Documentatie Lichtmanagement DSD Stalinrichting B.V., September 2017
Inhoudsopgave Inleiding 3 Lichtniveau en lichtregime 4 Lichtstroom van diverse armaturen 5 Geef me meer licht; Ik geef er melk voor terug! Bacteriologisch 5 Investerings- / en vervangingsvergelijking 6 Voorbeeld calculatie 6 Armaturen en besturing 7 LED TL 2x 28 Watt Armatuur 7 AL2007/AGRILED RED HPS-MH Armatuur 7 AGRIBOX: licht management systeem 7 AGRILED Pro 16 Armatuur 7 AGRILED Pro 32 Armatuur 7 AGRIBOX PRO besturing 7 ALNL LED 11 Watt Armatuur 7 2
Inleiding Waarom kiezen voor optimaal verlichten? Optimaal lichtregime en lichtniveau (150-200 lux) verbeteren dierprestaties door regelmaat in levensritme (stabiel bioritme) Verbeterde dierprestaties Versnelde groei en ontwikkeling van jongvee Verbetering van vruchtbaarheid (verlaging van aantal inseminaties en tussenkalftijd) Verbetering van melkproductie (6-15%) Afname been- en gewrichtsgebreken Afname vroegtijdige uitval van melkvee Voldoende licht = meer melk! 3
Lichtniveau en lichtregime Licht is een belangrijke factor in de melkveehouderij als het om koe gezondheid gaat. Hierbij is het lichtniveau en de duur van de dag en nacht periode erg belangrijk. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een melkkoe een lichtniveau van 150 tot 200 lux nodig heeft en een dag/nacht periode van 16 uur licht (150-200 lux) en 8 uur nacht 16L:8D (ook geen nachtverlichting). Dit om een goed en stabiel bioritme voor de melkkoe te creëren. Uit onderzoek is gebleken dat een stabiel bioritme de volgende voordelen met zich meebrengen: Verbetering van vruchtbaarheid Verlaging van aantal inseminaties Verlaging van tussenkalftijd Verbetering van melkproductie (6-15%) Afname been- en gewrichtsgebreken Afname vroegtijdige uitval van melkvee Tevens zorgt dezelfde lichtniveau en dag/nacht ritme bij jongvee (ca. 10 maand), een versnelde groei en ontwikkeling. Bij Droge koeien lijkt een ritme van 8 uur licht en 16 uur nacht bij 50 lux het meest ideaal. 4
Lichtstroom van diverse armaturen Er zijn veel verschillende soorten armaturen voor stal verlichting. Om zo efficiënt mogelijk gebruik te maken van verlichting is het goed om na te gaan wat de lichtoutput (lumen) en wattage van een armatuur is. Door deze op elkaar te delen wordt de energie zuinigheid lumen/watt verhouding van een armatuur weergegeven. In grafiek 1 kunt u dit terug vinden. Lumen per Watt Hoge Druk Natrium (HPS) 400 Watt 142 (20.000 branduren) AgriLED pro 32 250 Watt Hoge Druk Natrium 250 Watt AgriLED pro 16 125 Watt Metaal Halide (MH) 400 Watt Ht TL-lamp 2x 58 Watt Metaal Halide 250 Watt LED TL-lamp 2x 28 Watt 95 (10.000 branduren) 93 (12.000 branduren) 92 (10.000 branduren) 88 (60.000 branduren) 134 (60.000 branduren) 132 (20.000 branduren) 130 (60.000 branduren) Gloeilamp 100 Watt 10 (1.500 branduren) 0 20 40 60 80 100 120 140 160 Grafiek 1: Geeft de energie zuinigheid van de Agrilight armaturen weer. Het meest efficiënt zijn de AGRILED pro armaturen en de HPS (gele) armaturen. Let op! En zie het contrast van een gloeilamp met de overige armaturen. 5
Investerings-/en vervangingsvergelijking Bij investering in verlichting is het belangrijk om rekening te houden met welke type verlichting het meest efficiënt en duurzaam is. Maar ook welke type verlichting financieel het meest aantrekkelijk is. Hierbij kan bijvoorbeeld naar de aanschaf en installatie kosten gekeken worden. Maar daarbij worden de overige kosten zoals stroom verbruik, rente, afschrijving en onderhoud niet meegenomen. In grafiek 2 worden alle kosten vergeleken over de totale levensduur van de LED verlichting. 70 60 50 40 (x1000) HF TL-buis Agrilicht MH LED TL-buis AGRILED pro 32 Agrilicht HPS (2x 58 Watt) (400 Watt) (2x 28 Watt) (250 Watt) (400 Watt) 30 20 10 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 (jaar) Grafiek 2: Investering/vervanging vergelijking productie verlichting. In grafiek 2 wordt duidelijk dat armaturen welke duurzaam en efficiënt zijn uit eindelijk het voordeligst zijn. Hierbij is HPS verlichting het laagste in aanschaf en installatie. Deze stijgt in de loop van de jaren sneller dan LED verlichting. De LED verlichtings armatuur vraagt weinig onderhoud en heeft eveneens een laag energie verbruik. Voorbeeld calculatie Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat als men met goede stalverlichting (150-200 lux) en een goed lichtregime (16L:8D) er een melkproductie verbetering van 6 tot 15% reali seerbaar is ten opzichte van natuurlijke daglengtes. In tabel 1 wordt een over zicht getoond wat dit in een dergelijk bedrijf kan doen. Bij 5% melkstroom toename is er al snel een grote toename aan melkgeld. Goed is om erop te letten dat de toename ook kosten met zich meebrengen. Zoals voerkosten, rente, afschrijving, onderhoud en energieverbruik. Uitgebreide berekeningen kunt u terug vinden in het volledige verslag over stalverlichting! U kunt deze aanvragen bij DSD Stalinrichting! Voorbeeld toename melkstroom: Aantal melkkoeien 90 Gemiddelde productie (KG) 22 Toename productie % 5% Toename melkgeld 10.530 Toename voerkosten¹ 4.774 Rente en afschrijving van / tot 395 / 950 Energie en onderhoud van / tot 650 / 1.728 ¹ Kwin 14/15 melkvee Tabel 1: voorbeeld toename melkstroom 6
Armaturen en besturing LED TL 2x 28 Watt Armatuur Zeer geschikt voor afkalfboxen en melkput verlichting of voor vervanging van oude TL-buis. Hoge levensduur > 50.000 brand uren, 89 Lumen/watt en lage onderhoudskosten. LED TL 2x 28 Watt Armatuur AL2007/AGRILED RED HPS-MH Armatuur Zeer geschikt voor gebruik in een stal omgeving. Leverbaar in HPS (geel) of MH (wit) licht. Uniforme lichtverdeling, energiezuinig en 24 meter breed stralend in 1 rij. Mogelijkheid voor uitvoering met rode controle verlichting AL2007/AGRILED RED HPS-MH Armatuur AGRIBOX: licht management systeem Besturingskast speciaal voor de rundvee houderij. Geleverd met tijd en schemerschakeling. Eenvoudige installatie en bediening. Werkt energiebesparend. Geoptimaliseerd voor Metaal Halide en Hoge Druk Natrium lampen. AGRILED Pro 16 Armatuur Tweede-generatie LED armatuur. Speciaal ontwikkeld voor melkvee (bestand tegen ammoniak, vocht en stofvorming). Lange levensduur (60.000 brand uren), Dimbaar, zeer energie zuinig (komt in aanmerking voor EIA) en lage onderhoudskosten. 125 watts armatuur. AGRILED Pro 32 Armatuur 250 watts armatuur voor productie verlichting in melkveestal. Met geïnte greerd rood controle licht. Nederlands fabricaat. Speciaal ontwikkeld armatuur met natuurlijke koeling. Komt in aanmerking voor EIA. Langelevensduur 60.000 branduren. AGRIBOX: licht management systeem AGRILED Pro 16 Armatuur AGRILED Pro 32 Armatuur AGRIBOX PRO besturing Slimme Dali besturingskast speciaal ontwikkeld voor de AGRILED pro armaturen. Verschillende aanstuur mogelijkheden. 5 groepen met 10 programma s per groep. Gebruiksvriendelijke interface en energiebesparend. AGRIBOX PRO besturing ALNL LED 11 Watt Armatuur Door de rode lamp welke een koe nauwelijks waarneemt kan de veehouder prima de laatste controle uitvoeren. ALNL LED 11 Watt Armatuur 7
www.dsd-stalinrichting.nl Deze documentatie is een uitgave van DSD Stalinrichting B.V. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen en/of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van DSD Stalinrichting B.V. Drukfouten en wijzigingen voorbehouden. DSD Stalinrichting B.V. Fortuinweg 4 9101 PE DOKKUM - NEDERLAND Tel. +31 (0)519 228 100 Fax +31 (0)519 228 101 E-Mail info@dsd-stalinrichting.nl Internet www.dsd-stalinrichting.nl KvK 01044652