Samen ouder blijven: co-ouderschap

Samen ouder blijven: co-ouderschap 4

maart 2012 Is co-ouderschap in het hedendaags taalgebruik een vrij courant begrip geworden, dan zullen weinigen vermoeden hoe complex deze materie wel is met betrekking tot de kindebijslag. Vaak roept co-ouderschap spontaan het beeld op van een wisselend maar even langdurig verblijf van de kinderen bij elk van de ouders. Iets te weinig genuanceerd, zo zal blijken. Kwam in eerste instantie de gescheiden vader niet zelden zonder meer in de kou te staan, dan hoeven nu niet noodzakelijk nog juridische stappen om hem aan zijn trekken te laten komen, zo zal u lezen. Wij kunnen er niet om heen: de realiteit is dat tegenover twee huwelijken één echtscheiding staat. Samen ouder worden: neen. Samen ouder blijven: ja. In het belang van de kinderen. En dat is de essentie van co-ouderschap. Wat is co-ouderschap? Het fenomeen co-ouderschap deed zijn intrede in het Burgerlijk Wetboek op 3 juni 1995. Zo werd het co-ouderschap of de gezamenlijke uitoefening van het ouderlijk gezag de algemene regel ook wanneer de ouders niet langer meer samenwonen. Coouderschap betekent dat de beide ouders gezamenlijk de belangrijkste beslissingen nemen in verband met het onderhoud en de opvoeding van de kinderen. Dit geldt ongeacht bij welke ouder de kinderen in feite verblijven. Overigens is sinds september 2006 het afwisselend en even lang verblijven bij elk van de ouders algemene regel. Wat niet noodzakelijk betekent dat de kinderen elke week zo nodig aan een verhuis toe zijn. Zijn beide ouders akkoord met de hoofdverblijfplaats van het kind bij één van hen, zal de rechter dit nog steeds volgen. De aanpassing van de kinderbijslagreglementering aan dit nieuwe fenomeen liet geruime tijd op zich wachten: pas twee jaar later, vanaf 1 oktober 1997, werden de spelregels aangepast. Tot dan was er sprake van hoederecht voor de ene ouder en bezoekrecht voor de andere ouder, wanneer zij niet meer samenwoonden. Voor de toekenning van de kinderbijslag was het uitgangspunt dat de ouder die het hoederecht verkreeg het kind in zijn gezin opvoedde. De kinderbijslag werd dan ook aan die ouder uitbetaald. Was echter de feitelijke situatie anders, dan moest dit uitdrukkelijk bewezen worden. Politieattesten of getuigenverklaringen konden hiervoor dienstig zijn. In functie van de werkelijke gezinstoestand werden de rechthebbende en de bijslagtrekkende uiteindelijk bepaald. 2

Gevolgen voor de kinderbijslag Co-ouderschap gaat uit van de veronderstelling dat de kinderen nog verder één gezin vormen met hun ouders en dat de ouders hun kinderen verder samen opvoeden, dit ondanks een scheiding. Voor de kinderbijslag betekent deze juridische fictie dat: voor de opening van het recht de ouder-werknemer voorrang krijgt op de ouderzelfstandige; onder ouders-werknemers de vader prioritair het recht opent; de moeder de bijslagtrekkende is, behalve als de vader bij wie het kind gedomicilieerd is, vraagt de kinderbijslag te ontvangen; het kind in rang geteld wordt, dus gegroepeerd in het nieuwe gezin van de bijslagtrekkende moeder, tenzij de vader de hoedanigheid van bijslagtrekkende opeist. Bert en Annemie zien het niet meer zitten samen: feitelijke scheiding vanaf november 2011, geen specifieke regeling voor de kinderen, dus co-ouderschap. Kinderbijslag loopt verder via het werk van Bert, Annemie blijft bijslagtrekkende. Voor het bepalen van de rang van de kinderen richten we ons naar de gezinssituatie van Annemie Voor alle (feitelijke) scheidingen wordt co-ouderschap toegepast voor zover: het kind wel degelijk bij één van de ouders verblijft en niet bijvoorbeeld bij de grootouders; het kind minderjarig is, want bij zijn meerderjarigheid vervalt het ouderlijk gezag en dus ook de regeling van co-ouderschap, zodat de rechthebbende en de bijslagtrekkende, eens het kind 18 jaar, worden aangeduid op basis van de feitelijke situatie. Tenzij beide ouders op eer verklaren dat hun kind na zijn 18 nog verder afwisselend en evenlang bij beiden gehuisvest blijft; het kind in Belgie woont: hierbij gaat het om de plaats waar het kind daadwerkelijk leeft; het kind door beide ouders is erkend; een huwelijk is niet vereist, er moet zelfs geen sprake geweest zijn van samenwonen. Ann en Dirk scheiden op 15 januari, hun 2 dochters Sophie en Caroline worden opgevoed in co-ouderschap, kinderbijslag wordt betaald via het werk van Dirk aan Ann. Gaat Sophie bij de grootouders wonen, dan gelden de regels van co-ouderschap niet meer: kinderbijslag te betalen via opa aan oma. Stel dat de oudste dochter Caroline die bij Ann verblijft haar achttiende verjaardag viert op 5 maart, dan wordt vanaf april de kinderbijslag betaald op basis van de prestaties van moeder Ann, die uiteraard verder bijslagtrekkende blijft. INFO Rechthebbende De persoon die het recht op kinderbijslag verwerft ingevolge zijn prestaties. Hij moet dus een sociaal statuut hebben en verwant of verbonden zijn met het rechtgevend kind. Bijslagtrekkende De persoon aan wie de kinderbijslag wordt uitbetaald omdat hij/zij het kind opvoedt. In onze wetgeving gaat men ervan uit dat de moeder deze taak vervult. De kinderbijslag wordt dan ook meestal aan haar betaald. Getuigenverklaring Een verklaring op eer van een getuige waarin hij een feitelijke situatie bevestigt. De handtekening van de getuige moet door de gemeente gewettigd worden. Groepering of het in rang tellen van een kind Ieder kind krijgt volgens zijn leeftijd een rang binnen het gezin waaraan een bedrag kinderbijslag wordt gekoppeld: oudste kind eerste rang, tweede kind tweede rang, derde en volgend kind derde rang. Voorrangsgerechtigde rechthebbende De kinderbijslagreglementering voorziet in een voorrangsregeling van personen die als rechthebbenden in aanmerking komen. Zo heeft de vader voorrang op de moeder, de moeder op de stiefvader en deze op de stiefmoeder. Indien geen van deze vier het recht kan openen, is het de oudste loontrekkende binnen het gezin die voorrang heeft. Hou er echter rekening mee dat een ouder (loontrekkende of zelfstandige) voorrang heeft op een niet-ouder (bijv. bijzit, grootouder, oom, tante). Bovendien heeft een loontrekkende enkel voorrang op een zelfstandige als hij tenminste halftijds als loontrekkende tewerkgesteld is. Een wijziging van rechthebbende gaat in principe altijd in vanaf de eerste dag van het volgend kwartaal. Slechts in een beperkt aantal situaties, bijvoorbeeld wanneer er zelfstandigen in het spel zijn, is dit niet zo. 3

maart 2012 Bestaat hoederecht nog? Hoederecht wordt nu uitsluitende of exclusieve uitoefening van het ouderlijk gezag genoemd. Daar het een uitzondering is op het algemene principe van co-ouderschap kan dit enkel nog na een beslissing van de rechtbank of nadat een overeenkomst opgemaakt bij een echtscheiding met onderlinge toestemming door de bevoegde rechter bekrachtigd werd. Voor gehuwden kan de vrederechter bij huwelijksproblemen als voorlopige maatregel het ouderlijk gezag uitsluitend aan één van de ouders toewijzen. Ook de rechtbank van eerste aanleg kan daartoe beslissen, maar dan in het kader van een echtscheidingsprocedure. Voor niet (meer) gehuwden zal de jeugdrechter zich uitspreken over het ouderlijk gezag van de kinderen. Bij echtscheiding met onderlinge toestemming maken partijen een schriftelijke overeenkomst op waarin zij de gevolgen van hun echtscheiding regelen. Het gaat hierbij onder meer over het gezag over de persoon en het beheer van de goederen van hun kinderen, over het persoonlijk contact, alsmede over de bijdrage van elk van de ouders in levensonderhoud, opvoeding en opleiding van de kinderen. Zo kunnen zij ook overeenkomen het ouderlijk gezag uitsluitend aan één van hen toe te wijzen. De rechtbank van eerste aanleg zal een dergelijke overeenkomst dienen te bekrachtigen naar aanleiding van de definitieve uitspraak van de echtscheiding. Wordt de uitoefening van het ouderlijk gezag uitsluitend aan één van de ouders toegekend, dan gaan we ervan uit dat die ouder het kind wel degelijk opvoedt. Deze ouder is dan de voorrangsgerechtigde rechthebbende én bijslagtrekkende. Is de feitelijke situatie toch anders, dan kan dit weerlegd worden via een politieattest of getuigenverklaringen. Bekomt één ouder uitsluitend het ouderlijk gezag, dan hebben wij een kopie van het vonnis en eventueel van de notariële akte nodig. Jan en Annick leven gescheiden sedert januari. Annick verkreeg van de rechter exclusief het ouderlijk gezag. Zij bezorgt ons een kopie van dit vonnis en bekomt zowel de hoedanigheid van voorrangsgerechtigde rechthebbende als van bijslagtrekkende. Wonen de kinderen evenwel in feite bij Jan, dan levert hij hiervan het bewijs via een politieattest of getuigenverklaringen. In dat geval wordt hij voorrangsgerechtigde rechthebbende en zal hij ook de kinderbijslag ontvangen. 4

En wat met de bestaande scheidingsdossiers? Dossiers die op 1 oktober 1997 al geregeld waren, worden niet automatisch herzien. De oude regels waarbij de feitelijke situatie bepalend was, blijven gelden tot er zich specifieke wijzigingen voordoen. Enkel dan gaan de co-ouderschapsprincipes spelen. Welke wijzigingen worden hier beoogd? een wijziging in de ouderschapsregeling Bij hun scheiding op 15 januari 1995 werd het hoederecht over de kinderen aan Ingrid toegekend en het bezoekrecht aan Luc. Op 15 januari 2001 wordt overeengekomen om de ouderschapsregeling om te zetten in coouderschap. Waar vroeger de kinderbijslag aan Ingrid werd betaald op basis van haar eigen tewerkstelling, zal zij vanaf 1 april 2001 de kinderbijslag ontvangen op basis van de tewerkstelling van Luc. een wijziging in de gezinssituatie die een verandering van rechthebbende of bijslagtrekkende tot gevolg heeft en dit voor zover er niet voorzien was in regeling van hoederecht toegekend aan één van de ouders. Hier gaat het in de praktijk meestal om een kind dat van het gezin van de éne ouder verhuist naar het gezin van de andere ouder. In de gegeven omstandigheden dient steeds gepolst naar het vonnis met betrekking tot de regeling van het ouderlijk gezag. Kan dit niet aangereikt worden, veronderstellen we hoederecht wanneer het gaat om echtscheidingen van vóór 3 juni 1995 (datum van opname van het fenomeen co-ouderschap in het Burgerlijk Wetboek). Wat betekent dat we betalen op basis van de feitelijke toestand. Bij echtscheidingen van na 3 juni 1995 of bij feitelijke scheidingen gaan we uit van co-ouderschap. Guido en Ann hebben samen 2 kinderen Maxime en Charlotte. Sedert 20 september 1996 leven zij feitelijk gescheiden en beide kinderen worden door Ann opgevoed. Voor de kinderbijslag had dit tot gevolg dat Ann zelf de kinderbijslag moest aanvragen die aan haar werd uitbetaald. Op 1 januari van dit jaar gaat Maxime bij zijn vader wonen, waardoor de principes van co-ouderschap gingen spelen. Guido werd dus rechthebbende en diende een aanvraag te richten tot het fonds van zijn werkgever. Ann blijft evenwel verder ook bijslagtrekkende voor Maxime, alleen zijn nu twee verschillende fondsen bevoegd. ook kan één van de ouders vragen hun dossier te herzien in functie van de co-ouderschapsprincipes en dit voor zover geen hoederecht was uitgesproken ten gunste van één van de ouders. Anita en Jos leven gescheiden sedert 3 september 1996. Het ouderlijk gezag over de kinderen werd niet expliciet geregeld. De kinderbijslag wordt toegekend op basis van de prestaties van Anita en aan haar betaald. Wanneer of Anita of Jos op 17 juni 2001 vragen hun dossier te herzien in functie van de nieuwe regelgeving zal vanaf 1 juli 2001 de kinderbijslag worden betaald op basis van de prestaties van Jos, uiteraard aan Anita. Als enkel de beroepssituatie van één van de ouders wijzigt, wordt het dossier niet herzien en blijven de oude regels van toepassing waarbij de feitelijke toestand bepalend was. Sylvie en Michel leven gescheiden sedert 25 november 1996. De kinderbijslag wordt toegekend op basis van de prestaties van Sylvie en aan haar betaald. Als zij op 20 augustus 2001 van werkgever verandert zal er nog steeds op basis van haar prestaties betaald worden via het kinderbijslagfonds van haar nieuwe werkgever. De co-ouderschapsprincipes zijn in de gegeven omstandigheden niet aan de orde. 5

maart 2012 kunnen beschikken, wordt geopend met de bedoeling hiermee alle uitgaven eigen aan het kind te betalen zoals kleding, school of doktersbezoek. Wil je hiervan gebruik maken, dan bezorgen wij je een document dat je laat invullen door je bank. Je gaat procederen. Bieden deze administratieve mogelijkheden geen uitweg, dan kunt je als vader ook gerechtelijke stappen ondernemen. Hiervoor beschikt je over verschillende mogelijkheden. Kan je als vader de kinderbijslag uitbetaald krijgen? Ingeval van co-ouderschap betaalt Acerta de kinderbijslag aan de moeder uit. Hierna richten wij ons tot de vader en overlopen we de mogelijkheden die hij heeft om zelf de kinderbijslag aan te vragen. Je vraagt de kinderbijslag als de kinderen bij jou gedomicilieerd zijn. Zijn de kinderen officieel bij jou gedomicilieerd, dan kan je sedert februari 1999 zelf kinderbijslag bekomen door je kinderbijslagfonds een brief te schrijven om voortaan aan jou te betalen. Jij wordt dan de wettelijke bijslagtrekkende vanaf de maand nadien. Dit heeft tot gevolg dat de kinderen in je (nieuwe) gezin worden gegroepeerd en dus niet langer in het gezin van de moeder. Je opteert voor een kinderrekening. Je kan ook in samenspraak met de moeder de kinderbijslag laten storten op een gemeenschappelijke rekening Een dergelijke kinderrekening waarover de beide ouders afzonderlijk en onbeperkt moeten Je vraagt de arbeidsrechtbank om je als bijslagtrekkende aan te duiden. Raken gescheiden ouders die hun kinderen in co-ouderschap opvoeden het niet eens over de toekenning van de kinderbijslag, dan kan elk van hen de arbeidsrechtbank vragen om de bijslagtrekkende aan te duiden en dit in het belang van het kind. Zo kan je als vader de hoedanigheid van wettelijke bijslagtrekkende verkrijgen. De kinderen worden dan in je (nieuwe) gezin gegroepeerd. Bij een dergelijke zaak wordt het kinderbijslagfonds opgeroepen als verwerende partij en ontvangt het automatisch het vonnis via de griffier. Wettelijk is bepaald dat wij als kinderbijslagfonds hierbij de gerechtskosten voor onze rekening nemen. Wens je de arbeidsrechtbank in te schakelen, dan stuur je aangetekend een verzoekschrift naar de griffie van de arbeidsrechtbank van je woonplaats. Je tekent verzet aan bij de vrederechter. In dat geval zal je bij gunstig gevolg de kinderbijslag ontvangen die wettelijk aan de moeder moet worden betaald. De kinderen worden dus verder gegroepeerd in het (nieuwe) gezin van de moeder. Wens je hiervan gebruik te maken, dan dien je een verzoekschrift in bij de vrederechter van de woonplaats van de moeder van de kinderen. Je bezorgt ons een kopie van de uitspraak van de vrederechter. Je kiest voor de uitvoering van een sommendelegatie. Bij een sommendelegatie machtigt de rechter de vader om in plaats van de wettelijke bijslagtrekkende moeder de aan haar verschuldigde kinderbijslag te ontvangen. De moeder behoudt hierbij de hoedanigheid van wettelijke bijslagtrekkende zodat de kinderen verder in haar gezin gegroepeerd worden. De vrederechter, de voorzitter van de 6

rechtbank van eerste aanleg en de jeugdrechter kunnen deze sommendelegatie uitspreken. Hierop mogen wij enkel inspelen na een kennisgeving door de griffier of betekening door een gerechtsdeurwaarder, het volstaat dus in principe niet ons een kopie van het vonnis te bezorgen. Betekende sommendelegaties gelden enkel voor betalingen die nog moeten gebeuren, inclusief eventuele achterstallen. Overlopen wij samen de procedures waarbij een rechter een sommendelegatie kan uitspreken. Bij huwelijksproblemen of bij een feitelijke scheiding zonder dat hierbij de echtscheidingsprocedure al is opgestart, kan de vrederechter dringende en voorlopige maatregelen treffen wanneer één van de echtgenoten zijn plichten verzuimt of de verstandhouding tussen hen ernstig verstoord is. Acerta Kinderbijslagfonds kan maar gevolg geven aan zo n uitspraak na kennisgeving hiervan door de griffier op uw verzoek. In de loop van een echtscheidingsprocedure op grond van bepaalde feiten (bv.: overspel, gewelddaden, mishandelingen, grove beledigingen of feitelijke scheiding van meer dan twee jaar), kan de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg zetelend in kortgeding voorlopige maatregelen uitspreken. Zo kan ook hij een sommendelegatie toestaan aan de vader. Je moet ons dat vonnis laten betekenen door een deurwaarder. Hieraan zijn echter aanzienlijke kosten verbonden. Daarom raden wij je aan eerst contact op te nemen met de griffier om hem, alhoewel die daartoe wettelijk niet verplicht is, te verzoeken ons in kennis te stellen van het vonnis. Voor niet (meer)gehuwden kan de jeugdrechter de vader machtigen om de kinderbijslag in plaats van de moeder te ontvangen en dit op basis van zijn algemene bevoegdheid inzake bestuur en opvoeding van de kinderen. Acerta Kinderbijslagfonds mag hieraan slechts gevolg verlenen na betekening door een deurwaarder. Gezien de aanzienlijke kosten hieraan verbonden, kunt u weer pogen een kennisgeving te bewerkstelligen via de griffier, alhoewel die daartoe wettelijk niet verplicht is. In een aantal welomschreven gevallen van kinderverwaarlozing heeft ook de jeugdrechter de bevoegdheid om een sommendelegatie uit te spreken. In die omstandigheden volgt er een kennisgeving door de griffier. Wie moet de kinderbijslag aanvragen? Wanneer de ouders niet samenwonen maar hun kinderen in co-ouderschap opvoeden, wordt voor de aanduiding van de rechthebbende tussen hen beiden het domicilie niet langer in aanmerking genomen. De gewone voorrangsregels voor het aanvragen van kinderbijslag zijn van toepassing. De volgorde is: vader, moeder, stiefvader, stiefmoeder, oudste niet-ouder. Bovendien heb je als loontrekkende ouder die minstens halftijds werkt, voorrang op de zelfstandige ouder. Indien je intussen een nieuw gezin vormt, kan je nieuwe partner of echtgenoot mee in aanmerking genomen worden als voorrangsgerechtigde rechthebbende. Je kinderen moeten dan wel bij jou gedomicilieerd zijn. Hans en Sarah leven gescheiden en voeden hun kinderen in co-ouderschap op. De kinderen zijn bij Sarah gedomicilieerd. Hans is zelfstandige terwijl Sarah minder dan halftijds werkt. De kinderbijslag wordt dus via de zelfstandige activiteit van Hans betaald aan Sarah. Wanneer Sarah hertrouwt met Johan, die loontrekkende is, zal de kinderbijslag moeten betaald worden uit hoofde van Johan aan Sarah. Als Sarah niet gehuwd is met Johan maar met hem samenwoont, blijft het voorrangsrecht van Hans gelden. Om eindeloze discussies te voorkomen, wordt het vermoeden dat de kinderen werkelijk verblijven waar ze gedomicilieerd zijn als criterium toegepast. Tegenbewijs blijft echter mogelijk. INFO Wettelijke bijslagtrekkende De persoon in wiens gezin de kinderen worden gegroepeerd. Wordt een andere persoon dan de wettelijke bijslagtrekkende gemachtigd om de kinderbijslag in zijn/haar plaats te ontvangen dan gebeurt de groepering toch verder in het gezin van de wettelijke bijslagtrekkende. 7 Kan je je voorrangrecht afstaan? Voor kinderen opgevoed in co-ouderschap, die in feite deel uitmaken van het gezin van de moeder, kan de vader zijn voorrangsrecht afstaan aan de moeder en dit in het belang van de kinderen, bijvoorbeeld omwille van een hoger barema. Vroeger diende hij hiervoor een specifieke afstandsverklaring te ondertekenen. Sinds oktober 2007 hoeft deze formaliteit niet langer, het kinderbijslagfonds past voortaan als alle voorwaarden vervuld zijn op eigen initiatief het hoger barema toe. Jan en Karine leven gescheiden vanaf november en voeden de kinderen in co-ouderschap op. Jan is loontrekkende en Karine langdurig werkloos. In principe moet de kinderbijslag betaald worden via het werk van Jan aan Karine. Omdat Karine door haar langdurige werkloosheid aanspraak maakt op verhoogde kinderbijslag, zal uw kinderbijslagfonds zelf de nodige stappen zetten. De kinderbijslag loopt dan toch via de werkloosheid van Karine zodat zij recht heeft op verhoogd barema. Tenslotte blijkt een lange zoektocht uiteindelijk toch geleid te hebben tot een oplossing die tegelijk juridisch, sociaal en praktisch bevredigt. Of, zoals we elders zo treffend geformuleerd zagen, hoe co-ouderschap niet zo nodig martelaarschap hoeft te betekenen. Barema De schaal op basis waarvan wij kinderbijslag betalen. Wij onderscheiden gewone schalen en verhoogde schalen. De verhoogde schalen kunnen uitbetaald worden na zes maanden werkloosheid of arbeidsongeschiktheid van de rechthebbende of wanneer deze rechthebbende gepensioneerd of invalide is. Voor het concrete cijfermateriaal verwijzen we u naar onze brochure nr. 1 Gezinsbijslag voor werknemers: uw leidraad. U kunt deze downloaden via onze website acerta.be

maart 2012 Acerta Kinderbijslagfonds vzw Acerta Kinderbijslagfonds betaalt als sociale dienstverlener op vraag van aangesloten werkgevers correct en tijdig kinderbijslag aan rechthebbende gezinnen. Daarenboven biedt het deskundige sociale begeleiding via gerichte en betrouwbare informatie- en adviesverstrekking. Enig cijfermateriaal: - meer dan 31 100 aangesloten werkgevers - 147 100 rechthebbende gezinnen - 264 600 rechtgevende kinderen - circa 120 medewerkers - 9 kantoren Voor meer informatie kan u altijd terecht in één van onze kantoren. Leg gerust uw concrete situatie voor aan onze medewerkers ter plaatse. Zij maken graag tijd voor u. E-mailen kan uiteraard ook: guy.van.wolvelaer@acerta.be ann.himschoot@acerta.be lieven.vanhastel@acerta.be Accent is een inforeeks van Acerta over het sociaal recht. Deze reeks bevat de volgende brochures over de gezinsbijslag voor werknemers, uitgegeven door Acerta Kinderbijslagfonds: nr. 1 Gezinsbijslag voor werknemers: uw leidraad nr. 2 Kinderbijslag zonder grenzen: internationale overeenkomsten nr. 3 Mindervalide kinderen en gezinsbijslag nr. 4 Samen ouder blijven: co-ouderschap nr. 5 Het gezin: een voldongen feit? Over samenwonen nr. 6 Werkende jongeren en kinderbijslag: het kan! nr. 7 Geboorte- en adoptiepremie nr. 8 Sociale toeslagen Acerta Kinderbijslagfonds heeft kantoren in: U kunt deze downloaden via onze website. 2610 Antwerpen-Wilrijk Groenenborgerlaan 16 fax 03 829 22 44 1020 Brussel BDC Heizel Esplanade PB 64 fax 02 773 16 30 9000 Gent Opgeëistenlaan 8/202 fax 09 264 12 89 3500 Hasselt Kunstlaan 16 fax 011 23 19 71 8500 Kortrijk Nijverheidskaai 3 bus 11 fax 056 26 67 59 3000 Leuven Diestsevest 14 fax 016 24 53 70 5100 Namur-Jambes Chaussée de Liège 140-142 fax 081 25 06 20 9100 Sint-Niklaas Industriepark Noord 27 fax 03 780 74 47 2300 Turnhout Patersstraat 100 fax 014 40 02 38 Colofon Redactie: Juridische Zaken KBF Eindredactie: Guy Van Wolvelaer Grafische realisatie: Marketing Acerta Verantwoordelijk uitgever: Paul Roosen BDC Heizel Esplanade PB 64 1020 Brussel Publicatiedatum: maart 2012 Bezoek onze site acerta.be 8