Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Lasertherapie bij orale mucositis Dienst kwaliteit E-mail: kwaliteit@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke zetel: Salvatorstraat 20, B-3500 Hasselt www.jessazh.be versie maart 2016 (Object-ID 230250)
Welkom Orale mucositis is een ontsteking van het mondslijmvlies die vooral voorkomt bij patiënten die behandeld worden met chemo-en/of radiotherapie. De aften en/of het ontstoken mondslijmvlies kunnen erg hinderlijk en pijnlijk zijn. Om deze klachten zo goed mogelijk te behandelen, beschikken we over een lasertoestel. In deze brochure geven we u meer uitleg over wat orale mucositis is, hoe de laserbehandeling verloopt en welke de belangrijke aandachtspunten zijn. Indien u na het lezen van deze brochure nog vragen heeft, kan u altijd terecht bij uw behandelde arts of bij de verpleegkundigen van de laserunit. 1
2
Inhoud 1. Wat is orale mucositis? p. 4 2. Wat is de oorzaak? p. 4 3. Wat is lasertherapie? p. 5 4. Eigenschappen van de laserbehandeling p. 6 5. Preventieve maatregelen p. 7 6. Contactgegevens p. 8 3
1. Wat is orale mucositis? Orale mucositis is een ontsteking van het mondslijmvlies, met een rode, gezwollen en aangetaste mond en tong tot gevolg. Orale mucositis geeft ook pijn. Orale mucositis kent verschillende gradaties van ernst. Zeker bij uitgebreide aantasting van het mondslijmvlies kan u pijn hebben bij het eten, drinken en slikken. Mucositisgraad Graad 0 Graad 1 Graad 2 Symptomen klachten Geen symptomen Roodheid, gevoeligheid in de mond Pijnlijke, zichtbare aantasting van het mondslijmvlies, soms roodheid Graad 3 Zeer pijnlijke, uitgebreide aantasting van het mondslijmvlies Graad 4 Zeer uitgebreide / diepe, erg pijnlijke aantasting van het mondslijmvlies Indien u ongemakken ervaart, aarzel dan niet om het behandeld team aan te spreken of te contacteren. 2. Wat is de oorzaak? Orale mucositis is een mogelijke bijwerking bij patiënten die behandeld worden met chemotherapie en/of radiotherapie. Deze behandeling werkt immers niet alleen in op de kankercellen, maar kan ook de cellen ter hoogte van de mond aantasten. Daardoor kunnen mondklachten ontstaan. 4
Ook targeted therapie, een doelgerichte behandeling met medicijnen die de celdeling van kankercellen remmen of kankercellen doden kan de slijmvliezen van de mond aantasten waardoor u een pijnlijke mond kan krijgen. Het optreden en de duur van de orale mucositis is afhankelijk van de soort behandeling en wisselt van persoon tot persoon. Uw arts licht u in of dit bij uw behandeling kan voorkomen. Ook uw algemene gezondheidstoestand, gebitstoestand en mondhygiëne kunnen van invloed zijn op het ontwikkelen van orale mucositis. 3. Wat is lasertherapie? Lasertherapie (= Low Level Lasertherapie) is één van de weinige behandelingen bij orale mucositis. Het laseren zorgt ervoor dat de pijn snel vermindert. De ontstekingsreactie en de letsels ter hoogte van de mond kunnen sneller genezen. Lasertherapie werkt met een lichtstraal die voor het blote oog niet zichtbaar is. U ziet enkel een rood gidslicht, dat de plaats aangeeft waar gelaserd wordt. Laserlicht zorgt ervoor dat er meer energie beschikbaar komt, waardoor de cel actiever wordt. Het lasertoestel bestaat uit een soort laserbalpen. Enkel het uiteinde, waar het laserlicht verschijnt, wordt in de mond gebracht, ter hoogte van de letsels. Afhankelijk van de uitgebreidheid van uw symptomen en pijnklachten wordt de duur van het laseren ingesteld. 5
De laserbehandeling gebeurt op uw kamer of in de speciale laserkamer op de vijfde verdieping en duurt enkele minuten. Tijdens het laseren draagt u een speciale bril die de laserstraal tegenhoudt. Deze bril beschermt uw ogen. De laserbehandeling gebeurt door verpleegkundigen die daarvoor opgeleid zijn. 4. Eigenschappen van de laserbehandeling Bekomen van onmiddellijke pijnstilling Versnelling van het genezingsproces Remming van toenemende orale mucositis Ontstekingsremmende werking Lasertherapie vervangt een goede mondhygiëne niet. Het is belangrijk dat u uw mond goed blijft verzorgen en dat u goed het voorschrift van uw arts volgt. Vraag raad bij onduidelijkheden. 6
5. Preventiemaatregelen Poets uw tanden na elke maaltijd en voor het slapen gaan. Gebruik een zachte tandenborstel en poets met de nodige voorzichtigheid. Gebruik een niet-irriterende tandpasta met fluor. Spoel uw tandenborstel met lauw water en laat deze drogen met de kop naar boven. Vervang minstens om de 3 maanden uw tandenborstel. Wees voorzichtig met elektrische tandenborstels. Gebruik geen tandenstokers of flosdraad. Indien u een mondspoeling voorgeschreven krijgt door uw arts, denk er dan aan dat deze het tanden poetsen niet vervangt. Poets altijd eerst uw tanden, voor het spoelen. Spoel minstens 1 minuut, eventueel opgesplitst in 3 x 20 seconden. Indien u een tandprothese draagt, reinig deze minstens 1 x per dag. Spoel uw prothese na iedere maaltijd af onder stromend water. Laat s nachts en bij een pijnlijke mond de prothese uit. Bewaar uw prothese droog. Hou de mondhoeken en lippen vet met zuurvrije vaseline of lippenbalsem. Gebruik bij voorkeur malse voeding waar u weinig op moet kauwen. Soms zijn ijs of ijskoude gerechten een oplossing omdat de kou de mond verdooft. Vermijd irriterende voedingsmiddelen zoals te warme, te fel gekruide gerechten. Vermijd prikkelend fruit zoals sinaasappel, pompelmoes, kiwi, Spoel uw mond regelmatig of drink geregeld kleine slokjes water. 7
6. Contactgegevens Physician Assistant Hematologie Ingrid Geuns Tel 011 33 92 02 Maandag, dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag: 09u00 17u00 Email: ingrid.geuns@jessazh.be Physician Assistant Oncologie Ruth Hilkens Tel 011 30 92 56 Maandag, dinsdag en donderdag: 09u00 16u30 Email: ruth.hilkens@jessazh.be Oncocoachen Hilde Lenders en Sandra Bortels Tel 011 30 89 14 of 011 30 79 24 Maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag: 09u00 17u00 Woensdag: 09u00 13u00 Email: hilde.lenders@jessazh.be en sandra.bortels@jessazh.be 8