Samen werken tegen kindermishandeling 29 september 2014, Antwerpen Sofie De Smet, medewerker VK Gent Luc Vlerick, medewerker VCLB regio Gent Detectie en aanpak: een zoektocht binnen een driehoeksverhouding M a a t s c h a p p i j DE NODEN VAN HET KIND VK Cliënt 1
Detectie en aanpak van kindermishandeling Een belangrijke rol voor de maatschappij. Wachten op een concreet verhaal betekent vaak dat er geen hulp op gang komt. Een problematiek waar veel werelden elkaar ontmoeten (medisch opvoedkundig politioneel - ) Wetgeving ondersteunt de rol van de maatschappij en geeft aan hulpverleners het mandaat om er iets mee te doen Wet op patiënten rechten Wet op de privacy Decreet Rechtspositie Minderjarige D E T E C T I E K M H E N D E W E T Decreet Integrale Jeugdhulp Schuldig verzuim Sectorale regelgeving Beroepsgeheim 2
Protocol vermoeden van KM Ondersteunen van CLB-ers Voorgesteld oktober 12; netoverstijgend 5 stappen: 1. breng signalen in kaart 2. teamoverleg 3. praat met ouder(s) en/of kind 4. weeg aard, ernst en risico op KM 5. beslis: vrijwillige hulp bieden/organiseren of melding doen bij Procureur Algemene principes Vermoeden moet je niet staven, vermoeden is een zorg Kind staat centraal Respect voor privacy gezin, beroepsgeheim Vertrouwensrelatie uitbouwen is essentieel Nooit strikte geheimhouding beloven 3
Stap 1: signalen in kaart brengen Vertrouw in eigen deskundigheid Risico- en beschermende factoren Beschrijf signalen objectief Niet te snel conclusies nemen Niet interpreteren Medisch attest met kindtekening Vaststelling lichamelijk letsel Wie? arts Wat? Objectieve gegevens (localisatie, afmeting, beschrijving), geen interpretatie, geen verhaal van de leerling Ouders verwittigen? Acuut en dreigend gevaar: verwittig procureur (art 458bis SWB, spreekrecht tav Procureur) Geen acuut of dreigend gevaar: vaststelling = start van hulpverleningstraject Betrek zo snel mogelijk ouders (respect tempo mature lln.) 4
Signaallijsten als hulpmiddel The Care, Paul Polleman KMI, VK Vlaggensysteem, sensoa 5
Vlaggensysteem 6
Rol van de leerkracht Belangrijke rol Professionalisering leerkrachten Signalen in kaart brengen Overleg met directie/ collega s Gesprek ouders/lln Clb inschakelen Stap 2: teamoverleg Teamaangelegenheid; multidisciplinair Dossier bekijken / noteer de stappen Overleg vk consultfunctie hulpverlening- justitiële ( beroepsgeheim) 7
Stap 3: gesprek ouders/kind Zorg delen Informatie verzamelen Motiveren voor hulp Vooraan staat eigen veiligheid en veiligheid kind Gesprek voorbereiden/ ruimte Aandachtspunten in gesprek met ouders Besef dat je geen evidente dingen vraagt Ingrijpen = in dialoog gaan vanuit een bezorgdheid Naar de toekomst kijken. Het gesprek is niet vrijblijvend. Heldere info geven Als hv weten vanuit welke positie je handelt. De verschillende posities duiden 8
Aandachtspunten in gesprek met leerling Denk na over je eigen kinderjaren. Wie nam je in vertrouwen? Wie is de meest geschikte persoon om met het kind in gesprek te gaan? Je weet nooit vooraf wat het voor een persoon heeft betekend. Draag zorg voor de identiteit van het kind. Kind > slachtoffer In etappes werken Je weet nooit vooraf wat het heeft betekend Dagdagelijkse gebeurtenissen Pech te verwachten leed Schokkende ervaring Traumatische ervaring Sociale routine Denkbare, gekende toegankelijke gebeurtenissen doorkruist ontastbaarheid, veiligheid, voorspelbaarheid Héél subjectief veld Trauma levensangst 9
Aandachtspunten in gesprek met leerling Geen geheimhouding Non verbale signalen Veiligheid scheppen Aanpassen aan de leeftijd Hoe stel je je op naar de lln? Ontwikkelingsaspect Techniek Inspraak leerling Kleuter Cognitieve onrijpheid Open vragen Hulpverlener beslist alleen Lagere school kind Vertelt niet spontaan, geheim-houding Mature lln Loskomingsproces van thuis Gesloten vragen Gericht vragen stellen Overlopen van de te nemen stappen, mee nadenken, beslissing bij hv Keuzemogelijkhede n aanbieden en keuzeproces ondersteunen 10
Stap 4 Teamen Aard en ernst van risico afwegen Vraag eventueel advies aan vk Advies voorbereiden Stap 5 Adviesgesprek met ouders/lln Vrijwillige hulp => IJH Eigen competenties gebruiken Professionele grenzen 11