Belastingadviseurs BTW EN INTERNATIONALE OPTREDENS Versie: 31 maart 2015 De BTW-regels voor internationale optredens zijn als volgt: 1. Vóór 2011: plaats van optreden Voorheen was het zo dat de plaats van het optreden bepalend was of BTW in rekening gebracht moest worden. Bij buitenlandse optredens toen dus geen Nederlandse BTW, zonder verdere administratieve verplichtingen. 2. Vanaf 2011: plaats van afnemer óf plaats van optreden Vanaf 2011 wordt er een onderscheid gemaakt tussen optredens voor ondernemers en voor nietondernemers (dus particulieren/consumenten): a. Bij optredens voor ondernemers is de plaats van de afnemer bepalend of BTW in rekening gebracht moet worden. Als die afnemer in het buitenland gevestigd is én een ondernemer is, hoeft geen Nederlandse BTW berekend te worden, maar is er buitenlandse BTW van toepassing. De BTW wordt dan naar die afnemer verlegd. Of andersom, als een buitenlands gezelschap aan een Nederlandse opdrachtgever factureert, hoeft dat geen BTW van hun land in rekening te brengen, maar is de BTW naar Nederland verlegd en moet de Nederlandse opdrachtgever die aangeven. b. Bij optredens voor niet-ondernemers (particulieren/consumenten) blijft de regel dat de plaats van het optreden bepalend is of BTW in rekening gebracht moet worden. Voor een buitenlands optreden hoeft dus eenvoudigweg geen BTW gerekend te worden. Voor buitenlandse optredens van Nederlandse artiesten dus géén Nederlandse BTW, tenzij de factuur naar een Nederlandse ondernemer gaat. Alleen dan moet wel Nederlandse BTW gerekend worden. 3. Optredens in het buitenland 3.1. Afnemer is buiten Nederland gevestigd én hij is ondernemer Als de opdrachtgever in het buitenland gevestigd is én een ondernemer is, hoeft een Nederlandse artiest of gezelschap dus géén Nederlandse BTW te rekenen voor een optreden, ongeacht waar dat wordt gedaan (in Nederland of in het buitenland). Het beste bewijs van het ondernemerschap wordt geleverd met het buitenlandse BTW-nummer van de afnemer. Dit kan worden gecontroleerd: http://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/?locale=nl. Zie ook de uitleg van de Belastingdienst over buitenlandse BTW-nummers hierna.
Belastingadviseurs Maar ook uit andere informatie kan blijken dat de afnemer een ondernemer is, zoals de inschrijving in een register of een verklaring van de afnemer zelf. Het is absoluut niet zo, dat alleen maar mag worden afgezien van het berekenen van Nederlandse BTW als de buitenlandse afnemer zijn BTW-nummer geeft, want ook uit andere informatie kan blijken de afnemer een ondernemer is en ook dan hoeft géén Nederlandse BTW gerekend te worden. Natuurlijk is het wel het meest duidelijk als de buitenlandse afnemer een BTW-nummer heeft, dat geverifieerd kan worden. 3.2. Vermelden op BTW-aangifte + ICP-opgaaf doen De omzet van optredens voor afnemers in landen van de Europese Unie, waarover geen BTW gerekend wordt, moet worden opgegeven bij vraag 3b van de BTW-aangifte; omzet van buiten de EU hoeft niet op het aangiftebiljet vermeld te worden. Bij vraag 3b moet ook een Opgaaf van ICP-prestaties gedaan worden, waarop de buitenlandse BTW-nummers, namen van afnemers en omzet vermeld worden. ICP betekent Intra Communautaire Prestaties en de Belastingdienst stuurt deze gegevens ter controle naar het andere EU-land. Als een EU-ondernemer géén BTW-nummer heeft, bijvoorbeeld omdat die is vrijgesteld van BTW, dan hoeft die omzet niet bij vraag 3b én niet op de ICP-opgaaf vermeld te worden. Het is dan wel verstandig om een verklaring (of andere informatie) te hebben dat de afnemer geen BTW-nummer heeft. 3.3. Optredens in het buitenland voor niet-ondernemers Voor optredens in het buitenland voor niet-ondernemers (particulieren/consumenten) hoeft géén BTW in rekening gebracht te worden, ongeacht waar de afnemer is gevestigd. Dat blijft dus zo eenvoudig als vóór 2011. Deze omzet hoeft ook niet op het BTW-aangiftebiljet vermeld te worden. 4. Optredens van buitenlanders in Nederland 4.1. Géén buitenlandse BTW als Nederlandse opdrachtgever een ondernemer is Als artiesten uit andere landen in Nederland optreden, speelt het spiegelbeeld van het voorgaande. De Nederlandse organisator zal normaliter een ondernemer zijn (al dan niet vrijgesteld van BTW) en de buitenlandse artiesten hoeven daarom géén buitenlandse BTW in rekening te brengen. Bij voorkeur kunnen de buitenlandse artiesten op hun factuur het BTW-nummer van de Nederlandse organisator/afnemer vermelden, want dan is het duidelijk. Maar ook Nederlandse niet-ondernemers (particulieren/consumenten) zullen over gages van buitenlandse artiesten géén buitenlandse BTW hoeven te betalen, want dan is de plaats van het optreden doorslaggevend. 4.2. Vermelden op BTW-aangifte + ICP-opgaaf doen Als de Nederlandse organisator/afnemer ondernemer is, wordt de BTW naar Nederland verlegd en moet hij daarvan aangifte doen. Dat moet op het BTW-aangiftebiljet bij vraag 4a (landen buiten de EU) of vraag 4b (landen binnen de EU). Bij vraag 4b hoeft geen Opgaaf van ICP-verwervingen gedaan te worden; pas boven 900.000 per jaar is een opgaaf aan het CBS verplicht. 4.3. BTW aangeven, maar gelijk ook weer terugvragen
Belastingadviseurs Belangrijk is dat behalve de omzet ook BTW moet worden aangeven bij de vragen 4a en 4b. Dat is 6% voor optredens. Als de Nederlandse organisator/afnemer BTW-plichtig is, mag hij die BTW dan gelijk weer aftrekken als voorbelasting bij vraag 5b, waardoor er per saldo 0 uitkomt. Zie bijgaand voorbeeld. Dit moet ook voor buitenlandse artiesten die in eigen land vrijgesteld zijn van BTW. Er staat geen straf op als dit "aangeven + terugvragen" niet gedaan wordt, maar de verplichting van de wet past bij het internationale systeem van matching. 5. Conclusies Op zich is er in de BTW-heffing van internationale optredens per 1 januari 2011 feitelijk weinig veranderd, het is nog steeds zo dat voor buitenlandse optredens nagenoeg nooit Nederlandse BTW gerekend behoeft te worden. Wel zijn er nieuwe administratieve verplichtingen gecreëerd, maar die blijven zonder financiële gevolgen als ze niet worden nageleefd.
Belastingdienst Zakelijk Omzet, btw en winst Zakendoen met het buitenland Btw-nummers controleren Btw-nummers van ondernemers in EU-landen De btw-nummers van afnemers in andere EU-landen beginnen ook met een landcode (zie onderstaande tabel). De code van een land geldt voor de hele EU. Het is dus niet zo dat bijvoorbeeld Spanje andere landcodes gebruikt voor de EU-landen dan Nederland. Land Met uitzondering van Landcode Aantal cijfers na de landcode Opmerking België BE 10 Het 1e cijfer na de landcode is altijd een nul ('0'). Bulgarije BG 9 of 10 Cyprus CY 9 De laatste positie is een letter. Denemarken Färöer en Groenland DK 8 Duitsland Büsingen en Helgoland DE 9 Estland EE 9 Finland Åland Eilanden FI 8 Frankrijk van Monaco de overzeese departementen: Guadeloupe, Frans- Guyana, Martinique en Réunion de overzeese gebieden: Nieuw-Caledonië, Wallis en Futuna, Frans- Polynesië, Franse Zuidelijke Territoria en Antarctische Territoria de Franse territoriale lichamen: Mayotte, Saint-Pierre en Miquelon FR 11 De 1e en 2e positie na de landcode kunnen letters zijn. Griekenland de berg Athos EL 9 Hongarije HU 8 Ierland IE 8 De 2e positie na de landcode kan een letter zijn en de laatste positie is altijd een letter. Livigno, Campione d Italia IT 11 4
Italië van Aosta de nationale wateren van het meer van Lugano, die liggen tussen de oever en de politieke grens van het gebied tussen Ponte Tresa en Porto Ceresiom San Marino en Vaticaanstad Letland LV 11 Litouwen LT 9 of 12 Luxemburg LU 8 Malta MT 8 Nederland Aruba, Bonaire, Curacao, Sint-Maarten, Saba en Sint-Eustatius. NL 12 De 10e positie na de landcode is altijd een 'B'. Oostenrijk AT 9 De 1e positie na de landcode is altijd een 'U'. Polen Portugal van Azoren en Madeira PL 10 Macau PT 9 Roemenië RO 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 of 10 Het 1e cijfer na de landcode mag geen nul ('0') zijn. Slovenië SI 8 Slowakije SK 10 Spanje van Balearen Andorra, Canarische Eilanden, Ceuta en Melilla ES 9 Dit nummer kan 2 letters bevatten (in de 1e en laatste positie na de landcode), maar heeft minimaal 1 letter. Tsjechië CZ 8, 9 of 10 de overzeese gebieden: Anguilla, Caymaneilanden, Falklandeilanden, Zuid- Georgia, de Zuidelijke Sandwicheilanden, GB 9 of 12 Het 12-cijferige nummer wordt gebruikt voor onderdelen van fiscale eenheden. Bij overheidsinstellingen bestaat het nummer uit 5 posities: de letters 'GD' + 3 cijfers. Bij 5
Verenigd Koninkrijk van eiland Man Turks- en Caicoseilanden, Britse Maagdeneilanden, Montserrat, Pitcairneilanden, Sint- Helena de afhankelijke gebieden: Brits Antarctisch Territorium, Brits Territorium in de Indische Oceaan Gibraltar de Kanaaleilanden: Alderney, Guernsey, Jersey, Sark en Herm gezondheidsinstellingen bestaat het nummer ook uit 5 posities, maar dan uit de letters 'HA' + 3 cijfers. Zweden SE 12 Btw-nummer van uw afnemers verifiëren Als u twijfelt over de btw-status van de afnemer uit een ander EU-land, kunt u zijn btw-nummer laten verifiëren door ons. 6
BTW-aangifte v.a. 2011 Buitenlandse artiesten die in Nederland optreden 19% BTW Gegevens omzet en omzetbelasting 1 Prestaties binnenland Bedrag waarover Omzetbelasting omzetbelasting wordt berekend a Leveringen/diensten belast met 19% 0 0 b Leveringen/diensten belast met 6% 0 0 c Leveringen/diensten belast met overige tarieven behalve 0% 0 0 d Privé-gebruik 0 0 e Leveringen/diensten belast met 0% of niet bij u belast 0 2 Verleggingsregelingen binnenland a Leveringen/diensten waarbij de heffing van omzetbelasting naar u is verlegd 0 0 3 Prestaties naar/in het buitenland a Leveringen naar landen buiten de EU (uitvoer) 0 b Leveringen naar/diensten in landen binnen de EU 0 c Installatie/afstandsverkopen binnen de EU 0 4 Prestaties uit het buitenland aan u verricht a Leveringen/diensten uit landen buiten de EU (invoer) 0 0 b Leveringen/diensten uit landen binnen de EU 5.000 300 + 5 Voorbelasting, kleineondernemersregeling, schatting en eindtotaal a Verschuldigde omzetbelasting 300 b Voorbelasting 300 - c Subtotaal 0 d Vermindering volgens de kleineondernemersregeling 0 - e Schatting vorige aangifte(n) 0 - f Schatting deze aangifte 0 + g Totaa te betalen 0 terug te vragen 7
V-N 2011/21.19 Beantwoording van Kamervragen over btw-heffing met betrekking tot grensoverschrijdende B2B-diensten (business-to-business diensten) Brief Staatssecretaris van Financiën van 31 maart 2011, nr. DV2011/116 In antwoord op vragen vanuit de Tweede Kamer is de Staatssecretaris van Financiën ingegaan op enkele kwesties rond grensoverschrijdende heffing van omzetbelasting. Ingevolge de btw-richtlijn geldt als hoofdregel voor grensoverschrijdende B2B-diensten (business-to-business diensten) dat de diensten belastbaar zijn in de lidstaat van de afnemer/ondernemer. In die gevallen moet de verschuldigde omzetbelasting worden voldaan door de afnemer. Daarbij gaat het om een verlegging van de belastingschuld naar de afnemende ondernemer en niet om een verlegging van de plaats van dienst. De btw-richtlijn laat, wanneer sprake is van niet-hoofdregel-diensten, de keuze aan elke lidstaat waar de dienst wordt verricht en of voor de dienst ook een verleggingsregeling geldt. Sommige lidstaten, waaronder Nederland, hebben ervoor gekozen ook voor niet-hoofdregel-diensten de verleggingsregeling toe te passen. Ondernemers die over de nationale grenzen handel drijven zullen zich doorgaans (laten) informeren over de fiscale consequenties van hun handelen. Waar hun dienstverlening onder de B2Bhoofdregel valt en de daarover verschuldigde omzetbelasting wordt verlegd naar de afnemer, is de ondernemer gehouden de diensten per kwartaal te vermelden op de Opgaaf intracommunautaire prestaties (ICP). Vermelding kan achterwege blijven, wanneer de dienst in het land van de afnemer is vrijgesteld. Wanneer de ondernemer naar het oordeel van de inspecteur voldoende heeft geprobeerd zekerheid over een eventuele vrijstelling te verkrijgen, is het toegestaan dat hij de dienst niet vermeldt in de lijst ICP, wanneer die dienst bij verrichting in Nederland zou vallen onder een vrijstelling dan wel onder een nultarief. Het btw-comité is een raadgevend comité en richt zich in het bijzonder op de interpretatie van de communautaire regelgeving op het terrein van de omzetbelasting. De uitgangspunten die zijn vastgelegd in de btw-richtlijn en hun feitelijke gevolgen maken geen deel uit van de beraadslagingen in het btw-comité.. Vraag 4 Bent u bekend met het feit dat behalve het feit dat bovenstaande verleggingsregeling niet in iedere EU lidstaat op dezelfde wijze wordt toegepast ook op het gebied van de BTW-vrijstellingen verschillen tussen de EUlidstaten zitten? Kunt u aangeven hoe ondernemers hiermee omgaan, aangezien dit mede relevant is voor de listingsverplichting die geldt voor grensoverschrijdend dienstenverkeer binnen de EU? [2] Wordt hierover in het BTW-Comité overleg gevoerd. Antwoord op vraag 4 Ja, de BTW-richtlijn kent verplichte en optionele vrijstellingen. Dientengevolge kiest de ene lidstaat wel voor invoering van een optionele vrijstelling en de ander niet. De verplichte vrijstellingen -het merendeel -gelden in alle lidstaten. Daarnaast kent de richtlijn ook nog een lijst met handelingen die lidstaten in afwijking van de richtlijn na toetreding tot de EU mogen blijven belasten of vrijstellen. Ondernemers die over de nationale grenzen handel drijven zullen zich doorgaans informeren of laten informeren over de (ondermeer fiscale) consequenties van hun handelen. Daar waar hun dienst onder de B2B-hoofdregel valt en de daarover verschuldigde BTW verlegd wordt naar de afnemer, is de ondernemer gehouden deze diensten per kwartaal te vermelden op de Opgaaf intracommunautaire prestaties (ICP). Vermelding kan achterwege blijven, als die dienst in het land van de afnemer is vrijgesteld. Tijdens de parlementaire behandeling van het toenmalige wetsvoorstel is reeds verwoord dat de Nederlandse ondernemer die dergelijke diensten verricht, zich zal moeten vergewissen of bedoelde diensten in de lidstaat van de afnemer vallen onder een vrijstelling of een nultarief (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31907, nr. 7, blz. 22 en Eerste Kamer, vergaderjaar 2009-2010,31907, C, onder 6). Eén van de mogelijkheden om advies in te winnen is om bij het aannemen van de opdracht naast de gegevens van de afnemer die hij doorgaans nodig zal hebben bij de afnemer tevens te informeren welk BTW-regime in dat land van toepassing
is op deze dienst. De afnemer is immers ook gebaat bij een juiste listing. Het is evenwel mogelijk dat de desbetreffende ondernemer in uitzonderingsgevallen de hiervoor bedoelde zekerheid niet dan wel moeilijk kan verkrijgen. Wanneer de ondernemer naar het oordeel van de inspecteur in die situaties voldoende heeft geprobeerd die zekerheid te verkrijgen, is het in die gevallen toegestaan dat hij die dienst niet vermeldt in de lijst ICP wanneer die dienst bij verrichting in Nederland zou vallen onder een vrijstelling (dan wel onder een nultarief). Op dit punt mag van een zorgvuldig handelende ondernemer overigens worden verlangd dat hij bij de afnemer wel heeft geïnformeerd dat de dienst is vrijgesteld van BTW en op grond van welke bepaling dat zo is. Zoals hiervoor aangegeven richt het BTW-Comité zich in het bijzonder op de interpretatie van de bestaande communautaire BTWregelgeving zoals vervat in de Europese BTW-richtlijn. De vaststelling van het al dan niet van toepassing zijn van een vrijstelling in een bepaald land is echter geen interpretatievraag waarover in het BTW-Comité wordt vergaderd. Voetnoot [2] Indien een dienst in een andere EU-lidstaat is vrijgesteld, dan kan listing en een verwerking als intracommunautaire prestatie in de Nederlandse aangifte BTW immers achterwege blijven.