Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Amandeloperaties bij volwassenen Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 30 90 22 Jessa Ziekenhuis vzw Campus Virga Jesse Stadsomvaart 11, 3500 Hasselt Tel. 011 30 81 11 Maatschappelijke zetel: Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt www.jessazh.be versie maart 2010 (Object-ID 230101)
Welkom In deze brochure geven we u graag meer informatie over amandeloperaties bij volwassenen. Voor de behandeling van ziekten van de amandelen bij kinderen worden meestal andere denkpistes gevolgd. Een brochure kan nooit volledig zijn. Het is slechts een poging om een antwoord te voorzien op de meest gestelde vragen van patiënten. Indien u na het lezen van deze brochure nog vragen heeft of bijkomende informatie wenst, kan u hiervoor steeds terecht bij uw behandelende arts. We wensen u een aangenaam verblijf in ons ziekenhuis, en een spoedig herstel. 1
Inhoud 1. Wat zijn amandelen en wat is hun functie? p. 3 2. Wat voor klachten kunnen de amandelen geven? p. 4 3. Hoe vindt de operatie plaats? p. 6 4. Wat kan u verwachten na de operatie? p. 7 5. Nazorg thuis p. 7 6. Contactgegevens p. 8 Bent u diabetespatiënt? Signaleer dit tijdig aan uw arts! Vraag duidelijke instructies met betrekking tot de orale inname van uw medicatie of uw insuline-inspuiting. Deze brochure geeft het standaardverloop van de ingreep en de daaropvolgende dagen weer. Afwijkingen hiervan zijn in de praktijk echter altijd mogelijk. 2
1. Wat zijn amandelen en wat is hun functie? Het lichaam bezit een uitgebreid systeem om infecties te bestrijden, het zogenaamde lymfekliersysteem. De overgang van mond en neus naar de keel bevat, als een soort ring, ook dergelijk lymfeklierweefsel. Het vangt zoveel mogelijk binnendringende ziekteverwekkers op, en maakt ze onschadelijk. Dit lymfeklierweefsel bevindt zich onder meer in de keel (keelamandelen + amandelen) en achter op de tong (tongamandel). Een eventuele verwijdering van de amandelen heeft geen merkbaar gevolg voor het bestrijden van infecties. De amandelen vormen slechts een klein gedeelte van het totale lymfekliersysteem van het hele lichaam. Bovendien bevindt zich in de mondkeelholte ook lymfeklierweefsel in het zachte verhemelte en de zij- en achterwand van de keel. Hierdoor blijft, na verwijdering van de amandelen, nog voldoende afweerfunctie over. 2. Wat voor klachten kunnen de amandelen geven? Bij een acute ontsteking van de amandelen bestaan de klachten in het algemeen uit een korte periode van keelpijn met slikklachten, koorts en algemeen ziek zijn. Na de derde dag daalt de temperatuur waarbij ook de andere klachten langzaam verdwijnen. Dergelijke perioden kunnen zich meermaals per jaar voordoen. De amandelen kunnen ook chronisch in meer of minder ontstoken toestand verkeren. In het laatste geval kunnen klachten optreden van moeheid, lusteloosheid, snurken, matige eetlust en slechte adem. Als amandelen ontstoken raken, zwellen ze op. Hierbij kunnen ook lymfeklieren in de hals zwellen en pijnlijk zijn. 3
De beslissing om de amandelen te verwijderen is afhankelijk van de ernst van de klachten. Ook de frequentie van de klachten (hoe vaak treden ze op) speelt hierbij een rol. Wanneer het onvoldoende lukt om de klachten met medicijnen (pijnstillers en/of antibiotica) te bestrijden of als er te vaak medicijnen moeten gebruikt worden, kan het verstandig zijn om de amandelen weg te nemen. De beslissing tot wegname is individueel verschillend. 3. Hoe vindt de operatie plaats? 3.1. Voor de ingreep Vanaf 14 dagen voorafgaand aan de ingreep mag u geen bloedverdunnende geneesmiddelen gebruiken. Het gaat hierbij vooral om pijnstillers die acetylsalicylzuur, ibuprofen, e.d. bevatten zoals aspirine, perdolan en andere samengestelde producten. Vraag in geval van inname van een pijnstiller binnen de twee weken vóór de ingreep raad aan uw huisarts of apotheker en vermeld dat de pijnstiller in geen geval de bloedstolling mag beïnvloeden. Voor de ingreep dient u de volgende medische gegevens aan uw behandelende neus-, keel-, oorarts te melden: wanneer u antistollingsmiddelen gebruikt indien er bij u of in uw familie aangeboren bloedstollingstoornissen voorkomen of u problemen heeft gehad bij vroegere operaties algemene gezondheidsproblemen als u drager bent van een ernstige virale aandoening zoals hepatitis A, B of C, HIV, De dag voor de ingreep moet u vanaf middernacht nuchter blijven, dus niet meer eten of drinken. 4
3.2. De operatie De dag van de operatie komt u nuchter naar het ziekenhuis op het afgesproken uur. Breng uw SIS-kaart, ziekenboekje, identiteitskaart, medicatie en eventuele foto s en andere geneeskundige documenten mee. Aan de inschrijvingsbalie in de inkomhal wordt u ingeschreven en naar de afdeling verwezen. Op de afdeling wordt u ontvangen door de verpleging. Een verpleegkundige zal een opnamegesprek met u voeren en u op de kamer installeren. U wordt verder voorbereid op uw operatie (aandoen operatiehemdje, verwijderen van make-up,...). U blijft ook verder nuchter tot aan de operatie. Indien u medicatie dient in te nemen, dan moet dit gebeuren in overleg met de arts. Wanneer uw operatie kan doorgaan, wordt u met het bed naar het operatiekwartier gebracht. De ingreep vindt hier plaats onder algemene verdoving (=narcose). De amandelen zullen meestal verwijderd worden door ze stapsgewijs los te maken, ook wel pellen genoemd. Na de operatie verblijft u in de ontwaakkamer tot u goed wakker bent. 5
4. Wat kan u verwachten na de operatie? Direct na de ingreep heeft u pijn in de keel en moeite met slikken. De pijn kan uitstralen naar de oren. Indien nodig kan u de verpleegkundige om een pijnstillend middel vragen. Veel drinken van koud water is belangrijk en kan de pijn verlichten. Niet de hoeveelheid die u drinkt telt, maar wel dat u vaak slikt en blijft slikken. Daarnaast moet u schrapen van de keel zien te voorkomen omdat dit het risico op een nabloeding verhoogt. Meestal komt er na de operatie wat vers bloed uit de keel. Dit duurt in de regel slechts korte tijd. Bij het verwijderen van amandelen is het voornaamste risico een nabloeding. De kans op een nabloeding is de eerste 12 uur na de ingreep het grootst en is bij volwassenen groter dan bij kinderen. Daarom blijven volwassenen meestal tot de dag na de ingreep nog in het ziekenhuis. U zal de volgende dag naar huis mogen tenzij zich bijzonderheden voordoen. U mag met eigen vervoer naar huis, maar u mag niet zelf de auto besturen. 6
5. Nazorg thuis De dag na het verlaten van het ziekenhuis komt uw huisarts best even langs voor nazicht en controle van de operatiewonde en uw algemene toestand. Pijn kan meestal goed worden bestreden met pijnstillers op basis van paracetamol, bij voorkeur in de vorm van een oplostablet of zetpil. Deze pijnstillers zijn vrij te verkrijgen in de apotheek (bv. Dafalgan, Panadol, ). Op de plaats waar de amandelen zaten, vormt zich een grijswitte korst. Dit is normaal. Deze korst komt meestal na zeven tot acht dagen los en verdwijnt spontaan. De uitademinglucht kan hierdoor wat weeïg ruiken. Bovendien kan u een wat metaalachtige smaak hebben. Ook dit verschijnsel verdwijnt vanzelf. Wij raden u aan de eerste dagen zachte en koele voeding te gebruiken. Verder kan bouillon een plezierige afwisseling zijn. Melkproducten worden over het algemeen als plakkerig en vervelend ervaren en koolzuurhoudende dranken als te prikkelend. Houdt u zich verder een tiental dagen rustig. In principe zal u na deze periode voldoende hersteld zijn en uw werkzaamheden weer kunnen hervatten. Na vier tot zes weken vindt de laatste controle plaats bij uw neus-, keel- en oorarts. Mocht u plots een forse nabloeding krijgen, neem dan direct contact op met het ziekenhuis of uw huisarts. 7
6. Contactgegevens campus Virga Jesse Artsen Dr. Tony Cox Dr. Sebastien Janssens de Varebeke Dr. Kristof Deben Dr. Katrien Ketelslagers Tel 011-30 90 81 Verpleegafdeling NKO Tel: 011-30 95 00 Hoofdverpleegkundige afdeling NKO Erik Vanaenrode 8