Digitale multimeter VC 140

G E B R U I K S A A N W I J Z I N G Bestnr.: 12 16 17 Digitale multimeter VC 140 Omwille van het milieu 100% recyclingpapier Impressum Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatisch gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van CONRAD ELECTRONIC NEDERLAND BV. Nadruk, ook als uittreksel is niet toegestaan. Druk- en zetfouten voorbehouden. Deze gebruiksaanwijzing voldoet aan de technische eisen bij het in druk gaan. Wijzigingen in de techniek en uitvoering voorbehouden. Copyright 1995 by CONRAD ELECTRONIC NEDERLAND BV Windmolenweg 42, 7548 BM Boekelo Internet: www.conrad.nl E-mail: helpdesk@conrad.nl

Belangrijk! Beslist lezen! Deze gebruiksaanwijzing is een integraal onderdeel van dit product. Er staan belangrijke aanwijzingen in betreffende de ingebruikneming en het gebruik. Lees deze handleiding zorgvuldig door! Bij schades, die ontstaan door het niet in acht nemen van deze handleiding, vervalt het recht op garantie! Wij zijn niet aansprakelijk voor schades en letsel die daarvan het gevolg zijn. Bewaar daarom deze gebruiksaanwijzing zorgvuldig! Inhoudsopgave Pagina Introductie 3 Gebruik waarvoor het apparaat bedoeld is 5 Instelelementen (uitklappagina) 6 Aanwijzingen betreffende de veiligheid 6 Gebruik van de multimeter met verwisselbare zekering 9 Uitvoeren van metingen 12 Verwijdering 18 Onderhoud en kalibrering 19 Technische specificaties en meettoleranties 19 Introductie Geachte klant, Hartelijk dank voor het kopen van deze digitale multimeter VC 140. Hiermee heeft u een product aangeschaft, dat gebouwd is volgens de nieuwste inzichten van de techniek. Dit product voldoet aan de eisen van de geldende Europese en nationale richtlijnen. De conformiteit is bewezen, de desbetreffende documenten bevinden zich bij de fabrikant. Om dit zo te houden en zeker te zijn van gebruik zonder gevaar, moet u zich als gebruiker houden aan deze gebruiksaanwijzing. U dient zich beslist te houden aan de aanwijzingen betreffende de veiligheid en het gebruik. Alle firmanamen en productaanduidingen in deze handleiding zijn handelsmerken van de desbetreffende eigenaren. Alle rechten voorbehouden. Voltcraft - Deze naam staat op het gebied van meet-, laad- alsmede wisselstroomtechniek voor kwaliteitsproducten die boven het gemiddelde staan en die gekenmerkt worden door vakmatige competentie, buitengewone prestaties en permanente innovatie. Van de hobby- elektronicus met ambities tot de professionele gebruiker heeft u met een product uit de Voltcraft - familie zelfs voor de lastigste klussen steeds de optimale oplossing bij de hand. En het bijzondere: de uitgekiende techniek en de betrouwbare kwaliteit van onze Voltcraft - producten bieden wij u aan met een bijna onverslaanbare prijs-/ kwaliteitsverhouding. Daarom weten wij het zeker: met onze Voltcraft - apparatenserie creëren wij de basis voor een lange, goede en ook succesvolle samenwerking. Wij wensen u veel plezier met uw nieuwe Voltcraft - product! Naast de gebruikelijke meetfuncties zoals stroom- of spannings- en weerstandsmeting kunt u met deze multimeter transistors checken en diodentests uitvoeren. U kunt de getoonde data vasthouden via één toets (HOLD). 2 Het apparaat is opgebouwd volgens veiligheidsklasse 1 volgens VDE 0411 = EN61010; bovendien is het EMV- getest en voldoet daardoor aan de eisen van de geldende Europese en nationale richtlijnen. De conformiteit is bewezen; de desbetreffende documenten bevinden zich bij de fabrikant. 3

Om deze toestand zo te houden en zeker te zijn van gebruik zonder gevaar, moet u zich als gebruiker beslist houden aan deze gebruiksaanwijzing! Bij vragen kunt u zich wenden tot onze Technische dienst: Tel: 053-42 85 480 Fax: 053-42 80 028 e-mail: helpdesk@conrad.nl Ma. t/m do. 8:30-20:00 uur en vrijdags tot 18:00 uur Gebruik waarvoor het apparaat bedoeld is: - Het meten van galvanisch van het net gescheiden signaal- gelijkspanningen tot maximaal 600 VDC in de overspanningscategorie I in twee trappen. - Het meten van galvanisch van het net gescheiden signaal- wisselspanningen tot maximaal 600 VAC in de overspanningscategorie I in twee trappen. - Het meten van gelijk- en wisselspanningen tot max. 300 V in overspanningscategorie II. - Het meten van gelijkstromen tot max. 10 A, 10 s lang (ongezekerd) in 5 trappen. - Het meten van weerstanden tot max. 20 Mohm, in 5 trappen. - Diode- en doorgangstest en transistortest. - Temperatuurmetingen van -40 C tot max. +1000 C. Meten onder ongunstige omstandigheden is niet toegestaan. Ongunstige omstandigheden zijn: - natheid of te hoge luchtvochtigheid - stof en brandbare gassen, dampen of oplosmiddelen - onweer resp. onweersachtige omstandigheden zoals sterke elektrostatische velden enz. Een andere toepassing dan hierboven genoemd leidt tot beschadiging van het meetapparaat, bovendien zijn hieraan gevaren verbonden, zoals b.v. kortsluiting, brand, elektrische schok enz. Het totale product mag niet veranderd resp. omgebouwd worden! U dient zich beslist te houden aan de aanwijzingen betreffende de veiligheid! Afbeelding (zie uitklappagina) 4 5

Beschrijving van de instelelementen 1. 3-1/2- pos. LC- display met automatische polariteit, 12 mm cijferhoogte, max. aanduidingswaarde 1999. 2. Draaischakelaar voor het instellen van de meetfuncties 3. Transistorsokkel: deze fitting is bedoeld voor het testen van de hfeparameters van kleinvermogen- transistors. 4. 10-A- ingang: deze meetingang is ongezekerd en toegelaten voor gelijkspanningsstromen tot max. 10 A (max. 30 sec lang met 15 min. pauze tussen de metingen). 5. V/Ohm-(+)-ingangsbus (= plusaansluiting) en ma-ingang. Op deze ingang kunnen gelijkstromen tot max. 200 ma gemeten worden (afgezekerd met een flinke 300 MA- zekering). 6. COM (-)- ingangsbus (COM- resp. minaansluiting). 7. Overload- aanduiding. Als er "1." op het display verschijnt, betekent dat overflow = overschrijding van het bereik. Houdt u beslist aan de max. ingangsgroottes! 8. Toets "HOLD" voor het vasthouden van een meetwaarde. Aanwijzingen betreffende de veiligheid Stroommetingen mogen met deze meter alleen uitgevoerd worden in stroomcircuits die zelf met 10 A beveiligd zijn resp. waarin geen spanningen groter dan 35 VDC resp. capaciteiten groter dan 350 VA kunnen optreden. De meter mag niet gebruikt worden in installaties in overspanningscategorie III volgens IEC 664. De meter en de meetsnoeren zijn niet beschermd tegen lichtboogexplosies (IEC 1010-2-031, Hfst. 13.101). 6 Metingen tot max. 600 VDC/Acrms galvanisch van het net gescheiden, overspanningsvcategorie I (CAT I). In de overspanningscategorie II (CAT II) zijn metingen tot max. 300 VDC/Acrms toegestaan. Meetapparatuur en accessoires horen niet in kinderhanden! In commerciële instellingen dient u zich te houden aan de ARBOvoorschriften. In scholen, opleidingsinstituten, hobby- en doe-het-zelf werkplaatsen dient het omgaan met meetapparatuur gecontroleerd te worden door geschoold personeel. Wees bijzonder voorzichtig bij het omgaan met spanningen > 25 V wissel- (AC) resp. > 35 V gelijkspanning (DC). Reeds bij deze spanningen kunt u bij aanraking van elektrische draden een levensgevaarlijke schok krijgen. Schakel daarom eerst de spanningsbron stroomloos, verbind de meter met de aansluitingen van de te meten spanningsbron, stel op het meetapparaat het benodigde spanningsbereik in en schakel pas daarna de spanningsbron in. Na het beëindigen van de meting schakelt u de spanningsbron stroomloos en verwijdert u de meetsnoeren van de aansluitingen van de spanningsbron. Overtuig u er voor iedere spanningsmeting van dat de meter zich niet in het stroommeetbereik bevindt. Voor elke wisseling van meetbereik dient u de punten van de meetsnoeren te verwijderen van het te meten object. Controleer voor iedere meting uw meter resp. de meetsnoeren op beschadiging(en). Gebruik voor metingen alleen de meetsnoeren die met het apparaat meegeleverd zijn. Alleen deze meetsnoeren zijn toegestaan. 7

Om een elektrische schok te vermijden, dient u er op te letten dat u de punten van de meetsnoeren en de te meten aansluitingen (meetpunten) tijdens de meting niet, ook niet indirect, aanraakt. De spanning tussen de V/Ohm- bus van het meetapparaat en aarde mag niet groter zijn dan 300 VDC/VACrms (CAT II = overspanningscategorie II). Werk met deze meter niet in ruimtes of bij ongunstige omgevingsomstandigheden waarin/-bij brandbare gassen, dampen of stoffen aanwezig (kunnen) zijn. Vermijd voor uw eigen veiligheid het vochtig of nat worden van de meter resp. van de meetsnoeren. Vermijd het gebruik in de onmiddellijke omgeving van: - sterke magnetische velden (luidsprekers, magneten) - elektromagnetische velden (transformatoren, motoren, spoelen, relais, beveiligingen, elektromagneten enz.) - elektrostatische velden (op-/ontladingen) - zendantennes of HF- generatoren Als er aangenomen kan worden dat gebruik zonder gevaar niet meer mogelijk is, dient het apparaat buiten gebruik te worden gesteld en beveiligd te worden tegen het per ongeluk gebruiken door derden. U kunt aannemen dat gebruik zonder gevaar niet meer mogelijk is, als: - het apparaat zichtbaar beschadigd is - het apparaat niet meer functioneert en - na langdurige opslag onder ongunstige omstandigheden of - na transport onder moeilijke omstandigheden. Schakel het apparaat nooit gelijk in, als het vanuit een koude naar een warme ruimte gebracht wordt. Het daarbij ontstaande condenswater kan onder omstandigheden het apparaat vernielen. Laat het apparaat oningeschakeld op kamertemperatuur komen. 8 Gebruik van de multimeter a) Inleggen/ vervangen van de batterij Opdat uw meter zonder problemen functioneert, moet hij voorzien worden van een 9V- blokbatterij. Als het batterijsymbool op het display verschijnt, moet u de batterij vervangen. Handel daartoe als volgt: - Koppel uw meter los van het meetcircuit. - Verwijder de meetsnoeren van het apparaat - Schakel de meter uit en - Draai met een passende schroevendraaier (kruiskop) de bevestigingsschroeven aan de achterkant van het apparaat (onderkant) los. - Verwijder nu voorzichtig de onderste halve schaal van de behuizing (klikt aan de bovenkant in). - Ontkoppel de verbruikte batterij van de aansluitclip en - Vervang de batterij door een nieuwe van hetzelfde type. - Nadat dit gebeurd is, legt u de aangesloten batterij in het batterijvak en - U sluit het apparaat weer zorgvuldig. Rubberdoppen niet vergeten! - Let er bij het sluiten van het apparaat op, dat de leiding van de aansluitclip (rood/zwart) niet geplet wordt. Gebruik het apparaat in geen geval in geopende toestand! Levensgevaarlijk! Laat verbruikte batterijen niet in het apparaat zitten, omdat zelfs tegen uitlopen beschermde batterijen kunnen roesten en er daardoor chemicaliën vrij kunnen komen, die schadelijk zijn voor uw gezondheid resp. het batterijvak kunnen vernielen. Verbruikte batterijen zijn klein chemisch afval en moeten daarom milieuvriendelijk verwijderd worden. Hiertoe vindt u in verschillende winkels en bij klein KCA- depots verzamelbakken. b) Vervangen van de zekering U dient er voor te zorgen dat er alleen zekeringen van het aangegeven type en de aangegeven nominale stroomsterkte ter vervanging gebruikt worden. Het gebruik van gerepareerde zekeringen of het overbruggen van de zekeringhouder is niet toegestaan. 9

Voor het vervangen van de bereikszekering van de ma- stroomingang koppelt u de meter los van het meetcircuit en schakelt u hem uit. Verwijder alle aangesloten leidingen en testpunten. Neem een passende kruiskopschroevendraaier en open de behuizing van het apparaat zoals dat beschreven is onder "a) Vervangen van de batterij". Verwijder de defecte zekering en vervang deze met een zekering van het type en stroomsterkte 0,315 A flink, 230V; gebruikelijke aanduiding: F0,315A/250V of F315mA/250V. Nadat de zekering vervangen is sluit u het meetapparaat weer zorgvuldig. Neem de meter pas weer in gebruik als de behuizing veilig gesloten en dichtgeschroefd is. c) Aansluiten van de meetsnoeren Gebruik voor uw metingen steeds de meegeleverde meetsnoeren. Let voor elke aansluiting op de toestand van de aansluitstekkers resp. meetpunten alsmede op onbeschadigde isolatie. Deze meetsnoeren zijn toegelaten voor spanningen tot max. 600 V. Uw meetapparaat, de VC 140 is ontworpen voor spanningen tot max. 600 VDC resp. VACrms galvanisch van het net gescheiden, in CAT I. Wees bijzonder voorzichtig met spanningen groter dan 25 V wissel- resp. 35 V gelijkspanning. Overschrijd nooit de max. ingangsgroottes, omdat er anders door beschadiging van de meter voor u levensgevaar bestaat. d) Ingebruikneming Basisinstelling De meter wordt door draaien aan de draaischakelaar vanuit de "OFF"- positie ingeschakeld. e) Gebruik sokkel resp. bussen Transistorsokkel (hfe) De vierpolige transistorsokkel is symmetrisch van opschriften voorzien. Steek de spanningloze transistoraansluitingen (B) basis, (E) emitter en (C) collector, zoals getekend, in de sokkelbussen. De penbezetting van de verschillende transistors vindt u in een transistor- vergelijkingsboek. f) Meetfunctie- schakelaar = draaischakelaar De draaischakelaar mag tijdens de verbinding met een meetobject in geen geval verdraaid worden, omdat daardoor de meter vernield kan worden resp. er voor u als gevolg daarvan bij spanningen > 25 VACrms resp. > 35 VDC levensgevaar kan ontstaan. Met de wijzers van de klok mee zijn de volgende metingen mogelijk: V = gelijkspanning (5 bereiken) V ~ = wisselspanning (5 bereiken) hfe = meting van de hfe- parameters van transistors -> - = diodentest en akoestische doorgangstest C = temperatuurmeting A= = gelijkstroom (4 bereiken "2000 ua tot 10A") OHM = weerstandsmeting (5 bereiken) g) Data-hold "HOLD" Bij het indrukken van de toets "HOLD" links onder het display wordt de meetwaarde van dit moment vastgehouden. Als u deze subfunctie wilt verlaten, drukt u nogmaals op de toets "HOLD". Daarop wordt de meting weer vrijgegeven. h) Display- aanduidingen resp. symbolen boven de werkingssoorten h1 diodentest De waarde die bij de diodentest getoond wordt, is de doorlaatspanning bij ca. 1 ma teststroom. Het meetbereik bedraagt hier 0 tot ca. 3,0 V. h2 h3 negatieve polariteit Bij omgewisselde meetsnoeren resp. bij negatieve polariteit verschijnt er een "-" teken voor de meetwaarde. transistortest Bij de transistortest wordt de hfe- parameter gemeten. 10 11

Uitvoeren van metingen A Gelijkspanningsmeting Overschrijd in geen geval de max. toelaatbare ingangsgroottes. Max. 600 VDC resp. VAC rms galvanisch van het net gescheiden in overspanningscategorie I resp. max. 300 VDC/ Acrms in overspanningscategorie II. Raak geen schakelingen of delen daarvan aan, als u daarin hogere spanningen dan 25 VACrms of 35 VDC meet. Voor het meten van gelijkspanningen handelt u als volgt: 1. Verbind het rode meetsnoer met de V/Ohm- bus en het zwarte meetsnoer met de COM- bus. 2. Stel het gewenste spanningsbereik in met de draaischakelaar. Bij de gelijkspanningsmeting (V=) staan er 5 bereiken tot uw beschikking (200 mv - 2000 mv - 20-200 - 600). 3. Verbind de punten van de meetsnoeren met het te meten object (last, schakeling enz.). 4. De desbetreffende polariteit van de meetwaarde wordt samen met de meetwaarde van dit ogenblik op het grote display afgebeeld. Elk van de vijf gelijkspanningsbereiken DCV heeft een ingangsweerstand van 10 Mohm. Zodra er bij de gelijkspanningsmeting een "-" voor de meetwaarde verschijnt, is de gemeten spanning negatief (of u heeft de meetsnoeren verwisseld). Aanwijzingen! Doordat de meetingang zeer gevoelig is, kan het zijn dat bij vrij liggende meetsnoeren (niet met een meetobject verbonden) een paar meetwaarden getoond worden. Deze "verschijning" is normaal en verdwijnt, zodra u uw meting uitvoert. 12 B. Wisselspanningmeting Overschrijd in geen geval de max. toelaatbare ingangsgroottes. Max. 600 VDC resp. VAC rms galvanisch van het net gescheiden in overspanningscategorie I resp. max. 300 VDC/Acrms in overspanningscategorie II. Raak geen schakelingen of delen daarvan aan, als u daarin hogere spanningen dan 25 VACrms of 35 VDC meet. Voor het meten van wisselspanningen handelt u als volgt: 1. Verbind het rode meetsnoer met de V/Ohm- bus en het zwarte meetsnoer met de COM- bus. 2. Stel het gewenste spanningsbereik in met de draaischakelaar. Bij de wisselspanningmeting (V~) staan er twee meetbereiken (200V en 600V) tot uw beschikking. 3. Verbind de punten van de meetsnoeren met het te meten object (last, schakeling enz.). 4. De desbetreffende polariteit van de meetwaarde wordt samen met de meetwaarde van dit ogenblik op het grote display afgebeeld. Elk van de twee wisselspanningsbereiken heeft een ingangsweerstand van ca. 5 Mohm, parallel aan < 20 pf (AC- gekoppeld). Aanwijzingen! Doordat de meetingang zeer gevoelig is, kan het zijn dat bij vrij liggende meetsnoeren (niet met een meetobject verbonden) een paar meetwaarden getoond worden. Deze "verschijning" is normaal en verdwijnt, zodra u uw meting uitvoert. C. Stroommeting Voor het meten van gelijkstromen handelt u als volgt: 1. Verbind het zwarte meetsnoer met de COM- bus en het rode meet- 13

snoer met de ma- bus, als u stromen tot max. 200 ma wilt meten resp. met de 10-A- bus als u stromen groter dan 200 ma tot max. 10 A wilt meten. 2. Stel de draaischakelaar in op het gewenste, benodigde meetbereik (2000 ua, 20 ma, 200mA of 10 A). 3. Verbind de meetsnoeren in serie met het meetobject (zie onderstaande afbeelding). Meet geen stromen in stroomcircuits, waarin spanningen groter dan 35 VDC kunnen voorkomen, omdat er anders voor u levensgevaar bestaat. Meet in geen geval stromen hoger dan 10 A. Meet alleen in meetcircuits, die zelf met 10 A afgezekerd zijn resp. waarin geen capaciteiten > 350 VA kunnen voorkomen. Metingen van stromen gelijk aan 10 A mogen max. 10 s lang en alleen in íntervallen van 15 minuten uitgevoerd worden (afkoelfase voor de shunt). D Weerstandsmeting Overtuig u ervan, dat alle te meten delen van schakelingen, de schakelingen zelf en componenten alsmede andere meetobjecten absoluut spanningloos zijn. Voor de meting van weerstanden handelt u als volgt: 1. Verbind het rode meetsnoer met de V/Ohm- bus en het zwarte meetsnoer met de COM- bus. 14 Stroombron... Zekering A ampèremeter/ meetapparaat Meetobject, verbruiker... 2. Stel het gewenste, benodigde meetbereik (200 Ohm, 2000 Ohm, 20 kohm, 200 kohm of 20 Mohm) in met de draaischakelaar. 3. Verbind de punten van de meetsnoeren met het spanningloze meetobject. Aanwijzingen! Als u een weerstandsmeting uitvoert, dient u er op te letten dat de meetpunten, die u met de punten van de meetsnoeren aanraakt, vrij zijn van vuil, olie, soldeerlak of dergelijke. Dergelijke omstandigheden kunnen de meetwaarde vervalsen. Bij weerstanden > ca. 1 MΩ kan het zijn dat de aanduiding op het display wat tijd nodig heeft om te stabiliseren ("in te stellen"). Zodra er "OL" op het display verschijnt en de bargraph alle segmenten weergeeft, heeft u het meetbereik overschreden resp. het meettraject is onderbroken. Tijdens de weerstandsmeting zijn ook de kleine drie displays rechts naast het hoofddisplay actief. In het bovenste kleine display verschijnt de meetwaarde van dat ogenblik met een vertraging van 1 sec, op het middelste display verschijnt de meetwaarde met een vertraging van 2 sec en op het onderste kleine display verschijnt de meetwaarde met een vertraging van 3 seconden. E Diodentest Voor het meten van dioden of halfgeleiders resp. voor de doorgangstest van spanningloze snoeren en kabels handelt u als volgt (let beslist op onderstaande afbeeldingen): 1. Verbind het zwarte meetsnoer met de COM- bus en het rode meetsnoer met de V/Ohm- bus. 2. Stel de draaischakelaar in op "->I-/ ". 3. Bij de diodentest heeft de getoonde waarde betrekking op de doorlaatspanning (voorwaartsspanning) van een Si- halfgeleidertraject (silicium- PN- overgang). Bij de doorgangstest klinkt bij weerstanden kleiner dan ca. 70 Ohm een akoestisch signaal. Dit akoestische signaal is ook te horen bij kortgesloten (defecte) dioden. 15

Nu verbindt u de punten van de meetsnoeren met het te meten object, een spanningloos halfgeleidertraject, de rode punt aan de anode, de zwarte punt aan de kathode (deze wordt meestal gekenmerkt met een gekleurde ring, punt of dergelijke). Als u een diode in doorlaatrichting test, zult u een spanning vanaf ca. 0,6 V (silicium) tot 3 V (resp. 600 mv tot 3000 mv) meten, voor zover de diode niet stuk is. Als u de punten van de meetsnoeren omwisselt, dus rood aan kathode en wart aan anode, controleert u de zog. blokkeerrichting van de diode. Als er "1." Voor Overload = overloop getoond wordt, is de diode in orde. Als er daarentegen een "spanningswaarde" aangegeven wordt, dan heeft u of het meetobject verkeerd aangesloten of het is defect. Let er bij de diodentest op dat de diode resp. de schakeling waarin deze diode eventueel ingebouwd is, beslist spanningloos moet zijn. Alle aanwezige capaciteiten moeten ontladen zijn. F Transistortest De transistorsokkel is niet beveiligd tegen overbelasting! Voor het meten van de versterking van een transistor handelt u als volgt: 1. Stel de draaischakelaar in op "hfe". 2. Steek de te controleren transistor in de meetsokkel. Let daarbij op de volgende punten: - let op de aansluitvolgorde (b.v. C-B-E) van het meetobject (staat in de transistor vergelijkingstabel/- lijst), - Sommige transistortypes bevatten basis- emitterweerstanden, waardoor de meting vervalst kan worden. - De hfe- waarde is niet absoluut precies. Deze waarde geeft alleen 16 rode meetsnoer Doorlaatrichting zwarte meetsnoer rode meetsnoer Blokkeerrichting zwarte meetsnoer aan of de transistor werkt of niet. De daadwerkelijke versterking van een transistor is afhankelijk van zijn werkstroom. Deze multimeter kan een basisstroom leveren tot 10 ua, bij een Uce van 3V. De bij de meting vloeiende collectorstroom wordt geregistreerd en daaruit wordt de hfe-waarde berekend. - Er kunnen geen transistors gemeten worden die in een schakeling ingebouwd zijn. - U kunt met deze multimeter geen hfe- waarde van FETs of andere unipolaire transistors meten. - Als de aansluit- "pootjes" van de meetobjecten niet in de sokkel passen (te "dik"), probeer het dan niet met geweld, want daardoor kan de sokkel beschadigd worden. - de hfe- meting reageert op temperatuurschommelingen. Zodra u de transistor aanraakt en in de sokkel steekt en hem met uw vingers opwarmt, kan de meetwaarde veranderen. Als er een instabiele waarde getoond wordt, haal dan de transistor uit de sokkel en laat hem tot kamertemperatuur afkoelen. G Temperatuurmeting Via de meegeleverde temperatuuradapter met NiCrNi- sensor (nikkelchroom-nikkel) kunt u direct aan de V/Ohm- bus in referentie tot de COM- bus temperaturen van -40 C tot max. +1000 C meten. U dient er hierbij op te letten, dat buiten het temperatuurbereik van -18 C tot +28 C (= het bereik van de gegarandeerde meetprecisie) alleen het thermo- element blootgesteld mag worden aan de te meten temperatuur. Voor het meten van de temperatuur via de meegeleverde adapter handelt u als volgt: 1. Zet de draaischakelaar op " C". 2. Verbind de beide 4mm- banaanstekkers van de adapter met de V/Ohm- bus en de COM- bus. 3. Verbind de meetsensorpunt met een spanningloos meetmedium (nietbijtende vloeistoffen of vaste spanningloze lichamen, koellichamen of dergelijke). 17

Het meetmedium moet beslist spanningloos zijn! Sluit geen spanningen aan. Het apparaat kan daardoor vernield worden. Verwijdering Verwijder de onbruikbare niet meer te repareren multimeter volgens de geldende wettelijke voorschriften! Verhelpen van storingen Met de digitale multimeter VC 140 heeft u een meetapparaat van de nieuwste generatie aangeschaft, waarbij de nieuwste ontwikkelingen in de techniek toegepast zijn. Toch kunnen er storingen optreden. Daarom wordt hieronder beschreven, hoe u enkele van deze storingen relatief makkelijk zelf kunt verhelpen. Probleem Geen aanduiding op display Geen stroommeting mogelijk 18 Mogelijke oplossing Is het apparaat ingeschakeld? Is de batterij misschien op? Is de HOLD- toets ingedrukt? Is de zekering voor het 200 ma- stroombereik defect? Let beslist op de aanwijzingen betreffende de veiligheid! Bij het openen van deksels of het verwijderen van onderdelen, behalve als dat met de hand mogelijk is, kunnen spanningvoerende delen blootgelegd worden. Ook aansluitingen kunnen spanningvoerend zijn. Voor een ijking, onderhoud, reparatie of het vervangen van onderdelen of modules dient het apparaat van alle spanningsbronnen en meetcircuits losgekoppeld te zijn, als het openen van het apparaat niet te vermijden is. Als daarna een ijking, onderhoud of reparatie van het geopende apparaat onder spanning onvermijdelijk is, dan mag dit alleen gebeuren door een vakman, die vertrouwd is met de daaraan verbonden gevaren resp. met de desbetreffende voorschriften (VDE-0100, VDE-0701, VDE- 0683). Condensatoren in het apparaat kunnen nog geladen zijn, zelfs als het apparaat losgekoppeld is van alle spanningsbronnen en meetcircuits. Onderhoud en kalibrering Om de precisie van de multimeter gedurende een langere periode te garanderen, moet deze eenmaal per jaar gekalibreerd worden. Het vervangen van de zekering staat beschreven onder "Aanwijzingen betreffende de veiligheid". Voor het schoonmaken van het apparaat resp. van het displayvenster neemt u een schone, niet pluizende, antistatische en droge doek. Gebruik voor het schoonmaken geen koolstofhoudende schoonmaakmiddelen of benzine, alcohol of dergelijke. Daardoor wordt het oppervlak van de meter aangetast. Bovendien zijn de dampen schadelijk voor de gezondheid en explosief. Gebruik voor het schoonmaken ook geen gereedschap met scherpe randen, schroevendraaiers of metalen borstels e.d. Technische specificaties en meettoleranties Technische gegevens: Display : 3 1/2-pos. LC- Display tot 1999, met automatische polariteitaanduiding, cijferhoogte 12 mm Max. meetsnelheid : 2,5 metingen per seconde Max. ingangsstroom DC : 10 A, max. 10 s lang Werktemperatuur : 0 C tot +40 C Opslagtemperatuur : -10 C tot + 50 C Relatieve luchtvochtigheid : max. 80% (tot 31 C), niet condenserend, lineair afvallend tot max. 50% (31 C tot 40 C), niet condenserend Temperatuur voor gegarandeerde precisie : + 23 C ± 5K Batterijtype : NEDA 1604 9V of 6F22 9V (alkaline) Gewicht : ca. 150 g (zonder accessoires) Afmetingen (b x h x d) : ca. 74 x 129 x 39 mm (zonder meetsnoeren) 19

Meettoleranties Weergave van de precisie in ± (% van de aflezing + aantal posities = dgts = dgt(s)) Precisie 1 jaar lang bij een temperatuur van +23 C ±5K, bij een relatieve luchtvochtigheid van minder dan 75%. De opwarmtijd bedraagt ca. 1 minuut. Werkingssoort Meetbereik Precisie Resolutie Gelijkspanning 200 mv ± (0,5%+2dgts) 100 uv 2 V " 1 mv 20 V " 10 mv 200 V " 100 mv 600 V ± (0,8%+2dgts) 1 V Ingangsweerstand ca. 10 M Ω Wisselspanning 200 V ± (1,2%+10dgts) 100 mv 600 V " 1 V Ingangsweerstand ca. 5 MΩ Frequentie van de wisselspanning 40-400 Hz Gelijkstroom 2000µA ± (1,0%+2dgts) 1µA 20 ma " 10µA 200 ma ± (1,2%+2dgts) 100µA 10 A ± (2,0%+5dgts) 10 ma Maximale ingangsgroottes, bescherming tegen overbelasting Spanningsmeting Stroommeting Weerstandsmeting : 600 VDC resp. VACrms galvanisch van het net gescheiden, in CAT I, 300 VDC resp. VACrms in CAT II : 10 A DC in het A- bereik, ongezekerd, max. 10 s lang met aaneensluitende afkoelfase van min. 15 minuten. Max. 35 VDC, 200mA AC/DC in het ma bereik, max. 35 VDC, overbelastingsbescherming: flinke 0,315 A-250-V- zekering (afm. 5 x 20 mm) : 20 MOhm, overbelastingsbescherming: 250 VDC/AC De meetfuncties transistortest en diodentest zijn niet beveiligd tegen overbelasting of te hoge ingangsspanning(en). Een overschrijding van de maximaal toelaatbare ingangsgroottes leidt onder ongunstige omstandigheden tot beschadiging van het apparaat resp. tot het in gevaar brengen van het leven van de gebruiker. Weerstand 200 Ohm ± (0,8%+5dgts) 0,1 Ohm 2 kohm ± (0,8%+2dgts) 0,1 Ohm 20 kohm ± (0,8%+2dgts) 10 Ohm 200 kohm ± (0,8%+2dgts) 100 Ohm 20 Mohm ± (1,0%+5dgts) 10 kohm Meetspanning aan open meetcircuit: < 3V Temperatuur -40 tot +150 C ± (1,0%+3dgts) 1 C 150 C tot 1000 C ± (1,5%+15dgts) 1 C Diodentest Teststroom 1,0 ma max. Meetspanning 3 VDC max. Doorgangstest: akoestisch signaal bij weerstanden < ca. 70 Ohm ± 20 Ohm Transistor- bereik...hfe 0-1000 Basisstroom...ca. 10 ua VCE (UCE)...max. 3 V 20 21