TEELTBEGELEIDING WK 20 (19 mei 2017) APP VOOR VEILCODES We krijgen vaak vragen over VBN veilcodes, er is echter een app beschikbaar via Google Play Store genaamd Floribook. Is echt een superhandige app voor het opzoeken van veilcodes e.d.! Indien u geen mogelijkheid heeft voor het downloaden van deze app kunt u alle informatie ook via onderstaande link vinden: http://www.floricode.com/nl-nl/distribueren/codeszoeken/productcodezoeken.aspx VALSE MEELDAUW Ook in bramen (Rubus) kan valse meeldauw voorkomen, het is hier echter een flinke uitzondering, blijf echter wel alert: Hoekige vlekken tussen de nerven. Bottelrozen zijn ook gevoelig, maar de verschijnselen zijn niet altijd hetzelfde in dit gewas, het kan zich ook op de bottelsteeltjes vestigen. Kaliumfosfiet heeft een zeer goede preventieve werking: het verhoogt de weerstand van de plant enorm!!! SKIMMIA Het is nu zeker de tijd voor een extra gift Agroblen in Skimmia, kies in principe voor een mengsel met relatief hoog Kali/Magnesium gehalte, let hierbij wel op uw grondmonsters! Geef op een droog gewas voor een flinke regenbui of regen de mest in door te beregenen. PHYSALIS Physalis is zeer gevoelig voor spint, als er eenmaal spint in het gewas zit is het lastig te bestrijden, de mijten zitten dan soms tot in de lampionnen. Ook luizen kunnen in Physalis huishouden en ook in de lampionnen kruipen, behandel de planten tegen luis met Teppeki, Calypso of Gazelle, dit is bijvriendelijk. ROZEN Houdt u goed aan het spuitschema, vooral opletten voor valse meeldauw. Curatief is dit zeer lastig te bestrijden zorg dus een goed preventief schema. (zie historie) Ook meeldauw speelt nu, tijdens de knopvorming zijn de oudere soorten gevoelig, als u meeldauw ziet moet u 2-3 bespuitingen met een interval van 5 dagen doen met een sterk middel als bijvoorbeeld Nimrod (Nimrod+uitvloeier). Nimrod werkt het beste als het in de morgen voorafgaande aan een warme dag wordt gespoten, het middel heeft dan een uitstekende dampwerking. Ook in rozen kan roest voorkomen, het ziet er hetzelfde uit als in Hypericum, bijna alle meeldauwmiddelen (als Amistar Top, etc.) bestrijden ook roest goed. 1

SEDUM (herhaling) Er is kans op roest, dit is te herkennen als één of enkele bladeren van een rozet lichter van kleur worden en veel grover uitgroeien dan de rest. Op de deze bladeren komen in een later stadium witte, later roestkleurige pukkels met sporen die infectie met andere planten veroorzaken. Roest is goed te bestrijden met bijvoorbeeld Amistar Top. (zie ook Hypericum schema in de historie) Als de Sedum slecht aanslaat of als er planten wegvallen is dit vaak te wijten aan de dradenschimmel Rhizoctonia. Signum, Rovral of Teldor zijn dan de juiste middelen. SPINT IN SKIMMIA Soms zijn plekjes in enkele planten aangetast door de rode Ilex-spint. De ervaring heeft geleerd dat de eieren van deze mijten slecht te bestrijden zijn. Aangeraden wordt de plekjes met een korte tussentijd met hetzelfde middel (bijv. Floramite, Scelta of Cantack ) te spuiten. Zo worden de larven opgeruimd zonder dat ze kans hebben weer eitjes af te zetten. Ook komt bonenspint voor, deze kan ook goed biologisch worden bestreden indien de planten elkaar raken. Anders voldoet hier uiteraard de gewone spintbestrijding. ILEX Bladrollers komen naast in de recente historie beschreven heesters, ook voor in de Ilex Verticillata. Ze spinnen zich ook in in de kopjes van de Ilex takken en zijn daardoor zeer moeilijk te bestrijden. Naast de (anjer)-bladroller kunnen ook diverse (spint)mijten uw gewas aan doen. Zij zorgen dat het gewas slecht tot helemaal niet meer groeit. Voor het bestrijden van de gewone mijt en bladroller kunt het beste Decis nemen. Decis geniet op zichzelf niet onze voorkeur daar vele andere natuurlijke vijanden ook bestreden worden, maar soms moet men kiezen. Gebruik het echter beslist niet tijdens de bloei of net voor de bloei. Hier kunt u Turex of Dimilin gebruiken tegen de bladrollers en Floramite of Cantack tegen de mijten. Voor spintmijten raden wij altijd Floramite of een ander spintmiddel aan, Decis werkt hier niet sterk genoeg. BASTA EN FINALE Basta en Finale werken gewoon minder indien men in de avond of bij donker weer spuit, probeer dus in de morgen of de eerste helft van de middag te spuiten, als het kan bij zonnig weer. Basta kan worden gemengd met MCPA en met Butisan. Let vooral bij Butisan dan wel secuur op de dosering per m2. Pas uiteraard op voor schade en overdoseer Butisan niet! LET WEL: Basta kan worden gemengd met MCPA, dit betekent echter uiteraard niet dat u het dan op de gewone manier kan gebruiken. MCPA is een gevaarlijk middel, dus slechts plekgewijs zoals voor MCPA altijd door ons voorgeschreven, voor ons is dit vrij logisch, maar toch maar voor alle zekerheid!! Roundup is overigens nog gevaarlijker dan MCPA! Wij denken dat de nieuwere middelen Quickdown en middelenop basis van Reglone (er zijn nu dus2 middelen toegelaten) Basta en Finale wel zullen verdringen 2

ILEX Het wordt straks wel zo n beetje wel tijd om Ilex te remmen, wij hebben de eerste keer nu toegepast.. In sommige regio s zit men mogelijk wat al dichter bij de bloei: Rem niet tijdens de bloei. Regel ook tijdig bijen voor een optimale bestuiving, volgens deskundigen is de bestuivende werking van hommels op Ilex minder!!!! Het spuiten van borium net voor en na de bloei kan een betere bestuiving/zetting opleveren. Het stimuleert de vruchtzetting en wordt ook in het fruit gebruikt. Spuit een keer of 3 in en rond de bloei: in het knopstadium, in de bloei en 1-2 weken na de bloei Shuttle borium als bladmeststof, dosering is 1 liter per ha, het is te koop in 1 liter en in 5 liters, kosten van een liter ongeveer 18 euro exc. BTW. Er zijn echter nog meer boriumbladmeststoffen, ook in de akkerbouw zijn er een heleboel. Het mag niet een scherpe meststof zijn: de bloemen zijn kwetsbaar en men moet het vruchtbeginsel niet willen beschadigen. Verplante Ilex behoeft niet geremd te worden! REMMEN ILEX VERTICILLATA: (Belangrijk!!!!!!) herhaling/update!: Er is onderzoek geweest naar de remming van Ilex en eventuele alternatieven voor middelen op basis van Daminozide. ( Daminozide is voor buitenteelten niet meer toegelaten) Geremd wordt in de praktijk om de zijscheutjes in het tweede jaar kort te houden en mooie besclusters te verkrijgen. Vaak wordt ook rondgestoken. Uit het onderzoek is gebleken dat CCC (Chloormequat) op Ilex, in tegenstelling tot veel andere gewassen (als bottelrozen) geen enkele werking had, zelfs niet bij een dubbele behandeling. Ook andere middelen als Tilt hadden niet het gewenste resultaat, vooral op wat langere termijn ontstond ongewenste hergroei. De behandeling met Daminozide bleek in de praktijk de enige met een goede werking. Zoals reeds eerder beschreven in onze historie kan de werking versterkt worden met het gebruik van de hulpstof Atplus. Hiermee kan men ook nog middel besparen (men behoeft dan slechts de helft van de dosering Daminozide te gebruiken). Advies: Gebruik 2,5 g Imex- Daminozide SG plus 2,5 gr Atplus per liter water, spuit minimaal twee maal in het voorseizoen (ca. half mei en half juni) Spuit niet tijdens de bloei. Indien u tijdens een droge periode met geringe luchtvochtigheid gespoten hebt kan de werking tegenvallen. Het is dus echter voor buitenteelten op dit moment NIET toegelaten. Let steeds op de toelatingen, c.q. vrijstellingen!!!!!!!!!!!!!!!! Verder: Beregen tijdens de bloei niet te lang, bijen vliegen niet of minder bij regen en dus ook bij beregenen, bovendien spoelt u het mannelijk stuifmeel weg. Als u moet beregenen tijdens de bloei, doe dit in de avond of vroege morgen, beter elke dag wat dan een hele dag erg veel! 3

Dopluis: zie historie De hulptroepen tegen dopluis zijn: Viervlek lieveheersbeestje (in de handel verkrijgbaar) Sluipwesp -Coccophagus limnicea (in de handel verkrijgbaar) Zevenstippelig lieveheersbeestje (natuur) Oorworm (natuur), dit beestje lijkt zeer goed te werken, wordt in de fruitteelt wel gebruikt, maar wordt (nog) niet commercieel gekweekt, mogelijk een goede tip voor onze (biologie)leveranciers (???). ILEX STEUNGAAS Het is nu tijd om de Ilex in het groei-jaar in het steungaas te zetten (zie ook foto s op onze facebook pagina!) gebruik hiervoor nylon steungaas. Wij gebruiken een halve bedbreedte en knippen dus een reep gaas doormidden!. Ilex Magical Berry kan wel zonder gaas, maar verleden jaar met kou en veel regen in de eerste fase waren ze toch krom, Oosterwijk kan absoluut absoluut niet zonder. De overige Ilex raden wij aan om toch in het gaas te zetten. Wij hebben dit jaar voor alle zekerheid zelfs alles in het gaas gezet. Verwijder dit gaas dan weer as. winter, als het in het 2 e jaarsgewas blijft staan krijg je het er niet meer uit! 4

Groenbemesters Zaai een groenbemester op lege hoeken. De teelt van een groenbemester heeft een gunstig effect op de organische stofvoorziening en daarmee op de bodemomstandigheden. Daarnaast kan een groenbemester worden gezaaid vanwege de aaltjesonderdrukkende werking. De belangrijkste groenbemesters in de boomteelt zijn Tagetes, grassen, vlinderbloemigen en kruisbloemigen. De keuze van de juiste groenbemester is afhankelijk van het doel dat u wilt bereiken. Op percelen met veel wortelonkruiden kan het beste worden gekozen voor grassen als Italiaans raaigras of Engels raaigras. Grasgroenbemesters wortelen diep (goed voor de bodemstructuur), leveren veel organische stof en u kunt met groeistof gewoon de wortelonkruiden bestrijden. Daarnaast zijn de wortelknobbelaaltjes na een teelt sterk afgenomen. Kies bij problemen met wortellesieaaltjes (Pratylenchus penetrans) voor de teelt van Tagetes. Een andere optie is de teelt van Japanse haver. Japanse haver is een relatief nieuwe groenbemester. Het is een grasachtige die over een langere periode gezaaid kan worden. Groot pluspunt van dit gewas is dat het Pratylenchus penetrans niet vermeerdert en daarmee uithongert (dat is dus iets anders dan bij Tagetes, die dit aaltje doodt!). Let op bij de keus van de selectie, er bestaan selecties die Pp juist vermeerderen. Omdat het een grasgroenbemester is, is er ook nog de mogelijkheid om af te komen van lastige wortelonkruiden, door tijdens de teelt een groeistof te spuiten. Kruisbloemigen als bladrammenas en gele mosterd groeien erg snel en hebben daarom een hele goede onkruidonderdrukkende werking. Ook zijn ze geschikt voor een korte teelt. Vooral in nazomer herfst worden ze gebruikt. Ze hebben penwortels die de grond niet intensief doorwortelen. Indien de bladeren fijn worden geklepeld, ontstaat een proces dat biohumificatie heet. Bemesting en water Bemonster slootwater en bassinwater om de aanwezige voeding daarin met de gewenste mestschema s te kunnen verrekenen, en om te weten hoeveel zout en bicarbonaat het water bevat. Vooral een hoog natriumcijfer is schadelijk, het is goed om vanaf het begin van het seizoen in beeld te hebben hoe de zaken ervoor staan, vooral in kas en potteelten. FACEBOOK Volg ons ook op Facebook voor alle actuele zaken en nieuwtjes! www.facebook.com/kolsterbv 5

Trips In de kas zijn blauwe vangplaten, evt met Lurem als lokstof, handig om de tripsdruk in de gaten te houden. Ook is trips makkelijk te signaleren in het hart van bloemen die stuifmeel bevatten: als u die boven een wit papier uitschudt valt de trips eruit. Buiten kan trips alleen met een loep worden gevonden, en is het schadebeeld van beschadigde groeikoppen en krom blad meestal aanleiding om te gaan kijken naar aantasting. Voeg bij de tripsmiddelen een suikeroplossing zoals Biosweet of Attracker. MEELDAUW Foto: Meeldauw in Photinia, wees alert Photinia en Schurft: Blad dat beschadigd is door wind heeft vaak zwarte randjes, deze krullen echter niet om. Feitelijk wordt beschadigd blad bijna altijd aangetast door schurft, dus u kunt beter maar spuiten en behoeft zich niet in de exacte verschijnselen te verdiepen. BEREGENEN Let er op dat u nieuwe aanplant goed aanslaat, jonge planten goed vochtig maken alvorens te planten. Na planten de 1 e week ook goed opletten dat kluitjes niet uitdrogen. Vaststaande gewassen. Let er op dat ook vaststaande gewassen niet te droog worden! Pioenen zijn de afgelopen weken op een aantal plekken ook te droog geweest. Dit kan ook groei/knoppen kosten. Rondgestoken Ilex sowieso regelmatig beregenen! 6

Aanbod pioenen We kunnen nog aanbieden aan bijzondere pioenen: 500 Dinnerplate 2/3 roze grote bloem 600 Ann cousins 2/3 wit zeer grote bloem 1000 Bowl of Cream 2/3 en of 3/5 wit grote bloemen 300 Moon over barington 2/3 wit zeer grote bloem 700 Etched salmon 3/5 roze zeer mooi soort 1500 Brother chuck 3/5 wit zeer mooi Verder nog een 4000 Catarina Fontijn, een hele mooie sterke roze snijpioen dinner plate brother chuck etched salmon moon over barington 7

Ann Cousins Catarina Fontijn CTGB laat weer nieuwe middelen toe. BERELEX In de vergadering van 26 april heeft het CTGB een uitbreiding goedgekeurd van het middel Berelex 40 SG. Dit middel kan als groeiregulator ingezet worden in de onbedekte teelt van potplanten, trekheesters, sierheesters en vaste planten. AGIL De toelating van het middel Agil 100 EC is uitgebreid naar gebruik in de onbedekte teelt van bloemisterijgewassen. Agil is een systemisch, selectief na-opkomst grassenherbicide ter bestrijding van eenjarige- en overblijvende grassen in een breed scala aan gewassen. Agil onderscheidt zich door een zeer snelle werking. De werkzame stof, propaquizafop, wordt zeer snel opgenomen in het blad van de grassen, veelal binnen 1 uur. Van daaruit wordt het in de eerste 2 dagen getransporteerd naar de wortels en wortelstokken. Het remt de synthese van de vetzuren. Na 5 tot 7 dagen wordt het zichtbaar dat de vitale functies in de cellen zijn vernietigd en toont het chlorose in het jonge weefsel. Na 10 tot 20 dagen is de totale plant afgestorven. Agil bevat 100g/L propaquizafop in een emulgeerbaar concentraat (EC) formulering. Het middel is binnen 1 uur regenvast. Agil mag ook in grondwaterbeschermingsgebieden worden toegepast. Bij gebruik van Agil hoeft geen olie te worden toegevoegd. Agil is sterk tegen kweek, hanenpoot, graanopslag, raaigras, wilde haver en duist. Ook op straatgras heeft Agil een werking, zij het in vroeg stadium; 1-3 blad. Het middel mag 1 x per 12 maanden worden gebruikt in een teelt en wel in een dosering van 1,5 liter per ha. Het mag wel2 x worden gebruikt, maar dan moet u de halve dosering gebruiken. De maximale dosering per jaar per teelt is dus 1,5 liter per ha. 8

STABILAN Op aanvraag van Nufarm heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) besloten de toelating van de groeiregulator Stabilan uit te breiden met de bedekte, niet-grondgebonden teelt en onbedekte teelt van bloemisterijgewassen. Met de uitbreiding in de bedekte, niet grondgebonden teelt, is het vanaf nu mogelijk om 2,5 L/ha Stabilan 6 keer per teeltcyclus met een maximum van 30 toepassingen per 12 maanden toe te passen. Hiermee kan het middel in de niet-grondgebonden teelten van bloemisterijgewassen vaker ingezet worden dan de reeds toegelaten 2 keer per 12 maanden. De toelating is verder uitgebreid met 2 toepassingen van 0,6 1,2 L/ha in de onbedekte teelt van bloemisterijgewassen. Het gebruik van Stabilan in de bedekte, niet-grondgebonden, teelt en onbedekte teelt van bloemisterijgewassen is beoordeeld conform artikel 51 EG 1107/2009. Voor deze toepassingen is geen werkzaamheids- en fytotoxiciteitonderzoek uitgevoerd. Het gebruik van dit middel in deze teelten is daardoor voor risico en verantwoordelijkheid van de gebruiker. FONDS KLEINE TOEPASSINGEN De CEMP (Coördinator Effectief Middelen Pakket) voor de boomkwekerij, Peter van t Westeinde werkt op dit moment aan de toelating van een aantal groeiregulatoren voor de boomkwekerij. Ook is via het Fonds Kleine toepassingen (FKT) een toelating aangevraagd voor een middel tegen Taxuskever. Verder zijn enkele fungiciden waarvoor eerder een uitbreiding van de aanvraag bij het FKT gedaan is bijna door het proces heen. Dit zal op korte termijn resulteren in een toelating. We houden u op de hoogte Onkruidbestrijding Onkruidbestrijding is een aandachtpunt op veel bedrijven. Stem de middelenkeuze af op het aanwezige onkruid. Zie de tabel op blz 197 en 198 van onze gewasbeschermingsgids. Wilgenroosjes zijn bijvoorbeeld het beste met Basta te bestrijden. De werking van glyfosaat en Reglone valt tegen. Bij veel aanwezig gras kan met een selectief werkend grassenmiddel worden gespoten bijvoorbeeld 2 l/ha Centurion Plus tegen straatgras. Als bodemherbicide kunnen in deze periode Butisan S, Linuron of Springbok worden ingezet. In de teelt van coniferen in de vollegrond is AZ 500 toegelaten. Dit is een bodemherbicide met contactwerking op kleine veldkers. Het middel heeft nog geen toelating voor containerteelt. Raadpleeg voor gebruik van herbiciden altijd het wettelijk gebruiksvoorschrift en advies van de fabrikant 9

REISVERSLAG (wk 18-19) KENIA Kenia beleefde de ergste droogte in 60 jaar, het heeft in 6 maanden niet of zo goed als niet geregend. Voor het platteland en de lokale kleine boeren een ramp: de meeste gezinnen op het platteland hebben wat vee en een klein stukje landbouw, ze eten hier zelf van en verkopen de rest. Van die verkoop kunnen ze dan weer andere levensbehoeften kopen, waar anderen van bestaan...zo creëert men een micro-economie. Nu is helaas het vee vaak dood en de gewassen zijn verdroogd. Honger en armoede is het gevolg. Voeg daar nog bij dat de door en door corrupte overheid gewoon de zakken blijft vullen. Ook bijna alle farms hebben geleden, soms kon er niet geplant worden en eigenlijk altijd waren er kwaliteitsproblemen. Sommige farms moesten zelfs sluiten en ook onder onze klanten is er één waarvan we mogen hopen op een goede zomer qua prijsvorming, daar het anders wel erg moeilijk wordt. Gelukkig valt er nu bijna elke dag tegen. Waar "de Rainman" bij zijn vorige bezoek eind november nog ca. 4 mm bracht (de enige regen in een half jaar), was hij nu wel heel goed in vorm: het begon namelijk al te regenen toen hij aan het pakken was: een dikke dag voor vertrek. Het regent nu bijna elke dag, vooral in de namiddag en nacht. Er was zo'n 25 tot 45 mm gevallen bij mijn vertrek. Afgezien van boven beschreven narigheid gaat het eigenlijk best goed, Hypericum van een paar andere series worden (soms snel, soms geleidelijk ) vervangen door Magicals, waarbij het totaal areaal niet uitbreidt. Ook in de veredeling stonden fraaie zaken en ook in onze andere (beginnende) gewassen zit progressie. Foto s: veredeling 10

ETHIOPIË In Ethiopië was ik dit keer maar één dag: de vlucht een dag later (op vrijdag) was 600 euro duurder. We hebben er slechts één klant, dit is echter wel ook één van onze grootste Hypericum klanten. De farm is gewoonlijk een plaatje, dit jaar had men echter te maken met ongekende nachtvorsten (net als wij overigens) en er was erg veel schade. De laatste velden met mindere kwaliteit worden binnenkort geoogst en alles wat nieuw is staat er weer ouderwets prachtig bij. Foto s: Een klein deel van de Hypericumvelden In de omgeving van onze klant zijn bijna alle farms en fabrieken aangevallen bij de rellen van enige tijd terug, de schade varieert van ernstig tot het moeten sluiten van de farm (zie de foto, schade uit die tijd ): 11

Onze klant had het geluk dat het land van een lokale boer is, deze krijgt ook een klein percentage van de winst en dat deze zich voor het bedrijf had opgesteld met de melding dat als ze naar binnen wilden ze eerst hem en zijn familie moesten doodschieten, daarop liet men de farm met rust. Door de ernstige ziekte van mijn vrouw (het gaat gelukkig nu goed) en de daarop volgende rellen was ik al bijna 2 jaar niet meer in Ethiopië geweest, het is niet te geloven in welk tempo dit land zich ontwikkelt. Nadat eerst de stad één grote bouwput was is nu ook het omgevende platteland aan de beurt, er waren al vele nieuwe wegen aangelegd, er komen er nog steeds bij en alles erlangs wordt in rap tempo volgebouwd. De economische groei ligt al enige jaren rond de 10 %, ik geloof dat er weinig landen zijn die dit evenaren. Ook Ethiopië kende droogte, maar (in ieder geval in de teeltgebieden) minder erg dan Kenia. 12