Gebruikershandleiding L avenir Pulse Modeljaar 2010
Inhoudstafel Voorwoord... 2 Wettelijke voorwaarden... 3 Werkingsprincipe van de fiets... 4 De verschillende onderdelen... 5 Het bedieningsdisplay... 5 De motor... 5 De batterijlader... 6 Het batterijpakket... 7 Werkingsprincipe van het batterijpakket... 7 De eerste laadbeurt... 8 Laden bij regelmatig gebruik... 8 Laden tijdens langdurige opslag... 9 Temperatuursgrenzen... 9 Levensduur van de batterij... 10 Waarschuwingen... 10 Rijden met de fiets... 12 Het eerste gebruik... 12 Autonomie van de fiets... 13 Capaciteit van de batterij... 14 Verbruik van de motor... 15 Garantiebepalingen... 16 Algemeen... 16 Garantieperiode... 16 Contactgegevens... 17 Dealer... 17 Fabrikant... 17 Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 1 /18
Voorwoord L avenir wenst u van harte proficiat met de aankoop van uw L avenir Pulse. De L avenir Pulse is het resultaat van meer dan 12jaar ervaring die L avenir heeft opgedaan met elektrische fietsen, waardoor wij u de beste service kunnen bieden. De L avenir Pulse is wettelijk een gewone fiets, maar vereist toch een paar belangrijke aandachtspunten, voornamelijk het onderhoud van de batterij en een aangepaste rijstijl om er de maximale autonomie uit te halen. Indien u dit respecteert zal de L avenir Pulse u jarenlang fietsplezier verschaffen. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 2 /18
Wettelijke voorwaarden De L avenir Pulse is strict gesproken geen elektrische fiets, maar een fiets met elektrische trapondersteuning, of Electrically Power Assisted Cycles (EPAC). Dit verschil is cruciaal voor het wettelijk statuut van deze fiets. Volgens de Europese wetgeving behoort deze fiets tot de categorie fietsen omdat aan de volgende drie voorwaarden voldaan is: Het gaat over een fiets met elektrische assistentie, die enkel geleverd wordt als u zelf trapt. De fiets kan niet rijden zonder te trappen. Er is maar trapondersteuning tot een maximum snelheid van 25 km/h Het door de elektrische motor geleverd vermogen is maximaal 250Watt Indien niet aan al deze drie voorwaarden voldaan is, behoort uw fiets niet tot de categorie fietsen, maar tot de categorie bromfietsen en dient aan alle wettelijke voorwaarden hieromtrent voldaan te worden. Verder voldoet de L avenir Pulse aan de Europese normering EN15194 inzake elektrische fietsen en tevens aan de EN14764 inzake stadsfietsen. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 3 /18
Werkingsprincipe van de fiets De L avenir Pulse verschilt van een gewone fiets door de aanwezigheid van vier specifieke onderdelen: de motor, de batterij, een bedieningsdisplay en een controller of stuureenheid. De L avenir Pulse ziet eruit als een gewone fiets; de motor is compact en werd in het voorwiel geïntegreerd, de batterij en controller werden weggewerkt onder de batterij. De elektrische bekabeling wordt onzichtbaar door het frame geleid. Een trapfrequentie sensor op de trapas detecteert wanneer u begint te trappen en zal een signaal sturen naar de controller. In functie van de trapfrequentie en de gekozen assistentie berekent de controller de stroom die vanuit de batterij naar het voorwiel gestuurd wordt. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 4 /18
De verschillende onderdelen Het bedieningsdisplay Het display bevindt zich op het stuur. Door de sleutel onder de pakdrager om te draaien licht het display op. Met het display kan u de assistentie aanpassen en aflezen. U heeft tevens een indicator voor de overblijvende batterijcapaciteit. Indicator batterijcapaciteit Niveau assistentie Verlagen (-) verhogen (+) assistentie Op het display bevinden zich een plus en min toets. Hiermee kan u het niveau van assistentie kiezen. Er zijn vijf niveaus van assistentie, maar u kan ook de assistentie uitschakelen door op de toets te blijven drukken tot het laatste LED lichtje uitgaat. Door op de +toets te drukken kan u de assistentie verhogen tot alle vijf de LED lichtjes branden. Vergeet niet dat hoe meer assistentie u vraagt hoe kleiner de autonomie zal worden. Er bevindt zich ook een batterij indicator op het display. Deze geeft een indicatie van de resterende batterijcapaciteit. Deze is niet exact en het aantal gereden kilometers per blokje is geen constante. Houdt hiermee rekening als u een lange tocht plant. De motor De motor bevindt zich in het voorwiel en verdient geen speciaal onderhoud vanwege de gebruiker. Wel dient de gebruiker erop te letten de elektrisch bedrading die uit het voorwiel komt maximaal te Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 5 /18
beschermen. Let speciaal op wanneer u de fiets in een fietsrek of op een fietsdrager plaatst. De motor heeft een vermogen van 180Watt en werd geoptimaliseerd voor een gebruik op vlak terrein en bereikt zijn maximaal rendement bij snelheden rond 20km/h. Deze keuze impliceert ook dat de motor niet geschikt is voor bergachtig gebied omwille van de beperkte trekkracht bij lage snelheden. De batterijlader Waarschuwing: De lader mag enkel gebruikt worden voor het laden van de originele batterij en omgekeerd. Het gebruik van een andere lader of batterij kan leiden tot onherstelbare schade aan batterij en/of lader en zijn omgeving. Het bijladen van de batterij kan gebeuren terwijl de batterij op de fiets zit, of indien u ze eruit schuift. Zorg er in alle geval voor dat de fiets of batterij stabiel staan in een droge goed verluchte ruimte vooraleer ze op te laden. Steek eerst de lader in het stopcontact en steek de 3pins connector vervolgens in de batterij. Wanneer de batterij geladen is, verwijdert u eerst de connector uit de batterij en vervolgens de lader uit het stopcontact. Gebruik de batterijlader enkel in een goed verluchte en droge ruimte Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 6 /18
bij temperaturen tussen 0 C en 40 C. Gebruik de lader niet indien de bedrading beschadigd is of indien de stekker geoxideerd is! Gebruik nooit in vochtige omstandigheden. De acculader is compact en kan meegenomen worden om de batterij onderweg bij te laden indien een lange rit dat vereist. Het batterijpakket Werkingsprincipe van het batterijpakket Het batterijpakket van de L avenir Pulse bestaat uit Li-Ion-Mangaan cellen en een elektronische stuureenheid, Battery Management System (BMS) genaamd. De Li-Ion-cellen zijn momenteel de beste cellen op de markt voor het gebruik in elektrische fietsen. Ze hebben een hoge energiedichtheid en zijn stabiel door de toevoeging van Mangaan. Het batterijpakket van de Pulse 2010 bestaat uit een serieschakeling van 7 Li-Ion cellen van 3.6V, waardoor een pakket van 25.2V en 10Ah bekomen wordt. Dit geeft een energiecapaciteit van 25.2V*10Ah=252Wh (Watt-uur) Het BMS regelt de volledige energiehuishouding van de batterij. Ze regelt de lading van de batterij optimaal. In een eerste fase zal de batterij snel geladen worden (max 4 uur), daarna zullen door technologie van balancing de onderlinge cellen gelijkmatig gevuld worden, de duur hiervan is afhankelijk van de toestand van de batterij. Uiteindelijke zal een druppellading gehanteerd worden om de batterij op peil te houden. Om een optimale lading te bekomen dient de batterij minimaal 12uur geladen te worden. De batterij kan niet overladen worden. Het BMS regelt ook de ontlading van de batterij. De stroomsterkte wordt begrensd en ook de temperatuur wordt in het oog gehouden. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 7 /18
Indien de batterij overhit geraakt door combinatie van hoge temperaturen en overbelasting, zal de batterij uitgeschakeld worden tot de temperatuur terug op normaal niveau is. Het BMS beschermt de batterij tijdens opslag. Onder een bepaalde spanning of wanneer de batterij lange tijd niet gebruikt werd zal de elektronica uitgeschakeld worden om alle interne verbruik uit te schakelen en de cellen te beschermen. Diepontlading is bijzonder schadelijk voor de meeste batterijen waaronder Li-Ion-Mn. Een batterij in slaapstand wordt terug gewekt door ze op te laden. Het BMS houdt tevens log files bij met enkele cruciale gegevens zoals de frequentie van lading, eventuele diepontladingen en blootstelling aan extreme temperaturen. Deze kunnen door de fabrikant uitgelezen worden. Indien de voorschriften niet gevolgd werden, zal de garantie geweigerd worden. De eerste laadbeurt Voor de eerste laadbeurt dient u de batterij gedurende minimaal 12uur op te laden. Laden bij regelmatig gebruik Indien u de fiets méér dan eens per week gebruikt, spreken we van regelmatig gebruik. U kan de batterij opladen terwijl ze op de fiets zit of los van de fiets. Laat de batterij afkoelen na gebruik vooraleer ze terug op te laden. U kan de batterij herladen na ELK gebruik, ongeacht of ze al dan niet leeg is. Een Li-Ion batterij heeft immers geen geheugen effect. Laat de batterij lang genoeg (ongeveer 12uur) in de lader zitten voor een optimale lading. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 8 /18
TIP: Houd uw batterij altijd goed opgeladen, enkel zo staat zij garant voor een goede autonomie. De druppellading is hiervoor uitermate geschikt en kan permanent gebruikt worden. Laden tijdens langdurige opslag Indien u de fiets minder dan één keer per week gebruikt dient u enkele speciale maatregelen te respecteren. Vooral tijdens langere periode zoals de winterberging mag u het onderhoud van de batterij niet vergeten: 1. Verwijder de batterij van de fiets. Indien u de batterij op de fiets laat staan, zal deze door kleine verliesstroompjes langzaam leeglopen. Dit is zeer schadelijk voor de batterij. 2. Berg de batterij op in een goed verluchte ruimte bij temperaturen tussen 0 C en 20 C. 3. Tijdens opslag is het strikt noodzakelijk de batterij minimaal één keer om de twee maanden op te laden. 4. Herlaadt de batterij minimaal 12uur voordat u een nieuwe rit aanvangt na lange periode van stilstand. Het kan zijn dat de batterij haar volle capaciteit pas terugwint na enkele laadbeurten. TIP: Er is niets zo schadelijk als uw batterij te diep ontladen. Dit gebeurt meestal tijdens de winterberging. Vergeet daarom zeker niet uw batterij van de fiets te halen, en tweemaandelijks bij te laden. Temperatuursgrenzen In het batterijpack is een temperatuurssonde ingebouwd die uitgelezen wordt tijdens het laden. Op deze manier wordt oververhitting van de batterij vermeden. Het kan zijn dat de lader weigert te laden omdat deze te warm is. Om deze reden bevelen we u steeds aan: 1. De batterij niet dadelijk te herladen na gebruik, maar eerst te laten afkoelen Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 9 /18
2. De batterij nooit te herladen in direct zonlicht. 3. Een optimale lading gebeurt bij een omgevingstemperatuur tussen 15 C en 25 C. 4. De batterij wordt automatisch uitgeschakeld bij temperaturen onder 0 C en boven 40 C. 5. De garantie vervalt wanneer de batterij werd blootgesteld aan temperaturen onder 10 C of boven 50 C. Levensduur van de batterij De levensduur van een batterij kan niet eenduidig bepaald worden. Men bepaalt zowel het cyclus leven als kalender leven, maar de meest bepalende factor blijft het correcte onderhoud. Cyclus leven (Cycle life): Voor een Li-Ion pack bedraagt dit ongeveer 600 cycli. Een halve laadbeurt telt ook maar voor een halve cyclus. Voor de gemiddelde fietser zal het aantal cycli geen beperking vormen, maar wel de natuurlijke veroudering of versnelde veroudering door gebrekkig onderhoud. Kalender leven (Calendar life): Zelfs bij correct onderhoud verliest een Li-Ion pack 5 à 10% van haar capaciteit per jaar door natuurlijke veroudering. Gemiddeld wordt een batterijpack na 5jaar als versleten beschouwd (minder dan 50% capaciteit), maar dit is sterk afhankelijk van gebruik en onderhoud Onderhoud: Wanneer het onderhoud zoals beschreven niet gevolgd wordt zal de capaciteit en de levensduur sterk verminderen. Vooral diepe ontladingen tijdens winterberging zijn zeer schadelijk. Een batterij die gedurende 6maand leeg weggeborgen en niet bijgeladen werd is onherroepelijk beschadigd. Dit valt vanzelfsprekend buiten garantie Waarschuwingen Kortsluit de batterij nooit door eender welk stuk metaal in de connector te steken Verwarm of verbrand de batterij niet Ontmantel de batterij niet Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 10 /18
Dompel de batterij nooit onder in vloeistof Laat de batterij nooit in direct zonlicht staan Gebruik enkel de juiste lader Indien een lekkage van elektrolyt gevonden wordt, moet u onmiddellijk stoppen met laden. Indien elektrolyt in contact komt met huid of kledij, was deze onmiddellijk met zeep en water. Indien elektrolyt in contact komt met de ogen, was overvloedig met zuiver water en contacteer onmiddellijk een arts. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 11 /18
Rijden met de fiets. De L avenir Pulse fietst als een gewone fiets, alleen moet u minder hard trappen. Om echter optimaal gebruik te maken van de assistentie van de elektrische motor dient u toch met een paar verschillen rekening te houden. Het eerste gebruik Uw fiets dient door een erkende dealer volledig rijklaar gemaakt zijn. Na 100km heeft u recht op een gratis nazicht en eventuele bijregeling. Laat ook het onderhoudsboekje invullen. Voor het eerste gebruik dient de batterij volledig opgeladen te worden gedurende minimaal 12uur. Pas daarna kan u de batterij voor het eerst gebruiken. Schuif de batterij voorzichtig in de bagagedrager en schakel aan met de sleutel onder de bagagedrager. Het display licht op. Er zijn vijf niveaus van assistentie, maar u kan de assistentie ook op het display volledig uitschakelen. Voor de eerste rit vertrekt u best met een lage assistentie om te wennen aan de trekkracht van de motor. Pas nadat u enkele kilometers gereden hebt op een gevarieerd parcours waarbij u alle manoeuvres zoals accelereren, schakelen, draaien en remmen gewend bent, kan u de assistentie stapsgewijs verhogen. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 12 /18
Stoppen doet u door te remmen met de remhendels! Als u stopt met trappen zal de motor nog even ondersteuning geven, dit is om een soepel rijgedrag te bekomen en het dode punt gemakkelijk te overwinnen. Hierdoor zal de fiets niet dadelijk afremmen als u stopt met trappen. Indien u wil stoppen dient u gelijkmatig en progressief beide remhendels aan te trekken. Een elektrisch contact zal de motor onmiddellijk stoppen, terwijl de remmen ingrijpen. Maak actief gebruik van de versnellingen, zoals u dat ook met de auto doet. Vertrek altijd in een lage versnelling en schakel op naarmate de snelheid toeneemt. De zwaarste versnelling is enkel voor gebruik bij hoge snelheden. Om een goede trekkracht van de motor te bekomen en het beste rendement uit uw spierarbeid te halen is het aan te bevelen een trapfrequentie tussen 60 en 100 omwentelingen aan te houden. De controller werd geprogrammeerd om een maximale assistentie te geven bij een trapfrequentie van 80 omwentelingen per minuut. Een veel gemaakte fout is om enkel in de zwaarste versnelling te rijden. Dit is zeer nadelig voor de efficiëntie van de motor en de autonomie van de batterij. Autonomie van de fiets Wellicht de meest gestelde vraag: Hoeveel km doe ik met de fiets Deze vraag heeft geen eenduidig antwoord en de grenzen waartussen de autonomie kan variëren zijn te groot om een afdoend antwoord te geven. In plaats van niet realistische afstanden op te geven, vertellen we u liever hoe u het maximum uit de fiets haalt in gegeven omstandigheden. De autonomie wordt bepaald door twee factoren: Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 13 /18
De capaciteit van de batterij Het verbruik van de motor per gereden kilometer Capaciteit van de batterij In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken wordt de capaciteit van de batterij niet enkel weergegeven door het aantal Ampere-uur, maar tevens door de spanning (Volt) en wordt de energiecapaciteit uitgedrukt in Watt-uur. Voor de Pulse 2010 bedraagt deze 25.2Volt maal 10Ah en dit geeft 252Wh (Watt-uur) De capaciteit van de batterij wordt negatief beïnvloed door Gebrekkig laden tijdens de winter, dus schade Natuurlijke veroudering ongeveer 10% verlies per jaar Zelfontlading, een batterij die u twee weken geleden heeft opgeladen zal bij 20 C ongeveer 20% capaciteit verloren hebben. Bij hogere temperaturen in de zomer is de zelfontlading hoger Lage temperaturen, bij 0 C zal er 30 à 40% minder capaciteit zijn door de afgenomen batterijspanning. In de winter doet u onvermijdelijk minder kilometer. U kan de batterijcapaciteit maximaliseren door: Correct onderhoud tijdens opslag, vermijd diepontladingen! Compenseer zelfontlading: opladen tot vlak voor vertrek Laad lang genoeg zodat de cellen ook onderling gebalanceerd kunnen worden. Doe dit bij een temperatuur van 15 à 25 C Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 14 /18
Verbruik van de motor Het verbruik van de motor wordt beïnvloed door bijzonder veel factoren Het verbruik ligt veel hoger bij: Een gevarieerd parcours, heuvelachting, wind op kop of met veel rem en accelereerzones Een slecht onderhouden fiets, met name onvoldoende druk in de banden Een continu gebruik van hoge assistentie Enkel gebruik maken van de zwaarste versnellingen Een hoog lichaamsgewicht Veel remmen ipv anticiperend laten uitbollen Probeer het verbruik te verminderen door De fiets goed te onderhouden, een goed gesmeerde ketting, geen slepende remblokjes en voldoende druk in de banden. De aanbevolen bandendruk vindt u op de flank van de band. Vraag eventueel raad aan uw dealer. Maak gebruik van de versnelling, zodat u een trapfrequentie van ongeveer 80omwentelingen per minuut aanhoudt Gebruik de laagst mogelijk assistentie om comfortabel te fietsen Anticipeer op remmanoeuvers, laat u tijdig uitbollen. Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 15 /18
Garantiebepalingen Algemeen De garantie geldt enkel op eventuele materiaal- of constructiefouten, nooit op verkeerd gebruik of slijtage. Bij een garantieaanvraag dient u steeds in het bezit te zijn van de originele aankoopbewijs. De garantieperiode begint op de eerste dag van de aankoop. Garantieperiode Volgende periodes zijn van toepassing op onderstaande onderdelen: 10 jaar garantie op frame 2 jaar op alle onderdelen behalve de batterij 2 jaar op elektronica en constructie batterij, niet op capaciteit! bij correct onderhoud, zoals opgeslagen in de log-files, garanderen we onderstaande minimum capaciteit van de batterij in functie van levensduur en gemeten bij een ontlaadstroom van C/3: o minimaal 90% voor batterij tot 1 jaar oud o minimaal 80% voor batterij tot 2 jaar oud Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 16 /18
Contactgegevens Dealer Uw dealer is uw eerste aanspreekpunt voor alle vragen met betrekking tot deze fiets. Hij staat ook in voor de service na verkoop. Fabrikant L avenir nv Posthoornstraat 1 B-2500 Lier www.lavenir.be Gebruikershandleiding L avenir Pulse 2010 pag 17 /18