NT00152_177 Nadere Toegang op inv. nr 177 uit het archief van het Stadsbestuur Rhenen, 1337-1851 (152) H.J. Postema September 2014
Inleiding In dit document zijn regesten opgenomen uit het pachtregister van stad, kerk, gasten weeshuis over de periode 1690-1718. 2
Regesten 28-3-1694 Alard van Laar als cameraar bekent in erfpacht te hebben uitgedaan voor 6 jaren aan Roelof Vonk het veer over de Rijn met het veerhuis, schuur en hof daar annex, buiten de Westpoort. Hij heeft het al enige jaren in pacht. 20-3-1694 Alard van Laar als cameraar bekent in erfpacht te hebben uitgedaan aan Anthonij, Jan en Catharina van Schaijk het wachthuis en de Lijndebaan buiten de Rijnpoort mitsgaders de zuiderdoelen, voor 12 jaren. 3-3-1690 Voorwaarden voor de publieke verkoop van het Boeckenscampje voor 6 jaren en de weigemeente voor 3 jaren.joost Boonzaijer is cameraar. Het Boeckenscampje, gelegen aan het Veeneind, is laatst gebruikt door Teunis Hendricksen. De stadsweigemeente ligt in Achterberg en is laatst gepacht door Brant van Pothoven. Ingezet door burgemeester Kupius voor 250 gulden. Verhoogd door Brant van Pothoven met 14 gulden. Hij stelt tot borg Peter Hermsz. En 2 morgen hooiland aan de stad gekomen van de vicarie van dhr. Quad en door de secretaris het laatst in pacht gebruikt. Ingezet door Willem Ewitten voor 18 gulden. Hij stelt als borgen Teunis Jansz en Hendrick Rijksen. 28-3-1694 Alart van Laar, cameraar, heeft verpacht aan Anthonij Beeck, raad dezer stad, 2 morgen hooiland, behoord hebbende aan de vicarie van dhr. Quade, en zijn de stad wegens de tertie van deze vicarie overgegeven, voor 6 jaren. 28-3-1694 Alart van Laar, cameraar, heeft verpacht aan schepen Jan de Vael 1 morgen hooiland gehoord hebbende aan de vicarie van dhr. Quade, etc. 1694 Alart van Laar, cameraar, heeft verhuurd aan deurwaarder Coenraet Beeck een huis aan de markt naast het stadhuis aan de stad gekomen door transport van wed. Johannes van Thiel, uitgenomen de kamer onder de nieuwe secretarie. 5-2-1694 Alart van Laer, kerkmeester van de Cunerakerk, bekent verpacht te hebben aan Willem Ewitten 1/3 van de gehele bouwing Remmerden, bestaande in huis, bouwweerd, hei- en drieslanden. Hij heeft dit al enige jaren in pacht. Voor 6 jaren. En aan Jacobje Jans, wed. Geurt Ewitten ook 1/3 deel. En onverminderd het recht dat de kerk heeft op 3
personen en goederen van Rijck Gerritsz en Elis Evertsz, won. Ede, volgens akte van borgotcht van 11-10-1692. z.j. Alard van Laer, kerkmeester, heeft verpacht aan Gerrit van Grootvelt een bouwing en hofstad met de landerijen daartoe behorende in de Marsch. Renversaal akte. Voor 6 jaren. 1693 Voorwaarden voor de verpachting van de kerkenwei in de Marsch [en?] de weide met het ander land genaamd de Molenstap in de Marsch, tezamen groot 3 morgen, alleenlijk met de verandering dat de pachter het bouwland dat tevoren in weide gelegen heeft, zal vermogen te bouwen of tot zijn keure weer in weide te leggen. Ingezet door secretaris Cornelis Klerk voor 30 gulden. Pachter schepen Boonzaijer. 28-3-1694 Alart van Laar, kerkmeester, heeft verpacht aan Jannigje Beijer, wed. Cornelis Tonisz, een huis en hofstad met bouw- en weilanden te Achterberg bij Levendaal. Renversaal akte. Voor 6 jaren. 28-3-1694 Alart van Laar, kerkmeester, heeft verpacht aan wed. Cornelis Tonisz 2 morgen hooiland in de Mate voor 6 jaren. 18-12-1693 Voorwaarden waarnaar de kerkmeester Alard van Laar publiek heeft verpacht de Kerkenwei in de Nude, groot ongeveer 5 morgen. Vorige pachter Willem van Wijck. Ingezet bij hoofdofficier Smissaert voor 64 gulden. 28-3-1694 Alart van Laer, kerkmeester, heeft verpacht aan wed. Cornelis Tonisz en Crijn Ewitten de kerkewei tot Laer, groot omtrent 5 morgen, voor 6 jaren. z.j. Alart van Laer, kerkmeester, heeft verpacht aan Gijsbert Rijcksen 2 morgen weiland in de Nude, genaamd het Molencampje, voor 6 jaren. 31-3-1694 Alart van Laer, kerkmeester, heeft verpacht aan Gijsbert Rijksen een hofstede genaamd Chista met huis en schaapschot mitsgaders bouw-, wei- en andere landen daartoe behorenden, gelegen te Achterberg. Renversaal akte. 28-3-1694 Alart van Laer, kerkmeester, heeft verpacht aan Peter Moll de helft van het land genaamd de Oostersecamp, groot ongeveer de helft van 1 morgen, zijnde bouwland, uitgezonderd het houtgewas dat blijft aan de kerk, voor 6 jaren. 28-3-1694 Alart van Laer, kerkmeester, heeft verpacht aan Frans Palmert, brouwer, 2 morgen bergland dat zijn vader voorheen ook in pacht heeft gehad, voor 6 jaren. 4
z.j. Alart van Laar, kerkmeester, heeft verpacht aan Jan Vos een akkertje land in de Tangh, voor 6 jaren. 31-3-1694 Alart van Laer, kerkmeester, heeft verpacht aan Willem Sijmonsz een stuk land genaamd Papencamp, bouw- en weiland, aan het Laar, groot 10 morgen. Voor 6 jaren. Pachtcedullen van het gasthuis 31-3-1694 Peter van Hoeven, schepen, als gasthuismeester, heeft verpacht aan Jan Tijssen, won. De Marsch, welker huisvrouw als gelaste en bij ziekte van haar man compareerde, de gasthuisbouwing, bestaande in bouwen weilanden binnen- en buitendijks, groot ongeveer 20 morgen met huis en schuur. Renversaal akte. 28-3-1694 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Helmert Willemsz een kamp weiland groot 4 morgen aan het Laer, voor 6 jaren. 2-4-1694 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Henrick Hermsz een hofstede in de Dijk Achterberg met huis, boomgaard, weien bouwland. Renversaal akte. 28-3-1694 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Jan Haen en Jan Petersz 6 morgen bouw- en driestland op de berg. Voor 6 jaren. 29-3-1694 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Andries Jansz een kamp land in den Dijk, groot 2 morgen, waar hij een huis op heeft staan. Voor 6 jaren. 31-3-1694 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Arien Willemsz Doornenbal de hofstede op de Hogesteegh, groot 8 morgen, te Achterberg, zoals zijn schoonvader Jan Tonisz die in zijn leven heeft gepacht. z.j. Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Henrick van Ijsendoorn de helft van 1 morgen land genaamd de Geer, zijnde bouwof tabaksland, waarvan de wederhelft nu in pacht heeft Jan Jansz van Benthem, gelegen boven de weg die buiten de stad tussen de Tollenkamp en de Bantuijn heen loopt. Voor 6 jaren. En ook dezelfde akte voor Jan Jansz van Benthem. 31-3-1694 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Jan Maessen, won. Veenendaal, het Gasthuisveen. Renversaal akte. Voor 6 jaren. 5
31-3-1694 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Faas Reijersz de grond of erve waar hij een huis op heeft staan, met nog 4 morgen land waarvan 2 morgen hooiland, te Achterberg. Voor 6 jaren. z.j. Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Willem Rosen het Gasthuis huijsken. Renversaal akte. Voor 6 jaren. 19-2-1695 Peter van Hoeven, gasthuismeester, heeft verpacht aan Jan Jansz van Benthem de helft van het Gasthuisland, genaamd De Geer, gelegen boven de Bantuijn, groot in het geheel 1,5 morgen. Renversaal akte. En akte voor Henrick van Ijsendoorn voor de wederhelft. Pachtcedullen van het weeshuis 31-3-1694 Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Dries Aertsz een hofstad in de Dijk Achterberg, bestaande in 2 hont land, zoals zijn vader Aert Jacobsz die voorheen heeft gepacht. Voor 6 jaren. 31-3-1694 Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Dries Aertsz de helft van 2 morgen hooiland, waarvan de andere helft secretaris Cornelis Klerk toekomt. Voor 6 jaren. Jan Petersen en Joris Jansz stellen zich borg. 31-3-1694 Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Brant van Pothoven een hofsteedje in de Dijk. Renversaal akte. Voor 6 jaren. 28-3-1694 Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Jan Petersz een hofsteedje in de Dijk Achterberg, groot 1,5 morgen. Renversaal akte. Voor 6 jaren. Jan Haen en Maes Jansz Haen stellen zich borg. z.j. Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Jan Cornelisz, won. Elst, een hofsteedje te Elst, zoals hij het door de blinde dochter die door het weeshuis in de kost wordt besteed aan het weeshuis is overgegeven. Voor 6 jaren. 28-3-1694 Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Gijsbert van Klinckenbergh een boomgaardje in de Marsch, groot 4 hont. Gekomen van schepen Ijsendoorn. Voor 6 jaren. z.j. Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Aelbert Jansz een huis in de Molsteegh, zoals het weeshuis van Willem Branden is aangekomen. Voor 6 jaren. 28-3-1694 Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Lambert Kluijt een huis in de Weverstraat. Voor 6 jaren. 6
19-2-1695 Peter van Hoeven, weeshuismeester, heeft verpacht aan Wouter Cornelisz 2 hont land genaamd de Del, buiten de Westpoort. Renversaal akte. Voor 5 jaren. Pachtcedullen van de stad 10-6-1709 Cameraar Johan van Deventer heeft verpacht aan Steven Vonck van Lienden het veer over de Rijn met het veerhuis, schuur en hof daar annex, staande buiten de Westpoort. Voor 6 jaren. 9-2-1713 Voorwaarden voor de verpachting van het land de Boekweijts-campjens met het aangemaakte land daarbij behorende, gelegen aan het Veeneind, zoals Peter Petersz c.s. het laatst gepacht hebben. Opgehouden bij Peter Petersz voor 22 gulden. Borg: Sander Willemsz. 7-2-1715 Dirk van Ommeren, raad in de vroedschap, heeft verpacht aan Jan van Grootveld 2 morgen hooiland te Achterberg, bij of omtrent de Schoutenmergen, gehoord hebbende aan de vicarie van dhr. Quade, zijnde in 1713 door Jan en Ceel Haan in pacht gebruikt. 7-2-1715 Dirk van Ommeren, raad in de vroedschap, heeft verpacht aan Ceel Jansen en Willem Gerritsen 2 morgen hooiland te Achterberg in de Maten, gehoord hebbende aan de vicarie van dhr. Quade. Zijnde enige jaren herwaards bij Jan van Grootveld in pacht gebruikt. Voor 6 jaren. 19-10-1716 Dirk van Ommeren, raad in de vroedschap, heeft verpacht aan Steven Vonck van Lienden het veer over de Rijn met het veerhuis, schuur en hoff, daar annex, buiten de Westpoort. Voor 6 jaren. Pachtcedullen van de kerk 18-1-1707 Anthonij de Vrind, kerkmeester, heeft verpacht aan Reinier van Pothoven de kerkeweide gelegen in de Nude, groot 5 morgen. Vorige pachter Dirck van Brienen. Voor 6 jaren. 27-6-1709 Johan Rolois, kerkmeester, heeft verpacht aan weduwe van Peter Moll de helft van 2 morgen bouwland genaamd de Oosterse Camp, uitgezonderd het houtgewas daarop staande, dat blijft aan de kerk. Voor 6 jaren. 2-9-1709 Voorwaarden voor de verpachting van drie hofsteden genaamd Groot en Klein Remmerden, bestaande ieder in ongeveer 9 morgen wei- en hooilanden, en ook omtrent zoveel bouweerden, mitsgaders andere 7
bouw- hei- en drieslanden op de berg, met huizen, schuren, bergen en schaapschotten, zoals deze tegenwoordig door Willem Ewidden, Gijsbertje Aerts en Roelof Geurtsz met zijn broers gebruikt worden, uitgenomen enige akkertjes bouw- en driesland op de Galgenberg, waartegen de pachter wederom in het gemeen zullen gebruiken of onder zich mogen verdelen het land dat Anna, wed. Aelbert Aertsz, separaat in pacht heeft gehad, groot 2,5 morgen, en zal de woning met het koolhofje van deze Anna getrokken worden aan het huis waar Willem Ewidden in woont. En zullen alle rijsweerden en het eikenbosje genaamd De Kleine Vordel, t.b.v. de kerk alleen gereserveerd blijven. Deze drie hofsteden ingezet voor 1275 gulden. De tweede inzet is opgehouden op 80 gulden. Pachters worden Jan Wildeman, Robbert Willemsz en Teunis van Twilder. Zij stellen zich borg voor elkaar. En Gerrit Wildeman mede voor Jan Wildeman. Dirck Gijsbertsz van Nellesteijn, won. Overlangbroek, stelt zich ook borg voor Jan Wildeman. 1-7-1709 Voorwaarden voor de verpachting van 2 morgen weiland in de Nude, genaamd het Molenkampje, zoals tegenwoordig in pacht door Gijsbert Rijcksz. Ingezet door Cornelis van Ommeren voor 24 gulden. Schepen Rolois verhoogt met 2 gulden. Hij doet dit voor hetzelfde geld over aan Jan Brandsz in de Grebbe. 22-9-1710 Johan Rolois, kerkmeester, heeft verpacht aan Willem Driessen 2 morgen bergland. Renversaal akte. 4-4-1712 Johan van Deventer, kerkmeester, heeft verpacht aan Reijnier van Pothoven de kerkeweide in de Nude, groot 5 morgen. Renversaal akte. 20-3-1715 Huijbert van Deventer, kerkmeester, heeft verhuurd aan Anthonij Vosch een streep land groot 0,5 morgen in of bij de Tangh. Door zijn vader zaliger lange jaren in huur gebruikt. 7-11-1715 Huijbert van Deventer, kerkmeester, heeft verpacht aan Jan Wildeman 1/3 van Groot en Kleijn Remmerden, bestaande in ongeveer 9 morgen wei- en hooilanden en ook omtrent zoveel bouweerden, mitsgaders andere bouw-, hei- en drieslanden op de berg, met huis, schuur, berg en schaapschot. Renversaal akte. Zelfde akte ook voor Teunis van t Wilder en Robbert Willemsen. 2-1-1716 Voorwaarden voor de verpachting van 2 morgen weiland in de Nude, genaamd het Molenkampje, zoals nu gepacht door Jan Brandsen. Ingezet bij Roelof Franken voor 23 gulden. Verhoogd met 4 gulden door Dirk van Pothuijsen. Borg: Aert van Setten. 8
12-3-1716 Huijbert van Deventer, kerkmeester, heeft verpacht aan de weduwe van Peter Moll de helft van 2 morgen bouwland genaamd de Oosterse kamp (uitgezonderd het houtgewas daarop staande), voor 6 jaren. 18-4-1717 Hubert van Deventer, kerkmeester, heeft verpacht aan Willem Driessen en Peter Doornenbal 2 morgen bergland, dat Willem Driessen alleen enige jaren tevoren in pacht heeft gebruikt. 17-2-1718 Hubert van Deventer, kerkmeester, heeft verhuurd aan Anthonij Vosch een streep land groot 0,5 morgen in of bij de Tangh. Renversaal akte. Pachtcedullen van het gasthuis 24-12-1705 Johan Rolois, gasthuismeester, heeft verpacht aan Hendrick Harmsz de gasthuishofstede in de Dijk Achterberg, met huis en boomgaard, weien bouwlanden. Renversaal akte. 27-11-1705 Johan Rolois, gasthuismeester, heeft verpacht aan Arien Willemsz Doornenbal de gasthuishofstede op de Hogesteeg, groot 8 morgen. Renversaal akte. 27-11-1705 Johan Rolois, gasthuismeester, heeft verpacht aan Jan Petersz 6 morgen bouw- en driesland op de berg. 27-11-1705 Johan Rolois, gasthuismeester, heeft verpacht aan Hendrick van Ijsendoorn t gasthuisland genaamd de Geer gelegen boven de Bantuijn, groot 1,5 morgen. Welk land de vorige pachter voorheen maar voor de helft, doch nu in t geheel, in pacht heeft gehad. z.j. Arnoldus van Ommeren, gasthuismeester, heeft verpacht aan Hendrik Rosen het gasthuishuisje. Renversaal akte. 19-9-1711 Dirk van Ommeren, gasthuismeester, heeft verpacht aan weduwe Hendrik van Ijsendoorn t gasthuisland genaamd de Geer, gelegen boven de Bantuin, groot 1,5 morgen. Renversaal akte. 19-9-1711 Dirk van Ommeren, gasthuismeester, heeft verpacht aan Jan Petersz 6 morgen bouw- en driesland op de berg. 19-9-1711 Dirk van Ommeren, gasthuismeester, heeft verpacht aan Hendrikje Ijmerden, huisvrouw van Hendrik Harmsz, wegens de onpasselijkheid van haar man, de gasthuishofstede in de Dijk Achterberg, met huis en boomgaard, wei- en bouwlanden. Renversaal akte. 9
19-9-1711 Dirk van Ommeren, gasthuismeester, heeft verpacht aan Arien Willemsz Doornenbal, de gasthuishofstede op de Hogesteeg, groot 8 morgen. Renversaal akte. 20-5-1710 Arnoldus van Ommeren, gasthuismeester, heeft verpacht aan Willem van Wijk een kamp weiland groot 5 morgen in de Nude. 9-2-1713 Voorwaarden voor de verpachting van een wei van 5 morgen in de Nude, zoals nu gepacht door Willem van Wijk. Nieuwe pachter: Jan van Ommeren voor 88 gulden. Borgen: Dirk van Ommeren en Reijnier van Pothoven. 8-2-1714 Voorwaarden voor de verpachting van het gasthuisland in t Veen, zoals dat nu gebruikt is door Roelof Lambertsz van Hardeveld en Willem Lambertsz van Hardeveld, groot 11 morgen. Ingezet door Willem Bunt voor 54 gulden. Op 15-2-1714 heeft Dirk Ebbenhorst dit land aangenomen voor jaarlijks 66 gulden. Zijn broer Bastiaan Ebbenhorst en Sijbert Westerhuijs stellen zich borg. 11-11-1715 Roelof van Noort, gasthuismeester, heeft verpacht aan Dirk Ebbenhorst het gasthuisland bij t Veen, groot 11 morgen. 2-1-1716 Voorwaarden voor de verpachting van een weide groot 5 morgen in de Nude, nu gepacht door Jan van Ommeren. Gemijnd door Hendrik van Coten voor 76 gulden. Borgen: Cornelis van Ochten en Geurt van Coten. Pachtcedullen van het weeshuis 27-11-1705 Johan Rolois, weesmeester, heeft verpacht aan Jan Petersz een hofstedeke in de Dijk Achterberg, groot 1,5 morgen. Renversaal akte. 27-11-1705 Johan Rolois, weesmeester, heeft verpacht aan Dirck van den Oostercamp 2 hont land genaamd de Dell, buiten de Westpoort, zoals Wouter Cornelisz voorheen in pacht heeft gehad. 16-3-1709 Arnoldus van Ommeren, weesmeester, heeft verhuurd aan Arien Dircksz een hof buiten de Bergpoort, daar oostwaards, westwaards en zuidwaards de gemene weg en noordwaards oud-schepen Boonsaijer, heengekomen van de wed. Frans Cornelisz. 5-5-1710 Arnoldus van Ommeren, weesmeester, heeft verhuurd aan Lambert van der Horst een huis in de Weverstraat. 10
1-12-1710 Arnoldus van Ommeren, weesmeester, heeft verhuurd aan weduwe Dries Aertsz de helft van 2 morgen hooiland, waarvan de andere helft de erfgenamen van secretaris Cornelis Klerck toekomen. 5-5-1710 Arnoldus van Ommeren, weesmeester, heeft verhuurd aan weduwe van Aelbert Aertsz een hofje gekomen van Taats, gelegen buiten de Westpoort, genaamd Spitsbergen. 31-5-1710 Arnoldus van Ommeren, weesmeester, heeft verhuurd aan Reinier van Pothoven een hofstedeke in de Dijk Achterberg, door zijn vader enige jaren bewoond. 31-5-1710 Arnoldus van Ommeren, weesmeester, heeft verhuurd aan Reinier van Pothoven een hofstedeke gelegen in de Dijk Achterberg, eertijd gebruikt geworden door oud-schepen Joost Boonsaijer. 19-9-1711 Dirk van Ommeren, weesmeester, heeft verpacht aan Jan Petersz een hofstedeke in de Dijk Achterberg, groot 1,5 morgen. Renvervaal akte. 14-12-1711 Dirk van Ommeren, weesmeester, heeft verpacht aan Frans Jacobsen 2 hont land genaamd de Del, gelegen buiten de Westpoort, zoals Dirk Cornelisz van den Oosterkamp dat tot nu toe in pacht heeft gehad. 21-2-1715 Roelof van Noort, weesmeester, heeft verpacht aan Arien Dircksen een hof buiten de Bergpoort daar oost-, west- en zuidwaards de gemene weg en noordwaards oud-schepen Boonsaijer, heengekomen van de wed. Frans Cornelisz. 11-4-1718 Roelof van Noort, weesmeester, heeft verpacht aan Aaltje Leijendecker, wed. Lambert van der Horst, een huis in de Weverstraat. 11-4-1716 Roelof van Noort, weesmeester, heeft verpacht aan Reinier van Pothoven een hofstede in de Dijk Achterberg. Renversaal akte. 11-4-1716 Roelof van Noort, weesmeester, heeft verpacht aan Reinier van Pothoven een hofstedeke in de Dijk Achterberg, eertijds gebruikt door oud-schepen Joost Boonsaijer. 11-4-1716 Roelof van Noort, weesmeester, heeft verpacht aan wed. Dries Aartsen de helft van 2 morgen hooiland, waarvan de wederhelft de erfgenamen van secretaris Cornelis Klerk toekomt. 20-1-1718 Christoffel Wicherts, weesmeester, heeft verpacht aan Frans Jacobsen 2 hond land genaamd De Dell, buiten de Westpoort. Renversaal akte. 11
29-2-1704 Schepen Rolois, weesmeester, heeft verhuurd aan Jacob van Duiten een hofje genaamd Spitsbergen, buiten de Westpoort omtrent de Melatenkamp, weleer gekomen van schepen Antonis Taets. 23-7-1704 Schepen van Dolder, kerkmeester, heeft verpacht aan Willem Ewitten 1/3 van de hele bouwing Groot en Klein Remmerden, bestaande in huis, bouwweerd en andere uiterwaarden, mitsgaders bouw-, hei- en drieslanden. Renversaal akte. Zelfde akte ook voor Roelof Geurtsz en Jan Ewits. 23-7-1704 Dirck van Ommeren, cameraar, heeft verpacht aan Woutertje Peters, wed. Roelof Vonck van Lienden, en aan Steven Vonck van Lienden het veer over de Rijn met het veerhuis, etc. 12