Seminarie Duurzaam Bouwen LOGO Het akoestische ontwerp van locaties met muziek 27 oktober 2017 Praktijkgevallen: de Cadran-zaal in Luik, het ARENAstadion in Parijs, de OM-zalen in Seraing Follow-up van verschillende projecten met bijzondere uitdagingen inzake akoestiek, voor een optimale bescherming van de buurt en voor een verhoogd akoestisch binnencomfort. Fabienne DUTHOIT CARE-CEDIA / ULiège DOELSTELLING(EN) VAN DE PRESENTATIE Concrete gevallen met bijzondere uitdagingen voorstellen Al de akoestische aspecten van een zaal die muziek verspreidt aankaarten Hoe de akoestiek beheren, rekening houdend met de eisen die verband houden met het karakter van de plaats, het gewicht, de afmetingen, de kosten van de materialen,... 2 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 1
OVERZICHT VAN DE UITEENZETTING I. ARENA-stadion: uitdaging van zeer sterke akoestische isolatie-eisen, rekening houdend met de eisen van gewicht, afmeting en kosten II. OM-zalen: akoestische studie over al de aspecten (t.o.v. buiten, impact op het leefmilieu en interne kwaliteit van de zalen) III. Cadran-zalen: interne kwaliteit met behoud van het karakter van de plaatsen en met beperking van de kosten 3 I. ARENASTADION - Ligging 4 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 2
I. ARENASTADION - Akoestische eisen exemple toiture acier type Haironville IN 229 A exemple cloison en plaques de plâtre MS 210 DG/2.75-75.2A exigence toiture cahier exemple dalle f(hz) des charges béton 25 cm 63 45 33,1 125 58 47 39 44 250 67 54 52 53,3 500 74 60,5 72 61,5 1000 80 67,5 87 67,8 2000 80 74,5 101 68,7 4000 80 82,5 100 69,9 @1 @2 5 I. ARENASTADION - Technische eisen Gewicht In beslag genomen ruimte Kostprijs Metingen in laboratoria Geluidsabsorberende binnenzijde 6 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 3
I. ARENASTADION - Technische eisen Gewicht - Perifere zone: max. 135 kg/m² - Centrale zone: max. 125 kg/m² 7 I. ARENASTADION - Technische eisen In beslag genomen ruimte 1400 mm in de periferie 1500 mm in het centrale deel 8 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 4
I. ARENASTADION - Technische eisen Laboratoriumlimiet Dikte van het prototype Postlimiet Onzekerheid van de metingen op 63 Hz 9 I. ARENASTADION - Technische eisen Uitdaging aangegaan door: Onderneming Met CEDIA ULiège akoestisch adviseur 10 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 5
I. ARENASTADION - Akoestische prestaties Geluidsisolatie neemt toe met: de massa (beperkt) de afstand tussen de lagen (beperkt) de scheiding tussen de lagen 11 I. ARENASTADION - Dakcomplex Bovenrand Guillaume Piront schets Onderrand Guillaume Piront schets Verbinding tussen de randen Guillaume Piront schets 12 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 6
I. ARENASTADION - Dakcomplex Bovenrand Integratie van het Phonotech-product Phonotech DK145 13 I. ARENASTADION - DAKCOMPLEX Geluidsisolatiepaneel Zeer licht Massa-veer-massaprincipe Snelle en gemakkelijke installatie Lagere arbeidskosten Ideaal voor dakdetails CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 7
I. ARENASTADION - Dakcomplex Prototype Evaluatie door middel van een programma voor de berekening van de geluidsisolatie van meervoudige wanden Validatie met laboratoriumtests Aanpassing van de parameters in het programma voor de berekening van de geluidsisolatie van meervoudige wanden Nieuwe laboratoriumtests 15 I. ARENASTADION - Dakcomplex Definitieve versie 16 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 8
II. OM-zalen - situatie 17 II. OM-zalen - ontwerp Concertzaal Conferentiezaal Danscafé Plannen van de 0 Plannen van de 1 18 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 9
II. OM-zalen - Impact op het leefmilieu Reglementering in het WG: bijzondere voorwaarden van de SPW: L Aeq < 35 dba L A,eq,1s,max < 45 dba Hypotheses overeengekomen met de BH: 100 dba in de concertzaal 95 dba in de conferentiezaal 95 dba in het danscafé 19 II. OM-zalen - Impact op het leefmilieu Concertzaal: 13 grote vensters van glastegels (R Atr : 38 db) 7 vensters (te vervangen - zelfde orde als glastegels) 11 deuren (te vervangen - zelfde orde als glastegels) 20 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 10
II. OM-zalen - Impact op het leefmilieu Conferentiezaal: 11 vensters (te vervangen - idem als voor concertzaal) 21 II. OM-zalen - Impact op het leefmilieu Danscafé 9 vensters (te vervangen - idem als voor conferentiezaal) 8 deuren (te vervangen - idem als voor concertzaal) 22 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 11
II. OM-zalen - Impact op het leefmilieu 3D-modellering van de site 23 II. OM-zalen - Impact op het leefmilieu 3D-modellering van de site 24 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 12
II. OM-zalen - Impact op het leefmilieu Voor de buurtbewoners aan de voor- en achterkant is de drempel nageleefd De linkerzone is geen woonzone De huizen rechts zullen worden afgebroken Voor het oude hospitaal dat rechts zal worden hersteld is de drempel nageleefd 25 II. OM-zalen - bescherming van het buitengeluid Grenswaarden 30 dba in de concertzaal 30 dba in de conferentiezaal 35 dba in het danscafé Geluidsniveaus gemeten buiten: L Aeq = 75 dba aan de voorgevel L Aeq = 57 dba aan de zijgevel (stationsstraat) L Aeq = 59 dba aan de zijgevel (Trasensterpark) 26 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 13
II. OM-zalen - bescherming van het buitengeluid Eisen voor de gevels: D Atr 30 dba voor de zijgevel van de concertzaal (stationsstraat) D Atr 32 dba voor de zijgevel van de concertzaal (Trasensterpark) D Atr 48 dba voor de voorgevel van de conferentiezaal D Atr 40 dba voor de voorgevel van het danscafé 27 II. OM-zalen - bescherming van het buitengeluid Evaluatie van de voorziene behandelingen voor de impact op het leefmilieu 51 db voor de zijgevel van de concertzaal (stationsstraat) -> OK D Atr =52 dba voor de zijgevel van de concertzaal (Trasensterpark) -> OK D Atr D Atr = 44 dba voor de voorgevel van de conferentiezaal - > NOK -> de ramen versterken (R Atr 44 db) D Atr 44 dba voor de voorgevel van het danscafé -> OK 28 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 14
II. OM-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Doelstellingen: Polyvalente zaal: rock- of elektroconcerten, theater, audiovisuele presentatie,... Aanbevolen nagalmtijd 1 s Duidelijkheid 6 db voor de elektronische muziek 29 II. OM-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Huidige situatie: Spektakelzaal voor orkestmuziek Gemeten nagalmtijd: 1.5 s (optimaal voor orkestmuziek, te veel voor gesprekken en rockmuziek) Duidelijkheid: 1 db (optimaal voor orkestmuziek, te weinig voor gesprekken en rockmuziek) 30 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 15
II. OM-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Beoogde situatie: Polyvalente zaal (voornaamste activiteit: versterkte muziekconcerten) Verwijderen van parterrezetels Verwijderen van de muurbekledingen Verwijderen van scènedoeken Geëvalueerde nagalmtijd: 4.6 s (te veel voor rockmuziek) Geëvalueerde duidelijkheid: -2 db (te weinig voor rockmuziek) 31 II. OM-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Met behandelingen: Dikke doeken op de zijmuren en de muur achter de scène Platen van minerale wol van hoge dichtheid op het plafond van de scène Platen van minerale wol van hoge dichtheid bedekt met een geperforeerd metaal op de muur achteraan de zaal en op het plafond van de zaal. Geëvalueerde nagalmtijd: 1 s (OK voor rockmuziek) Geëvalueerde helderheid: 12 db (OK voor rockmuziek) 32 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 16
II. OM-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Met behandelingen: TR(s) 6,00 5,50 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 0,00 125 250 500 1000 2000 4000 f(hz) M esure pro jetée vide traitement 33 III. Cadran-zalen - Situatie 34 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 17
III. Cadran-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Doelstellingen: Polyvalente zaal: elektroconcerten, banketten,... Aanbevolen nagalmtijd 0.9 s EDT 0.95 s voor de verstaanbaarheid D 50 70 % voor de verstaanbaarheid Duidelijkheid 6 db voor de elektronische muziek RASTI 0.75 voor de verstaanbaarheid 35 III. Cadran-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Huidige situatie: Gemeten nagalmtijd: 2.2 s (te veel voor banketten en elektromuziek) EDT : 2.25 s (te veel voor de verstaanbaarheid) D 50 : 33 % (te weinig voor de verstaanbaarheid) Duidelijkheid: -1 db (te weinig voor de elektromuziek) RASTI : 0.49 (te weinig voor de verstaanbaarheid) 36 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 18
III. Cadran-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Behandelingen: Platen van minerale wol van hoge dichtheid bedekt met een opengewerkte lambrisering op de muren Platen van minerale wol van hoge dichtheid bedekt met een opengewerkte lambrisering op de verticale gedeelten van de bars Valse plafonds van geperforeerde gipsplaten bedekt met minerale wol Gestoffeerde bank Vitrages met reliëf 37 III. Cadran-zalen - Binnenakoestiek van de concertzaal Behandelingen: 38 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 19
WAT TE ONTHOUDEN? Denk aan de akoestische aspecten vanaf het begin van het project : Impact op de omgeving (wettelijke beperkingen) Bescherming tegen extern geluid Rekening houden met de weerkaatsing en de akoestische kwaliteiten De beheersing van de weerkaatsing kan gebeuren rekening houdend met esthetische aspecten, karakteristieken van de locatie, de prijs, Zeer belangrijke akoestische isolaties kunnen worden gerealiseerd met beperkte kosten, mits de verschillende lagen zoveel mogelijk worden gescheiden, maar wel met een behoorlijk gewicht en massa. 39 références Site internet Gyproc @1 Site internet Arval @2 40 CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 20
CONTACTPERSOON Fabienne Duthoit Onderzoeksingenieur Contactgegevens : 32 4 366 26 51 E-mail : f.duthoit@ulg.ac.be CARE-CERIA / ULiège - Fabienne DUTHOIT 21