11, 51 Leendert Izaak, 51, 92 Mozes Abraham, 51 Niesje, 7 Salomon Hartog, 32 Salomon Izaak, 51 Salomon Meijer, 16 Salomon Mozes, 12 Samuel, 17 Sara, 51 Sara Salomon, 32, 75 Groenewegen Jacobus Johannes, 62 Johanna Catharina, 62 Groenewoudt Andries Samuel Levie, 17 Catharina, 17 Groenman Eveline Helena Henriette, 142 Tobias, 142 Groenteman Jacob, 136 Machiel, 136 Groot, de Froukje, 18 Josephina, 50 Machiel, 50 Rachel, 32 Rebecca, 47 Salomon Calman, 5 Sophia, 5 Grootkerk Meijer (geb. Hoepelman), 129 Salomon Isaac, 129 Sientje, 136 Grunwald Abraham, 53, 54, 55, 56, 57, 145, 146 Andries, 55 Antonie Hartog, 54, 146 Betje, 54 Caroline Lena, 54 Charlotte, 53, 146 Daniel, 56 Daniël Davidz, 53, 54, 75 David, 53, 54, 56, 57, 75, 88 David Hartog, 54, 55 Dick, 57 Dolf Hans, 56 Elisabeth, 53, 146 Francisca, 53, 146 Francisca Mozes, 54 Frans, 55, 56, 146 Gedula Telsa, 55 Greta, 56 Helena Felza, 55 Helene Felza, 146 Hendrina, 56 Herman, 53 Isaac, 53 Isak, 53, 54, 97, 146 Izaak, 54, 56 Izak, 55, 146 Jaap Max, 56 Jane, 53 Jansje, 54 Jeannette, 53, 146 Jetje, 54 Jetty Cecile, 56, 146 Jozef, 53, 54 Jozef Abraham, 56, 57 Kaatje, 56 Keetje Mozes, 54 Klaartje, 54, 146 Klara, 53, 54, 146 Leonard David, 56, 146 Levenloos, 53 Levi, 53, 55 Levie, 54 Marianne, 53, 56 Max Benjamin, 57 Meijer, 53, 146 Meyer, 54 Moses Aron, 53, 54, 88 Mozes, 54, 56, 146 Mozes Aron, 55, 56 Rosetta, 55 Rozetta, 146 Salomon, 53, 54, 56, 146 Sara Izaaks, 53, 97, 146 Sophia, 56 Grünwald David, 54, 56 Frieda, 56 Gudema Benjamin, 57, 73 Jantje, 57 Markus, 73 Gutschmidt Alida Maria, 45 Haagens Eliazar, 82 Ephraïm, 82 Haan, de Setske, 18 Ynze, 18 Haas Ester, 113, 142 Margaretha, 101 Haas, de Baroche, 21 Betje, 21 Betsy Henriëtte, 102 Fanny, 21 George Joseph, 50 Philip, 11, 50, 102 Roosje, 11 Habets Alexander, 62 Mathilda, 62 Hage Maria, 5 Hagenaar Isaac, 127 Rachel, 127 Hakkert Hermina Levie, 97 Hal, ter Helene Elisabeth, 125 Hamburg, van Jannetje, 142 Hamburger Aron, 102 Henriëtte, 102 Izaak, 21 Joseph, 43 Joseph Alexander, 21 Roosje, 43 Hamel lsraël Mijer, 17 Mozes, 17 Hamerslag Clara, 91 Karel, 91 Hammelburg Levie, 124 Salomon Abraham, 124 Hangjas Jannetje Marcusdochter, 129 Hanouwer Sophia, 136, 139 Hansink Derkje, 89 Haring Betje Rebecca, 50 Calmen Emanuel, 31 Catharina Ester, 17 Vogel David, 75 Haringman Emanuel Kalman, 31 Gerritje Isaac, 31 Grietje, 15, 31 Isaac Emanuel, 31 Naatje Emanuel, 32 Hars Judik, 82 Hart Mietje, 97 Hart, de Sibilla, 93 Harthoorn Jan, 120 Johannes Oeterus, 120 Hartog Arie David, 29 David, 66 Eva, 29 Hartog David, 66 Kaatje, 83 Moses, 82 Saartje, 11, 48, 79 Schoontje, 48 Hartog, den Benjamin, 60 Betje, 83 Hartog, 83 Simon, 60 Hartogsohn Julius, 22 Max, 22 Hasselt, van Heiman Heimans, 35 Philip Heimans, 35 Heer, de Betje, 70 Carolina, 60 Heertje Judith, 134 Heijm, van der Sara, 140 Heiman Rebekka, 6 Heksser Betje Philip, 136 Helmers Johannes Henricus, 5 Maria Hendrina, 5 Hendels Kaatje Josephus, 93 Henoch Sara, 66 Hes Aaron, 17, 59, 142 Abraham, 59, 60 Abraham Jacob, 59 Albert David, 60, 61 Alexander, 59, 61 Alfred Aäron, 61 Anna, 60, 146 Antje, 60 Betje, 59 Carolina, 60 David, 59 David Abraham, 59 David Nathan, 59, 60 Elie, 27, 59 Estella, 60 Esther, 17, 59, 60 Frits Joseph, 61 Gustaaf, 60 Hans Abraham, 61 Helena, 59, 60 Henri, 60, 61 Henri Abraham, 60 Henriette, 60 Isaac, 59 Jacob, 17, 60 Jacob David, 59 Joseph, 27, 59, 60 Levenloos, 59 181

INDEX Louis, 59 Louis Abraham, 60, 61, 146 Margaretha, 60 Maurits Abraham, 60 Max Charles, 61 Meijer, 60 Meijer David, 59 Michel Hugo, 61 Mozes, 59, 61 Rachel, 60 Roosje, 59, 60, 146 Rosa, 59, 138, 142 Rosa Louise, 60 Roza, 60 Rudolf Abraham, 61 Salomon Michel, 61 Samuel, 17, 59, 60, 61 Samuel Abraham, 60, 146 Samuel Siegfried, 61 Sara, 59 Sara Joseph, 85 Hes, van Grietje Margaretha, 118 Rosalie, 107 Heusden, van Suzanna Elisabeth, 114 Heuvel, van den Frederik Karel, 91 Maria Thersia, 91 Hiegentlich Cesar, 55 Sallie, 55 Hijman Helena, 55 Hijmans Frederika Dina, 142 Mozes, 12 Roosje Marianna, 12 Hilkemeijer Maria Christina, 62 Hillesom Hester Levie, 100, 105 Hoede, van der Saartje, 66, 67 Hoedemaker Sophia, 36 Hoedemakers Albertus Reinier, 62 Clasina Cornelia Maria, 62 Cornelia Geertruida, 62 Cornelis Gertrudis, 62 Francina Josephina, 62 Geertruida Hendrina Maria, 62 Jacobus Hendricus Marie, 62 Jeanne, 62 Johanna Elisabeth, 62 Johanna Margaretha, 62 Johannes Agustinus Jozephus, 146 Johannes Albertus, 63 Johannes Antonius, 62 Johannes Augustinus Jozephus, 62, 63 Jozephus Petrus, 62 Ludwina Jozefina Laurentina Maria Wilhelmina, 62 Margaretha Elizabeth, 62 Maria Albertina, 62 Nicolaas, 62 Petrus Antonius Marie, 62 Pieter Reinier, 62 Hoeden, van der Sibilla Salomon, 59 Hoek, van den Jannetje, 111 Renger, 111 Hoek, van der Judith Emanuel, 7 Hoekstra Sipkje, 26 Hoepelman Vrouwtje, 129 Hogentoren Abraham, 13 Grietje, 13 Hond, de Abraham, 125 Esther, 89 Hartog, 112 Maria, 21 Saartje, 112 Samson, 125 Hoofien Jette, 131 Hoogendijk Nicolaas, 115 Trijntje (Tilly), 115 Horst, de Izaäk, 90 Reintje, 90 Horst, van der Aser Moses, 64 Asser, 64 Betje, 64 Jeanette, 64 Jetta, 64 Judik, 73 Judik Meijers, 140 Julie Henny, 64, 146 Machiel, 64 Michael, 64 Mietje, 60 Mozes, 64 Mozes Salomon, 64 Salomon, 64 Salomon Mozes, 64 Willem, 64 Houtem, van Henriëtte, 12 Houthakker Dina Philips, 15 Judith Philips, 46 Marianna, 75 Philip Mozes, 75 Hove, van der Vogeltje Heimans, 121 Hoven Joseph, 40 Rosetta, 11, 40 Huibert SACK, 98 Huisman David, 120 Ickovic Hermina, 125 Majer, 125 IJssel, van Daniël, 142 Salomon, 142 IJzerkooper Naatje, 132 Isaac Eliazer, 7 Eva, 139 Jacob, 139 Isaacs Fannij, 46 Isak Marianna, 89 Israël Rachel, 59 Israels Helena, 56 Israëls Joseph, 25 Italiaander Benedictus, 130 Nathan Eliazer, 84 Sara Benedictus, 130 Sophia, 84 Itallie Kee, 51 Itzig Julie, 40 Izaks Rachel, 7 Jacob Marianna, 5 Sara, 91 Stijntje Trijnje, 15 Jacobs Abraham, 70, 146 Barend, 66, 67, 146 Benjamin, 70 Betje, 70 Betsy, 70 Clothilde Esperance Josephine Feronica, 40 David, 66, 67, 127 Diana, 68, 146 Duifje, 96, 110 Eliaser, 66 Eliazer, 66, 127 Emanuel, 70 Eva, 66 Gabriël, 70, 71 Harriët, 70 Hartog Simon, 66, 67 Heintje, 66, 67, 146 Henriette, 68 Herman Max, 71 Hester, 70 Izaäk, 67, 146 Jacob, 38, 66, 67, 68, 70, 86, 146 Jacob Abraham, 67 Jeanne, 70 Jette, 70 Judith, 59 Kaatje Joseph, 75 Michel, 70 Mietje, 66, 67, 146 Mozes, 66, 146 Naatje, 66, 146 Nathan, 67 Rachel, 66 Rebecca, 100 Roosje, 25, 67, 146 Salomon Simon, 66 Sara, 66, 67, 70, 146 Sientje, 66 Simon, 38, 66, 67, 68, 86, 127, 146 Simon Eliaser, 66 Sophia, 70 Sophie, 70 Victor, 70 Wolf, 67, 68, 146 Jacobson Henrietta, 100, 113 Jacob, 75, 100 Jacques, 96 Jeanette, 56 Salomon, 56, 75 Sophia, 46, 53, 96 Jansen Adelheid, 113 Jas Isaac, 17 Joël, 17 Jobst August Gotlieb Wilhelm, 89 Gustav Franz, 89 Joëls Klara, 5 Joles Ester Wollef, 7 Wollef Hartog, 7 Jolis Jetje, 64 Jonas Leentje, 96 Jones Rijntje, 7 Jong, de Anna, 76 Benjamin, 96 Betje Samuel, 66 Daatje, 72, 146 David, 72, 146 Esther, 7 Hanna, 93 Heijman, 73 Hendrikje, 113 Hoeke, 90 Izaak, 76, 146 Izak, 17 Jacob Abraham, 75 Jacoba, 62 Joseph, 43 Judic Samuel, 15 Kaatje, 73, 127 Leentje, 43 Levenloos, 72 Levie, 48, 72 Machiel Isaak Barend, 46 Mannes Moses, 73 Maria Karoline Bertha, 90 Mietje, 72, 110, 111, 114, 146 Mozes, 48, 72, 146 Mozes Barend, 46 Mozes Jacobszoon, 54, 75 Mozes Manus, 73 Naatje, 49 Rachel, 76 Rebecca, 17, 48, 72, 96 Saartje, 11, 72, 79, 146 Salomon, 17 Salomon Alexander, 127 Salomon Israels, 73 Samuel Davids, 15 Sara, 141 182

INDEX Simon Mozes, 48, 72 Sophia, 46 Veroninca, 72 Jongh, de Abraham Benedictus, 96, 110 Abraham Mozes, 15, 75 Beletje Meijer, 133 Crisje, 75 Elisabeth, 76 Froukje Kaatje, 73, 146 Heintje, 76, 146 Isaak Abraham, 93 Israel, 73 Izaak Jacob, 32, 75 Jacob, 75 Jacob Izak, 75 Juda, 76, 146 Judith, 75 Kaatje Mozes, 54, 75 Leon, 76, 146 Manus, 73 Manus Mozes, 73 Marianne Mozes, 54, 75 Mozes, 75, 76, 146 Mozes Philip, 75 Naatje, 75, 76 Philip Abraham, 15, 75 Reinette, 73 Roosje, 131 Saartje, 93 Salomon, 32, 73, 75, 76, 146 Sientje, 75 Sophia, 75, 146 Wolf, 75, 76 Jonkergouw Gerardus, 62 Petrus Coenraad, 62 Jools Jacob Joel, 5 Wilhelmina Jacob, 5 Joseph Barnio, 133 Judith, 64 Judels Maria, 7 Juliard David, 6 Jeanne, 6 Samuel, 6 Thea, 6 Kaars, van der Fokeltje, 21 Kahan Eisik, 84 Mozes, 84 Kahn Salomon, 59 Sara, 59 Kalf Alida, 40 Benediktus, 40 Duifje, 40 Kalker Emanuel, 48 Vrouwtje Emanuel, 48, 72, 79 Kam, van Judith, 91 Rachel, 67 Kamevaar Catharina Maria, 51 Kamp Ester, 131 Kan Elkan, 32 Jentien Abraham, 89 Mozes, 32 Kannewasser Abraham Salomon, 79, 80, 146 Aron Jacob, 15, 79, 138 Aron Salomon, 79, 101, 146 Betje Jacob, 11, 40, 51, 79 Jacob, 79 Jacob Wolf, 11, 48, 79 Jansje, 80 Jochem, 79 Koosje Salomon, 79, 116 Leon Salomon, 79, 138, 146 Maartje Aron, 79, 138 Maartje Salomon, 79, 146 Meijer Salomon, 79, 80, 146 Mietje, 79, 146 Mietje Jacobs, 32, 46, 48, 50, 72, 79, 96 Philip Salomon, 79 Retje, 79 Rettje, 79 Salomon Aron, 15, 79, 101, 116, 138 Salomon Isidore, 80 Salomon Leon, 79 Salomon Meijer, 80 Kar, van de Jacob, 136 Joseph, 136 Kar, van der Heintje Mozes, 17 Isaäc, 17 Leendert, 17 Marianne, 19 Katan David Israel, 16, 125 Esther, 70 Jacob, 70 Levie David, 125 Katoog Sara Coenraad, 29 Kattenburg Grietje, 36 Katwijk Ester Gumpel, 29 Gumpel Salomon, 29 Kauffman Isaac, 142 Sophia, 142 Kaufman Frederika, 90 Keesie Bloemetje, 129 Mietje Isaac, 43, 66, 67, 127, 134 Keesje Isaac, 127 Keijl Ester, 50 Keijzer Lena, 142 Levi, 89 Meijntje Levie, 124 Naatje, 89 Keinkramer Sientje, 84 Sophie, 84 Kerkmeester Anna, 38, 86 Ketellapper Hijman, 67 Markus, 67 Kieltje Duifje, 16 Kinsbergen Hijman, 118 Isaak, 118 Kisch Abraham Hartog, 25 Jettje, 108 Lazarus Abraham, 25 Klapman Mietje, 48, 72 Klappe Cornelis Christinus, 89 Johannes, 89 Kleerekooper Fredrika, 117 Isaac, 117 Kleerekoper Abraham Tzemach, 53 Samuel Hijman, 53 Klein Betje, 82 Cato, 82 Cornelia, 43 Daniël, 82 Darius, 82 David, 82 Esther, 82 Henriëtte, 82, 146 Johanna, 82 Joseph Asser, 43 Judith, 82, 143 Kaatje, 82 Marcus, 82 Maurits, 82 Nancij, 82 Simon, 82 Kleinkraam Engel, 83 Gerrit, 83 Kleinkramer Abraham Salomon, 83 Antonie, 84 Eleonora, 83, 84 Frouwtje, 83 Joseph, 84, 146 Kaatje, 83, 84, 146 Meijer, 84, 146 Nathan Salomon, 83, 116 Ruben Salomon, 83, 84 Saartje, 84 Salomon, 83 Setje, 83 Sophia, 84 Vrouwtje, 83, 146 Klijn Asser Marcus, 23 Mietje, 23 Klijnkraam Gompert Salomon, 83 Hester, 83 Klijnkramer Fijtje Salomon, 83 Gerrit, 125 Leentje, 125 Meijer, 83, 84 Roelof Gerritsen, 83 Salomon Ruben, 83, 116 Sara, 83 Simon, 83 Kloot Leendert Hartog, 7 Lucas, 7 Kloot, van der Betje, 85 Emanuel, 85 Rebecca, 85 Samuel, 85, 127, 146 Knoek Salomon, 64 Samson Levie, 64 Knoker Elisabeth, 130 Koch Alexander, 59 Naatje, 27, 59 Koekoek Betsy, 108 Rachel Abraham, 13 Salomon, 108 Kok Levij Moses, 15 Retje Levy, 15, 96 Roosje, 91 Kolm Keetje, 18 Koning, de Eva, 85 Moses Cohen, 85 Konstenaar Leendert Emanuel, 136 Rebecca, 136 Koogel Sara Jacob, 106 Kool Betje, 76 Elias, 127 Juda Zadok, 76, 113 Samuel, 66 Sara Juda, 27, 113 Simon, 66, 127 Koopman Benjamin, 143 Betje, 89 Catharina, 124 Isaac Moses, 124 Leentje, 124 Rozetta, 143 Koort Carolina, 32 Isaac Salomon, 32 Kop Dirk, 62 Johannes Pieter, 62 Koperberg Judith, 22 Levie, 22 Koppel Krijn Saartje, 138 Koppens Jacob Nathan, 59 Samuel, 59 Kopuit Elizabet, 117 Koren Isaac Salomon, 15, 17 Krisje, 15 Rebecca, 17 183

INDEX Kornalijnslijper Abram Salomon, 112 Marianne, 112 Korper Abraham, 39, 86 Abraham Simon, 38, 86 Elisabeth, 38, 86 Fijtje, 38, 86 Golda, 39, 87 Hartog Simon, 38, 86 Hester Leon, 5 Izaak Jacob, 38, 43, 86 Jacob, 38, 39, 86, 87, 146 Lea, 38, 86 Marianna, 38, 146 Marianne, 86 Meijer, 38, 86, 146 Mozes, 139 Raatje, 139 Rachel, 38, 86 Willem Eliazer, 38, 86, 146 Korte, de Judik, 91 Koster Elsje, 50 Jacob, 106 Johanna, 139 Levie David, 106 Machiel Eliazer, 83 Marcus David, 139 Mozes, 83 Sipora, 48, 50 Kottler Elza, 40 Hermann, 40 Kraan Maria Cornelia Christina, 90 Krant Fransje, 131 Mozes, 131 Mozes Isaac, 56 Roosje, 56 Krevelt, van Elsje Meijer, 100, 113, 133 Meijer Abraham, 100 Krishaawer Rebecca Jochem, 31 Kroon Bettje, 129 Kroonenburg Rachel, 112 Kruijer Levie, 130 Maria, 130 Miesje Salomon, 96 Kuhn Arnold, 111 Franz Arnold, 111 Kuijper Johannes Gotfried, 62 Pieter Johannes, 62 Kuijt Naatje, 140 Kuit Kaatje, 16 Kwakman Aaltje, 43 Lafeber Willem Casper, 76 Willem David Johannes, 76 Lakmaker Jacob Abraham, 67 Mietje, 67 Landmeter Cornelis Gerardus, 62 Gerrit, 62 Lange, de Abraham, 70 Betje Abrahams, 44 Cecelia, 70 David, 67 Grietje, 67 Willemina, 35 Lansberg Judea, 82 Lap Hartog Levie, 136 Klaarje, 136 Levie, 136 Lavino Abraham, 141 David, 140 Hester, 140 Meijer, 141 Leef, de Bedje, 83 Leefmans Salomon Leefman, 44 Simon, 44 Leefsma Menni, 36 Raphaël, 36 Leefvogel Vogel Hartog, 53 Leek Hanna Samuel, 25 Samuel, 25 Leer Kaatje, 5 Leer, van Abraham, 113 Leman, 113 Leeuw, de Anna, 59 Benedictus Marcus, 73 Betje, 118 Eva, 32 Gesina, 73 Hartog, 50 Heintje Pinhas, 7 Isaak, 88 Israel Simon, 131 Jacob, 50 Jacob Marcus, 64 Johanna, 139 Lea Jacob, 116 Marcus Abraham, 46 Meijer, 88, 146 Mietje Salomons, 54, 88 Moses, 88, 133 Rachel Salomons, 113 Richel Jacobus Leon, 59 Salomon Izaak, 54, 88, 133 Sara, 64 Sientje, 131 Leeuwe, de Abraham, 89, 90 Abraham Isaac, 89 Benjamin, 89 David Isaac, 89 Heintje, 89 Helena, 89 Herman, 89, 90 Isaak Levie, 89 Izaac, 89 Izaäk, 90, 146 Jacob, 89, 90 Jacques, 89 Jetje, 89 Joseph, 89, 90 Kaatje, 61 Klaartje, 89 Levie, 89 Levie Isaak, 89 Louis, 89, 90, 146 Mariane, 89 Rebekka, 89 Saartje, 89 Sientje Izaak, 89 Wolf Izaak, 89 Leeuwen, van Jacob, 114 Pieter Jan, 114 Leger Sara, 90 Legerman Henriette, 66 Leijdesdorff Elisabeth, 140 Leentje, 17 Lelie Ester, 20 Levie Salomon, 20 Marianne Levie, 114 Lelyveld Duifje, 127 Lens Emanuel, 85 Marianne, 85 Lenson Louisa, 100 Salomon, 100 Leon, de Anna, 48 Leuw Abraham Levie, 51, 110 Betje Abraham, 110 Judik Abraham, 51 Philip Marcus, 46 Leverpoll, van Eduard, 142 Jacob, 142 Levie Basje, 84 Esther, 106 Gaaltje, 22 Johanna, 142 Kindel Juda, 73 Louis, 44 Sara Meijer, 59 Simon, 44 Truda, 113 Leviet Elsje, 134 Henriette, 22 Levij Aaltje, 96 Aäron, 142 Abraham, 96 Ahron Jacob, 54 Branka, 32 Caroline, 54 Heintje, 54 Lazard, 96 Leentje, 100, 105 Levij Izaäks, 142 Samuel, 54 Levison Hester, 64 Sophia, 56 Levit Calmer Benjamin, 134 Jantje, 73 Levita, de Elizabeth, 89 Jacob Daniel, 89 Levy Rebecca, 11 Lier, van Hester, 70 Joseph Jules, 29 Marcus Israel, 29 Nathan Jacob, 136 Saartje Nathan, 136 Limburg Jacob, 129 Levie, 129 Lime, de Maurits, 17 Nathan, 17 Linde, van der Andries, 62 Johan Willem, 62 Lingeman Johan Christoffel, 43 Johan Heinrich, 43 Lion Jacob, 142 Johanna, 142 Koosma, 106 Malco, 131 Simon, 106 Lipschits Gabriel Hartog, 89 Meijer, 89 Lipschitz Rebecca, 7 Lissauer Isabella, 102 Jesaja, 102 Lisser Samuel, 21 Sara, 21 Litjes Johanna, 62 Lob Anna, 107 Lochem, van Bloeme, 136 Locher Aäron, 91, 146 Abraham, 91 Esther, 91 Hartog, 91 Hartog Mozes, 91 Israël, 91 Levie, 91 Moses Hartog, 91 Mozes, 91 Naatje Jacob, 66 Saartje, 91 Loeza Lea Isaac, 21 Loggers Rachel, 38, 43, 86, 127 Saartje, 43 Loggum Clara Benjamin, 138 Looij, van der Geertruida Hendrina 184

INDEX Maria, 62 Nicolaas, 62 Loonstein Emanuel Jacob, 110 Jacob Natan, 92 Marianne, 51, 92, 110, 146 Mozes, 51, 92 Nathan Moses, 92 Loonstijn Sara, 82 Loos Esther, 114 Lopes Cardozo Abraham, 5 Maurits, 5 Louis Saartje, 100 Luijben Antonetta Francisca Johanna, 62 Petrus Alphonsus, 62 Luijckx Johanna Margaretha, 62 Maandag Abraham, 89 Joseph, 89 Sara, 125 Maarsen, van Benjamin, 16 Judic, 31 Samson Hijman, 16, 31 Samuel Hijman, 31 Machiel Vrouwtje, 20, 29 Machielse Eva, 100 Magielse Samuel Abraham, 100 Maijkels Annaatje, 48 Duifje, 91 Jacob David, 48 Mainzer Wilhelm, 54 Man, de Johanna, 62 Manasse Esther, 82 Mandaat Elisabeth, 5 Levie Marcus, 5 Manheim Abraham, 96, 97 Anna, 93 Betsy, 93, 146 Clara, 54, 88, 133 David Salomon, 93 Duifje, 96 Elisabeth, 96 Eva, 15, 59, 79, 96, 97, 138 Heintje, 96 Isaac, 97 Isaac Salomon, 75 Isaak Manusz, 118 Izaak, 118 Izak, 96 Izak Salomon, 93 Jannetje, 96 Jannetje Izaak, 54, 75 Jeanette, 93 Jochem, 97 Jochem Simon, 96 Joseph, 93, 146 Jozef Izaak, 93 Judik Salomon, 75 Klara Josina, 118 Leentje, 20, 96 Lena, 96 Marjane, 93 Meijer, 97, 146 Meijer Jochem, 46, 53, 96 Mietje, 48, 96 Mozes, 20 Mozes Izaak, 93 Pietje Petronella, 118 Raphaël, 97, 146 Roosje, 17, 46, 96, 97, 147 Sally, 97 Salomo, 97 Salomo Meijer, 53, 97, 147 Salomon, 75, 88 Salomon Izaac, 93 Salomon Joseph, 93 Salomon Meijer, 96 Sara, 118 Simon, 97 Simon Jochem, 17, 48, 96 Simon Salomon, 15, 96 Sybilla, 93 Manuel Espinosa, De Mirjam, 100, 105 Marchand Sara, 51 Marcus Abraham, 25 Alice Elkan Riwka, 71 Betje, 64 David Gabriel, 131 Elizabeth, 25 Grietje, 64 Reintje David, 131 Salomon, 64 Sophia, 90 Matteman Philip, 91 Rachel Salomon, 127 Salomon, 91 Meents Betje, 136 Hartog David, 123 Levie, 123, 136 Meerloo Sophia, 113 Meiboom Hester, 101 Levie, 101 Nansje, 140 Meijer Abraham, 59, 60 Daniel Salomon, 131 Esther, 121 Grietje, 59 Hendrik, 98 Henriette, 60 Henriëtte, 44, 131 Hijman, 132 Jan, 98 Joseph, 89 Levi, 59 Levie, 64 Maddalena/Marline, 53 Marjanna, 6 Meijer, 64 Mietje, 19 Rachel Emanuel, 5 Rodina Izak, 46 Roosje, 59, 106 Salomon, 48, 131 Sara, 64, 89 Simon David, 140 Sophia Elisabeth, 131 Willem, 98, 147 Wolf, 132 Meijers Estella, 36 Mietje, 31 Melkman Abraham, 50 Benjamin, 50 Benjamin Hartog, 50 David, 50 Elias Hijman, 13 Levie, 50 Philip, 13 Ribca, 13 Saartje, 66 Mello Sippora, 129 Menassen Dina, 59 Simon, 59 Mendel Henriëtte, 114 Mendels Abraham, 142 David Levij, 25, 142 Hendrina, 142 Israel David, 25 Menist Aaltje, 84 Heintje, 19 Helena, 114 Jacob Meijer, 84 Menko Bertha Rosalie Telsa, 55 Jacob Nathan, 53, 55 Julius Jacob, 53 Mentz, van Sientje, 64 Mercado Isaac, 68 Rachel, 68 Messcher Esther, 21 Levi Josephs, 138 Sameul Benjamins, 21 Sara, 138 Messel, van Lea, 70 Salomon, 70 Metz, de Betje Sander, 31 Jacob, 38, 86 Sara Sander, 127 Meuleman Saartje, 59 Michell Geradus Casper, 45 Johanna Helena Elisabeth, 45 Michelson Ruben, 127 Wilhelm, 127 Milhado Juda, 116 Klaartje, 116 Minden, van Elisabeth, 59 Mindeno, van Marianne, 60 Mogendorff Henrietta, 19 Jacques, 19 Moises Eva, 142 Mok Abraham, 117 Betje, 117 Ester, 76 Jesaia, 17 Machiel Mozes, 131 Matje, 17 Roosje, 49 Sara, 143 Vrouwtje Simon, 20 Molenaar Jantje, 98 Willem Gerrits, 98 Monas Abraham, 70 Koosje Adriana, 70 Monnickendam Elisabeth, 60 Gabriël, 60 Kaatje Mozes, 46, 48 Moses Gabriel, 46 Monnikendam Elizabeth, 102 Hartog, 64 Hendrika Meijer, 5 Kaatje, 64 Montesinos Philip Levie, 123 Salomon, 123 Moppes, van Emanuel, 36 Isedore Emanuel, 36 Morsch, du Maurits, 5 Mosch, du Joseph Mozes, 5 Moscou Aäron, 82 Abraham, 82 Eliazer, 66 Israël, 66 Moses Aaltje, 114 Anna, 64 Betje, 73 Mossel Debora Josua, 93 Hanna Salomon, 129 Josua Wolf, 93 Mossesson Sara Sophia, 127 Mozes Betsy, 53 Judik, 82 Muijs Betje, 56 Muis Klaartje, 127 Salomon, 127 Mulder Fijtje Mozes, 38, 86 Sara Abraham, 32 Mullem Eva, 127 Hartog, 127 Samuel, 127 185

INDEX Muller Abraham, 60 Bernardus, 125 Catharina, 51, 92 David, 60 Froukje, 121 Israel Levie, 121 Johan Jacob, 125 Levy Salomon, 51 Saartje, 43 Munnikendam Salomon Eliazer, 130 Schoontje Salomon, 7, 130 Nahuijs, van Jeanne, 62 Nathan Debora, 96 Nathans David, 12 Flora, 12, 51 Grietje, 11 Nebig Levie, 54 Philip, 54 Neefjes Neeltje, 115 Neeter Betje, 112 Nerden Mordechai, 17 Simon, 17 Neter Clasina Meijer, 16 Hartog Levij, 66 Hartog Meijer, 66 Jansje, 66 Lea, 29 Meijer Hartog, 66 Neumann Christina Elisabeth, 6 Nias Sara Moses, 64 Nieuwkerk Judic Samuel, 32 Nijkerk Betje Joseph, 44 Joseph Mozes, 44 Naatje Mozes, 66 Roosje, 46 Nijstad Joël Meijer, 73 Roosje, 73 Nijstat Aaltje, 101 Joel, 101 Nikkelsberg Judith, 13 Samuel, 13 Nink Marcus, 93 Sophia Sara, 93 Nol Andries Mozes, 53 Betje, 53 Heintje Andries, 53 Jacob Mozes, 55 Mozes, 55 Mozes Jacob, 53 Rossetta, 55 Noort Hartog, 72 Machiel, 72 Norden Aleida, 36 Alie, 40 Calmer Philip, 36 Nathan, 40 Odewald Rosia Lazarus, 35 Oesterman Naatje Salomon, 32, 75 Salomon Jonas, 75 Oliveira, de Rosette, 111 Onderwijzer Abraham, 60 Samson Abraham, 60 Oorloos Abraham Gerson, 118 Vrouwtje Abraham, 118 Oorschot, van Arend Christoffel, 111 Gerrit, 111 Oostenburg Aaltje Simon, 89 Oosterman Eva Jonas, 31 Oosthof Febina, 19 Oppenheim Abraham Levie, 107 Frederica, 20 Gutel Juda, 25 Hester Mozes, 7, 31 Marianne Jeannette, 107 Sara, 7 Oppenheimer Rachel Aron, 44 Sara, 50 Opperman Johanna Elisabeth, 62 Joseph, 62 Orgelist Aäron, 61 Jetje, 61 Orpes Judik Elias, 11 Os Levij, 32 Os, van Kaatje, 82 Oss, van Levie, 6 Rebecca, 6 Ossendrijver Abraham Moses, 123 Moses, 123 Moses Jonas, 75 Rebecca, 75 Oudkerk Aron, 102 Belo, 45, 101 Benjamin, 44, 45, 79, 100, 101, 133 David, 101, 102, 147 Elsje, 100, 101, 115, 147 Emanuel, 18, 100, 101, 115 Esther, 100, 101, 102, 113 Eva, 101, 102, 147 Gerard, 102 Gerard Jacques, 102 Gerrit, 100, 101, 102, 105, 113 Heiman, 100, 101, 102, 147 Henk Gerard, 102 Henriette, 100, 147 Henriette Cato, 102 Herman, 100 Hester, 100 Hijman, 44, 100, 101, 102, 113, 133, 147 Isaäc, 100, 102 Izaäk, 101, 147 Jacob, 100, 102 Jacomina, 79, 101, 147 Jetje, 101 Jochem, 100 Jogéva, 102, 147 Kaatje, 100 Leendert, 100, 102 Leentje, 23, 100, 105 Levenloos, 100 Levie, 100, 101 Ludovicus, 101 Meijer, 44, 100, 101, 147 Meijer Gerrit, 100, 102, 113 Mietje, 101, 147 Mietje Emanuel, 18, 101 Reintje, 101, 147 Samuel, 100 Vrouwtje, 100, 101, 147 Outs David Levie, 105 Johanna, 105 Paauw, de Eliazer, 107 Rosalie, 107 Pach David, 39, 87 Serline, 39, 87 Pais Aaltje, 136 Leentje, 76 Parske Charlotte Maria Luise, 113 Peereboom Elisabeth Sophia, 47 Pekel Nathan Salomon, 38, 86, 104 Rachel, 38, 86, 104, 147 Rebekka, 104, 147 Roosje, 104, 147 Pens Levie Jacob, 66 Samuel, 66 Pereira Abas Sara, 138 Pezaro Mietje, 67 Philips Catharina, 40 Jesaia, 40 Johanna Elise, 60 Piller Levie Moses, 127 Mietje (Geb. Snoek), 43 Moses, 43, 127 Piloo Maria, 57 Pimentel Aharon, 105, 147 David, 105 Gerrit, 105 Hester, 105 Isaac, 23, 100, 105 Izaak, 105 Jansje, 105, 147 Joseph Henriquez, 100, 105 Jozef Izaak Henricus, 105 Jozeph, 105, 147 Lea, 105 Miriam, 13, 23, 105 Pinchoff Baragh Salomon, 106 Pinkhof Abraham, 108 Adèle, 106 Adèle Louise, 107 Adele Sophie, 108 Annetta, 106 Antje, 106 Bernard, 106 Bernardus, 106 Clara, 107 Clara Jeannette, 107 Herman, 108 Hermanus, 106 Jacob, 107, 108 Jacques, 106 Jiska, 109, 147 Joseph, 106 Jozef, 106 Juda, 107 Leonard, 107, 108 Marianna, 106 Marianne, 106, 107 Markus, 106 Meijer, 106, 107 Menachemja, 109, 147 Nedivo, 109, 147 Pinkas, 109, 147 Rebekka Roza, 108 Sallie, 107 Salomon, 106 Sophia, 106 Sophie, 107 Pino Fannij, 50 Marcus Eduard, 50 Pinto Nathan, 67 Sara, 67 Pisa Henriette Emma, 5 Plas Bertha, 91 Jacob, 91 Rachel, 91 Plukker Mijntje, 56 Naatje Abraham, 40 Polak Abraham Jacob, 110 Abraham Joseph, 59, 60 Abraham Mozes, 111 Abraham Philip, 111 Aron, 40 Barend, 80 Benedictus Hartog, 110, 111 Benedictus Jacob, 110 Berend, 40 186

INDEX Betje, 80 Betje Abraham, 83 Debora Hijman, 127 Duifje Philips, 110 Elias Isaac, 17 Eliazer, 125 Elisabeth, 110, 111, 147 Esther, 110 Eva Jacob, 20, 29, 110 Hanna, 123 Hartog, 89 Hartog Jacob, 110, 147 Hartog Mozes, 20, 110 Hartog Philip Benedictus, 111, 147 Hijman, 110 Isaac, 82 Izak Kalman, 113 Jacob, 110, 113 Jacob Benedictus, 111, 147 Jacob Hartog, 110 Joseph Abraham, 59 Juda, 82 Judith, 111, 147 Leentje, 110 Levenloos, 110, 111 Levi, 110 Levie, 110 Levie Benoit Moise, 111, 147 Levie Hartog, 110 Levie Izaak, 89 Louis, 111 Machiel Ezechiel, 114 Margaretha, 140 Marianna, 110 Mathilda, 111, 147 Max Philip, 111 Meijer Mozes, 111 Mozes, 27, 111, 147 Mozes Benedictus, 111 Mozes Jacob, 20, 47, 110 Mozes Philip, 110, 111 Philip Hartog, 110, 111 Philip Jacob, 110 Philip Mozes, 111, 147 Rachel Alexander, 25 Rebecca, 8 Roosje, 25, 27, 47, 89, 110, 111, 147 Roosje Hartog, 110 Saartje, 20 Salomon, 8, 17, 125 Sara, 48, 60, 111 Sara Mozes, 20, 110, 118, 138 Sophia, 125 Vrouwtje, 89 Willem Hartog Philip, 110 Zilpa, 114 Polanus Leentje, 118 Ponger Hendrik Adolf, 62 Jacoba Theresia, 62 Poons Leentje, 70 Poppers Jetjen, 55 Mozes Meijer, 55 Pos Esperance, 107 Post Leman Hartog, 138 Roosje Leman, 138 Pots Hartog Simon, 83 Sara, 83 Praag, van Abraham Samuel, 112, 114, 147 Barend, 112, 113 Barend Marcus, 112, 113 Betje, 56 Branka, 32 David, 101, 113, 114 Dina, 27, 102, 113, 114, 147 Eliazer, 112 Elsje, 113 Emanuel, 115, 147 Ester, 114 Esther, 114, 115 Eva, 114 Gerrit, 100, 101, 102, 112, 113, 114, 115, 147 Grietje, 112, 113 Grietje Marcus, 27, 59, 112, 113 Hartog, 112 Hendrika, 113 Henri, 113 Henrica, 114 Hijman, 101, 113, 115, 147 Hijman Gerrit, 113 Israël, 112, 114 Jacob, 114 Jacob Marcus, 13, 112 Jacobus, 56 Jetje, 27, 113, 114 Jogeva, 115, 147 Jonas, 113, 147 Juda Marcus, 113, 114 Judith, 13, 112 Judith Philip, 124 Klaartje, 114 Leentje, 112 Levenloos, 114 Marcus, 112, 114 Marcus Barend, 114 Marcus Meijer, 27, 112, 113, 114 Maria Anna, 114 Marianna, 138 Markus, 113, 115 Martijn Herman, 115 Maurits, 114 Meijer, 113, 114, 147 Meijer Abraham, 112 Meijer Barend, 113 Meijer Marcus, 27, 100, 112, 113, 114, 147 Meijer Samuel, 112, 147 Mozes, 112 Philip Arons, 124 Rebecca, 113, 147 Rozette, 102 Sadok Marcus, 113, 147 Samuel Marcus, 112 Sara, 114, 147 Sientje, 112 Sophia, 27, 113, 147 Vrouwtje Marcus, 112 Zacharias, 101 Premseler Simon Jesaias, 130 Wolf, 130 Preso Roosje Israel, 59 Presser Jacob Israel, 124 Roosje, 124 Prijes Klaartje, 83 Prijs Diena, 23 Prins Abraham, 116, 117 Beelo, 46, 96, 116 Elisabeth, 83, 116, 117 Eva Jacob, 116 Gompel Nathan, 46, 116 Hester Isaac, 51, 110 Isaac, 117, 147 Izaak, 46 Izaak Levie, 97 Jacob Nathan, 79, 116 Jacob Salomon, 116 Jentje, 12 Joseph, 116, 117 Joseph Nathan, 116 Juda, 116 Judic, 117 Klaartje, 117 Lena Nathan, 116 Marcus, 117 Meijer, 116 Nathan, 116, 117, 147 Nathan Joseph, 46, 83, 116 Rebecca, 116 Roosje, 97 Rosalie, 97 Saartje, 17 Salomon, 79, 116, 147 Sara Jacob, 116 Sophie, 116 Vrouwtje, 116, 147 Proler Jansje Mozes, 31 Pronk Mozes, 112 Schoontje Mozes, 27, 112 Pront Hartog Wolf, 31 Jacob, 8 Marianne, 139 Rachel, 8 Wolf Hartog, 31 Pruik Johanna (geb. van Gelder), 48 Joseph Salomon, 48 Purem Betje Leendert, 66 Putten, van Frederika Maria Sophia, 6 Johannis Gerrit, 6 Marinus Leendert, 6 Querido Esther, 50 Isaac, 82 Mozes, 50 Rachel, 136 Rebecca, 82 Raap Maria, 12 Salomon, 12 Raphael Henry, 11 Isaac, 11 Raphaël Leena, 25 Räphaël Fijtje, 46 Raps Rachel Abrahams, 31 Raske Salomon, 11 Veronica, 11 Reeder, de Elizabeth Augustina Sara, 55 Meijer, 55 Reegensburg Judik Abraham, 31 Reene Abraham Philip, 44 Reggers Anna Hendrina Cornelia, 62 Reindorp Asser Abraham, 38, 86 Benedictus, 67 Hartog, 38, 86 Herman, 67 Mozes, 139 Rebecca, 139 Renirie Theresia Wilhelmina, 62 Rhoer, van de Sara, 25 Ricardo Benjamin, 89 Sara, 89 Richter Abraham Mozes, 118 Barend Mozes, 118 Benjamin Mozes, 118 Clara Rebecca, 118 Elisabeth, 118, 147 Emanuel, 118, 138 Esther, 118, 147 Feijtje Mozes, 21, 118 Femmetje, 21, 118, 147 Grietje, 118 Izaak, 118, 147 Joseph Levie, 118 Joseph Mozes, 118 Magdalena Margaretha, 12 Moses Joseph, 21, 118 Mozes, 118 Mozes Ruben, 118 Nathan Mozes, 118 Rebecca, 118 Ruben Mozes, 118 Saartje, 118, 147 Wilhelm Fredrik, 12 Riegner Johanna, 25 Rijksman Naatje, 116 187

INDEX Rijne Aäron, 67 Daniël, 67 Rijnveld Abraham, 16 Daniel Levy, 16 Lea, 16, 44, 101 Rosette, 16 Sophia, 16 Rijs, van Aaltje, 120, 147 Isaac, 120 Kaatje, 120 Moses, 120 Moses Isaac, 120 Ritmeester Esther, 13 Robles Jansje, 56 Joseph, 56 Rodriques Loopes Gracia, 32 Mietje, 138 Roet Emanuel, 129 Hendrika, 13 Levie, 129 Rokkestikker Elisabeth, 102 Jacob David Philip, 102 Rood Marianne, 123 Rood, de Judic Levie, 112 Rebecca, 125 Salomon Hartog, 125 Rood, van Benjamin, 51 Mietje, 51 Roodenburg Abraham, 32 Hijman Hartog, 32 Simon, 32 Roodveldt Emanuel Isaac, 16 Eva, 16 Roos Abraham, 76 Hendrika, 114 Jacob Abraham, 44 Juda, 76 Judith, 44 Roos, de Aagje, 140 Esther, 84 Gabriël, 84 Prins Soesman, 59 Rose, 12 Rootveld Duifje, 38, 86 Emanuel, 38, 86 Vrouwtje, 127 Roozelaar Branca, 91 Mozes, 91 Rosenberg Mina, 44 Rosendaal Flora, 140 Levie Jacob, 140 Rozendal Jacob, 48 Jeltje, 48 Rozevelt Abraham, 121 Elsje, 121 Emanuël, 121 Emanuel Hessels, 121 Grietje, 121 Hartog, 121 Henderina, 121 Hinderdina, 121 Israel, 121 Levenloos, 121 Levie, 121 Pieternella Anthonia, 121, 147 Reina, 121, 147 Saartje, 121 Sara, 121 Vogeltje, 121 Rubens Klaartje, 60, 89 Reintje, 36 Rudelsheim Judith, 16 Salomon Zadok, 16 Sabse Elsje Moses, 124 Sak David, 124 Joseph, 124 Saks David Jacob, 11 Isaac, 11 Jacob Simon, 11 Margaretha, 41 Simon, 11, 41 Salles Gijltje, 35 Salomon Andreas, 114 David, 66 Hendrika, 66 Joël, 5 Karl, 114 Salomons Alexander, 60 Aron, 102 Aron Mozes, 46 Grietje, 59 Jette Aron, 100 Maria, 88 Mozes, 102 Nathan, 59 Selig, 46 Simon, 60 Sophia Aron, 46 Sammels Johanna Maria, 51 Johannes Christianus, 51 Samson Leentje Abraham, 125 Mariane Levie, 124 Samuel Annetje, 40 Mariana, 7 Sara, 5 Sanders Benjamin Heiman, 25 Heiman, 25 Klaartje Salomon, 89 Rebecca, 22 Santen, van David, 40 Isaac, 40 Sarlie Sara, 84 Sarphatie Bilha, 61 Sassen Jacob, 114 Regina, 114 Sax Joachim, 125 Marianne, 125 Saxen, van Louisa Lazarina, 17 Schaap Levie, 32 Machiel, 32 Rachel, 32 Sara, 84 Schaap, de Ephraim, 20 Heiman, 20 Scharlewie Rosette, 17 Scheepens Maria Josephina, 62 Scheffer Isaac, 120 Judic Aron, 136 Scheffers Aaltje, 120 Dirk, 136 Schelvis Saartje, 8 Schlicher Louise, 59 Moses Jacob, 59 Schlicher Cohen Jaques, 36 Schlosser Bet, 142 Gompert, 142 Schmidt Andreas, 125 Pierre Leon Joseph, 125 Schoenlapper Koosje Salomons, 15, 79, 138 Salomon Salomon, 79 Scholte Marjana Barend, 79 Scholten Barthold Gerard, 93 Gerhard Jan, 93 Schreurs Neeltje Hendrika, 111 Schrijver Abraham Meijer, 111 Clara, 111 David Meijer, 93 Henriette, 111, 118 Leentje Meijers, 51, 53, 92, 97 Meijer Abraham, 53, 92, 93, 111 Schuitevoerder Isaac, 56 Klaartje, 96 Roosje, 56 Simon Hijman, 96 Schwerin Goedje, 12 Schwiertz M., 116 Sealtiel David, 70 Moses, 70 Seijffers Marcus Salomon, 97 Seijffert Abram Christian Philip, 6 Sekke Saartje Meijer, 66 Sekkel Frederika, 35 Seligman Charlotte, 131 Seyffers Bertha Louisa, 97 Shapira Aba, 56 Henrij, 56 Sigaar Martha, 139 Salomon, 139 Signetsnijder Jacob, 31 Levij Jacob, 31 Sijes Benjamin, 113 Philip, 113 Sijffer Aron Abraham, 5 Silbernberg Eva, 114 Heiman Nathan, 113, 142 Lisetta, 113 Sophia, 142 Simmeren Henderine, 72 Simons Eleazar Isaac, 132 Elisabeth, 129 Hanna, 66 Izaac, 25 Leentje, 35 Levie, 35 Martha, 31 Roosje, 131 Rosetta Eliazer, 132 Sibilla, 25 Simon, 31 Simon Izaacs, 25 Simson Elisabeth Meijer, 20, 79, 138 Sinjewel Marijtje, 98 Sitter Betje, 123, 147 Clara, 123, 147 Klara, 123, 136 Levie Marcus, 123 Marcus, 123 Marcus Manus, 123 Sibora, 123, 147 Sjouwerman Jansje, 40 Slagter Saartje, 129 Slap Marianne, 38, 86 Sleutelberg Maria Simons, 83 Vrouke, 83 Slochem Grietje Joël, 21 Grietje Juda, 130 Sloggem Alida, 21 Sloog Emanuel, 100 Izaak, 101 188

INDEX Izaak Emanuel, 100, 105 Jegeva, 18, 101, 115 Rachel, 105 Sloves Abraham, 120 Heintje, 120 Sluijter Aron Matthijs, 124 Catharina, 125 David Andries, 124 Gerrit, 125 Hanny, 125 Hartog, 124 Hijman, 124 Hijman Aron, 124 Isaac, 125 Isaäc, 124 Joseph, 124 Judith, 125 Kaatje, 125 Levenloos, 124 Levie, 125 Louis, 125 Marianne, 125 Matthijs, 124 Matthijs Aron, 124 Matthijs David, 124 Mozes, 124 Rebecca, 124 Rebecca Aron, 124 Roosje, 125 Roosje Aron, 124 Roosje Cato, 124 Rozet, 125 Salomon, 124, 125 Salomon Aron, 124 Sara, 125 Sofia, 125, 147 Vrouwtje, 124 Willem, 125 Wolf, 124 Sluis, van der Abichael, 116, 118 Debora, 23 Hadassa, 85 Israel, 140 Joseph, 85 Sijtje, 83 Susanna, 55, 140 Sluiter Sara Aron, 124 Smalhout Hijman Barend, 118 Salomon, 118 Smeer Leentje, 114 Smit Leendert, 18 Snapper Joseph Isaac, 20 Levie, 20 Snijders Betje Isaac, 83 Mietje, 123 Sipora Levie, 123 Snitslaer Mietje, 5 Snoek Abraham, 127, 147 Abraham (Geb. Keesie), 127 Abraham Elias, 127 Barend, 127 Barend Abraham, 43, 66, 67, 127, 134 David, 127, 128 Duifje, 127 Elizabeth, 127, 134 Grietje, 127 Izaäk, 127, 147 Joseph, 127 Klaartje, 67, 127 Naatje, 127 Naatje Barend, 43, 127 Nathan, 43, 127 Rachel, 127, 147 Rijna Abraham, 16 Roosje, 127, 128 Roza, 127 Sara, 127 Sara (Geb. Keesie), 127 Vrouwtje, 66, 127 Snuijf Heintje, 97 Simon Jeremias, 97 Sodij Lea Samuel, 13, 112 Samuel Nathan, 112 Soesan Joel Simon, 13 Johanna, 76 Soesman Adriana, 140 Efraim, 140 Soete, de Rachel, 59 Soezan Jansje Joël, 13, 23, 112 Solser Jeannette Johanna, 50 Sondervan Helena, 102 Souget Sara Aron, 40 Spangenthal Isidore, 107 Wolf, 107 Spanjaard Dorothea, 23 Speelman Andries, 6 Goedje, 112 Mietje, 6 Salomon, 61 Sara, 61 Sientje, 132 Sophia, 61 Speijer Hartog Samuël, 130 Salomon Hartog, 130 Salomon Samuel, 116 Sophia, 79, 116 Spenkelink Bernardina Anna Maria, 43 Spier Aron, 129, 147 Bloemetje, 129 Christina Heijman, 16, 48 David, 129 David Joseph, 129 Eva, 16 Femmetje, 129 Fijtje, 129 Jane, 129 Jesaijes, 16 Joseph David, 129 Jozef, 129 Leon, 129 Marianne, 129, 147 Mietje (geb. de Vries), 129 Mozes, 129 Sara, 129 Schoontje, 129 Sijntje, 51 Spiero David, 141 Dora, 141 Veronica, 85 Spijer Fetje, 136 Judith, 29 Mijer, 18 Saartje, 18 Spits Trijntje, 73 Spreekmeester Eliazer Levie, 66 Rachel Eliazer, 38, 66, 86, 127 Springer Barend, 128 Elisabeth, 128 Selly, 139 Staal Meijer, 32 Sientje, 32 Star, van der Gompel Eliazer, 83 Saartje Gomperts, 83, 116 Starrenveld Johanna, 17 Stedum, van Sara Hartogs, 35 Stein David, 32 Mozes, 32 Ster, van der Elisabeth, 21, 118 Gompel Eliazar, 116, 118 Stern Naatje, 16 Sterr, van der Vrouwtje Gompel, 46, 83, 116 Stibbe Benjamin, 46 Betje, 140 Levy, 89 Mariana, 89 Meijer, 46 Stiel Bornette, 59 Stodel Benedictus, 38, 86 Eva, 38, 86 Stofkoper Leentje, 46 Stokvis Elisabeth, 97 Stolk Teuna, 141 Stoneman Ellen Elisabeth, 82 Stoodel Saartje, 91 Stoppelman Betje, 89 Izak, 22 Regina Efina, 22 Straaten, van Hendrijntje, 48 Straten, van Eugénie Sara, 16 IJsaac Salomons, 66 Isaac Salomons, 27 Jansje, 114 Manus, 82, 114 Mietje, 27, 66 Salomon, 16 Sara, 82 Schoontje, 27 Streep Clara, 36 Stuiver Abraham, 27 Mozes, 27 Sturkop Jeanette, 113 Sturrekop Alexander, 72 Elisabeth, 72 Susan Esther, 31 Swaab Abraham, 130 Betje Salomon, 130 Jacob, 130 Joseph, 130 Joseph Samuel, 130 Margreta, 7, 130 Salom Salomon, 7, 130 Salomon Jacob, 130 Sara, 130, 147 Swaap Judik Meijer, 13 Sara Hijman, 124 Swaluw Abraham Joseph, 66 Hartog Abrahams, 66 Swanenweber Jacob, 44 Swanenwever Fijtje, 16, 44, 131 Swart Marianne, 140 Moses Isaac, 20 Salomon, 140 Vrouwtje Moses, 20, 118 Swartberg Heintje, 26 Levie, 26 Swarts Clara, 132 Tabak Ester Jacob, 32 Jacob Joseph, 32 Tafelkruijer Meijer, 36 Rachel, 36 Tak Beletje Salomon, 93 Tal Rachel Tobias, 5 Tartaas Rebekka, 54 Tas Levie, 56 Mozes, 56 Naatje Abraham, 124 Rebecca Asser, 124 Tasch, 8 189

INDEX Tat Emanuel Joseph, 92 Maria Emanuel, 92 Thijn, van Benjamin Levij, 131 Daniel, 131, 133 David Benjamin, 131, 132 Emanuel, 131 Izaäk, 132, 147 Jacob Levij, 131, 133 Judith, 64 Katharina, 131 Klaartje, 131 Klaartje Levie, 131 Klara, 132, 147 Levi Jacob, 131 Levie, 131 Levij Salomon, 131 Lodewijk, 64 Marine, 131 Nathan, 131 Rebekka, 44, 131 Saartje, 131 Salomon, 44, 131 Salomon Barend, 64 Salomon Levi, 131 Tijn, van Beletje, 88, 133 Benjamin Salomon, 131 David Benjamin, 133 Engeltje, 131, 133, 147 Golda, 101, 133, 147 Jacomina, 88, 101, 131, 133 Jochebeth, 5 Joseph David, 133 Joseph Samuel, 5 Jozef Meijer, 133 Klaartje, 44, 45, 79, 101, 133 Levenloos, 133 Levie, 133 Meijer, 133 Meijer Joseph, 88, 101, 131, 133 Sara, 83 Tokkie Esther, 140 Heiman, 140 Toorsen Geertruida, 62 Trap Leonardus Carolus, 18 Petrus Johannes, 18 Trautmann Telza, 53, 55 Trijbetz Grietje, 100 Levie, 100 Tromp Frouktje, 73 Trompetter Abraham Salomon, 121 Betje Gerritsd, 127 Dina, 100 Maria, 131 Rebekka, 134 Reina, 121 Turfkruijer Hartog, 134 Zadok Meijer, 134 Turfrijer Beletje Meijer, 136 Turksma Froukje, 36 Levie, 36 Sara Joseph, 36 Urk, van Hendrik, 36 Jannette, 36 Marijtje, 36 Valensa Rebecca, 82 Valk Jonas, 22 Roosje, 22 Vas Dias Abraham, 91 David, 91 Vaz Dias Cato, 79 Mozes, 56, 79 Rebecca, 56 Vecht Hartog, 89 Veen, van der Sophia, 142 Veerman Abraham, 18 Vega David, 125 Joseph Alvares, 125 Vegt Mozes, 89 Velde, van der Isaäc Moses, 46 Lea, 141 Velden, van der Mozes, 46 Velleman Abraham, 134 Alexander Hartog, 127, 134 Alexander Wolf, 134 Andries, 129 Aron Nathan, 112 Barend, 29, 129, 134 Hartog, 134 Hartog Alexander, 134 Izaak, 134 Judith, 134 Leentje, 13 Levi, 29, 129 Levie, 129 Meijer, 13, 66 Mietje, 66, 134, 147 Nathan, 112 Roosje, 134, 147 Rose, 104 Wolf, 127, 134 Vellemans Rachel Isaac, 138 Velzen, van der Hester Emanuel, 38, 86 Venetianer Alida Israël, 91 Israël Mozes, 91 Verdoner Hartog, 21 Meijer, 21 Verduin Annaatje, 136 Meijer, 136, 139 Mietje, 139 Verhoeven Alphonsus Theodorus Johannes, 62 Anna Wilhelmina Josepha, 62 Verhorst Andrea Jacoba, 91 Vet Betje, 64 Veterman Dina, 90 Henri, 90 Vieijra Barend Mordechai, 129 Haimh Joseph, 129 Ribka, 17 Vigeveno Adolphine, 36 Gabriel, 36 Viool Eliazer, 125 Mozes, 125 Vischschoonmaker Lea, 91 Simon, 91 Vischschraper Grietje, 136 Roosje, 127 Salomon, 136 Visser Abraham, 136 Benjamin, 136 Benjamin Emanuel, 136 Betje, 136 Bloeme, 136 Clara, 136 Emanuel, 136 Herman, 136 Jacob, 136 Jetje, 136 Lea Jacob, 13 Levie, 136 Louis, 136 Maria, 26 Michel, 136 Naatje, 136 Rebecca, 136, 147 Salomon, 136 Sara, 136 Simon, 136 Vleeschdrager Levie Lion, 114 Ribca, 114 Vleeschhouwer Elisabeth, 21 Vles Anna, 90 Hester, 5 Vlessing Judik, 130 Samuel Elias, 130 Vliet, van Johanna, 66, 127 Voet Andries, 102 Hendrika, 102 Mietje Andries, 82 Vogel Rebekka Mozes, 113 Vollenhove, van Clara, 101 Vollenhoven, van Jacob, 23 Levij, 23 Volmer Johanna Frederika Wijndelina, 111 Voltijn Louis, 114 Meijer, 114 Vorsänger Zerline, 82 Vos Betje Soesman Jieles, 112 Klara, 80 Lea Simon, 112 Marcus, 93 Rachel, 131 Rosalie, 93 Vos, de Jaël, 13 Vragtdoener Saartje, 91 Vredenburg Betje, 102 Vries, de Annaatje Salomon, 20 Arend, 136 Betje, 121 Emanuel, 136 Eva, 79 Fijtje Benjamin, 129 Gerrit, 113 Heiman, 123 Henderika Salomon, 64 Henderine, 27, 113 Hendrika, 72 Hester, 134 Izac Abraham, 127 Jacob, 113 Joseph, 64 Judik Joachem, 44 Levie, 35, 121, 123 Liepman, 27 Marcus, 129 Mietje Jochem, 96 Rachel, 43, 129 Salomon Isaac, 127 Sara, 70 Sara Duifje, 115 Schoontje, 129 Simon Nathan, 35 Wilhelmina, 27, 66 Vrieslander Aron, 138 Elisabeth, 118, 138 Esther Philip, 79, 138 Eva, 138, 148 Flora, 138, 148 Geziena, 138, 148 Hijman, 139 Hijman Lazarus, 20, 79, 138 Hijman Pinnes, 138, 139 Jansje, 138, 143, 148 Jochem Hijman, 139, 148 Lazarus Heiman, 15, 20, 79, 118, 138 Lazarus Hijman, 138, 139, 148 Lazarus Jochem, 139 Levie Heijman, 138, 148 Maartje, 138 Marcus Hijman, 139 Meijer Hijman, 138 Philip, 138, 139, 148 Philip Lazarus, 15, 79, 138, 143 190

INDEX Pinnes Hijman Lazerus, 138 Sara, 139 Sekkel Heiman, 138 Sophia, 138 Vromen Salomon Joseph, 79 Waag Saartje, 49 Waag, van Mariana Levij, 123 Waal, van der Schoontje Elias, 131 Waas Juda Jacob, 27 Moses Juda, 27 Wagenaar Sprins, 60 Wagening, van Beletje, 75 Saartje, 75 Walde, van de Abraham Wulf, 25 Ester, 25 Walg Kaatje Samuel, 124 Walig Jacob Isaac, 129 Wallage Jetta, 57 Wallagh Estella Dorothea, 55 Wallig Barend, 129 Mietje, 134 Water, van de Beletje Mozes, 110 Waterman Abraham, 16, 48 Brankie, 15, 17 Hartog, 91 Mietje, 16 Sara, 91 Vrouwtje, 48 Weerden, van Marretje, 82 Weertman Hendrik, 26 Tonia Pietje, 26 Weezel, van Mietje, 16 Moses Levie, 16 Sara, 16 Weinberg Betje, 12 Weren, van Salomon Samuel, 89 Simon Salomon, 89 Werkendam David Mozes, 113 Mietje, 113 Werneke Oetje Mechteld, 120 Wessel Elizabeth, 6 West, van Manuel, 13 Sientje, 13 Westerwijk Cornelia Tjaardina, 62 Minholt Wouther, 62 Wijbergen Salomon, 143 Wijn David Hijman, 20 Klara, 20 Wijnberg Heintje, 64 Wijnbergen Naatje, 17 Sarah Ester, 143 Wijnschenk Esther, 56, 79 Wijzenbeek Sara, 16 Wilkens Betje, 70 Willeken Jorine, 6 Wilner Hanna Benjamins, 15 Winkel Roosje Sara, 93 Salomon Samuel, 93 Wins Betje, 68 Winshemius Siberdina Anna Margaretha, 62 Winter, de Elisabeth, 140 Lena, 66 Sientje, 59 Wit, de Nathan, 142 Samuel, 142 Witjas Helena, 49 Joseph David, 49 Witmond Philip, 55 Sara, 55 Witteboon Grietje, 18 Wolf, 60 Abraham Daniel, 142 Anna, 142 Arthur, 142 Cäcilie, 56 David, 142 Edie, 142 Grietje, 142 Henriette, 142 Hugo, 142 Isaac, 142, 143 Judith, 134 Louis, 142 Louisa, 142 Mijer, 142 Mozes, 138, 142, 143 Nathan, 59, 138, 142 Philip, 143 Rosa Judith, 143 Rozina, 134 Salomon, 143 Wolf, de Abraham, 140 Alexander Benjamin, 141 Antonia, 140 Benjamin, 140 Christina, 140 David, 140 Eduard, 140, 148 Elizabeth, 84, 140 Esther, 140 Geertruida, 140 Hartog, 140, 141 Hartog Lion, 140, 148 Hendrika Johanna, 141 Israel, 140 Jacob, 141 Jette, 70 Joseph, 140 Judith, 140 Levenloos, 141 Levie, 140, 141 Machiel, 70 Mariana, 140 Meijer, 140 Rosalia, 141 Salomon Eduard, 141 Samuel, 140 Simon, 140 Suzanna Elisabeth, 141 Wolff Benjamin, 143 Bertha, 142 Carolina, 142 Dina, 60 Gompert, 142 Herman, 142, 143, 148 Hester, 142 Isaac, 59, 142, 143 Jacob, 142 Johanna, 142 Leopold, 142 Maria Anna, 142 Philip, 142 Rosette, 142 Salomon, 64 Susanna, 64 Theodor, 142 Wolff, de Kaatje, 40 Mattje Manus, 61 Wolffers Aaltje, 140 Worms Flora, 138 Machiel Joseph, 44 Marianne, 44 Simon Joseph, 138 Woudstra David Benjamins, 142 Debora, 114 Hendrika, 142 Manus Jacobs, 114 Wurms Abraham, 13 Esther, 8 Heintje, 13 Klara, 13 Zacharias Rebekka Levie, 7 Zadick Lena, 113 Lion, 113 Zadok Hanna, 25 Zadoks Aaltje, 89 Zadok, 89 Zamtfort Henoch, 84 Rachel, 84 Zandman Hanna, 89 Zante Naatje Samuel, 38, 86 Zanten, van Esther, 25 Henriette Louise, 96 Zeckel Matje, 35 Zeehandelaar Antje, 90 Jacob, 90 Zegerius Levie, 91 Mietje, 91 Zekkel Abraham, 35 Ziekenoppasser Rachel, 80 Raphael, 82 Saul, 80, 82 Zilverberg Daniël, 89 Samuel, 89 Zilverenberg Hertog, 60 Rosina, 17, 60 Zinger Hartog Machiel, 5 Wilhelmina Hartog, 5 Zolingen Judic David, 89 Zudema Levy Meyes, 35 Zuidema Simon, 35 Zuiden, van Isaak, 121 Simon, 121 Zwaanenburgh, van Jacque, 17 Natan, 17 Zwalf Joseph, 124 Judic, 124 Zwanenburg, van Henriette, 61 Sara, 142 Zwarenstein Sara, 83 Sientje, 83, 84 Simon, 83 Sophia, 83 Zwart Arend Abraham, 140 Vogel Jochem, 124 Zadok, 140 Zweden, van Rebecca, 67 191