kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Brughoektumor

Vergelijkbare documenten
Patiënteninformatie. De brughoektumor

Inleiding Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over de brughoektumor.

inwendige gehoorgang richting de hersenstam en de kleine hersenen. De hoek tussen de hersenstam en de kleine hersenen wordt wel de brughoek genoemd.

De brughoektumor. Internet

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Plotselinge doofheid

Patiënteninformatie. Acusticusneurinoma

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Operatie aan de onderkaakspeekselklier (Glandula Submandibularis)

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde De ziekte van Ménière

Een hersentumor Symptomen Doel van de operatie

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

CAT Combined Approach Tympanoplastiek Sanering Radicalisatie. Schoonmakende (sanerende) ooroperatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Tinnitus

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Aangezichtsverlamming

Plotselinge doofheid. Wat is plotselinge doofheid?

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Flaporen

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Operaties aan het neustussenschot

Hersenoperatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Duizeligheid. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Sanering van het oor. Afdeling KNO

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid

KNO. Ziekte van Ménière

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde In- en uitwendige neuscorrectie

AANGEZICHTSVERLAMMING Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose

Verwijderen oorontsteking (cholesteatoom)

Schoonmakende ooroperatie

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

Wat u moet weten over intracraniële radiochirurgie

OPERATIE IN HET MIDDENOOR BIJ KINDEREN Tymanoplastiek FRANCISCUS VLIETLAND

Een schoonmakende (sanerende) ooroperatie

Operaties aan het oor

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Operaties aan de neusbijholten

Operatie aan het oor

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Stemproblemen bij volwassenen

Operatie a an het oor

Ziekte van Menière. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Gehoorverbeterende operatie. Afdeling KNO

Keel-, neus- en oorheelkunde. Duizeligheid

OORSUIZEN (TINNITUS) 875

Operatie aan het oor. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Operaties aan het oor

Keel- Neus- Oorheelkunde Operatie van de onderkaakspeekselklier

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken.

Keel- Neus- Oorheelkunde Operaties aan het oor

CHOLESTEATOOM. Dr. T. Crins

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Operaties bij oorontstekingen

De ziekte van Ménière

Aangezichtsverlamming

Voorbereiding op de operatie

Plotsdoofheid (Sudden deafness)

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts.

Keel- Neus- Oorheelkunde Plotselinge doofheid

Operatie aan het oor. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Schoonmakende ooroperatie

Stijgbeugel- of stapesoperatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Operaties aan het tongriempje

Aangezichtsverlamming

Operatie aan het oor

RADIOTHERAPIE bij hersenletsels

KNO. Aangezichtsverlamming

Operaties aan het oor

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker

Operaties aan het oor

Duizeligheid. Afdeling KNO

OPERATIE AAN DE GEHOORBEENTJES Tymanoplastiek FRANCISCUS VLIETLAND

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Trommelvliesbuisjes

De ziekte van Ménière

Uitzaaiingen in de wervelkolom

Verwijderen van een oorontsteking. Cholesteatoom

Operaties aan het oor

Oorzaak De oorzaak voor het ontstaan van neuspoliepen is nog onbekend. Er zijn factoren die de kans op neuspoliepen groter maken:

Otosclerose. Informatie voor patiënten over gehoorverlies door botvorming op de grens tussen middenoor en binnenoor. Informatie voor patiënten

Hersenbiopsie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

K.N.O. Aangezichtsverlamming

Deze brochure gaat over Neurofibromatose type 2 (NF2)

7,3. Werkstuk door een scholier 1419 woorden 9 december keer beoordeeld. Botkanker (oftewel: beentumoren)

Trommelvliessluiting. Afdeling KNO

TARIEVEN RUYSDAEL CLINICS decl. code Zorgproduct tarief 2016 en 2017

Kanker in het hoofd-halsgebied

Operaties aan het oor

Brughoektumor Radboud universitair medisch centrum

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Gehoorverbeterende ooroperaties

Aangezichtsverlamming

Meatoplastiek Operatie bij een vernauwde gehoorgang

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Rechten en plichten van de patiënt

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Klachten

Logopedie. Aangezichtsverlamming Facialis parese. Afdeling: Onderwerp:

De ziekte van Ménière

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid

Operaties aan het oor

Hoe vaak komt een craniofaryngeoom voor? Een craniofaryngeoom komt bij een op de kinderen voor.

Radiotherapie bij de behandeling van uitzaaiingen in de hersenen

Aangezichtsverlamming

Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose

Kijkoperatie van de stembanden Microlaryngoscopie

Transcriptie:

kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Brughoektumor

Inleiding Een brughoektumor, ook wel vestibularis-schwannoom of acousticusneurinoom genoemd, is een goedaardig gezwel uitgaande van de omhulling (zenuwschede) van de gehoor- en evenwichtszenuw. Deze zenuw is opgebouwd uit twee zenuwgedeelten, waarvan één uit het slakkenhuis en één uit het evenwichtsorgaan komt. Deze zenuw loopt door het rotsbeen via een benig kanaal, de inwendige gehoorgang, naar de hersenen (zie tekening). Ook de aangezichtszenuw loopt door de inwendige gehoorgang. Door de inwendige gehoorgang lopen de zenuwen richting de hersenstam. Op deze plaats begint de tumor geleidelijk uit te groeien. De tumor ontstaat meestal in de inwendige gehoorgang en groeit langzaam verder door de inwendige gehoorgang richting de hersenstam en kleine hersenen. De hoek tussen hersenstam en kleine hersenen wordt wel de brughoek genoemd. De oorzaak van deze tumorgroei is niet bekend. Brughoektumoren groeien meestal heel langzaam en soms zelfs nauwelijks. Naar schatting wordt in Nederland per jaar bij ongeveer 160 patiënten (10 per miljoen inwoners) voor het eerst de diagnose brughoektumor gesteld. De klachten van een brughoektumor De meeste mensen met een brughoektumor klagen over éénzijdige slechthorendheid en evenwichtsstoornissen (meestal een gevoel van onzekerheid). Vaak zijn er klachten van oorsuizen. Door groei van

Brughoektumor de tumor ontstaat druk op de omliggende zenuwen en eventueel hersenweefsels. Dit geeft uitval van de gehoor- en evenwichtszenuw; ook kan een doof gevoel in het gelaat ontstaan. Er is geen verband tussen de ernst van de klachten en de grootte en/of groeisnelheid van de brughoektumor. Zo is het mogelijk dat een kleine brughoektumor veel klachten geeft en een grote brughoektumor niet of nauwelijks. Verergering van klachten betekent lang niet altijd dat de brughoektumor (veel) groter wordt. Vermindering van klachten wil niet zeggen dat de groei is gestopt of gestabiliseerd. In sommige gevallen wordt de brughoektumor bij toeval ontdekt zonder dat er klachten bestaan. Een brughoektumor wordt meestal vastgesteld door een kno-arts. Een gehoortest en een elektrische gehoortest (BERA) kunnen wijzen in de richting van een brughoektumor. Het aangewezen onderzoek om de diagnose te bevestigen is een MRI-scan. Soms wordt door een neuroloog een brughoektumor vastgesteld. Er vindt dan verwijzing plaats naar een kno-arts of een brughoektumorbehandelteam. De behandeling Meestal worden patiënten met een brughoektumor in een behandelteam (kno-arts, neurochirurg, radioloog en radiotherapeut) besproken. Bij de keuze voor een bepaald beleid bij een vastgestelde brughoektumor worden verschillende factoren betrokken. Het is belangrijk te realiseren dat er maar één reden is om tot behandeling over te gaan: het voorkomen van een levensbedreigende situatie in de toekomst ten gevolge van uitbreiding van de tumor met druk op de hersenstam.

Door de behandeling kunnen de bestaande klachten soms wel en soms niet verdwijnen. Dit maakt de keuze om over te gaan tot een behandeling moeilijk, toch is het in sommige gevallen noodzakelijk. Voor elke individuele patiënt wordt een afgewogen keus gemaakt, waarbij ook de patiënt zelf een belangrijke stem heeft. In principe zijn er drie vormen van behandeling: 1. Wachten en vervolgen ( wait and scan ) 2. Opereren. De tumor wordt door een operatie verwijderd. 3. Stereotactische bestraling. De tumorgroei wordt door een zeer gerichte bestraling gestopt. De groeisnelheid van de tumor is over het algemeen zeer gering. Gemiddeld groeien brughoektumoren 1-2 mm per jaar. In sommige gevallen is er echter gedurende vele jaren nauwelijks groei waarneembaar. Dit wordt in principe éénmaal per jaar met een controle-mri-onderzoek gecontroleerd. Een afwachtend beleid is een mogelijkheid bij een relatief kleine tumor en/of bij relatief geringe klachten. Daarnaast kunnen er andere redenen (andere ziekten en/of leeftijd patiënt) zijn om af te zien van een behandeling. Het verdient aanbeveling om bij een grote of snel groeiende tumor direct of sneller te behandelen, om problemen op afzienbare termijn te voorkomen. Tevens is het zo dat als de tumor nog groter wordt, er meer kans is op schade, zowel na operatie als ook na bestraling. Operatie van een brughoektumor Wanneer na uitvoerige analyse en overleg met de patiënt voor een operatie wordt gekozen, heeft de kno-arts drie benaderingswegen tot zijn/haar beschikking. De meest optimale toegangsweg naar de tumor hangt af van de precieze plaats en de grootte. Daarnaast is de ernst van de

Brughoektumor gehoorvermindering beslissend en/of de voorkeur van het operatieteam. Deze drie benaderingswegen zijn: Translabyrinthair ( door het oor ) Middle fossa ( boven het oor ) Retrosigmoïdaal ( achter het oor ) Aan de hand van een tekening wordt het behandelingsvoorstel verduidelijkt en met de patiënt (en familie) besproken. Ook de risico s en eventuele gevolgen komen hierbij uitgebreid aan de orde. Tijdens de operatie zijn in principe vaak twee operateurs aanwezig: twee kno-artsen of een kno-arts en een neurochirurg. Door het gebruik van microchirurgisch instrumentarium, een operatiemicroscoop en moderne apparatuur, die de functie van de aangezichts- en gehoorzenuw bewaakt, wordt beschadiging aan omliggende zenuwen en hersenweefsel zoveel mogelijk vermeden. Het verwijderde weefsel wordt onderzocht door een patholoog-anatoom (weefseldeskundige). In principe wordt gestreefd naar complete (totale) tumorverwijdering, waarbij in de regel een kleine tumor aanzienlijk gemakkelijker te verwijderen is dan een grote. Uw behandelend kno-arts zal verder de volgende zaken bespreken: details over de operatie operatieduur opnameduur (gemiddeld één week) eventuele noodzaak voor opname op de intensive care mogelijke complicaties en de kans hierop en eventuele restverschijnselen

Restverschijnselen na een operatie Het verwijderen van een brughoektumor is een grote operatie, waarvan het herstel meestal 4 weken in beslag neemt. Door de omvang van de operatie treedt vaak vermoeidheid na de operatie op. De meeste patiënten herstellen echter voorspoedig en kunnen nadien sociaal en professioneel functioneren als voor de operatie. De belangrijkste negatieve gevolgen van een operatie kunnen zijn: Gehoorvermindering/uitval In de meeste gevallen is het helaas noodzakelijk om de gehoorzenuw op te offeren om de tumor geheel te kunnen verwijderen. Dit resulteert in een volledig doof oor. In veel gevallen is het gehoor vóór de ingreep overigens al slecht en onbruikbaar. Soms kan de tumor worden verwijderd met behoud van de gehoorzenuw. Het gehoor zal door de ingreep niet verbeteren. Gehooruitval geeft vooral in het begin problemen, zoals lokaliseren van gesprekken en het luisteren naar gesprekken (richtinghoren) in een lawaaiige omgeving. De meeste mensen leren hier snel mee omgaan of waren hier al aan gewend. Oorsuizen Oorsuizen kan in sommige gevallen verdwijnen, maar kan ook onveranderd aanwezig blijven, ontstaan of verergeren. De oorzaak hiervan is niet duidelijk. Verlamming van de aangezichtszenuw De aangezichtszenuw, die midden in het operatiegebied ligt, kan door de manipulatie, die locale zwelling geeft, tijdelijk minder goed werken. Het gevolg kan zijn dat de aangezichtsspieren aan één zijde van het gelaat niet meer kunnen worden aangespannen, zodat een scheef gezicht ontstaat

Brughoektumor en er soms veel klachten zijn van het oog. Zenuwherstel gaat bij tijdelijke uitval langzaam en het kan zeker enkele maanden duren voordat de zenuw weer geheel hersteld is. Bij het verwijderen van een grote brughoektumor kan de aangezichtszenuw onherstelbaar beschadigd raken. Indien herstel niet vanzelf kan worden verwacht, uitblijft of te lang duurt, zijn er nog andere herstelmogelijkheden (ook operatieve). Evenwichtsklachten Soms zijn er voor de operatie al evenwichtsklachten, deze kunnen ook door de ingreep ontstaan of (tijdelijk) verergeren. In bijna alle gevallen neemt - bij uitval van één evenwichtsorgaan het andere evenwichtsorgaan de evenwichtsfunctie in de loop van enkele weken over. Dit proces kan door houdings- en bewegingsoefeningen en een actieve manier van leven worden versneld. Het komt zelden voor dat duizeligheid blijft bestaan. Hoofdpijn Hoofdpijnklachten zijn meestal tijdelijk en staan niet op de voorgrond. Stereotactische bestraling van een brughoektumor Andere benamingen voor bestraling van een brughoektumor zijn: stereotactische radiotherapie of radiochirurgie. Door deze bestraling ontstaat groeistilstand. Dit wordt tumorcontrole genoemd. Deze behandeling komt in aanmerking bij kleine en middelgrote brughoektumoren of wanneer om welke reden dan ook wordt afgezien van een operatie. Patiënten die bestraald zijn, worden in principe levenslang na de bestraling gecontroleerd met een jaarlijks controle-mri-onderzoek. Langdurig vervolgonderzoek moet uitwijzen of stereotactische

radiotherapie ook op langere termijn een betrouwbare behandeling is voor brughoektumoren. Restverschijnselen na stereotactische bestraling De bestralingsbehandeling zelf geeft in het algemeen geen acute verschijnselen. In een enkel geval kan wat misselijkheid optreden, welke eenvoudig is te behandelen. De belangrijkste complicatie van deze behandeling is toename van het gehoorsverlies. Bij de meeste patiënten treedt dit echter niet of in geringe mate op. Bovendien is er een kleine kans dat de aangezichtszenuw wordt beschadigd hetgeen kan leiden tot een hangende of gevoelloze aangezichtshelft. Overige complicaties worden zelden gezien. Net zoals bij het maken van een röntgenfoto maakt ook de bestralingsbehandeling gebruik van röntgen- of gammastraling. Men moet aannemen dat dit op lange termijn een, weliswaar klein, risico geeft op het krijgen van kwaadaardige ziekten. Indien er toch tumorgroei is na bestraling dan is vervolgens een operatie lastig en meer risicovol (op zenuwbeschadiging) vanwege de verlittekening na de bestraling. Meer informatie over de brughoektumor De commissie brughoektumor van de NVVS verzorgt op dit moment voorlichting, belangenbehartiging en lotgenotencontact voor brughoektumorpatiënten. Het Internet kan de individuele patiënt meestal niet volledig informeren, omdat er veel, soms tegenstrijdige, informatie kan worden gevonden.

Brughoektumor Wij raden u daarom aan al uw vragen aan uw behandelend arts te stellen, zodat - op uw persoonlijke situatie - gerichte adviezen en antwoorden kunnen volgen. Een paar van deze vragen zijn hier opgesomd: Wat is de chirurgische/radiotherapeutische ervaring van mijn behandelend arts of team? Wat zijn de resultaten van chirurgie/radiotherapie met betrekking tot aangezichts- en gehoorfunctie in relatie tot de grootte van mijn tumor? Zijn er meerdere specialisten/operateurs bij mijn operatie betrokken? Wat is het percentage complicaties (infectie, lekkage, bloeding)? Hoe lang duurt de operatie/radiotherapie-behandeling, indien deze zonder problemen verloopt? Hoe is de vervolgbehandeling na operatie/radiotherapie?

Vragen Het is van belang dat u juiste en duidelijke informatie heeft gekregen. Heeft u na het gesprek met uw arts en na het lezen van deze folder nog vragen, stel deze dan gerust. Noteer eventueel uw vragen van tevoren, zodat u niets vergeet. Als u vragen heeft, of de arts wilt waarschuwen, kunt u bellen: Polikliniek KNO Aalsmeer 0297-365 004 Polikliniek KNO Zandvoort 023-573 6845 Polikliniek KNO Spaarne Ziekenhuis 023-890 7740 Bron: KNO Haarlemmermeer / www.kno.nl KNO Haarlemmermeer versie 2014 kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde