Is flexibiliteit het nieuwe goud?



Vergelijkbare documenten
De opkomst van all-electric woningen

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle. Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet?

Duurzame Energie in Utrecht

De snelste route naar aardgasvrije wijken

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Lokale duurzame energie-initiatieven & Liander

Middels deze brochure bieden we inzicht in:

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015

Ervaringen met zonnepanelen

Privacy by Design bij Enexis

Energietransitie en schaalvoordelen

Inhoud. SDE+ loket Voorbereiding SDE+ aanvraag Omvang systeem Exploitatie (voorbeeld) Organisatie Projectmanagment

Presentatie Pioneering 27 september 2011

ZONNEPANELEN PROJECT. RADIJSSTRAAT 2 t/m 82 te Groningen

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

SMART GRID ALBERT MOLDERINK

Amsterdam 9 mei 2017 Guy Konings, Joulz

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

De ontwikkeling van Smart grids. Our common future. Prof.dr.ir. Han Slootweg. 30 september 2016

Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer

Energie- en Klimaatdag 2017: Netbeheer van de toekomst. Welkom

Productie van hernieuwbare energie in de woning/wijk

Zon, wind, water... Ontdek je eigen energie

Tarieven Qurrent Energie - Groene Stroom

Grote daken vangen veel zon Uw dak als energiebron

Van consumer naar prosumer - het juridische kader Prof. Dr. Hans Vedder

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Making Solar Systems Smarter

Smart Grids. Situering Eandis in energiemarkt. Hernieuwbare energie voor gebouwen 13 september Producenten elektriciteit

De toekomst van de netten

Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe?

Sneller en goedkoper laden op 100% duurzame energie

De slimme meter. Informatiebijeenkomst / Energiecafé Zummerepower. Klok & Peel Museum Asten 26 juni 2014

ENERGIE IN EIGEN HAND

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

IPIN Proeftuin Lochem

Een nieuwe woning in Rockanje 38 woningen De Lange Stallen

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Making Solar Systems Smarter

Making Solar Systems Smarter

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft?

SOLARCLARITY BV De slimme integratie van PV, opslag & monitoring. Bereid u voor op de energie van de toekomst!

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq

Inventarisatie activiteiten energiebesparing met betrekking tot de slimme meter

ENERGIETRANSITIE IN DE BV NEDERLAND. Nederland gasloos en energieneutraal in 2050 Wat zijn de gevolgen voor de recreatie?

Lokale productie en opslag: een realiteit! SMA Solar Technology AG

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen

VAN HARTE WELKOM INFORMATIE AVOND PV- PROJECT NAMENS WETHOUDER TON ANCION OP DE. Duurzame Verlichting Landgraaf

Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom

Uitdagingen voor het distributienet. Frederik Hindryckx Energik decentrale elektriciteitsproductie 23/05/2013

Smart Grid. Verdiepende opdracht

Zonnestroom voor VvE s. Week van de VvE februari 2019 Amsterdam

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN

Samen omschakelen Arnhem, 7 september 2016

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

Regelgeving: een jungle?

Geothemie. Nieuwe kansen voor het warmtenet

Uitdagingen van de energie transitie

Haal meer rendement uit uw zonnepanelen

DE WAARDE VAN OPSLAG IN EEN SLIM ENERGY SYSTEEM. Zoetermeer 1 juni 2017

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG

Harderwijk in de zon

Mogelijkheden collectieven

Slimme woningen & power quality SmartgridNL 4 juni 2013 Hoofddorp

Ontwikkelingen Zonne-energie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Naar een hoogefficiënte en duurzame toekomstige energie-voorziening

Waarom zonnestroom? 21 maart

Nuon Laadoplossingen. Overal uw elektrische auto eenvoudig opladen.

Cohousing Waasland op zoek naar Circulair. Ervaringen in energietransitie in een cohousinggroep

ZonneEnergie voor Thuis

DE ENERGIE OM TE VERANDEREN

Biomassa. Pilaar in de energietransitie. Uitgangspunt voor de biobased economie

Wie betaalt de rekening van de energietransitie?

Transcriptie:

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014

Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen 45,000 km HD / LD 25,000 stations

Enexis balanceert BETAALBAAR PUBLIEKS GERICHT BETROUWBAAR DUURZAAM Missie Enexis Wij stellen alles in het werk voor een duurzame, betrouwbare en betaalbare energiedistributie.

Vandaag Grijze producent Groene producent Consument Netbeheerder

Vandaag Grijze producent Groene producent Consument Netbeheerder

per MWh Hoe komt de stroomprijs tot stand? Kosten productie prijs vraag Opgesteld vermogen in GW

per MWh Hoe komt de stroomprijs tot stand? Kosten productie - toekomst prijs vraag Opgesteld vermogen in GW

Hoe komt de stroomprijs tot stand? Op de onbalansmarkt Programmaverantwoordelijke Programmaverantwoordelijke Programmaverantwoordelijke Programmaverantwoordelijke Vraag en aanbod moeten altijd in evenwicht zijn. Bij onbalans maakt TenneT het verschil goed De kosten hiervan worden doorbelast aan de PV-er die in onbalans was

Hoe komt de stroomprijs tot stand? Dit levert onbalans Oplossen onbalans: Draaien 17 november aan 2014de opwek (duur) Draaien aan het verbruik`(veel goedkoper)

Wat merkt de consument daarvan Dynamische leveringstarieven Op sommige momenten negatieve prijzen

Vandaag Grijze producent Groene producent Consument Netbeheerder

Elektrificatie energiegebruik

Opkomst elektrisch vervoer Doelstelling Overheid 2015 15.000-20.000 2020 200.000 2025 1.000.000

Als we niks doen Jaarverbruik elektrische auto jaarverbruik huishouden 1 uur laden = 1 dag huishouden Laden op piekmomenten Lokaal bij paar auto s al probleem Doelstelling Overheid 2015 15.000-20.000 2020 200.000 2025 1.000.000 1 miljoen elektrische auto s 4 à 5 GW 7 miljoen elektrische auto s 35 GW regulier gebruik 8 à 9 GW

Uitdaging netbeheerder 16 E-auto s vormen extra piekbelasting 14 12 10 70 GWh Piekbelasting in NL in 2006: 15,2 GW 8 6 4 2 0 70 GWh is genoeg voor 350.000.000 km/dag = 5.000.000 forensen bij 70 km/dag 290 GWh 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Uitdaging netbeheerder: zonnepanelen MWp zonnecellen in Nederland Nu geen probleem voor consument dankzij salderen Opbrengst vs. verbruik dag Opbrengst vs. verbruik jaar Bron: Holland Solar

Wat merkt de consument daarvan Netbeheerders zullen consumenten gaan verleiden om de pieken te verlagen Netbeheerders zullen consumenten stimuleren om lokaal opgewekte stroom ook lokaal te gebruiken Als salderen op termijn verdwijnt, wordt het wellicht interessant om zonnepanelen op het oosten en westen te leggen

Vandaag Grijze producent Groene producent Consument Netbeheerder

Vandaag

Jouw Energie Moment Gedragsonderzoek: Verschuiven mensen hun energieverbruik? Welke prikkels werken? Hoe groot is het effect? Beklijft gedragsverandering? Verschillen doelgroepen?

Jouw Energie Moment Breda Meulenspie: 50 energie neutrale woningen Warmtepomp Zonnepanelen Easy Street: 250 CO 2 neutrale woningen Houtgestookte centrale kachel Collectieve zonnepaneel installatie 21

Jouw Energie Moment Zwolle Muziekwijk: 266 woningen Zonnepanelen Circa 190 deelnemers 22

Weersvoorspellingen Dynamische prijzen 10m² zonnepanelen ~ 1,5 kwp Slimme wasmachine Energy Management System Slimme meter

De energiecomputer-app: Je verbruik en opwek altijd en overal Telefoon Tablet

Dynamische tarieven

Eerste inzichten 1. Benodigd draagvlak is er 2. Verbruik verschuift 3. Belangrijke motivatie is geld 26

Draagvlak Jouw Energie Moment Mean = 3,91 Std. Dev. =,562 N = 205 Mean = 3,85 Std. Dev. =,646 N = 205 Niet enthousiast Enthousiast Ontevreden Tevreden 27

Productie & Verbruik Verbruik Vraag verschuift Jouw Energie Moment: januari 2013 tot augustus 2013 Gemiddeld wasmachine verbruik (week dagen) Wasmachine Zonproductie EU huishouden JEM huishouden Tijd Tijd 28

Belangrijke motivatie is geld Toekomst Geld Leuk 29

Conclusies 1. Grote investeringen kunnen voorkomen worden 2. Benodigd draagvlak is aanwezig 3. Verbruik verschuift 4. Belangrijke motivatie is geld 30

Vervolg Inzichten toepassen op andere flexibiliteitsdomeinen: Elektrisch vervoer Opslag Industrie Kantooromgevingen 31

Vandaag Grijze producent Groene producent Consument Netbeheerder

Vragen? www.enexisinnovatie.nl www.jouwenergiemoment.nl www.smartcharging.nl www.deh-energie.nl