----- 2 0 1 2-2 0 1 3 ----- Dit is een product van het project Samenwerking CGO Gelderland-Overijssel in de Metaalbranche. Hierin werken de volgende ROC s, brancheorganisaties en bedrijven samen: Audacious Sheet Metal B (Zevenaar), B.T.B. Harfsen B (Harfsen), Berends van Loenen B (Apeldoorn), Breman IJsselmuiden (IJsselmuiden), Breman Machinery B (Genemuiden), Brinkman Special Products bv (Apeldoorn), Brinks Metaal B (riezenveen), Broshuis B (Kampen), Bruins Precisie Metaal v.o.f. (Zuidwolde), Constructiebedrijf van der Donk B (Boven-Leeuwen), De Haan Machinefabriek B (Heino), De Nooij Stainless B (de), Demko Metaalconstructies B (Herwijnen), bbers Metaalwaren en Zn. B (Doetinchem), Frebo Metaaltoelevering (Almelo), Gems Waste Technology B (orden), GW Mould & Die Services B (Gameren), HC Waterbeheersing (Kesteren), HFI B (Groenlo), Hoogendijk v.o.f. (Biddinghuizen), Hordal B (Zwolle), Larsen Premium Precision Parts (Zeewolde), Machinefabriek lburg B (lburg), Machinefabriek Harderwijk B (Harderwijk), Machinefabriek Stappenbelt B (Raalte), Machinefabriek van der Graaf B (ollenhove), Metaaldraaierij Brienen B (Nederhemert), MetaalMorfose B (Hattem), Meuleman ngineering B (Den Ham), Mogema B ( t Harde), Mondra (Andelst), Nijman Arentsen (arsseveld), Novek Constructions B (Nunspeet), Peters Shipyards (Kampen), Remavo B (Meppel), RMO West- Twente (Rijssen), Rijkeboer Techniek B (Geldermalsen), RM Precision B (Nijverdal), Roy Heijne RS (IJsselmuiden), Scheuter Barneveld B (Barneveld), Schipper Metaal (Apeldoorn), Smeot (Hengelo), Stodt Toekomsttechniek (Hengelo), Suplacon (mmeloord), Ti-Jo Staalbouwconstructie (Steenwijk), an Beurden Hardchroom B (Zaltbommel), an Zelst Metaalwaren B (aassen), ecomach B (mmeloord), entilex B (Heerde), Wilpro B (Lutten), Wopereis Staalbouw B (Doetinchem), Zuidberg Machining B (ns) en voorts: ROC A12 (de), ROC Aventus (Apeldoorn), ROC Deltion College (Zwolle), ROC Graafschap College (Doetinchem), ROC Landstede MBO (Harderwijk), ROC Rivor (Tiel), ROC van Twente (Hengelo Ov.), Koninklijke Metaalunie, Stichting OOM en Kenteq (Hengelo Ov.) Regioprofiel Fijnmechanische techniek Allround erspaner, niveau 3 Crebo 94351 astgesteld door de Stuurgroep op 13-03-13 Het project wordt gefinancierd door Stichting OOM en de zeven ROC s Projectmanagement en vormgeving berusten bij Bureau Batouwe Arnhem Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13
Fijnmechanische techniek: Allround erspaner, niveau 3 Regioprofiel In het project Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel werken ROC s, Koninklijke Metaalunie, OOM en Kenteq gezamenlijk aan de ontwikkeling van het competentiegericht onderwijs. en van de activiteiten van het project is het uitwerken van zogenoemde Regioprofielen 1. en Regioprofiel is de concretisering van een uitstroomprofiel van het Kwalificatiedossier. Het Regioprofiel bevat 2 : De (minimale) beroepshandelingen die de erspaner op het betreffende niveau moet beheersen als beginnend beroepsbeoefenaar 3 De vereiste theorie in inhoud en niveau Generieke kennis/ vaardigheden De attitude/ beroepshouding. Bij de beroepshandelingen wordt vermeld of deze behoren tot de basis (= het programma dat voor iedereen geldt) of tot het extra pakket (= specialisme van een bedrijf, verdieping, plus-pakket, keuzemogelijkheid). Uitgangspunt voor deze laatste invulling zijn specifieke behoeften van leerlingen en bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/deelnemer. De vereiste theorie is uitgewerkt naar onderwerpen. Per onderwerp is onderscheid gemaakt naar kennis (= de leerling moet begrijpen, wat het onderwerp inhoudt); en extra (= verdieping, pluspakket). Daarnaast zijn de generieke kennis/ vaardigheden apart weergegeven. De attitude/beroepshouding is de uitwerking van de niet-technische competenties. Werkwijze ind mei 2012 is de start gemaakt met de opzet. lk Regioprofiel is uitgewerkt door een kleine werkgroep, bestaande uit vakdocenten van verschillende ROC s en vakdeskundigen van verschillende bedrijven. De conceptuitwerkingen zijn medio december 2012 voorgelegd aan de Stuurgroep. In deze Stuurgroep zijn de branche en de scholen vertegenwoordigd. Na een voorlopige vaststelling door de Stuurgroep is conceptprofiel met de achterban besproken. In maart 2013 stelt de Stuurgroep het profiel vast. 1 Het Regioprofiel beschrijft het wat van het onderwijs en doet geen uitspraken over het hoe van het onderwijs. 2 Beroepshandelingen, theorie en attitude/beroepshouding komen in de onderwijsuitvoering in samenhang met elkaar aan bod. 3 Beroepshandelingen moet men breed zien in de context van het beroep. Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13 1
Fijnmechanische techniek: Allround erspaner, niveau 3 Beroepstypering De werkzaamheden van de Allround erspaner worden over het algemeen in een werkplaats binnen het bedrijf uitgevoerd. De Allround erspaner vervaardigt producten en productonderdelen, zodanig dat deze voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen. Nauwkeurigheid en kwaliteitsbewustzijn zijn essentieel bij nagenoeg alle werkzaamheden van de Allround erspaner. In het algemeen voert de Allround erspaner het werk zelfstandig uit. Hij speelt binnen grenzen in op wisselende en onverwachte omstandigheden. De Allround erspaner is verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn eigen werk en de controle over de CNC-programma s die hij/zij schrijft. De volgende werkprocessen zijn te onderscheiden: oorbereiden materiaalbewerkingen Keuze uit de te gebruiken technologie oorbereiden CNC-programma s schrijven Schrijven CNC-programma s Testen CNC-programma s Machine productiegereed maken Uitvoeren van materiaalbewerkingen Meten en controleren van het eigen werk Afronden van materiaalbewerkingen Administreren en archiveren projectgegevens en CNC-programma s Onderhouden van machines en gereedschappen. Beroepshandelingen Bij de beroepshandelingen wordt aangegeven of deze behoren tot: de = het programma dat voor iedereen geldt c.q. verplicht is (); het Keuze -pakket (K) = verplichte keuze die dient te worden gemaakt uit een of meer technieken of processen; dit is voor dit Regioprofiel niet van toepassing; het -pakket () = specialisme van een bedrijf, verdieping, pluspakket. Uitgangspunt voor deze invulling zijn specifieke behoeften van leerlingen en bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/ deelnemer. Algemeen worden de werkgebieden en lak afzonderlijk door de Allround erspaner uitgevoerd. In de beroepspraktijk bedient hij één of enkele CNC-machines. Bedrijfsspecifieke situaties vragen echter soms om een combinatie van beide werkgebieden. Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13 2
Beroepshandelingen lak lak Gereedschappen Machinaal zagen Bramen verwijderen Snijgereedschap slijpen oorinstellen snijgereedschappen Tekeninglezen CAD contouren opzetten als hulpmiddel voor programmeren Lezen en interpreteren van plaats- en vormtoleranties Lezen en interpreteren van ISO-passingstelsel Lezen en interpreteren van ruwheidsnormen Machines - Instellen machine - envoudig preventief onderhoud uitvoeren CNC - Bedienen - CAD tekening omzetten naar CNC-programma - Schrijven CNC-programma - Simulatiewerking CNC-programma - Aanpassen / Optimaliseren CNC-programma - Oproepen van CNC-programma - Laden gereedschap in magazijn - Productieproces opstarten - Bewaken proces - Ingrijpen bij afwijkingen - Opslaan, archiveren en beheren programma s en gegevens - CAD/CAM - Lezen ngelstalige (machine)instructie Materiaal op-/inspannen Snijmaterialen toepassen Te verspanen materialen herkennen 3-2 -1 regel toepassen Werkstuk inspannen/opspannen Spannen met machineklem Spannen drieklauw Spannen zachte drieklauw Spannen spantang Center ondersteund spannen Toepassen van bril Spannen vierklauw Spannen zachte vierklauw Spannen kikkerplaat erspaningstechnologie erspaningscondities kunnen toepassen Bewerkingsmethoden kunnen toepassen Werkvolgorde bepalen Langsbewerken Dwarsbewerken/kops bewerken Steekbewerken Boren Kotteren Ruimen Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13 3
Beroepshandelingen lak lak Kamers bewerken Kartelen Radius aanbrengen Draadfrezen Doorlopende gleuf bewerken Begrensde gleuf bewerken T-gleuf bewerken Zwaluwstaart aanbrengen Profiel bewerken Conisch bewerken Rechtgeleiding bewerken Werken met verdeelkop/verdeeltafel Draad snijden met beitel Koelen/Smeren oorschriften en kenmerken smeermiddelen toepassen Materialen Snijmaterialen toepassen Te verspanen materialen herkennen Meten Meten en controleren producten Ruwheden beoordelen Ruwheden meten ormtoleranties meten Plaats toleranties meten Toepassen van handmeetgereedschappen Instellen en ijken handmeetgereedschappen Polytechniek erspaningscondities berekenen Goniometrie toepassen eiligheid/milieu eiligheids-/arbo-voorschriften toepassen PBM gebruiken Lasten / goederen verplaatsen Milieuvoorschriften toepassen Bedrijfsoriëntatie Bij bedrijf introduceren Bedrijfsprocedures toepassen Orde en netheid op werkplek hanteren oorbereiden werkzaamheden Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13 4
ereiste theorie Onderwerp lak lak Gereedschappen Geometrie snijgereedschap kennen Machines Kennis verspaningsmachines Instellingen verspaningsmachines Kennis van CNC-programmeertaal Kennis van preventief onderhoud CNC - Producttekening omzetten naar CNC-programma - Simulatiewerking CNC-programma - Aanpassen / Optimaliseren CNC-programma - Beheren van CNC-programma s - Kennis van productieautomatisering - oorbereiding productieproces - CAD/CAM Materialenkennis Tekeninglezen Projectiemethoden herkennen en lezen Kennis van ISO-passingstelsel Kennis van vorm- en plaatstoleranties Kennis van ruwheidsnormen Koelen/Smeren igenschappen van smeermiddelen Materiaal Opspannen 3-2 - 1-regel Opspantechnieken erspaningstechnologie erspaningscondities berekenen Gereedschapsmaterialen Snijmaterialen Beitelgeometrie Bewerkingsmethoden Bepalen juiste werkvolgorde Langsbewerken Dwarsbewerken/ kops bewerken Steekbewerken Kartelen Radius aanbrengen Doorlopende gleuf bewerken Begrensde gleuf bewerken T-gleuf bewerken Profiel bewerken Zwaluwstaart aanbrengen Rechtgeleiding bewerken Schroefdraad snijden/frezen Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13 5
Onderwerp lak lak Meten Kennis van meetinstrumenten Kennis van meettechniek Polytechniek Goniometrie eiligheid/milieu eiligheids-/arbo-voorschriften Gebruik PBM Lasten / goederen verplaatsen Milieuvoorschriften Bedrijfsleer Organisatie Calculatie Bedrijfsprocedures Planning Logistiek Werkvoorbereiding Generieke Kennis / aardigheden Onderwerp lak lak Rekenen oldoet aan de landelijke norm 2F Nederlands oldoet aan de landelijke norm 2F Loopbaan en burgerschap Stuurt eigen loopbaan Functioneert als werknemer/consument Neemt deel aan sociale verbanden Zorgt voor eigen gezondheid Heeft globale kennis van staatsinrichting Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13 6
Beroepshouding/ Attitude In het kwalificatiedossier zijn de relevante (niet-technische) competenties opgenomen (= kolom Niet-technische competenties ). Kortom wat de Allround erspaner niveau 3 moet laten zien als juiste beroepshouding, is uitgewerkt in de eerste kolom. Beroepshouding Niet-technische competenties Kwaliteit Handelt kwaliteitsbewust eiligheid Maakt gebruik van beschermingsmiddelen Houdt rekening met veiligheid voor derden Signaleert en meldt onveilige situaties Werkt veilig Milieuvriendelijk werken Gaat bewust om met afval en milieubelastende producten erantwoordelijkheid en zelfstandigheid Neemt verantwoordelijkheid voor eigen werkzaamheden Werkt zelfstandig Samenwerking Werkt samen met collega's en leidinggevende Deelt opgedane kennis met collega's Persoonlijke ontwikkeling Is leergierig, probeert de techniek te doorgronden Staat open voor persoonlijke ontwikkeling d.m.v. zelfreflectie en evaluatie Motivatie Toont eigen initiatief Stelt vragen Toont inzet Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94351 Regioprofiel Allround erspaner niveau 3-13-3-13 7