elbllotmeek RIJKSOIENST VOOR DE IJSSELMEERPOLDERS W E R K D O C U M E N T... ::.....,.;:,:.:;..,, GEWASSENBESCHERMING 1975. door W.R. Smits /., 1976-97 Bbc februari 9500 E N S T V O O R i D E I J S S E L M E E R P O L D E R S - --. L T U U R T E C H N I S C H E A F D E L I N G S M E D I N G H U I S c:
Voor deze werkzaamheden werd dit jaar het vliegtuigspuitbedrijf Mastboom-van Beek uit Melissant ingeschakeld. Evenals vorig jaar gebeurde.dit met medewerking van 2 andere vliegtuigspuitbedr.ijven, te weten T. Vermeulen en H. Bogaerds.,. Spuitwerkzaamheden met de landmachine werden uitgevoerd door de combinatie A. Heyboer/A. Bogaerds uit Swifterbant. Rietbestrijding in de ontginning Op 10 juni werd in het ontginningsgebied CZ en BZ Dalapon gespoten ter bestrijding van het riet. Het riet was + 1 m lang: de ontginning van de sectie BZ valt in 1977 en de sdctie CZ in 1976. ~e dosering bedroeg 15 kg Dalapon opgelost in 60 1 water. Het vliegtui'g brengt 30 l.vloeistof/ha uit, zodat'de percelen 2 keer bevlogen dienden te worden. In de sectie OZ is 519 ha riet bespoten met de landmachine; dit was mogelijk omdat het riet kort was en de draagkracht van de grond het toe-. liet. Op 251 ha van.deze oppervlakte is aan de Dalapon een groeistof toegevoegd voor de bestrijding van in hoofdzaak distel. Omdat de landmachine dit kon spuiten gaf dit een voordeel van f 4,65/ha t.0.v. het vliegtuig: waar een groeistof was toegevoegd, was het voordeel f 15,60 per ha t.0.v. het vliegtuig. In de eerste week van augustus is de rietbestrijding in de ontginning verder gfgewerkt; dit duurde tot 28 augustus, alles vanaf de vliegstrip LZ 8. Totaal is.er 539 ha riet met de landmachine en 5067 ha riet met het vliegtuig bespoten. De ontginningsgebieden lagen in de secties LZ, HZ, KZ, AZ, BZ en 02. De kosten aan middel/ha voor rietbestrijding zijn f 93,60. Percelen die een jaar na het rietspuiten blijven liggen, a.lvorens te worden ontgonnen, zullen in sommige gevallen nog een bespuiting moeten hebben met een groeistof om de veronkruiding tegen te gaan. Rietbestrijding in de stoppel Na de eerste rietbestrijding in de ontginning blijkt dat er + 20% van het riet terugkomt, omdat het gehele wortelstelsel met BBn be<puiting.. niet wordt gedood. De koolzaaditoppel leent zich het beste voor deze 2e rietbestrijding; het koolzaad wordt vroeg gemaaid, het riet komt snel tot hergroei en er wordt voldoende blad ontwikkeld: Ook'is er op verschillende graanstoppels rietbestrijding toegepast. Omdat er behalve riet ook onkruiden in de stoppel groeien, 0.a. hoefblad, wordt aan het middel Dalapon een groeistof toegevoegd. Met het vliegtuig kan dit mengsel niet worden gespoten, aangezien de concentratie te sterk wordt en klontering op gaat treden. bloet toch met het vliegtuig worden gespoten dan moet het perceel 3 keer bevlogen worden. Voor de bestrijding van kamille werd er op 361 ha Faneron aan het mengsel toegevoegd, wat een goed resultaat opleverde. De kosten/ha van deze combinatie aan middelen is f 143,--; dit is 15 kg Dalapon + 24 1 2,4-D en 2 kg Faneron. Weedazol is op 764 ha stoppel gebruikt voor de rietbestrijding. Weedazol heeft een breed werkingsspect~m, d.w.2. dat ook andere onkruiden zoals hoefblad worden gedood. Door de Commissie voor Fytofarmecie is bepaald dat het middel niet in watergangen en taluds gespoten mag worden, zodat het voor het vliegtuig niet geschikt is, vanwege de drift. Bij het werken met de landmachine, die daar minder last van heeft, moet bij de sloot goed rekening worden gehouden met de windrichting.
Grasbestrijding is op enkele percelen uitgevoerd met Teceal. Dit middel wordt over het op wintervoor geploegde land gespoten; de dosering bedraagt 70 l/ha. De eerste 3 maanden kan men op dit land geen graan zaaien. Als proef is het middel Roundupp gebruikt voor kweekbestrijding.de werkzame stof hiervan is glyfosaat; de dosering bedraagt 6 l/ha. Het wordt in de stoppel op goed ontwikkeld kweekgras gespoten; van belang is dat het na het spuiten - + 5 uur droog blijft. Het middel wordt door het groene blad opgenomen en getransporteerd naar de wortels. Boven-. gronds is na 14 dagen het resultaat a1 te zien; het gras wordt gee1 en verdort. Tussen spuiten en opnieuw zaaien geldt een wachttijd van 6 weken. Roundupp kost f 380,--/ha aan middel, Teceal f 214,--/ha. Koolzaad 1975 Het koolzaad dat in de herfst 1974 niet bespoten was tegen de aardvlo moest in het voorjaar 1975 allemaal met 1 1 Fenitrothiodha worden bespoten tegen de larve van de aardvlo. Het middel Fenitrothion werkt bij lage temperaturen langzaam, na 1 maand zijn er pas resultaten zichtbaar. Totaal is er 2407 ha koolzaad tegen de larve bespoten. De bodemherbiciden die gebruikt zijn voor de bestrijding van graanopslag en grassen hebben goede resultaten opgeleverd. Vooral Kerb, dat de beste grasbestrijderin koolzaad en een "zacht" middel is voor het koolzaad, leverde uitstekende resultaten. Op verschillende kavels koolzaad kwam zeer veep melkdistel voor. Chemisch bestrijden hiervan is niet mogelijk, omdat het middel Doweo 290 dat als proefmiddel is getest door de afdeling Bestrijdingsonderzoek, wegens zijn grote persistentie door de Commissie voor Fytofarmecie nog niet werd vrijgegeven. Doweo 290 bestrijdt de melkdistel zeer effectief. Plaatselijk kwamen er op 26 april veel glanskevers voor; er werden met het middel Nexagan randbespuitingen uitgevoerd. Malathion ULV is op beperkte schaal gebruikt ter bestrijding van de glanskever. Dit middel is giftig voor de bijen en mag alleen worden gespoten buiten het "bijengebied".. In een later stadium werd er Zolone/ha gebruikt om snuitkevers te bestrijden. Zolone is niet giftig voor de bijen. Totaal is er 941 ha koolzaad behandeld tegen koolzaadsnuit- en glanskevers. Koolzaad 1976 Omdat het koolzaad in het seizoen 1975 plaatselijk schade had ondervonden van de aardvlolarve is het gehele koolzaadareaal minstens 1 keer bespoten tegen de aardvlo. Plaatselijk kwamen er veel aardvlooien voor: de plaag was niet zo erg als vorig jaar. Door de droogte tijdens de inzaai kwam het koolzaad op sommige percelen traag en onregelmatig op; ook kwam er meeldauw voor. Het ontginningskoolzaad dat het eerste werd gezaaid had geen last van de droogte en stond er florissant bij. Voor de bestrijding van de aardvlo werden verschillende middelen gebruikt, 0.a. Mesurol. Dit werd gebruikt op koolzaad met voorvrucht grasland; Mesurol bestrijdt namelijk tevens de slakken. Verder werden 217 ha met Parathion en 6940 ha met Fenitrothion bellandeld tegen de aardvlo. In oktober kwamen er plaatselijk luizen voor in het koolzaad. Na controle op de larve van de aardvlo is er 701 ha koolzaad bespoten met 1 1 Fenitrothion/ha. Oorzaak van het voorkomen van deze larve is dat na de herfstbespuiting er toch nog vrij veel aardvlooien aanwezig waren toen het middel was uitgewerkt. Bij.een groot gewas valt dan de vreet-
schade niet op maar komt het tot uiting in het aantal larven/plant, Door de droge herfst was het mogelijk om een gedeelte van de bodemtlerbiciden te laten spuiten met de landmachine, namelijk 1405 ha. VoOr de percelen die ver weg liggen van de vliegstrip is dit een voordeel omdat anders in uurtarief moest worden gevlogen. De bodemherbiciden worden met het vliegtuig in 60 1 water/ha gespoten teneinde,een goede spreiding van het middel in de grond te verkrijgen. Het vliegtuig Drengt 30 l/ha uit, zodat twee keer moet worden gevlogen. De middelen die gebx-uikt zijn waren TCA, IPC, CIPC en Kerb. TCA wordt voor het zaaien gespoten; de.andere middelen na eind oktober als de 0 temperatuur a1 geruime tijd onder de 12 C is. Waar het kooizaad het zwaar heeft te verduren door het gras zal de dosering van 14 kg Kerb naar 2 kg/ha moeten om een goed resultaat te krijgen. Met IPC moet men voorzichtig zijn op klein koolzaad omdat het de plant kan beschadigen. De grote hoeveelheid poeder (10 kg/ha in 60 1 water) is moeilijk te verwerken. hlet het vliegtuig is er 3698 ha koolzaad met een bodemherbicide bespoten. I Granen., Op 18 april werd een begin gemaakt met de onkruidbestrijding in de wintertarwe. De belangrijkste onkruiden in de granen zijn muur, hoefblad, distel en gras. In de periode, dat de wintergranen bespoten werden was de temperatuur aan de lage kant, hetgeen de resultaten niet ten goede kwam. \Vaar de tarwe een dunrie stand had, vooral op de kopakkers, is na het spuiten als gevolg van de hogere temperaturen nog veel zaadonkruid ontkiemd. In de laatste week van mei werd pas een begin gemaakt met het bespuiten van zomergraan. Op 191 ha gerst werden emeltenkorrels gestrooid; er was nogal wat schade veroorzaakt. 216 Ha haver werd in een vroeg stadium bespoten met 2.4-D/ha en 14 dagen later nogmaa.ls met 4 1 MCPA; dit tegen een zware hoefbladbezet- ting.,. Totaal is 12.901 ha graan bespoten tegen onkruid. De eerste bestrijding tegen gele roest werd uitgevoerd op 28 mei met 0,75 1 Calixin en 2 kg Maneb/ha in het ras Adamant. Als proef werd van een kavelde helft,niet bespoten: na 1 week was er een duidelijk waarneembaar verschil met de helft die we1 bespoten was. Op 12 juni werden verschillende kavels Clement bespoten die in ernstige mate van gele roest hadden te lijden. In de eerste helft van juli nam het aantal luizen in de tarwe sterk toe, vooral in de met gele roest aangetaste tarwe was het aantal luizen hoog. 320 Ha tarwe waren behandeld tegen luis met het middel pirimor; de dosering bedroeg 0.5 kg/ha. Door de selectieve werking van Pirimor worden nuttige insekten zoals Coccinella (lieveheersbeestje), die een natuurlijke vijand van de luis is, gespaard. Een dag na de bespuiting was het resultaat een 100% doding van de luizen. Het tarweras Clement, dat bespoten was tegen gele roest en gedeeltelijk tegen luis, had gemiddeld een opbrengst van 5539 kg/ha (rasgemiddelde is 5510 kg). 1906 Ha tarwe heeft een preventieve bespuitinggehad tegen afrijpingsziekten. Het tijdstip van spuiten is als alle aren aanwezig zijn tot aan de bloei; gebruikt werd 0,s kg Derosal + 2 kg Maneb/ha. Door het droge weer tijdens de afrijping van de granen kwam er vrijwel nergens afrijpingsziekte voor. Tijdelijk was er op enkele percelen visueel een verschil waarneembaar tussen we1 en niet bespoten kavels; het behandelde
was "schoner". Totaal is er 17.447 ha graan met allerlei middelen behandeld. Algemeen Om het rooien van wilgen te vergemakkelijken is op verschillende kavels in de ontginning een bespuiting uitgevoerd tegen wilgopslag met 2.4 D. In het Bremerbergbos zijn op 37 ha populieren bespoten met Gardona tegen de rups van de ~astaardsatijnvlinder. Deze bespuiting kan alleen met behulp van een vliegtuig worden uitgevoerd. Om het middel zo goed mogelijk op de bomen te krijgen mag er tijdens het spuiten geen wind zijn. Vanwege de grote afstand van de vliegstrip LZ 8 lagen de spuitkosten hoog (f 27,45/ha). De kosten vanhet middel zijn f 30,25/ha. Voor de afdeling Bestrijdingsonderzoek werden enkele proeven tegen gele roest in het griend uitgevoerd met 2 proefmiddelen, namelijk Benadonil en Plantvax. 86 Ha griend werd met Malathion ULV bespoten tegen schadelijke insekten. Pas ingezaaid grasland, waarin veel muur en koolzaadopslag voorkwamen, werd bespoten met MCPP - AICPA; totaal 307 ha. Overzicht bespuitingen. Op bijgaande lijsten wordt een overzicht gegeven van alle bespuitingen uitgevoerd in 1975. Tevens is een lijst toegevoegd van de kosten van het middel/ha en de dosering. Het gesloten bedrijf A 93 en de proefvelden zijn behoudens enkele bespuitingen niet inbegrepen.
! Soort en benaming Dosering/ha Kosten middel/ha in guldens Herbicide I PC CIPC Kerb TCA Dalapon NCPA MCPP/2,4-D. MCPP 2.4-D ~ICPA/~~CPP Dalapon/2,4 -D Dalapod2.4-D/Faneron Weedazol Roundupp Teceal 10 kg 14 kg 12 kg 15 kg 4 1 3 1 : 11 4 1 4 1 : 15 kg:24.l 15 kg:24 1 : 2 kg 15 1 6 1 70 1 f 60,60 9,04 128,70 35.52 93,60 7,36 19,27 22,44 6,lO 14,90 99,70 143.38 95,lO 380,64 214.20 Insecticide Fenitrothion Nexagan Zolone Malathion Parathion Pi rimor Gardona hlesurol Emeltenicorrels Fungicide 11 I& 1 0,5 kg 1 kg 1 kg 15 kg 11,90 33,17 26.92 28,60 11,22 31,20 30,52 33.61 39,30 I Maneb Derosal/Maneb Calixin/Maneb 2 kg 0,5 kg : 2 kg 0.75 1 : 2 kg 11.36 58,68 35,30 Molluscide Slakkenkorrels 5 kg 34.95