Bijlagen Gestruikeld voor de start De school verlaten zonder startkwalificatie Lex Herweijer Bijlage A... 2 Bijlage bij hoofdstuk 4... 3 Bijlage bij hoofdstuk 5... 4 Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, augustus 2008
Bijlage A Gebruikte databestanden Onderwijsnummerbestand 2005/ 06: Het onderwijsnummerbestand 2005/06 bevat informatie over alle leerlingen die in het schooljaar 2005/ 06 een opleiding volgden in het voortgezet onderwijs of het middelbaar beroepsonderwijs. Van elke leerling is bekend welk onderwijs werd gevolgd, aan welke instelling hij of zij was ingeschreven en wat de bestemming was in het volgende schooljaar 2006/ 07 (in het onderwijs, uit het onderwijs met een startkwalificatie, uit het onderwijs als voortijdig schoolverlater). Verder zijn enkele gegevens bekend over de achtergrond van leerlingen. Aantal eenheden 1.400.0000 Het onderwijsnummerbestand 2005/ 06 is afkomstig van het agentschap CFI van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Voortgezet Onderwijs Cohort Leerlingen: VOCL 99
Bijlage bij hoofdstuk 4 Tabel B4.1 Verdeling over opleidingen in het mbo gecorrigeerd voor verschillen in cursusduur, 2001/ 02-2005/ 06 (in procenten) a, b assistenopleiding basisberoepsopleiding vakopleiding middenkaderopleiding totaal deelnemers b bol 2001/ 02 15 19 20 45 100 270.000 2005/ 06 11 27 20 42 100 330.000 bbl 2001/ 02 18 49 26 7 100 156.000 2005/ 06 13 48 29 10 100 130.000 a De verdeling is gecorrigeerd voor verschillen in cursusduur. b Totaal aantal deelnemers van alle leerjaren, exclusief de specialistenopleiding. Bron: CBS (StatLine) SCP-bewerking
Bijlage bij hoofdstuk 5 Tabel B5.1 Voortijdig schoolverlaters in het voortgezet onderwijs zonder diploma, naar geslacht, herkomst en generatie, 2005/ 06 (in procenten) jongens meisjes eerste generatie tweede generatie totaal autochtonen 1,0 0,7.. 0,8 Turken 2,3 1,4 4,7 1,5 1,9 Marokkanen 2,5 1,3 3,7 1,6 1,9 Surinamers 2,1 1,3 2,6 1,6 1,7 Antillianen 3,2 1,8 3,9 1,8 2,5 overige niet-westerse allochtonen 3,1 2,6 3,4 1,6 2,9 westerse allochtonen 2,0 1,6 2,7 1,4 1,8. gegevens ontbreken. Bron: OCW/CFI (Onderwijsnummerbestand 2005/ 06) SCP-bewerking Tabel B5.2 Voortijdig schoolverlaters in het voortgezet onderwijs zonder diploma, naar herkomst en onderwijspositie, 2005/ 06 (in procenten) brug vmbo basis vmbo kader vmbo gl tl havo vwo autochtonen 0,7 2,9 0,9 0,7 0,9 0,5 Turken 1,6 3,8 2,1 1,4 1,0 0,7 Marokkanen 1,9 4,0 1,1 1,2 0,8 0,3 Surinamers 1,4 4,7 1,9 1,4 1,0 0,7 Antillianen 2,1 5,5 2,1 1,9 2,1 1,2 overige niet-westerse allochtonen 3,2 6,6 2,7 2,5 1,8 1,4 westerse allochtonen 1,7 5,2 1,7 1,7 1,6 1,1 Bron: OCW/CFI (Onderwijsnummerbestand 2005/ 06) SCP-bewerking
Tabel B5.3 Logistische regressie van voortijdig schoolverlaten onder leerlingen die in het voortgezet onderwijs zijn gestart in schooljaar 1999/ 00, stand van zaken in schooljaar 2004/ 05 (in odds ratios) a geslacht I II III jongen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 meisje 0,81 0,79 (0,86) hoogste opleiding ouders herkomst generatie lager onderwijs 3,43 3,20 2,23 vbo/mavo 2,02 1,90 1,50 havo/vwo/mbo (= referentie) 1,00 1,00 1,00 hbo 0,56 0,57 (0,80) wo 0,84 (0,89) (1,20) autochtoon (= referentie) 1,00 1,00 1,00 Turken (1,12) (0,79) (0,80) Marokkanen (1,20) (1,10) (0,81) Surinamers/Antillianen 1,82 (1,23) (0,69) overige niet-westerse allochtonen 1,52 (1,25) (1,50) westerse allochtonen 2,18 1,90 eerste generatie (1,25) (1,50) tweede generatie (= referentie) 1,00 1,00 arbeidsmarktpositie ouders betaald werk (= referentie) 1,00 1,00 geen betaald werk 1,34 (1,18) aantal ouders in het gezin woongemeente schooladvies twee ouders (= referentie) 1,00 1,00 een ouder 1,91 1,46 vier grote steden 2,74 G21-gemeenten 1,46 overige gemeenten (= referentie) 1,00 vmbo basis-/kaderberoeps 1,94 vmbo theoretisch (= referentie) 1,00 havo (1,17) vwo (0,76) prestatiescore bij aanvang voortgezet onderwijs zeer laag 2,13 laag 1,53 gemiddeld (= referentie) 1,00 hoog 0,56 zeer hoog 0,31 constante 0,03 0,02 0,02 a De coëfficiënten tussen haken wijken niet significant af van de referentiecategorie (p > 0,05). Bron: CBS/GION (VOCL 1999) SCP-bewerking
Tabel B5.4 Voortijdig schoolverlaten in het voortgezet onderwijs zonder vmbo-diploma, 2005/ 06 (in odds ratios) a, b I II III IV V constante 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 brugperiode (= referentie) 1,00 1,00 1,00 1,00 vmbo basisberoepsgericht 3 2,13 2,13 2,14 2,09 vmbo basisberoepsgericht 4 2,28 2,30 2,31 2,25 vmbo kaderberoepsgericht 3 (1,03) (1,06) (1,06) (1,02) vmbo kaderberoepsgericht 4 (0,93) (0,97) (098) (0,93) vmbo theoretische/gemengde leerweg 3 1,41 1,40 1,40 1,42 vmbo theoretische/gemengde leerweg 4 0,89* 0,89* 0,89* (0,91) havo 3 (0,96) (0,96) (0,96) (1,02) havo 4 1,86 1,85 1,85 1,97 havo 5 1,38 1,38 1,38 1,47 vwo 3 0,45 0,45 0,45 0,48 vwo 4 (1,07) (1,07) (1,07) 1,14* vwo 5 1,12* (1,11) (1,11) 1,19 vwo 6 1,13* 1,13* 1,14* 1,21 geen leerwegondersteuning (= referentie) 1,00 1,00 1,00 1,00 wel leerwegondersteuning 1,69 1,67 1,67 1,60 jongen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 meisje 0,77 0,76 0,76 autochtonen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 Surinamers 1,17 (1,08) (1,05) Antillianen 1,41 1,33 1,32 Turken 1,13* (1,04) (1,01) Marokkanen (1,00) (0,91) 0,88* overige niet-westerse allochtonen 1,70 1,62 1,61 westerse allochtonen 1,51 1,48 1,49 eerste generatie 1,85 1,86 1,84 tweede generatie (= referentie) 1,00 1,00 1,00 stedelijkheid (1 = niet stedelijk, 5 = sterk stedelijk) 1,07 1,07 Amsterdam 1,59 1,38 Rotterdam (0,91) 0,82* Den Haag 1,44 1,27* Utrecht (0,93) (0,90) overige gemeenten 100.000 inwoners (0,99) (1,03) gemeenten < 100.000 inwoners (= referentie) 1,00 1,00 geen achterstandswijk(= referentie) 1,00 1,00 achterstandswijk 1,11 1,09 schoolgrootte (1-5) 0,87 openbaar (= referentie) 1,00 rooms-katholiek (0,92) protestants-christelijk (0,90) algemeen bijzonder 1,30 overige richtingen 0,86*
0%-19% niet-westerse allochtonen (= referentie) 1,00 20%-39% niet-westerse allochtonen 1,45 40%-59% niet-westerse allochtonen 1,46 60% niet-westerse allochtone 1,54 alleen vmbo kader/basis (1,01) vmbo kader/basis en mavo/havo/vwo (= referentie) 1,00 alleen mavo/havo/vwo 0,74 alleen brugperiode 1,81 geen intensief toezicht 1,00 wel intensief toezicht (1,01) variantie op schoolniveau 1,82 1,36 0,86 0,76 0,39 variantie op leerlingniveau c 3,29 3,29 3,29 3,29 3,29 intraclass correlatie 0,36 0,29 0,21 0,19 0,11 a Uitkomsten van de multilevel logistische regressie. b De coëfficiënten tussen haakjes zijn niet significant, voor coëfficiënten die gemarkeerd zijn met een * geldt 0,01 < p < 0,05. c Variantie op leerlingniveau is gelijk aan π 2 /3 (Snijders en Bosker 1999). Bron: OCW/CFI (Onderwijsnummerbestand 2005/ 06); Inspectie van het onderwijs (scholen onder intensief toezicht) SCP-bewerking Tabel B5.5 Aantal leerlingen dat een vestiging voor voortgezet onderwijs bezoekt die onder intensief toezicht staat van de Onderwijsinspectie, naar grootte en naar percentage niet-westerse allochtone leerlingen op de vestiging, 2005/ 06 (in procenten) % onder intensief toezicht < 400 leerlingen 18,1 400-799 leerlingen 20,4 800-1199 leerlingen 19,3 1200-1599 leerlingen 8,5 1600 leerlingen 4,5 0%-19% niet-westerse leerlingen 10,2 20%-39% niet-westerse allochtone leerlingen 24,6 40%-59% niet-westerse allochtone leerlingen 31,6 60% niet westerse allochtone leerlingen 55,8 totaal 14,1 Bron: OCW/CFI (Onderwijsnummerbestand 2005/ 06); Inspectie van het onderwijs (scholen onder intensief toezicht) SCP-bewerking
Tabel B5.6 Voortijdig schoolverlaten in het voortgezet onderwijs met vmbo-diploma, 2005/ 06 (in odds ratios) a, b I II III IV V constante 0,06 0,11 0,12 0,08 0,08 vmbo basisberoepsgericht 4 (= referentie) 1,00 1,00 1,00 1,00 vmbo kaderberoepsgericht 4 0,56 0,55 0,56 0,56 vmbo theoretische/gemengde leerweg 4 0,39 0,38 0,39 0,35 geen leerwegondersteuning (= referentie) 1,00 1,00 1,00 1,00 wel leerwegondersteuning (0,96) (0,97) (0,97) (0,97) jongen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 meisje (1,04) (1,03) (1,03) autochtonen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 Surinamers 0,81 0,69 0,69 Antillianen (0,86) 0,76* 0,75* Turken 0,48 0,41 0,40 Marokkanen 0,40 0,34 0,33 overige niet-westerse allochtonen 0,89 0,80 0,79 westerse allochtonen (1,09) (1,05) (1,04) eerste generatie 1,30 1,30 1,30 tweede generatie (= referentie) 1,00 1,00 1,00 stedelijkheid (1 = niet stedelijk, 5 = sterk stedelijk) 1,14 1,13 Amsterdam 1,37 1,30 Rotterdam (1,00) (0,95) Den Haag (1,16) (1,09) Utrecht (1,02) (0,95) overige gemeenten 100.000 inwoners (1,03) (1,02) gemeenten < 100.000 inwoners (= referentie) (1,00) (1,00) geen achterstandswijk(= referentie) 1,00 1,00 achterstandswijk (1,08) (1,07) schoolgrootte (1-5) 0,95 * openbaar (= referentie) 1 rooms-katholiek (1,06) protestants-christelijk 0,88* algemeen bijzonder (0,95) overige richtingen (1,04) 0%-19% niet-westerse allochtonen (= referentie) 1,00 20%-39% niet-westerse allochtonen (1,10) 40%-59% niet-westerse allochtonen (1,19) 60% niet-westerse allochtonen (1,04) alleen vmbo kader/basis (1,09) vmbo kader/basis en mavo/havo/vwo (= referentie) 1,00 alleen mavo/havo/vwo 1,33 geen intensief toezicht (= referentie) 1,00
wel intensief toezicht 1,13* variantie op schoolniveau 0,34 0,28 0,30 0,23 0,21 variantie op leerling niveau c 3,29 3,29 3,29 3,29 3,29 intraclass correlatie 0,09 0,08 0,08 0,06 0,06 a Uitkomsten van de multilevel logistische regressie. b De coëfficiënten tussen haakjes zijn niet significant, voor coëfficiënten die gemarkeerd zijn met een * geldt 0,01 < p < 0,05. c Variantie op leerlingniveau is gelijk aan π 2 /3 (Snijders en Bosker 1999). Bron: OCW/CFI (Onderwijsnummerbestand 2005/ 06); Inspectie van het onderwijs (scholen onder intensief toezicht) SCP-bewerking Tabel B5.7 Voortijdig schoolverlaters in het mbo naar herkomst en geslacht, 2005/ 06 (in procenten van het aantal deelnemers tot en met 21 jaar) verschil jongenmeisje jongens meisjes allen autochtonen 8,7 6,7 2,0 7,8 Turken 16,9 9,4 7,5 13,1 Marokkanen 18,4 9,7 8,7 14,0 Surinamers 17,6 10,6 7,0 14,1 Antillianen 18,3 11,7 6,6 14,9 overige niet-westerse allochtonen 18,0 11,9 7,5 15,2 westerse allochtonen 13,6 10,1 8,7 11,9 totaal 10,7 7,7 3,0 9,3 Bron: OCW/CFI (Onderwijsnummerbestand 2005/ 06) SCP-bewerking Tabel B5.8 Schattingsresultaten van het voortijdig schoolverlaten in het middelbaar beroepsonderwijs, 2005/ 06 (in odds ratios) a, b I II III IV V constante 0,09 0,09 0,17 0,12 0,13 assistentenopleiding 3,51 2,88 2,85 2,85 basisberoepsopleiding (= referentie) 1,00 1,00 1,00 1,00 vakopleidingen 0,41 0,42 0,42 0,42 specialistenopleidingen 0,29 0,31 0,31 0,31 economische opleidingen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 1,00 technische opleidingen 0,70 0,67 0,69 0,71 welzijnsopleidingen 0,79 0,91 0,91 0,91 agrarische opleidingen 0,76 0,81 0,86 0,83 bol (= referentie) 1,00 1,00 1,00 1,00 bbl 1,16 1,18 1,20 1,20 deeltijd-bol 3,16 2,92 2,95 2,95 jongens/mannen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 meisjes/vrouwen 0,78 0,78 0,78 t0-18 jaar (= referentie) 1,00 1,00 1,00 19-21 jaar 1,17 1,15 1,15 autochtonen (= referentie) 1,00 1,00 1,00 Surinamers 1,34 1,22 1,22 Antillianen 1,24 1,11* 1,11* Turken 1,10 (0,96) (0,96) Marokkanen 1,16 (1,03) (1,03) overige niet-westerse allochtonen 1,22 1,11 1,11 westerse allochtonen 1,40 1,34 1,34
eerste generatie 0,90,90,90 tweede generatie (= referentie) 1,00 1,00 1,00 wel een vmbo diploma (= referentie) 1,00 1,00 1,00 geen vmbo-diploma 1,52 1,49 1,49 stedelijkheid (1-5) 1,12 1,12 Amsterdam 0,86 0,86 Rotterdam 0,89 0,89 Den Haag (1,04) (1,04) Utrecht (0,92) (0,92) gemeenten 100.000 inwoners 1,04* 1,04* gemeenten < 100.000 inwoners 1,00 1,00 geen achterstandswijk (= referentie) 1,00 1,00 wel armoedeproblemen, cumulatiewijk 1,1 1,1 grootte van de instelling (1-5) (1,00) 0%-19% niet-westerse allochtonen (= referentie) 1,00 20%-39% niet-westerse allochtonen (0,99) 40% niet-westerse allochtonen 1,06 geen intensief toezicht (= referentie) 1,00 wel intensief toezicht (0,92) variantie op instellingsniveau 0,13 0,05 0,04 0,03 0,02 variantie op deelnemersniveau c 3,29 3,29 3,29 3,29 3,29 intraclass correlatie 0,04 0,01 0,01 0,01 0,01 a Uitkomsten van de multilevel logistische regressie. b De coëfficiënten tussen haakjes zijn niet significant, voor coëfficiënten die gemarkeerd zijn met een * geldt 0,01 < p < 0,05. c Variantie op leerlingniveau is gelijk aan π 2 /3 (Snijders en Bosker 1999). Bron: OCW/CFI (Onderwijsnummerbestand 2005/ 06); Inspectie van het Onderwijs (scholen onder intensief toezicht) SCP-bewerking