TAAK CONSTRUCTIES BOUWKNOPEN Bouwheer: Dhr. Manu Jouret & Mevr. Els Vandenhoute Luxembrugstraat 96, 9890 Gavere Architect: Jacobs Architectenbureau Kerkstraat 114, 9890 Gavere
Inleiding: De term "koudebrug" wordt bewust niet meer gebruikt omdat deze gekenmerkt wordt met negatieve zaken in de bouw zoals warmteverliezen, condensatie- en schimmelproblemen, Daarom wordt nu gesproken van "bouwknopen". Deze term dekt de verzameling van plaatsen in het gebouw waar er mogelijk extra warmteverlies kan optreden. Bouwknopen komen m.a.w. voor waar 2 verschillende soorten wanden elkaar ontmoeten. In dit document zal ik 2 bouwknopen bespreken: 1. Samenkomst van de verticale muur en de fundering 2. Samenkomst verticale muur met draagvloer van het gelijkvloers Bouwknoop 1: samenkomst fundering en keldermuur Vooraleer men begint met metsen moet men over een goede fundering beschikken. Bij het maken van de fundering zal men eerst een studie moeten maken van de soort grond waar de fundering op zal komen, het watergehalte in de grond en de omvang van het gebouw. Deze zaken zullen bepalen welke soort fundering men zal gebruiken. De fundering van dit gebouw is een dubbel gewapende funderingsplaat.
Meer in detail: de funderingsplaat Een fundering wordt altijd op min 80cm onder het maaiveld geplaatst (vorstvrije diepte). Bovenop de grond heeft men een laag zand van 4 a 5cm gelegd. Bovenop deze zandlaag heeft men een PE folie gelegd deze folie houdt het opstijgend capillair vocht tegen. Bovenop de folie wordt de fundering geplaatst. Zoals ik al eerder vermelde dient de fundering om het huis te dragen. Door gebruik te maken van een fundering zal men verzakkingen en scheuren in de muren vermijden. Een fundering bestaat uit beton. Beton kan heel wat drukkrachten verdragen maar is gevoelig aan trekkrachten. Doordat er een groot gewicht op de fundering komt zal deze onderaan wat doorbuigen en heeft men te maken met trekkrachten. (Zie afbeelding) Deze trekkrachten kan men opvangen door gebruik te maken van een gewapende fundering. Het staal dat in de funderingsplaat zit vangt de trekkrachten op. De fundering van dit gebouw is een gewapende funderingsplaat met een dikte van 30cm. De kelder: Op de fundering komt de muur van de kelder deze muur bestaat uit ter plaatste gestort beton met een dikte van 35cm. Men kan kiezen uit verschillende soorten beton bijvoorbeeld zelf verdichtend beton. Zelf verdichtend beton is een beton dat niet meer getrild moet worden en louter onder zijn eigengewicht verdicht. Dit betontype vloeit tot in de moeilijkst bereikbare hoeken in de bekisting. De plaatsing is bijgevolg een stuk gebruiksvriendelijker, sneller en minder arbeidsintensief en er is minder geluidshinder. Tussen de muur van de kelder en de fundering zit een waterslot. Een waterslot heeft als doel doorgekomen water tegen te houden. Zodanig dat er geen water in de kelder komt. (zie afbeelding)
De buitenwand van de kelder heeft men gekoolteerd. Door de betonnen muur te koolteren is de muur nog meer beschermd tegen het vocht en afbrekende stoffen die in de grond zitten. Bovenop de kelder muur komt een 2cm dikke randisolatie met daarop een waterdichte diba folie. De randisolatie heeft als functie de koude lucht afkomstig vanuit de kelder tegen te houden. Mocht er vocht door de betonblok (links boven) komen dan wordt het vocht tegengehouden door de diba folie. De kelder heeft een plafond dit plafond is de draagvloer van het gelijkvloers. Bouwknoop 2: samenkomst verticale muur en draagvloer De draagvloer: De draagvloer is een horizontale constructie die 2 verdiepen scheidt; de kelder en het gelijkvloers. De draagvloer moet niet alleen zijn eigengewicht kunnen dragen maar ook het gewicht van alles er boven. De dikte van de draagvloer moet berekend worden door een ingenieur. De draagvloer komt bij deze bouwknoop op de muur van de kelder te liggen met een oplegging van 10cm. De oplegging moet groot genoeg zijn, mocht dit te klein zijn zou de draagvloer kunnen barsten en door breken. Bovenop de draagvloer komt nog eens een druklaag deze gaat de druk van het gelijkvloers gelijkmatig over de draagvloer verdelen. Bovenop de draagvloer komt de PUR isolatie van 10cm dikte. Deze isolatie is drukvast. Het voordeel van deze platen is dat ze gemakkelijk en rap geplaatst kunnen worden en een effen vlak vormen. Ze hebben ook een zeer goede isolerende waarde; lambda waarde van 0,023-0,029 W/mK. Bovenop de PUR isolatie komt een dampscherm dit voorkomt vorming van inwendig vocht. Daarboven komt dan de 8cm dikke chape met daarin de vloerverwarming. De chape dient een beetje als fundering voor de afgewerkte vloer, het heeft ook als voordeel dat het een effen oppervlak vormt waardoor de vloerafwerking gemakkelijk geplaatst kan worden.
Links onderaan de draagvloer is een isolatie van 4cm met een luchtspouw met daarnaast een beton blok. De isolatie houdt de koude die van de betonblok komt tegen, zo word een koude brug vermeden. De spouw zorgt voor ventilatie zodanig dat het vocht dat door de betonblok komt kan opdrogen. De beton blok draagt de verticale muur van het huis. Tussen de betonblok en de verticale muur zit een vocht kerende diba folie. Deze folie zorgt ervoor dat het vocht dat door de verticale muur is gekomen en in de spouw drupt, kan wegvloeien via de afvoeropeningen. De verticale muur: De verticale muur van deze bouwknoop bestaat uit: - arduinen plint 3cm - snelbouwsteen 9cm - luchtspouw 2,5cm - isolatie 8cm - druk vaste isolerende steen, binnenspouwblad 14cm - binnen afwerking 1cm De verticale muur heeft een totale dikte van 36cm.
De arduinen plint: Arduin is een synoniem voor de blauw steen. Arduin heeft een aantal goede eigenschappen; lage porositeit, goede slijtsterkte, gemakkelijk te bewerken. De arduinen plint wordt hier gebruikt om het vocht en water dat in en langs de grond loopt tegen te houden. Zodanig dat het water niet in contact komt met de snelbouwsteen, mocht dit toch het geval zijn zou men ernstige constructieve problemen krijgen. De snelbouwsteen heeft de eigenschap veel water op te slorpen waardoor hij broos wordt. Zijn dragende functie zou hij niet meer kunnen vervullen en de baksteen muur bovenop de snelbouwsteen zou instorten. Vandaar het belang van de arduinen plint. De hoek van de arduinen plint is bovenaan schuin afgesneden, zo kan het regenwater dat langs de bakstenen muur naar beneden komt mooi afvloeien. De snelbouwsteen: Naast de arduinen plint is de snelbouwsteen. Deze heeft als functie de bovenstaande bakstenen te dragen. Het binnenspouwblad is ook gemaakt van snelbouwstenen. De spouw: De spouw is de lucht ruimte tussen de snelbouw, baksteen en de isolatie. Een spouw heeft als functie de ruimte tussen het binnenspouwblad en buitenspouwblad te ventileren en het doorgedrongen vocht te laten opdrogen. Het buitenspouwblad en binnenspouwblad zijn met elkaar verbonden door spouwhaakjes. Dankzij deze haakjes kan het vocht afdruppen op de diba folie en via de stootvoegen of afvoeropeningen wegvloeien. Op die manier worden vochtproblemen vermeden. De isolatie: In de bouwknoop is een isolatieruimte voorzien van 8 cm. Het is belangrijk dat we koude bruggen vermijden daarom gebruikt men isolatie. Er bestaan verschillende soorten isolatie; minerale wol, PUR, PIR, cellulose, vlasvezels, maar ze zijn allemaal op de zelfde techniek gebaseerd. Een isolatie materiaal houdt lucht vast op een bepaalde plaats zodanig dat de lucht niet meer beweegt het is de lucht die zorgt voor het isolerend effect. Al deze materialen zijn m.a.w. verschillende manieren om luchtdeeltjes vast te houden, het ene materiaal slaagt daar beter in dan het andere. Dit kan men nagaan via het K-peil van het materiaal. Hoe lager het K-peil hoe beter het isolatie niveau. De isolatie zorgt er dus voor dat de koude buiten blijft en de warmte binnen blijft. De isolatie heeft ook altijd een vochtwerende kant zodanig dat er geen vocht in de isolatie kan komen. Vocht in isolatie zorgt ervoor dat de isolatie minder goed zal isoleren.
Drukvaste isolerende steen, binnenspouwblad: Een druk vaste isolerende steen is een steen die sterk is en als dragende functie kan werken maar die daarnaast ook nog eens kan isoleren vb. cellenbeton, cellulair glas. De lambda waarde (0.42W/Mk) van zulke materialen ligt duidelijk lager dan gelijkaardige bouwmaterialen. Door dit materiaal op die plaats te gebruiken wordt de koude van de draagvloer en eventuele speleten tegengehouden en kan men op die steen de snelbouwstenen van het binnenspouwblad plaatsen. Het binnenspouwblad zal gemaakt zijn van snelbouwstenen deze stenen hebben een dragende functie. Deze steen heeft grote afmetingen waardoor men snel kan bouwen. Ze hebben ook een isolerend en een akoestische functie. Binnenafwerking: Pleister of pleistermortel is een laag mortel van enkele millimeters tot enkele centimeters dik, bestaat uit gips of kalk, soms met zand en andere toeslagen vermengd. Het pleister werk wordt aangebracht op muren en plafond. Door de snelbouwsteen te bepleisteren krijgt men een effen oppervlak waar men nadien op kan schilderen of behangen. Bronnen: http://bouwknopenatlas.be/benl/site/definitie-bouwknopen.aspx http://www.wtcb.be/homepage/download.cfm?dtype=publ&doc=wtcb_artonline_2014_2_nr17.pdf&lan g=nl http://ikgabouwen.knack.be/bouwen-renovatie/ruwbouw/welke-soorten-beton-zijn-er/article-normal- 442285.html http://www.wtcb.be/homepage/index.cfm?cat=publications&sub=infofiches&pag=7&lang=nl http://www.ekbouwadvies.nl/tabellen/lambdamaterialen.asp
Bijlage 1: Bouwknoop