Inventarisatie regulier en cursorisch onderwijs m.b.t.veredeling en teeltmateriaal Regulier en cursorisch onderwijs Grote vraag naar personeel op het vakgebied van veredeling en plantaardig teeltmateriaal. Beperkte instroom van betreffende richtingen naar het reguliere onderwijs Noodzaak tot inbreng kennis via cursorisch onderwijs

Oplossingen voor de beperkte instroom? Reclamecampagnes om image groen onderwijs op te vijzelen (Major Earth, It s alive, Green ID, Verdien je poen in het groen, enz.) Groene opleidingen anders verkopen (nieuwe titels zoals Toegepaste Biologie of International Horticulture ) Zij-instromers/doorstroom beter mogelijk maken binnen onderwijs en arbeidsmarkt VRAAG : Wat vindt u van deze oplossingsrichtingen? Aanbieders regulier en cursorisch onderwijs veredeling/uitgangsmateriaal Regulier: HAS Den Bosch VHL Leeuwarden VHL Wageningen (internationaal) HAN Nijmegen, moleculaire plantenbiologie INHolland, Delft WUR Plant Science Clusius College Wellant College Helicon Citaverde Horst CAH Dronten Cursorisch: Clusius Bedrijfsopleidingen BQ Support Breedwise Naktuinbouw NakAgro Wageningen Business School CBD Hogeschool Leiden

Aanbieders regulier en cursorisch onderwijs veredeling/uitgangsmateriaal Regulier: HAS Den Bosch VHL Leeuwarden VHL Wageningen (internationaal) HAN Nijmegen, moleculaire plantenbiologie INHolland, Delft WUR Plant Science Clusius College Wellant College Helicon Citaverde Horst CAH Dronten Cursorisch: Clusius Bedrijfsopleidingen BQ Support Breedwise Naktuinbouw Wageningen Business School Hogeschool Leiden Regulier: grote verschillen tussen de opleidingen Opleidingen voor een belangrijk deel gericht op plantenveredeling (voorbeeld: MSc Plant Biotechnology bij de WUR) Minors binnen de opleidingen die nu nog onder de naam Tuin- en akkerbouw vallen. (verschillende HBO s) Cursus plantenveredeling (verschillende HBO s en MBO s) Zijdelings aandacht voor veredeling (verschillende MBO s)

BSc: Wageningen Universiteit De BSc Plantenwetenschappen bevat een flinke dosis veredeling in het basisprogramma Na de BSc keuze uit verschillende MSctrajecten MSc: Wageningen Universiteit MSc Plant Sciences: bevat aparte specialisatie gericht op klassieke en moderne/ moleculaire veredeling MSc Plant Biotechnology: moleculaire veredelingstechnieken, moleculaire biologie, fytopathologie

Bachelor (HBO): uitgangsmateriaal in het reguliere programma Tuinen Akkerbouw Verschillende HBO instellingen hebben docenten in dienst, die in de veredeling hebben gewerkt. Bij de HBO-instellingen maakt veredeling en teeltmateriaal onderdeel uit van het curriculum in de opeenvolgende jaren. Bachelor (HBO): specialisatie veredeling De HAS Den Bosch en CAH Dronten hebben samen met het bedrijfsleven een minor plantenveredeling ontwikkeld, waarin studenten zich verder kunnen specialiseren richting de veredeling. Nog een te beperkte instroom

Ook andere studierichtingen binnen het HBO interessant Toegepaste biologie (HAS Den Bosch, CAH Dronten) Studenten die geïnteresseerd zijn in plantaardig teeltmateriaal moeten zich de komende jaren melden. Moleculaire plantenbiologie (HAN Nijmegen) MBO: Lesstof veredeling als onderdeel van de opleiding plant varieert Opleiding BOL Plantenteelt bij verschillende groene MBO s (Lentiz, Wellant, Groene Welle,Helicon, Citaverde, Clusius) Sommige opleidingen bieden naast veredeling ook lessen over weefselkweek aan (Clusius College) Lesstof over veredeling en teeltmateriaal in de opleidingen vaak beperkt, gezien de eisen die nu aan het MBO worden gesteld, v.w.b. rekenen, taal etc. Verdient opnieuw aandacht, omdat deze sector toch als aantrekkelijk kan worden aangemerkt, ook voor jongeren die niet uit de agrarische sector komen.

HBO ondersteunt het MBO Pilot opgestart in het project Aansluiting HBO op Kassenklas HBO helpt het MBO op bijv. het gebied van veredeling en teeltmateriaal door ondersteuning van docenten Dit kan verder in de vorm van aanleveren van lesstof met ppt s, een gastles of een practicum (bv veredeling tulp of kruisen lelie). Pilot (Clusius en CAH Dronten) was succesvol. Vervolgtraject is gewenst. Zaad Veredelingsbedrijf MBO + 1 e jaar HBO 2 e jaar HBO 3 e jaar HBO 4 e jaar HBO WO Management Primaire Secundaire Control Planning Strategische Onderzoek Veredeling Productie productie basiszaad Verslaglegging Zaadbehandeling Schonen Verkoop Verpakken Personeel beheer Opleidingen Opleidingen Financien Transacties IT Beheer Evaluatie Tactische Operationele Biotechnologie Productie handelszaad Zaadbewerking Kwaliteitscontrole Marketing Werven/ ontslaan Bewaken liquiditeit Inventaris Personeelszaken Administratie Ontwikkeling

Veredelingsbedrijf vegetatief MBO + 1 e jaar HBO 2 e jaar HBO 3 e jaar HBO 4 e jaar HBO WO Management Primaire Secundaire Control Verslaglegging Planning Strategische Onderzoek Veredeling Moerplanten Productie Uitgangsplant Verkoop Verpakken Personeel beheer Opleidingen Opleidingen Financien Transacties IT Beheer Evaluatie Tactische Operationele Biotechnologie Stekken, weefselkweek Jonge planten Productie bollen en poters Kwaliteits -controle Marketing Werven/ ontslaan Bewaken liquiditeit Inventaris Personeelszaken Administratie Ontwikkeling Kwaliteits -controle Plantenkweker MBO + 1 e jaar HBO 2 e jaar HBO 3 e jaar HBO 4 e jaar HBO WO Manegement Primaire Secundaire Control Onderzoek Productie Verkoop Personeel beheer Financien IT Verslaglegging Strategische Teeltmethoden Zaden of stekken Verpakken Opleidingen Transacties Beheer Evaluatie tactische Jonge planten Marketing Inventaris Personeelszaken Bewalen liquiditeit Ontwikkeling Operationele Werven/ ontslaan Administratie Kwaliteitscontrole

Cursorisch onderwijs aanvullende opleiding (niet gegeven in regulier onderwijs) korte cursussen (laboratoriumtechnieken, inl.plantenveredeling, zaadtechnologie) verdieping (cursist komt op een hoger niveau, werkt en leert tegelijk) vergelijkbaar met reguliere opleiding, langdurig traject: Vakopleiding Plantenveredeling Int. Plant Breeding Course Nieuwe instromers aantrekken met combinatie werken en onderwijs Nova College, i.s.m. Clusius Groene analistenopleiding. Ontwikkelen nieuwe opleiding MBO niveau 4 - plant-/seedbreeding binnen het Groene Onderwijs

Een leven lang leren Bijscholing en omscholing huidige medewerkers Zijn er witte vlekken in het aanbod? Nieuwe medewerkers van reguliere opleiding Hoe krijgen we daar meer leerlingen naar toe? Nieuwe medewerkers aantrekken met aanbod van opleiding en werk Nieuwe initiatieven? Een leven lang leren (2) Bekenheid geven aan de veredelingssector Hoe kunnen we studenten van niet groene opleidingen boeien voor de veredelingssector? Hoe kunnen we zij-instroom stimuleren? Mederwerkers binden Hoe kunnen we doorgroei van medewerkers binnen en tussen veredelingsbedrijven stimuleren?