DE LEERBEEKSE BUURTTRAMS René De Loecker Een uitgave van de Heemkundige Kring van Gooik
DE LEERBEEKSE BUURTTRAMS Feiten en foto s van de tramlijnen vertrekkend uit het knooppunt der buurtspoorwegen: Leerbeek René De Loecker Een uitgave van de Heemkundige Kring van Gooik
De Leerbeekse Buurttrams Feiten en foto s van de tramlijnen vertrekkend uit het knooppunt der buurtspoorwegen: Leerbeek. René De Loecker Uitgave van de Heemkundige Kring van Gooik 2004 Druk: ABC D/2004/4794/2 HEEMKUNDIGE KRING VAN GOOIK Met dank aan onze financiële steuners, De Lijn en het gemeentebestuur van Gooik. CIP Titel: De Leerbeekse Buurttrams - Feiten en foto s van de tramlijnen vertrekkend uit het knooppunt der buurtspoorwegen: Leerbeek. Auteur: René De Loecker - Teksten: René De Loecker en François Godfroid Foto s: zie aanduiding bij de betreffende foto s Vormgeving: Johnny Van Bavegem Administratie en sponsoring: Jean-Paul De Loecker Uitgever: Heemkundige Kring van Gooik VZW 245 blz., 21 x 21 cm, 1 ste druk In de reeks: Bijdragen tot de Gooikse Geschiedenis - deel 14 ISBN: 9080391492 - NUGI 695,696 - SISO 987.4 Doelgroep: Inwoners van Gooik en omgeving in het Pajottenland; tramliefhebbers Trefwoorden: Tram, tramlijnen, tramstatie, tramstation, Leerbeek, openbaar vervoer Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever of betrokken auteur. De auteur is verantwoordelijk voor de inhoud en illustratie van zijn bijdrage, tenzij anders vermeld.
VOORWOORD Beste lezer(es), Zeven jaar geleden verscheen "De Boerentram", het zesde deel in onze reeks "Bijdragen tot de Gooikse geschiedenis". Binnen een heel kort tijdsbestek moest dat boek toen afgewerkt worden om eind september 1997 klaar te zijn. We zijn er toen in geslaagd om dat tot een goed einde te brengen en ons meest populaire boek ooit op de markt te brengen. Meer dan 1250 exemplaren werden er intussen van verkocht en er is nog steeds vraag naar. Nu, anno 2004, zijn we er terug met een "tramboek": dit is inderdaad het vervolg op de o zo bekende "Boerentram" geworden. Het heeft een andere titel gekregen, om geen verwarring te stichten en de lezers ervan te overtuigen dat het een spiksplinternieuw boek is. En dat is het ook. Meer dan 200 foto's zijn erin verwerkt, foto's die nog nooit verschenen zijn. Hiermee krijgt u als lezer (en kijker) een uniek beeld op al die trams die vertrokken vanuit de 'Statie van Leerbeek' (of zoals men nu zegt: de stelplaats). Het is een reis doorheen de tijd geworden, een reis die veel herinneringen oproept aan vroegere tijden en heimwee doet krijgen naar een rustiger wereld. Met de tram als middelpunt om de mensen op een aangename manier vanuit Leerbeek naar de vier belangrijke steden in onze regio te brengen: Brussel, Halle, Ninove en Edingen. U kan dit allemaal meevolgen en meemaken in dit mooi geconstrueerd boek. Daarvoor gaat uiteraard op de eerste plaats onze dank uit naar onze medewerker René De Loecker: hij zorgde voor bijna alle foto's en teksten en alle commentaar bij de foto's is van hem. Hij heeft een ongelooflijk werk geleverd, maanden aan een stuk, met een rotsvaste overtuiging, zelfs in de moeilijke momenten die hij doorgemaakt heeft. Ook François Godfroid zijn we erg dankbaar voor een aantal teksten en foto's: hij is eveneens een echte tramfanaat, die alhoewel hij niet van het Pajottenland is, toch zijn hart verloren heeft aan de tram van deze streek. Uiteraard mag ik onze andere medewerker van de Heemkundige Kring van Gooik niet vergeten, nl. Johnny Van Bavegem. Als u het boek nu ziet zoals het is, dan is dat dankzij hem. Hij heeft heelwat uren gestoken in tekstverwerking, lay-out en foto's inscannen. Een werk dat beslist niet mag onderschat worden. Ook André De Leener en Edward Kuijper (uit Nederland) willen we nog bedanken voor hun steun, net als alle mensen die hier en daar bijgedragen hebben tot het welslagen van deze onderneming. Ook onze sponsors en andere financiële steuners zijn onmisbaar voor ons als vereniging: zonder hen kunnen we dit financieel alleen niet aan. Bedankt aan allen! En nu, genieten van een tweede portie "boerentram". Jean-Paul De Loecker Voorzitter van de Heemkundige Kring van Gooik 5
INHOUDSTAFEL Voorwoord 3 Inhoudstafel 4 Stelplaats Leerbeek 6 Vliegtuig verliest brandstoftank boven station 11 Autootje van stationschef aangereden door tram 24 Leerbeek anno 1951 36 Richtingsfilms gebruikt op de lijnen van stelplaats Leerbeek 42 Tramlijn Leerbeek - Brussel 43 De Leerbeekse beestentram 50 Overval op een tram naar Brussel 54 Belevenissen van een toen twintigjarige juffrouw 61 Man reist mee onder tram 67 Gekwetste reiziger 73 De laatste L (1 september 1972) 79 Het rijtuig 19493 herontdekt 87 Bestemmingsaanduidingen elektrische trams. 93 Laatste Leerbeekse tram opnieuw in de kijker 95 Tramlijn Leerbeek - Edingen 111 Een rit op een stoomlocomotief 115 Verdwenen spoorauto 128 Spectaculair ongeval met de tram 131 Tramlijn Leerbeek - Halle - Brussel 141 Koude voeten 153 Richtingsborden en films 181 6
Tramlijn Leerbeek - Ninove 182 Smokkelaars op de tram 187 Tramsectie Stort 206 Ontsnapte locomotief 209 Een reis per autorail tot het stort achter Leerbeekbos in 1969. 216 Van verleden naar toekomst 220 Uitrusting van tramontvanger 220 Eretekens bij de Buurtspoorwegen 221 Reeks van vier kepi s gedragen door het personeel van de Buurtspoorwegen 222 Modellen van reistickets gebruikt op de trams. 227 Abonnementen 228 Dienstkaarten 229 Overzicht van de uniformen 230 7