Legeringen van koper met tin en eventuele andere toevoegingen worden brons genoemd. Deze structuur wordt gekenmerkt door een uitstekende koudvervormbaarheid en een grote mate van versteviging. Verhoging van de sterkte van de kneedlegeringen is alleen mogelijk door kouddeformatie en de daarmee gepaard gaande versteviging. Het gunstige verstevigingsgedrag is de reden dat fosforbronskwaliteiten als CuSn6 en CuSn8 veelvuldig in hardgewalste toestand als verenmateriaal worden toegepast. CORROSIE Koper-tinlegeringen hebben, evenals ongelegeerd koper, een uitstekende weerstand tegen atmosferische corrosie. Ook de corrosieweerstand in zowel drinkwater, zeewater als in diverse chemicaliën (zoals azijnzuur, calciumchloride en natriumhydroxide) is uitstekend. In tegenstelling tot messing zijn de fosforbronzen nagenoeg ongevoelig voor spanningscorrosie. 41
LASSEN De lasbaarheid van de koper-tinlegeringen is slechts matig. Door tin neemt -tot een percentage van ca. 10%- de gevoeligheid voor warmscheuren toe, waardoor de lasbaarheid nadelig beïnvloed wordt. Een ander probleem bij het lassen van koper-tinlegeringen is dat tin makkelijker oxideert dan koper en als tinoxide in de las ingevangen kan worden. Hierdoor wordt de sterkte van de las nadelig beïnvloed. De meest toegepaste lastechnieken zijn het TIG en MIG lassen. Het elektrodelassen wordt slechts sporadisch toegepast. Bronskwaliteiten waaraan lood is toegevoegd, bijvoorbeeld ter verbetering van de verspaanbaarheid of ter verbetering van de loopeigenschappen als lagermateriaal, worden niet gelast. SOLDEREN In het algemeen kunnen de bronskwaliteiten uitstekend gesoldeerd worden met de gangbare soldeermethoden, zoals ovensolderen, solderen met een vlam en dergelijke. Als toevoegmateriaal wordt uiteraard een soldeer gebruikt met een lager smeltpunt dan de te solderen legering. Het is raadzaam om onderdelen uit koudverstevigd fosforbrons voor het solderen spanningsarm te gloeien. 42
Kwaliteit CuSn6 Deze koper-tin legering heeft een homogene α-structuur die gekenmerkt wordt door een uitstekende koudvervormbaarheid en een grote versteviging, maar ook door een slechte verspaanbaarheid. De sterkte van deze kwaliteit kan, evenals bij andere fosforbronskwaliteiten, alleen verhoogd worden door kouddeformatie en de daarmee gepaard gaande versteviging. Uiteraard zal door een dergelijke bewerking de vervormbaarheid afnemen. Door de grote versteviging zal bij kouddeformatie zoals trekken van draad en walsen van band, met name de rekgrens aanzienlijk stijgen. Deze eigenschap, samen met de relatief lage elasticiteitsmodulus, maakt dat fosforbronskwaliteiten als CuSn6 in veel toepassingen als verenmateriaal worden gebruikt. De lasbaarheid van fosforbrons -dus ook van de legering CuSn6- is matig, met name door de gevoeligheid voor warmscheuren. Wordt deze kwaliteit in de verstevigde toestand gelast, dan moet tevens rekening gehouden worden met een daling van de sterkte in de warmtebeïnvloede zone. De meest toegepaste lasprocessen zijn het MIG en TIG lassen. Het elektrodelassen wordt slechts sporadisch toegepast. Lasbaarheid: matig; gevoelig voor warmscheuren, dalende sterkte van de verstevigde conditie Warmtebehandelingen spanningsarmgloeien: 225 C zachtgloeien: 450 C Kwaliteit CuSn8 op aanvraag 43
FOSFOR-BAND Voor hoeveelheden vanaf ca. 10 kg kunt u hiervoor bij ons terecht. HM houdt klantspecifieke afmetingen voor u op voorraad. Bandmateriaal kan bij grotere afname ook in omwerking (omsmelten afval) gekocht worden. FOSFOR-PLAAT Fosforbrons-platen CuSn6 Hard Afmeting: 2000 mm x 600 mm, diverse diktes; snelle levering 44
CHEMISCHE SAMENSTELLING VAN FOSFOR KWALITEITEN kwaliteit conditie dikte d in mm ENnorm Treksterkte N / mm² 0,2% rekgrens N / mm² Rek.% A50mm A Hardheid HV 45