Monitor Krachtwijken 2010 maart 2011
Inhoud Inhoud: pagina Programma wijkeconomie 3 Inleiding 4 Stand van zaken 2010 5 Vestigingen 5 Starters 6 Opheffingen 7 Sectorverdeling 8 Gemiddelde leeftijd ondernemingen 9 Ontwikkeling ondernemerschap 10 Ontwikkeling vestigingen 10 Ontwikkeling starters 11 Ontwikkeling opheffingen 12 Ontwikkeling gemiddelde leeftijd ondernemingen 13 Ontwikkeling sectorverdeling 14 2
Programma wijkeconomie Kamer van Koophandel heeft begin 2009 besloten zich met haar programma wijkeconomie te richten op de krachtwijken in haar regio. Een concrete uitwerking hiervan is het project Javastraat, een unieke ontdekking gericht op het versterken van de identiteit van de winkelstraat in Oost. Daarnaast werd een pilot uitgevoerd in het Ondernemershuis Nieuw West: we boden onze dienstverlening ín de wijk dicht bij de ondernemers aan. Monitor krachtwijken 2010 3
Inleiding Ondernemerschap heeft een sleutelrol in het versterken van de economische ontwikkeling in de wijk. Het versterkt de sociale samenhang en draagt bij aan de levendigheid en vitaliteit in de wijken. Desondanks krijgt ondernemerschap geen prominente plaats in veel wijkactieplannen. Bovendien ontbreekt de ontwikkeling van ondernemerschap in gemeentelijke monitoren voor de wijkaanpak. KvK voorziet in dit kennisgat en heeft een monitor die de ontwikkeling en dynamiek van ondernemerschap in de krachtwijken meet. Dit biedt de mogelijkheid om in beleid prioriteit te geven aan die gebieden waar de ontwikkeling nog ver achterblijft bij het s gemiddelde. Indicatoren ondernemerschap Met informatie uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel meten wij de ontwikkeling van ondernemerschap in de krachtwijken volgens de indicatoren: Totaal aantal vestigingen Aantal starters Aantal opheffingen Sectorverdeling en ontwikkeling Gemiddelde levensduur van economische activiteiten Krachtwijken Noord West Nieuw West Oost Zuidoost 4
Stand van zaken 2010 VESTIGINGEN In dit hoofdstuk ziet u een weergave van het ondernemerschap in de krachtwijken, hoe het er op dit moment voor staat 1. Het aantal vestigingen in de krachtwijken per stadsdeel verschilt behoorlijk, dit is (grotendeels) te verklaren door het verschil in aantal krachtwijken per stadsdeel (e.g. in Nieuw West 5 wijken, in Oost 2 wijken). Aantal vestigingen Krachtwijken 2010 6041 4484 2087 1561 1181 Nieuw-West Noord Oost West Zuid-Oost 1 Gemeten op 1/1/2010 Monitor krachtwijken 2010 5
STARTERS Het aantal starters t.o.v. het aantal vestigingen (startersquote) in de verschillende krachtwijken ligt tussen de en 17%. De startersquote voor ligt op 9%. In alle stadsdelen ligt deze startersquote in de krachtwijken hoger dan voor het gemiddelde van het stadsdeel. 868 Aantal starters krachtwijken 2010 786 263 274 194 Nieuw-West Noord Oost West Zuid-Oost Startersquote krachtwijken stadsdeel Nieuw-West Noord Oost West 17% Zuid-Oost Dit is een gemiddelde genomen over periode 2005 2009. Vanwege de lage geografische schaal is een quote op basis van 1 jaar teveel aan fluctuatie onderhevig. De oprichting van nevenvestigingen (uitbreidingen van bestaande ondernemers) zijn hier buiten beschouwing gelaten 6
Aantal opheffingen krachtwijken 2010 618 430 OPHEFFINGEN Het aantal opheffingen t.o.v. het aantal vestigingen (opheffingenquote) in de verschillende krachtwijken ligt tussen de en. De opheffingenquote in de krachtwijken ligt gemiddeld hoger dan het gemiddelde voor de stadsdelen. 213 151 166 Nieuw-West Noord Oost West Zuid-Oost Opheffingsquote krachtwijken stadsdeel Nieuw-West Noord Oost 7% West 9% Zuid-Oost 9% Dit is een gemiddelde genomen over periode 2005 2009. Vanwege de lage geografische schaal is een quote op basis van 1 jaar teveel aan fluctuatie onderhevig. Monitor krachtwijken 2010 7
SECTORVERDELING De grafiek toont de relatieve verhoudingen van vestigingen per sector in de krachtwijken. Opvallend is dat in Oost en West de sector persoonlijke diensten sterker vertegenwoordigd is dan in de andere stadsdelen, resp. 20% en 1. In Nieuw West en Zuidoost is de detailhandel de sector met het grootste aandeel (). Sectorverdeling krachtwijken per stadsdeel 2010 7% 7% 7% 20% 1 2% 1% 1 3% 1% 1% 9% 9% 1 Algemene diensten Persoonlijke diensten Facilitaire diensten 17% Adviesdiensten Financiën Vervoer Horeca Detailhandel 1% Groothandel Bouw 3% Industrie Landbouw en visserij 3% 3% 3% 3% 1% 0% 0% 0% 0% Nieuw West Noord Oost West Zuidoost 8
Gemiddelde leeftijd krachtwijken (jaren) 2010 Nieuw-West 10,2 Noord 10,8 Oost 10,9 West 9,9 Zuid-Oost 8,3 Gem. Totaal 12,5 NB: de gemiddelde leeftijd is gebaseerd op het aantal jaren dat een vestiging bestaat, niet gecorrigeerd voor evt overname GEMIDDELDE LEEFTIJD ONDERNEMINGEN De gemiddelde leeftijd van vestigingen in de krachtwijken in ligt onder het niveau van de gemiddelde ondernemer in. De gemiddelde leeftijd van de ondernemingen in de krachtwijken in Zuidoost is zelfs nog lager dan in de krachtwijken in de andere Monitor krachtwijken 2010 9
Ontwikkeling ondernemerschap ONTWIKKELING VESTIGINGEN In dit hoofdstuk kijken we naar de ontwikkeling afgelopen van het ondernemerschap in de krachtwijken per stadsdeel in de afgelopen 10 jaar. Het referentiekader is het Normaal s Peil. Het aantal vestigingen is in de afgelopen 10 jaar in alle krachtwijken gegroeid. Opvallend: aantal vestigingen in krachtwijken binnen de ring, in Noord, West en Oost, sinds 2000 relatief sterker gegroeid dan s gemiddelde. Redenen hiervoor kunnen gevonden worden in de revitalisering van gebieden en met name in stadsdeel West de gentrification trend. Nieuw-West en Zuid-Oost schommelen rond het s gemiddelde. Groei van het aantal vestigingen krachtwijken (index 2000=100) 190 180 170 160 150 140 130 120 110 100 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 totaal Nieuw West Noord Oost West Zuidoost 10
ONTWIKKELING STARTERS De krachtwijken in de westelijke delen van groeien - na de dip in 2002 in verhouding sterker dan het s gemiddelde. Met name rond 2005 en 2006 stijgen de aantallen bijna exponentieel Scherpe daling van het aantal starters in 2009 in Noord en Zuid-Oost. Groei van het aantal starters krachtwijken (index 2000=100) 260 240 220 200 180 160 140 120 100 80 60 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 totaal Nieuw West Noord Oost West Zuidoost Monitor krachtwijken 2010 11
ONTWIKKELING OPHEFFINGEN Niet alleen het aantal starters is de afgelopen 10 jaar gegroeid. Helaas ook het aantal opheffingen, met name in de laatste twee tot drie jaar. Het aantal opheffingen in de krachtwijken is sterker gestegen dan het s gemiddelde. Groei van het aantal opheffingen krachtwijken (index 2000=100) 220 200 180 160 140 120 100 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 totaal Nieuw West Noord Oost West Zuidoost 12
ONTWIKKELING GEMIDDELDE LEEFTIJD ONDERNEMINGEN De gemiddelde leeftijd van ondernemingen in de krachtwijken van de verschillende stadsdelen is in de afgelopen 10 jaar harder gedaald dan het s gemiddelde. Behalve in Zuid-Oost, hier is de gemiddelde leeftijd van ondernemingen iets gestegen maar ligt het niveau nog wel aanzienlijk onder het gemiddelde van. Gemiddelde leeftijd onderneming krachtwijken 13,1 13,1 12,4 12,5 11,7 11,4 10,8 10,9 10,9 10,7 10,2 9,9 13,1 12,5 12,5 8,2 8,3 7,3 Nieuw -West Noord Oost West Zuid-Oost totaal 2000 2005 2010 De gemiddelde leeftijd in heel is gebaseerd op het aantal jaren dat een vestiging bestaat, niet gecorigeerd voor event. overname Monitor krachtwijken 2010 13
ONTWIKKELING SECTORVERDELING Gemeente totaal Algemene trend gemeente : de sectoren facilitaire, persoonlijke en adviesdiensten zijn in aandeel gegroeid, waarvan adviesdiensten de sterkste (relatieve) groei heeft doorgemaakt 2 de sectoren detailhandel en groothandel zijn afgenomen het aandeel van de sector bouwnijverheid blijft stabiel rond Ontwikkeling sectoren krachtwijken totaal 2000-2010 3% 17% algem. diensten persoonl. diensten facilit. diensten adviesdiensten financien 5% 1 19% 3% 5% 5% vervoer horeca detailhandel groothandel bouwnijverheid industrie landbouw en visserij 9% 7% 5% 1% 1% 1% 2000 2005 2010 2 de ontwikkeling in deze sectoren wordt beïnvloed door de verplichting tot inschrijving in het Handelsregister van een aantal nieuwe categorieën ondernemers vanaf juli 2008. 14
Ontwikkeling sectoren krachtwijken Nieuw West 2000-2010 5% 7% 9% 3% 21% 2% 2% 3% algem. diensten persoonl. diensten facilit. diensten adviesdiensten financien vervoer horeca detailhandel groothandel Nieuw West De sector groothandel had een bovengemiddeld aandeel in de krachtwijken in Nieuw West, maar dit is aanzienlijk geslonken Detailhandel is absoluut gezien afgenomen in aandeel, maar is met in 2010 het sterkst vertegenwoordigd Het aandeel van de sector vervoer fluctueert door de jaren heen, maar ligt boven het s gemiddelde ( vs. 5%) De sector bouwnijverheid is bovengemiddeld gestegen ( vs. ), een mogelijke oorzaak hiervoor kan liggen in de groei van zzp ers in deze sector. 19% bouwnijverheid industrie landbouw en visserij 21% 1 7% 5% 3% 3% 1% 1% 1% 2000 2005 2010 Monitor krachtwijken 2010 15
Noord De detailhandelsfunctie in de krachtwijken in Noord is sterk afgenomen, maar zit in 2010 wel rond het s gemiddelde () De sector bouwnijverheid heeft in Noord een bovengemiddeld aandeel ( vs. ). Ook de sector vervoer is in de krachtwijken in Noord sterker vertegenwoordigd dan het gemiddelde Ontwikkeling sectoren krachtwijken Noord 2000-2010 3% 5% 3% 9% 5% 2% 1 1% algem. diensten persoonl. diensten facilit. diensten adviesdiensten financien vervoer horeca detailhandel 19% 5% 17% groothandel bouwnijverheid industrie landbouw en visserij 7% 5% 0% 0% 0% 2000 2005 2010 16
Ontwikkeling sectoren krachtwijken Oost 2000-2010 2% 7% 20% algem. diensten persoonl. diensten facilit. diensten adviesdiensten 2% financien 7% 1% vervoer horeca 9% 1 detailhandel groothandel 1% bouwnijverheid 25% industrie 22% landbouw en visserij Oost De sector detailhandel is aanzienlijk kleiner geworden met een relatief aandeel van in 2010 t.o.v. 25% in 2000, dit ligt nog wel boven het s gemiddelde De sector persoonlijke diensten is sterker dan gemiddeld gestegen (aandeel 20% t.o.v. voor ) Het aandeel van de sector groothandel in de krachtwijken in Oost is in 2010 ver beneden het gemiddelde gezakt ( vs. 9%) 5% 7% 3% 0% 0% 0% 2000 2005 2010 Monitor krachtwijken 2010 17
West De sector detailhandel is in de krachtwijken in West met een relatieve daling van sterk afgenomen, maar ligt op gelijk niveau met het s gemiddelde De sectoren persoonlijke en facilitaire diensten hebben een sterker dan gemiddeld aandeel in West De horecafunctie is iets in aandeel afgenomen. Ontwikkeling sectoren krachtwijken West 2000-2010 5% 2% 7% 1% 7% 1 17% algem. diensten persoonl. diensten facilit. diensten adviesdiensten financien vervoer 7% horeca detailhandel 7% 1% groothandel 23% 20% bouwnijverheid industrie landbouw en visserij 9% 7% 7% 9% 5% 3% 0% 0% 0% 2000 2005 2010 18
Ontwikkeling sectoren krachtwijken Zuidoost 2000-2010 2% 9% 5% 19% 2% 19% 1% 3% algem. diensten persoonl. diensten facilit. diensten adviesdiensten financien vervoer horeca detailhandel groothandel bouwnijverheid industrie landbouw en visserij Zuidoost De detailhandel is in de E,G,K-buurt door de jaren heen de sector met het sterkste aandeel De groothandelsfuncties zijn met een relatieve daling van sterk veminderd, maar zitten op gelijk niveau met het s gemiddelde. De sector algemene diensten (o.a. gezondheidszorg, onderwijs) is bovengemiddeld gestegen ( vs. ) 20% 9% 3% 0% 0% 0% 2000 2005 2010 Monitor krachtwijken 2010 19
Meer informatie? Rosan Sierhuis, tel: 020 531 4638 rosan.sierhuis@kvk.nl Dit rapport is te downloaden op: www.kvk.nl/amsterdamkrachtwijken Meer weten? Bel 020 53 14 000 of ga naar www.kvk.nl