2013 Modelspoorbaan van Gerrit Barten Digitale besturing van de modelbaan Dit is een samenvatting van mijn web-site, deze heb ik gemaakt omdat ik op mijn web-site, via het programma dat ik gebruik te weinig geheugen beschikbaar heb. (web-site wordt iets te groot en/of te veel fotos) dus heb ik wat onderdelen van mijn hoofdpagina in een pdf gemaakt. G(cb)errit s modelspoor Gcb-modelspoor.nl Email adres voor opmerkingen c.barten@hccnet.nl
Inhoudsopgave Testbaan... 4 Het aansluitschema van de Testbaan ziet er als volgt uit.... 6 Digitale onderdelen... 7 Multimaus... 7 S88XpressLI... 7 Terugmelders... 8 Wisseldecoder Kuehn WD-10... 9 Locdecoders... 9 Locdecoder tester... 10 Ombouw projecten Loc s... 11 Fleischmann NS 1738... 11 Fleischmann 7375 DB 103 TEE... 12 Tomix 6421 Cleaning Truck Digitaliseren.... 15 Ombouw Project Draaischijf... 19 Fleischmann 9152 Draaischijf... 19 Bouw project seinen... 23 Sein decoder... 23 1
Figuur 1: Deze lay-out is gemaakt met wintrack 8.0... 4 Figuur 2 : De interfaces naar de PC... 4 Figuur 3 : De eerste stroom secties... 4 Figuur 4 Brug gelijk richter... 4 Figuur 5 : Fase 1 Test baan... 5 Figuur 6 : I-TRAIN... 5 Figuur 7 : Koploper... 5 Figuur 8 : aansluitschema testbaan... 6 Figuur 9 : Multimaus... 7 Figuur 10 : S88XpressNetLi... 7 Figuur 11 : S88SD16-n... 8 Figuur 12 : BMD16N-SD... 8 Figuur 13 : Kuehn WD-10... 9 Figuur 14 : Locdecoder tester... 10 Figuur 15 : Locdecoder tester in bedrijf... 10 Figuur 16 : NS 1738... 11 Figuur 17 : NS 1738 zonder kap... 11 Figuur 18 : NS 1738 printplaat los van Loc... 11 Figuur 19 : NS 1738 uitgefreesde print... 11 Figuur 20 : NS 1738 decoder en ledjes geplaatst... 11 Figuur 21 : BR103... 12 Figuur 22 : BR103 uit elkaar... 12 Figuur 23 : BR103 lege print... 12 Figuur 24 : BR103 gefreesd gat voor decoder... 13 Figuur 25 : BR103 hoogte decoder... 13 Figuur 26 : Br103 Decoder geplaatst... 13 Figuur 27 : Br103 krimpkous om aansluit beugel... 13 Figuur 28 : BR103 verlichting... 13 Figuur 29 : BR103 test rondje... 14 figuur 30 Decoder 6876... 15 Figuur 31 : fleischmann draaischijf... 19 Figuur 32 : Draaischijf decoder... 19 Figuur 33 : brug demonteren... 19 Figuur 34 : aansluiting Rails... 19 Figuur 35 : Rails contacten weg snijden... 19 Figuur 36 : Soldeer Gleuven... 20 Figuur 37 : Decoder past in brug... 20 Figuur 38 : Opto coupler... 20 Figuur 39 : ogen goed geplaatst... 20 Figuur 40 : Schijfje op tandwiel... 20 Figuur 41 : ijzerplaatje voor tandwiel... 20 Figuur 42 : Aansluit schema... 20 Figuur 43 : Alles aangesloten... 21 Figuur 44 : Draden aan decoder... 21 Figuur 45 : Krimpkous en voorschakelweerstanden... 21 Figuur 46 : Onderkant aansluiten... 21 Figuur 47 : Brug terug geplaatst... 21 2
Figuur 48 : Sein geplaatst... 22 Figuur 49 : Draaischijf gereed voor gebruik... 22 Figuur 50 : Sein decoder... 23 Figuur 51 : Licht-Ausfahrsignaal mit vorsignal... 23 Figuur 52 : Schema Sein decoder... 23 Figuur 53 : Pakket sein decoder... 23 Figuur 54 : PIC 404 geplaatst... 24 Figuur 55 : Print zonder IC2 en IC 5... 24 Figuur 56 : alleen nog wat weerstanden... 24 Figuur 57 : Led per adres... 24 Figuur 58 : Print gereed... 24 Figuur 59 : Licht sein aangesloten... 24 3
Testbaan Dit ontwerp is zo gemaakt dat alle aspecten van het digitaal rijden en testen van de hardware aan bod komt. Als dit straks naar behoren werkt gaan we aan Wissel 301 een rangeerplatform maken en later gaan we daar ook een draaischijf testen. Figuur 1: Deze lay-out is gemaakt met wintrack 8.0 De volgende foto s geven een indruk hoe de bouw van de testbaan is gegaan. De onderbouw is van mijn oude analoge modelspoorbaan. Voor de interface naar de PC gebruik ik de S88XpressNetLI Van Rosoft. De interface is gemaakt door de heren Karst Drenth en Wim Ros. Via een netwerkkabel zit aan deze interface een S88SD16-n bezetmelder aangesloten, voor de eerste test heb ik er maar 1 nodig. De wisseldecoder is van de Firma Kuehn en wel de WD10 deze is rechtstreeks aangesloten op de DCC spanning. Figuur 2 : De interfaces naar de PC Als eerste heb ik de bruggelijkrichter aangesloten deze is voor de niet geselecteerde secties. (hele aansluitschema volgt). Figuur 4 Brug gelijk richter Figuur 3 : De eerste stroom secties 4
De testen via koploper 7.5 en I-Train 2.0 kunnen nu beginnen. Na deze test kan ook de omgebouwde draaischijf in bedrijf worden genomen, het ombouwen van deze schijf komt later aan de orde. Figuur 5 : Fase 1 Test baan Dit is de laatste test opstelling met een draaischijf en een tweede bezetmelder en wisseldecoder, alles werkte naar behoren dus kunnen we de test baan afbreken en de plannen voor de echte baan maken (zie verder op de site). Eindconclusie : en met I-Train gaat dat vanzelf (niet altijd zoals je het wilt) Met koploper werken vind ik prettiger daar ik een collega heb die al veel verder is met koploper en deze dus om raad kan vragen. I-Train op zich zelf werkt prima en grafisch ziet het er ook wat beter uit alleen gebeuren er een hele hoop dingen die je in Koploper zelf kan beinvloeden De volgende twee plaatjes zijn van de computer beelden van zowel koploper als I-train. Figuur 7 : Koploper Figuur 6 : I-TRAIN 5
Het aansluitschema van de Testbaan ziet er als volgt uit. Figuur 8 : aansluitschema testbaan In het volgende hoofdstuk ga ik alle digitale onderdelen bespreken. 6
Digitale onderdelen Dit is een opsomming van alle digitale onderdelen die ik gebruik op mijn modelbaan, ik zal van elk onderdeel een klein verhaaltje maken en de site vermelden waar je nog meer info kunt vinden over dit onderdeel. Multimaus Een belangrijk onderdeel van digitale modelbaan is de Roco (Fleischmann) Multimaus. Als je de Multimaus aanschaft zit er ook een booster 10764 bij en een voedingstrafo. Deze booster kan maximaal 3,2A leveren, dit houdt in dat er ongeveer 4 treinen tegelijk kunnen rijden. Hier volgen nog een paar specificaties van de Multimaus. Figuur 9 : Multimaus Protocol Algemene Bus DCC, Xpressnet Max aantal adressen 9999 Max adressen opslaan 64 Max tegelijk sturen Locs 16 De handleiding van de Multimaus is te downloaden vis de site van Roco Site of via mijn website. S88XpressLI Figuur 10 : S88XpressNetLi We willen tenslotte de hele modelbaan met de PC besturen en daar de Multimaus niet aan de PC aangesloten kan worden hebben we daar een interface nodig. Deze interface is gemaakt door de heren Karst Drenth en Wim Ros en dat is de S88XpressnetLI en is via http://www.rosoft.biedmeer.nl/ te bestellen. Deze interface kan via de serieele poort of USB ( als je computer deze niet meer heeft ) worden aangesloten. De S88XpressNetLI is volledig te configureren met behulp van software. Dit programma kan worden gebruikt om de instellingen van de S88XpressNetLI te wijzigen en te verifiëren. Tevens kan worden gecontroleerd of alles correct is geïnstalleerd en werkt. 7
Terugmelders De pc besturing van de modelspoorbaan gaat nu via het programma Koploper of I-train en dat via de S88XpressnetLI naar de stroomdetectie printen de S88SD16-n en de BDM16N-SD deze worden via de S88 netwerkkabels aan de interface vast gemaakt. Figuur 11 : S88SD16-n Figuur 12 : BMD16N-SD De S88SD16-n komt bij de Firma Rosoft (http://www.rosoft.biedmeer.nl/) vandaan en zijn er zowel als bouwpakket of compleet en getest te bestellen. S88SD16-n Het voordeel van deze s88sd16-n is dat hij aangesloten kan worden op twee gescheiden booster kringen, of gedeeltelijk kan worden opgebouwd als standaard s88 (massadetectie). Dit laatste is erg handig als de s88sd16-n gebruikt wordt met de Ultieme keerlus oplossing. De aansluitpunten 1..16 zijn de aansluitpunten voor de bewaakte delen op de modelspoorbaan. Deze terugmelder heb ik van een vriend overgenomen maar komt bij www.floodland.nl vandaan. De werking van deze terugmelder is eigenlijk hetzelfde als de S88SD16-n alleen zijn de aansluitingen van de terugmelders net even anders. Deze terugmelder is ook te gebruiken als keerlus oplossing maar daar komen we later op terug. Alle twee de handboeken zijn te downloaden via mijn web-site. Als we meerdere terugmeldmodules hebben zijn ze wel op 2 manieren aan elkaar te koppelen. De pijlen op de printplaat geven de richting aan waarin u de decoders moet verbinden. De pijlen wijzen naar de S88XpressNETLI kaart. De volgorde van de decoders bepaalt de nummering van de contacten. De eerste decoder heeft contacten 1 t/m 16, de tweede 17 t/m 32, etc. Bij de meeste centrales kunt u kunt maximaal 31 decoders van 16 contacten op de S88-bus aansluiten. 8
Wisseldecoder Kuehn WD-10 Als wisseldecoder gebruik ik op het ogenblik de Kuehn WD10 De schakeldecoder WD10 wordt bij het schakelen van wissels (spoelaandrijving), signalen, ontkoppelrails, lichtsignalen (twee en meerbegrips). Verlichting en vergelijkbare verbruikers ingezet. De WD10 is een multiprotocoldecoder. Technische data en kenmerken: In DCC-Format 2044 Adressen In totaal 16 transistor uitgangen (b.v. 8 Wissels of 8 seinen) Verzorging vanuit de digitale centrale of van externe gelijk of wisselspanning Programmering in ingebouwde toestand door via hoofdspoor (rails) programmering Maximale stroom per schakeluitgang 1,0 A Maximale stroom per uitgangsgroep (groep A of B) 1,0 A. Figuur 13 : Kuehn WD-10 De WD-10 is heel makkelijk via de PC te programmeren op het juiste adres hiervoor is een klein programmetje nodig, dit programma is geschreven door Wim Ros. De Nederlands talige handleiding is via mijn web-site te downloaden. Locdecoders Voor de locdecoders zijn er een hele hoop decoders te koop, in het begin had ik geen idee, Welke nu het beste zal zijn, ondertussen gaat mijn voorkeur wel uit naar de Kuehn 025. Hier onder is een opsomming van welke decoders is nog meer gebruik. Van al deze decoders kan je het handboek via mijn web-site downloaden. Alle decoders zijn goed in te stellen via de CV waardes. Om de locdecoders eerst te testen voordat ik ze inbouw in een Loc heb ik zelf een decoder tester gebouwd. 9
Locdecoder tester Waar ik het schema van deze locdecoder vandaan heb dat weet ik niet meer maar het is niet zo ingewikkeld schema en is in een middagje wel te bouwen. De aansluiting voor de decoder heb ik zowel gewoon soldeer contacten als de connector voor een 6 polige decoder gemaakt. Figuur 14 : Locdecoder tester Ik heb de tester gebouwd op een experiment printje en in een doosje gedaan. Figuur 15 : Locdecoder tester in bedrijf Op de volgende bladzijde staan wat inbouw projecten van oude Loc s die ik heb omgebouwd. 10
Ombouw projecten Loc s Hier volgen een paar ombouw projecten. Fleischmann NS 1738 Deze Fleischmann loc is de eerste loc die ik ga ombouwen van analoog naar digitaal, ik had de Trix decoder 66836 nog in de kast leggen. Eerst hebben we de kap verwijderd en verder de loc zo gelaten en dan de decoder er met lange draden op vast gesoldeerd. Figuur 16 : NS 1738 Figuur 17 : NS 1738 zonder kap De decoder werkt prima, nu moet er alleen nog plaats voor gevonden worden, veel ruimte is er niet. Ik heb besloten om een stukje uit de print te frezen en daar de decoder in te plaatsen Figuur 18 : NS 1738 printplaat los van Loc Figuur 19 : NS 1738 uitgefreesde print De decoder past net met krimpkous in het gefreesde gat. Ik ga ook de lampjes vervangen door led s hierdoor moer er ook nog een voorschakelweerstandje geplaatst worden het wordt krap maar het gaat passen. Op mijn web-site staat een filmpje, daar kunt op zien dat het allemaal gelukt is. Figuur 20 : NS 1738 decoder en ledjes geplaatst Film NS 1378 11
Fleischmann 7375 DB 103 TEE Ik heb deze loc aangeschaft via Marktplaats en besloten om daar een Kuehn NO25 decoder in te plaatsten. Nadat we de kap los hadden gehaald zagen we dat er niet zo veel plaats is voor een decoder Figuur 21 : BR103 Nu gaan we eerst de Loc demonteren, nadat we alles los hadden gemaakt konden we meteen alle onderdelen schoonmaken vooral voor het motortje was dat wel nodig. Figuur 22 : BR103 uit elkaar Nu gaan we eerst het printje onderhanden nemen en wel de spoel en condensator losnemen en de motor losmaken van het chassis zodat er geen sluiting ontstaat er moet ook nog een stuk uit de printplaat gefreesd worden voor de decoder. Figuur 23 : BR103 lege print Daar we de lampjes ook gaan vervangen door ledjes hebben we ook de twee kopse einden van het printje meer nodig en frezen 12
Omdat er nergens nog meer ruimte is moet ik ook wat uit het aluminium frezen zodat de decoder kan verzinken en de kap er straks zonder problemen op kan. Figuur 24 : BR103 gefreesd gat voor decoder Nu alles gereed is kan de Loc weer in elkaar worden gezet. Figuur 26 : Br103 Decoder geplaatst Figuur 25 : BR103 hoogte decoder Door al dat gepruts aan het printje gingen de aansluitcontacten niet meer zo netjes op hun plaats en maakte veel sluiting daardoor heb ik op de spanning beugeltjes krimpkous gedaan zodat er geen sluiting meer optreed. Daarna was de led verlichting en voorschakelweerstand aan de beurt. Figuur 27 : Br103 krimpkous om aansluit beugel Figuur 28 : BR103 verlichting 13
Nu kunnen we de loc gaan testen. De test is goed verlopen dus weer een Loc aan de verzameling toegevoegd. Op de Web-site staat een filmpje over dit testrondje. Film TEE BR103 Figuur 29 : BR103 test rondje 14
Tomix 6421 Cleaning Truck Digitaliseren. Het digitaliseren van de Tomix cleaning wagen met behulp van de Fleischman decoder 6876 Het demonteren van de Cleaning wagen. Eerst de 2 lange schroeven verwijderen. figuur 30 Decoder 6876 15
Daarna aan de bovenkant het dopje er van af halen. Nu kunnen we de 3 deksels weg nemen. Als we nu het ijzer er weer uithalen ziet het er als volgt uit. Nu de motor van dicht bij Het rad van de zuigingang zit gewoon geklemd om het asje van de motor dit kun je gewoon er vanaf trekken. Nu heb je het printje met alle onderdelen in de hand. De motor schuiven we er zo af. Nu moeten we het printje en de twee strippen onderin de kar aanpassen aan onze decoder, eerst het printje 16
Het blauwe gedeelte frezen we er uit en de condensator solderen we los. Ook voor het plaatsten van de decoder moeten we van twee aluminium plaatjes iets er vanaf halen. de Ook van het blokje dat boven op het printje zit moet wat af omdat anders de decoder niet past. Zo ziet het eruit na het frezen en vijlen. Nu gaan we de decoder aan het printje vast solderen. Nu moeten we de achterkant van het afgezaagde blokje en de twee gevijlde blokjes aluminium met de veertjes isoleren zodat de decoder geen sluiting maakt. 17
We schuiven de motor er weer tussen en plaatsen het geheel, de decoder moet een beetje scheef naar achter gedrukt worden zodat deze in het kapje past. Het kapje zetten we vast met de schroef waarmee ook de wielen van de wagon vast zitten. Dit doen we ook met de andere wieltjes. De decoder programmeren en rijden en stofzuigen maar. Op de site staat een filmpje over de Tomix 18
Ombouw Project Draaischijf Fleischmann 9152 Draaischijf Figuur 31 : fleischmann draaischijf De decoder die ik in deze draaischijf ga plaatsten is die van Sven Brandt (Marklin systeem). Het printje is zo ontwikkeld dat voor de N-baan het voeding gedeelte los gemaakt kan worden. Eerst moeten we de draaischijf demonteren om deze gereed te maken om te digitaliseren. Figuur 32 : Draaischijf decoder Figuur 33 : brug demonteren Nu kunnen we beginnen met de brug gereed maken zodat het decoder printje gaat passen. Nadat we de puntjes hebben weg gesneden gaan we de aansluiten naar de rails weghalen. Aan allebei de kanten van de brug zitten deze aansluitingen. We bewegen ze gewoon heen en weer en dan breken ze vanzelf af. (niet trekken want dan trekt je de rails op de brug krom) Figuur 35 : Rails contacten weg snijden Figuur 34 : aansluiting Rails 19
Figuur 36 : Soldeer Gleuven Daarna past het printje nog steeds niet en moet je met een soldeerbout een gleuf onder de houder voor de schroefjes maken. Deze gleuven moeten net zo diep zijn zodat het decoder printje niet meer uitsteekt. Als dit past gaan we alle draden aan het printje vast solderen Figuur 37 : Decoder past in brug Eerst nog de optocoupler plaatsen (lijmen) dit moet precies zo dat de twee ogen van de coupler goed zichtbaar zijn De ogen moeten goed voor het gat zitten zodat deze het decodeer schijfje goed kan lezen. Dit schijfje is te downloaden van de site van Digitale-Bahn.de. Het schijfje plakken we vast op het tandwiel. Figuur 38 : Opto coupler Figuur 39 : ogen goed geplaatst Figuur 40 : Schijfje op tandwiel Het ijzeren plaatje kunnen we nu weer terug plaatsen zodat het tandwiel blijft zitten Nu kunnen we de bedrading aansluiten conform onderstaande tekenening. Figuur 41 : ijzerplaatje voor tandwiel Het is Figuur 42 : Aansluit schema handig om 20
aan alle aansluiten van de decoder een draadje van ongeveer 20 cm te solderen. Als dat is gebeurd plaatsen we de decoder en sluiten de draden naar de rails en contacten aan Figuur 44 : Draden aan decoder De andere draden van de contacten naar de spiraal solderen we vast en plaatsten het printje weer. De draden naar de opto coupler gaan onder dit printje door Figuur 43 : Alles aangesloten let op Geen sluiting met componenten op print Daar we ruimte gebrek hebben heb ik de draden van de motor en de aansluitingen van de seinen en verlichting via een gaatje naar buiten gevoerd (via zwart krimpkous zie je bijna niks van ). De draden van de motor en de zwarte en gele van de verlichting huisje heb ik bij de motor weer naar binnen gevoerd. De gele draad heb ik buiten het eerste gat verdeeld in 2 richtingen, een naar het huisje en de ander naar de seinen. voorschakelweerstand sein zwart krimpkous Figuur 45 : Krimpkous en voorschakelweerstanden Om de ledjes van de seinen aan te sluiten moet er nog wel een voorschakelweerstand geplaatst worden. Voorlopig doe ik het met 1 sein daar ik nog geen plek heb gevonden voor de andere weerstanden. We sluiten de opto coupler en de motor aan en proberen de draden van de opto coupler netjes vast te maken zodat deze niet in de weg zitten als we de brug terug plaatsen Nu kan de brug terug geplaast worden en kijken of alles past Alleen de draden voor de verlichting en het sein liggen nog los. Figuur 47 : Brug terug geplaatst Figuur 46 : Onderkant aansluiten Onderkant even aansluiten (de cijfers onder de draaischijf komen niet overeen met de cijfers op het printje van de brug). Rechtsonder is het voedingsprintje en de programmeer schakelaar 21
Figuur 48 : Sein geplaatst Op de site staat een filmpje van de draaischijf Figuur 49 : Draaischijf gereed voor gebruik 22
Bouw project seinen Sein decoder De sein decoder is ook van Sven Brand (www.digital_bahn.de) en deze is ook via deze site te bestellen door de Firmware is het printje voor aantal doeleinden te gebruiken. De PICs zijn geprogrammeerd en kunnen ook besteld worden via de site. De printjes moet je wel zelf inelkaar solderen en het zijn smd onderdelen dus er komt wel wat bij kijken. Ik heb een Licht-Ausfahrsignal mit Vorsignal (Conrad) en heb dan de LED 4 variant nodig. Figuur 50 : Sein decoder Ik heb ook het sein als bouwpakket gekocht dus zowel de decoder als sein moeten inelkaar worden gezet. Het schema van de decoder is niet zo ingewikkeld. Figuur 51 : Licht- Ausfahrsignaal mit vorsignal Het bouwpakket van Sven Brand ziet er netjes en overzichtelijk uit. Alle onderdelen netjes op een kaart geplakt, de bouwbeschrijving is zo van de site af te halen. Figuur 52 : Schema Sein decoder Het is mijn eerste keer een smd printje solderen dus goed op het internet gekeken hoe je dat het beste kon doen. Ik heb een stift met Flux gekocht voor het vloeien en ben begonnen. Figuur 53 : Pakket sein decoder 23
Het begin was wat voorzichtig alles 3 keer passen en dan pas solderen. Eerste IC eerst op alle eilandje een beetje tin maar dan krijg je het IC niet mooi recht, later eerst 1 eilandje een beetje tin dan het IC op dit eilandje vast zetten en dan de andere voetjes solderen Figuur 55 : Print zonder IC2 en IC 5 Na de eerste paar IC tjes en een paar componenten ging het allemaal al wat sneller het kan waarschijnlijk netter maar ik denk dat ze wel goed vastzitten zonder sluiting. Figuur 54 : PIC 404 geplaatst Figuur 56 : alleen nog wat weerstanden Het ic met het nummer erop is de geprogrammeerde PIC, deze is de LED 4 variant Het printje is gereed en klaar om getest te worden we sluiten hem als volgt aan Figuur 58 : Print gereed Figuur 57 : Led per adres Figuur 59 : Licht sein aangesloten Fotos van de test komen later in dit verslag. 24