GIDS VOOR OPTIMAAL HOREN

Inhoudsopgave Gids voor optimaal horen Inleiding 2 De beginfase 4 Voortgang 5 Tips voor optimaal horen 6 Tips voor communicatie 10 (Suggesties voor familie en vrienden) Verzorging van uw hoortoestel 11 Alleen voor Achter-Het-Oor toestellen 13 Alleen voor In-Het-Oor toestellen 16 Problemen en oplossingen 20 Service 24 Accessoires 24 1

Inleiding Maximaal profiteren van uw nieuwe hoortoestel Deze informatie zal ertoe bijdragen dat u maximaal profiteert van uw nieuwe hoortoestel. Het geeft u ook enig houvast wanneer u informatie aan uw audicien moet geven voor het precies afstellen van uw hoortoestel. Het voor het eerst dragen van een hoortoestel is zowel een psychologisch als een fysiek proces. Praat over uw verwachtingen en eventuele ervaringen met uw audicien. Met een hoortoestel krijgt u geen perfect gehoor terug! Een hoortoestel versterkt geluiden en helpt u om zo goed mogelijk gebruik te maken van het nog bij u aanwezige gehoor. Onthoudt dat gehoorverliezen meestal langzaam ontstaan in de loop der tijd. U zult er dan ook niet direct van de een op andere dag aan gewend zijn dat u (weer) kunt horen. Meestal merkt men wel direct enige vooruitgang, maar het kan enkele weken of zelfs maanden duren om te leren genieten van de voordelen van uw hoortoestel. 2

Het is belangrijk om een hoortoestel te blijven dragen stop hem niet weg uit frustratie. Houdt contact met uw audicien en specialist. Hoe meer u hen vertelt over uw ervaringen met hoortoestellen, hoe meer mogelijkheden zij hebben om u te helpen. Omdat een hoortoestel alle geluiden versterkt, zult u waarschijnlijk geluiden opmerken die u al enige tijd niet meer heeft gehoord. Het geluid van voetstappen, tjilpende vogels, ritselend papier, etc. Deze geluiden kunnen in het begin overweldigend zijn, maar meestal raken zij na enige tijd weer op de achtergrond. Het proces om aan uw nieuwe hoortoestel te wennen neemt meestal enkele weken in beslag, maar dit varieert per persoon. In hoeverre iemand baat heeft bij een hoortoestel is afhankelijk van de ernst van het gehoorverlies, de algemene gezondheid en eerdere ervaringen met een hoortoestel. Het allerbelangrijkste element voor het succes is echter uw eigen instelling! Het vergt oefening, geduld en doorzettingsvermogen om het maximale uit uw hoortoestel te halen. Werk nauw samen met uw audicien, ook dit helpt u maximaal voordeel te verkrijgen. 3

De beginfase Tijdens de eerste weken kunt u het beste proberen om thuis in uw vertrouwde omgeving aan uw hoortoestel gewend te raken. Draag uw toestel enkele uren per dag tijdens gesprekken of bij het kijken naar de televisie. Als de geluiden te zacht lijken, kijkt u dan of een van de oplossingen gegeven op pagina 20-23 toepasbaar zijn. Is dit niet zo, raadpleeg dan uw audicien. Zodra u uw hoortoestel enkele uren per dag kunt dragen zonder moe te worden, kunt u het toestel ook in andere situaties gaan proberen. Het geluid waar u als eerste aan gewend moet raken, is het geluid van uw eigen stem. U merkt misschien dat uw stem te hard klinkt. Als de stemmen van andere mensen normaal klinken, kan het zijn dat u harder bent gaan praten om uw gehoorverlies te compenseren. Probeer in dit geval de luidheid van uw stem bij te stellen. 4

Voortgang Wanneer u aan de klank van het hoortoestel gewend begint te raken, kunt u hem langer achter elkaar en ook in meer rumoerige omstandigheden gaan dragen. Hieronder volgt een reeks situaties waarin het luisteren steeds moeilijker wordt: een gesprek met een kleine groep mensen in een rustige omgeving een gesprek met een of twee mensen in een rumoerige omgeving een kerkdienst een telefoongesprek een vergadering een gesprek met een groep mensen in een rumoerige omgeving een gesprek in een sociëteit of restaurant een winkelcentrum de straatomgeving met verkeerslawaai Praat met andere mensen die gebruik maken van een hoortoestel. Zij zullen hoogstwaarschijnlijk veel ervaringen hebben om te delen. Onthoudt dat ook mensen met een goed gehoor moeilijkheden ondervinden in het verstaan van gesprekken in rumoerige omgevingen. 5

Tips voor optimaal horen in moeilijke luistersituaties Uit eten: Kies een rustig restaurant uit (bij voorkeur zonder muziek of ander vermaak). Vraag een tafeltje in een rustige hoek, op enige afstand van de keuken. Ga ergens zitten waar de belichting goed is. Ga zó zitten dat het licht niet in uw ogen schijnt. Een gesprek zal makkelijker te volgen zijn als de groep klein is. In de auto: Zorg, indien mogelijk, dat uw goede oor naar het midden van de auto is gericht. Wanneer u twee hoortoestellen draagt, kunt u overwegen het geluid van het toestel dat naar het raam gericht is zachter te zetten. Zet de radio/muziek uit. Houdt de ramen dicht om het rumoer van het verkeer, de weg en de wind te minimaliseren. In de bioscoop, concertzaal of het theater: Informeer, bij aankoop van de kaartjes, of er een ringleiding, infrarood- of FM-systeem aanwezig is. 6

Vraag anders naar een stoel geschikt voor iemand met hoorproblemen. Zorg, indien mogelijk, dat het programma u van tevoren al bekend is dit maakt het makkelijker te volgen als de geluidskwaliteit te wensen overlaat. Bij een lezing of vergadering: Informeer of een ringleiding aanwezig is. Is dit niet het geval, ga dan vooraan zitten. Ga in het midden zitten als u met beide oren even goed hoort. Als één oor veel beter is dan het andere, zorg dan dat uw goede oor naar de geluidsbron gekeerd is. Op het werk: Het zal gemakkelijker zijn als anderen weten van uw hoorproblemen. Zij kunnen hiermee rekening houden en u helpen gesprekken te volgen. Leer medewerkers duidelijk te spreken en houdt oogcontact gedurende de conversatie. Focus op de persoon het dichtste bij u. Als u maar een gedeelte van het gesprek hoort, herhaal dan wat u wel gehoord hebt en vraag om de ontbrekende informatie. Probeer geen gesprek te blijven volgen als dit onmogelijk is. U kunt eisen stellen, maar blijf begripvol. 7

8 Thuis: Gebruik altijd uw hoortoestel. Informeer familie en vrienden over uw situatie. Leer uw familie duidelijk te spreken en houdt oogcontact gedurende de conversatie. Leer uw familie hoe zij u het beste in een gesprek kunnen betrekken. Vermijdt achtergrondlawaai. Telefoneren: Houdt de telefoonhoorn dicht bij de microfooningang van uw hoortoestel. Als dit fluiten veroorzaakt, houdt dan de hoorn wat verder weg of raadpleeg uw audicien. Laat de hoorn niet op uw hoortoestel rusten, dit kan fluiten veroorzaken. Als de stemmen door de telefoon te zacht klinken of achtergrondgeluiden zijn een probleem, heeft u misschien een telefoonspoel nodig (bedenk dat niet alle telefoontoestellen geschikt zijn voor het gebruik van een telefoonspoel). Als u een Achter-Het-Oor hoortoestel met telefoonspoel heeft, activeer dit dan en houdt de telefoon achter uw oor, naast uw hoortoestel. Als u een In-Het-Oor hoortoestel met telefoonspoel heeft, plaats dan de telefoonhoorn naast uw hoortoestel.

Informeer bij uw audicien of uw hoortoestel aangepast kan worden met een telefoonspoel als u een hoortoestel zonder M/T-schakelaar heeft. De telefoonspoelfunctie kan, afhankelijk van uw hoortoestel, ook worden in- en uitgeschakeld door middel van een afstandsbediening. Voor mensen met een zwaarder gehoorverlies kan een volumeregelaar op de telefoon nodig zijn. Raadpleeg uw audicien voor meer informatie. Als uw hoortoestel in telefoonspoelstand staat, kunnen mobiele telefoons storing veroorzaken. In dit geval zal de microfoonstand (M) beter resultaat geven. Mobiele telefoons: Mobiele telefoontoestellen kunnen elektrische storing bij hoortoestellen veroorzaken. Het is dus belangrijk altijd een mobiele telefoon te testen voordat u hem koopt. Om te testen, neemt u de telefoon mee naar een plek waar het volledig bereik heeft (dit kunt u zien op het display van de mobiele telefoon). Storing varieert en hangt af van een aantal factoren, zoals het type/model van de telefoon en het type/model van het hoortoestel. 9

Tips voor communiceren met mensen met een hoorprobleem (Aanwijzingen voor gezinsleden en vrienden) Spreek duidelijk en met heldere stem. Sommige mensen zullen wat langzamer moeten praten, maar een al te langzame spraak is juist vaak moeilijker verstaanbaar. Ga niet schreeuwen! Veel mensen met een gehoorstoornis zijn bijzonder gevoelig voor harde geluiden. Als blijkt dat u niet goed te verstaan bent, zeg dan hetzelfde nogmaals maar met andere woorden. Dit is beter dan dezelfde woorden te blijven herhalen. Probeer niet te converseren vanuit een andere kamer of met uw rug naar de ander toegekeerd. Zorg dat u en uw gesprekspartner elkaar aan kunnen kijken terwijl u spreekt! Vermijdt eten, drinken of roken terwijl u spreekt en houdt uw handen weg van uw gezicht. Minimaliseer achtergrondlawaai zet de TV of radio uit of verplaats u naar een rustigere omgeving voor een conversatie. Probeer om tijdens een gesprek met meerdere mensen aan te geven wanneer men op een ander onderwerp overgaat. Een conversatie is veel makkelijker te volgen wanneer men weet waarover het gaat. 10

Zorg dat er voldoende licht op uw gezicht valt. Ogen en oren moeten samenwerken om zo goed mogelijk verstaanbaar te zijn. Moedig mensen met hoortoestellen aan deze zo veel mogelijk te dragen. Wees bovenal geduldig en toon begrip. Zelfs met een hoortoestel zullen de meeste mensen niet alles meteen verstaan. Heeft u aanvullende vragen, raadpleeg dan uw audicien. Verzorging van uw hoortoestel Het is belangrijk dat u uw hoortoestel met voorzichtigheid behandelt en onderhoudt. De juiste behandeling is belangrijk: ten eerste om het hoortoestel in goede staat te houden en ten tweede om goede hygiëne te verzekeren. Dagelijks schoonmaken en geregelde service zal de levensduur van uw hoortoestel verlengen en u verzekeren dat hij optimaal functioneert. Wanneer u handelingen verricht aan het hoortoestel, doe dit boven een zachte ondergrond om beschadigingen bij het eventueel vallen te voorkomen. Houdt uw hoortoestel schoon. Veeg hem regelmatig schoon met een droge doek of tissue. Verwijder oorsmeer omdat dit tijdelijke problemen of een complete uitval kan veroorzaken. Oorsmeer trekt vuil aan. 11

12 Vermijdt het nat worden van uw hoortoestel (draag het nooit onder de douche, tijdens een zware regenbui of iets dergelijks). Als uw hoortoestel is blootgesteld aan vocht of een erg vochtige omgeving, raden we aan om het in een doosje met vochtopnemende korrels te plaatsen (nadat u de batterijen heeft verwijderd). Op deze manier wordt eventueel vocht vanuit het toestel getrokken. Probeer nooit uw hoortoestel te drogen met een föhn, in de magnetron of met andere hulpstukken die niet speciaal voor dit doel zijn vervaardigd. Stoffen die in cosmetica zitten, zoals aftershave, haarlak, lotion, parfum en zelfs muggenverdrijver, kunnen een hoortoestel beschadigen. Verwijder altijd uw hoortoestel voordat u dergelijke producten gebruikt en laat deze producten drogen voordat u het hoortoestel indoet. Hoortoestellen mogen nooit aan extreme hitte worden blootgesteld. Laat uw hoortoestel nooit achter in het handschoenenvak van de auto. Bewaar een hoortoestel dat u niet draagt in het doosje dat u erbij gekregen heeft, om het tegen eventuele beschadigingen te beschermen.

Alleen voor Achter-Het-Oor hoortoestellen Als u een programmeerbaar hoortoestel heeft, mag het afsluitkapje van de programmeerpoort nooit worden verwijderd, omdat daardoor schade kan ontstaan aan de programmeeraansluiting als gevolg van stof en vuil. Verzorging van het oorstukje Het oorstukje is een onmisbaar onderdeel van uw hoortoestel en moet steeds schoon worden gehouden. Eventueel aanwezig oorsmeer direct verwijderen. Schoonmaken van het oorstukje Maak het oorstukje los van de toonbocht door er zachtjes aan te trekken. Bij sommige typen oorstukjes laat het oorstukje los op de verbinding met het slangetje. Kijk goed hoe dit bij uw toestel zit. Maak het oorstukje in de speciale schoonmaakset schoon. Laat het oorstukje goed drogen voordat u het weer aan uw hoortoestel bevestigt. 13

Leg uw hoortoestel nooit in schoonmaakvloeistof of water. Maak bij voorkeur gebruik van een blaasbalg om overgebleven vloeistof te verwijderen en om de geluids en ventilatieruimtes te drogen. Wees attent op het correct, voorzichtig en op de juiste manier terugplaatsen van het oorstukje aan het hoortoestel. Zijn er onduidelijkheden of vragen over de reinigingsprocedure, raadpleeg uw audicien. 14

Schoonmaken van de oortip Als uw Achter-Het-Oor hoortoestel is uitgerust met een oortip, zorg er dan voor dat het slangetje en de koepel te allen tijde schoon zijn en vrij zijn van oorsmeer. 1. Verwijder de oortip van het hoortoestel door het te draaien en er daarna voorzichtig aan te trekken. Was voor vervanging van de oortip altijd eerst uw handen. 2. Gebruik een zachte, droge doek of tissue om de buitenkant van de oortip schoon te maken. 3. Om oorsmeer uit het slangetje te verwijderen, kunt u het zwarte schoonmaakhulpje aan de kant van de hoortoestelsluiting insteken. Duw het schoonmaakhulpje helemaal door tot het er aan de andere zijde weer uit komt. 4. Als het oorsmeer is verwijderd, sluit dan de oortip weer terug aan op het hoortoestel. Belangrijk! Om afsluiting van de oortip te voorkomen, adviseren wij u het niet met water schoon te maken. 15

16 Alleen voor In-Het-Oor hoortoestellen Schoonmaken van de MicroWaxBuster of WaxBuster De geluidsuitgang is een onmisbaar onderdeel van uw hoortoestel en moet steeds schoon worden gehouden. Eventueel aanwezig oorsmeer direct verwijderen. Veeg het hoortoestel schoon met een droge, zachte doek. Wrijf voorzichtig sporen van oorsmeer van de MicroWaxBuster. Plaats de top op een droge, zachte doek op een gladde ondergrond. Duw zachtjes op de MicroWaxBuster en beweeg hem zachtjes heen en weer. Raadpleeg uw audicien voor een demonstratie als u onzeker bent over de reiniging van het toestel. Als u twijfels heeft over het gebruik of de vervanging van uw cerumen filter, raadpleeg uw audicien. Maak uw hoortoestel schoon met het kleine borsteltje of de zachte doek die u bij uw toestel gekregen heeft. Stop geen voorwerpen in de geluidsuitgang. Dit kan het luidsprekertje beschadigen. Raadpleeg uw audicien als u uw hoortoestel niet volledig schoon kunt maken.

Gebruik van de NoWax NoWax helpt u de vooruitstrevende resultaten van uw hoortoestel te behouden. Volg nauwkeurig de volgende instructies bij het verwisselen van de cerumenfilter: Zorg dat de NoWax filter volgens de instructies is geplaatst voordat u het hoortoestel inzet. Houdt de NoWax buiten bereik van kinderen en anderen die zichzelf ermee kunnen verwonden, of de NoWax kunnen inslikken. Laat de NoWax filter los tijdens het gebruik van het hoortoestel, raadpleeg dan uw audicien. Probeer het niet zelf te verwijderen. Inspecteer altijd de NoWax filter voordat u het hoortoestel gebruikt om er zeker van te zijn dat deze niet is losgeraakt van het toestel. De filter moet worden vervangen: Als u kunt zien dat de filter verstopt is of als het hoortoestel niet normaal klinkt. Wegwerpen Nowax is gemaakt van milieuvriendelijk materiaal, u kunt het op de gebruikelijke manier weggooien. Er is geen risico voor milieuvervuiling, het materiaal wordt omgezet in zuurstof en water als het wordt verbrand met normaal huisvuil. 17

Hoe de NoWax te gebruiken 1. Verwijder het hulpstuk van de schaal. Het hulpstuk heeft twee armen: een met de nieuwe filter en een met het verwijderinstrument. 2. Stop het verwijderinstrument in de oude cerumenfilter en verwijder de gebruikte filter van het hoortoestel. 3. Stop de nieuwe filter in het hoortoestel. 4. Gooi het gebruikte hulpstuk weg. Let op dat u uw hoortoestel dagelijks nakijkt en schoonmaakt naast het gebruik van NoWax. 18

Schaal Filter Hulpstuk Verwijderinstrument 19

Problemen en oplossingen Probleem Mogelijke oorzaak Fluitend of gillend geluid Hoortoestel is te zacht of een gonzend geluid ontstaat Geen geluid of te zacht geluid Het hoortoestel is niet goed ingezet Er zit een prop oorsmeer in de gehoorgang Het slangetje van het oorstukje is gebarsten (bij AHO) Het hoortoestel (bij AHO, het oorstukje) zit te los Het toestel kan in telefoonspoelstand staan (alleen voor toestellen met een ringleiding) Het geluid staat te zacht (alleen bij toestellen met volumeregelaar) Het hoortoestel staat uit De batterij is leeg of verkeerd ingezet De geluidsuitgang is verstopt 20

Oplossing Zet uw hoortoestel opnieuw in. Als u een AHO draagt, zet uw oorstukje opnieuw in. Laat uw gehoorgang controleren door uw audicien Laat het slangetje van het oorstukje vervangen door uw audicien Raadpleeg uw audicien Controleer de positie van de schakelaar Draai het volume op met de volumeregelaar Kijk of het toestel aan staat Controleer of de batterij werkt en goed is geïnstalleerd Kijk of de geluidsuitgang niet verstopt is. Voor AHO hoortoestellen: het slangetje en de geluidsuitgang van het oorstukje moeten ook schoon zijn. Voor IHO hoortoestellen: maak de geluidsuitgang schoon of vervang het cerumenfilter 21

Problemen en oplossingen Probleem Geen geluid of te zacht geluid Suizende geluiden, wegzakkend of zwak geluid of pruttelende geluiden Mogelijke oorzaak De batterijcontactpunten zijn vuil of geoxideerd Er zit een prop oorsmeer in de gehoorgang, of verandering van gehoorverlies De geluidsingang is verstopt Het hoortoestel kan in telefoonspoelstand staan De batterijpunten zijn vuil of geoxideerd Er zit vocht in het hoortoestel Toestel schakelt regelmatig van aan naar uit De batterij is leeg De batterij is bijna leeg 22

Oplossing Open en sluit de batterijlade een aantal keer of maak de batterijcontactpunten voorzichtig schoon met een droog, zacht wattenstaafje Raadpleeg uw audicien. Uw gehoorgang kan afgesloten zijn door oorsmeer, uw hoortoestel moet aangepast worden of uw gehoorverlies kan veranderd zijn Raadpleeg uw audicien. Probeer dit niet zelf schoon te maken Controleer de positie van de schakelaar Open en sluit de batterijlade een aantal keer of maak de batterijcontactpunten voorzichtig schoon met een droog, zacht wattenstaafje. Maak het batterijcompartiment schoon met een droge doek of tissue Plaats het hoortoestel in een droogsetje (verwijder de batterij eerst) Raadpleeg uw audicien Vervang de batterij door een nieuwe Vervang de batterij door een nieuwe 23

24 Service Voor voorkomende problemen en hun oplossingen, zie blz. 20 23. Raadpleeg uw audicien als de aanbevolen oplossingen het probleem niet oplossen. Probeer nooit om uw hoortoestel zelf te repareren. Accessoires Bernafon biedt een ruim assortiment aan accessoires. Afhankelijk van hoortoesteltypes en plaatselijke voorschriften, zijn de volgende accessoires verkrijgbaar: Afstandsbedieningen voor hoortoestellen Verschillende systemen voor FM Communicatie (voor draadloos transport van signalen van externe apparaten naar het hoortoestel) Audio Input Systems voor aansluiting met externe apparaten (b.v. TV) Cerumenfilters Vergrendelingssysteem voor batterijlade Schoon- en droogmaakset Verbindingsstuk voor brillen Raadpleeg uw audicien voor aanvullende informatie over accessoires.

Fabrikant: Bernafon AG Morgenstrasse 131 3018 Bern Switzerland Phone +41 31 998 15 15 Fax +41 31 998 15 90 www.bernafon.com Bernafon Nederland b.v. Postbus 22 4180 BA Waardenburg Nederland Telefoon +31 (0)418 66 70 40 Fax +31 (0)418 66 70 49 www.bernafon.nl www.hear-it.org Voor meer informatie over horen en gehoorverlies 11.08/BAG/956-02-140-00/subject to change