Ir. G. Hannink, voorzitter NENcommissie Geotechniek Geotechniek en Eurocode 7
Inhoud van de presentatie Geotechniek Eurocode 7 Paalfactoren Kennisoverdracht Toekomstperspectief Het nieuwe Bouwbesluit is sinds 1 april 2012 van kracht 2
Geotechniek Geotechnische constructie: Constructie van grond (ook slakken of gebroken steen) Constructie samengesteld uit grond en één of meer constructieve elementen van een ander bouwmateriaal Voorbeelden van geotechnische constructies zijn: Dijken en dammen, grondophogingen (bijv. voor wegen en spoorwegen), taluds van ontgravingen, funderingen, damwandconstructies, kademuren en tunnels 3
Eurocodes 4
Eurocode 7 NEN-EN 1997 (Eurocode 7) gaat over het geotechnisch ontwerp van constructies In samenhang met NEN-EN 1990 te gebruiken Belastingen die worden uitgeoefend door de grond, moeten worden berekend volgens NEN-EN 1997 Belastingen door grond betreffen o.a.: Grond- en (grond)waterdruk op damwanden en ondergrondse constructies Negatieve kleef op funderingspalen 5
Geotechniek Geotechniek heeft vaak te maken met andere bouwmaterialen dan alleen grond Grond levert niet alleen sterkte, maar vormt ook vaak een belasting Grond kan bij één constructie zowel belasting vormen als de sterkte leveren (bijv. bij een damwand) Bij grond gaat het niet alleen over sterkte, maar ook over vervormingen 6
Eurocode 7 Eurocode 7 bestaat uit twee delen: Deel 1: Algemene regels Deel 2: Grondonderzoek en beproeving Deel 1 en deel 2 zijn (worden) aangewezen in het Bouwbesluit 7
Eurocode 7 ontwerppakket in Nederland 8
Aanvullende bepalingen Aanvullende bepalingen in NEN 9997-1 zijn afkomstig van: NEN 6740 Geotechniek; Basiseisen en belastingen NEN 6743-1 Fundering op (druk)palen NEN 6744 Fundering op staal NEN 6745-1 en -2 Proefbelasting van funderingspalen CUR-publicatie 2001-4 Trekpalen CUR-publicatie 166 Damwandconstructies 9
NEN 9997-1 De belangrijkste veranderingen t.o.v. TGB 1990: Onderscheid in drie ontwerpbenaderingen; In Nederland OB3 met belastingsfactoren en materiaalfactoren Voor bouwwerken hoger dan 70 m sonderen tot 3B onder aanleg- of paalpuntniveau met een maximum van 25 m Voor het bepalen van de grootte van de negatieve kleef geldt een belastingsfactor van 1,2 bij een paalgroep ξ-factor bij paalfunderingen in de noemer; ξ 3 voor de gemiddelde draagkracht; ξ 4 voor de minimale draagkracht Uitgebreide tabel 7.c met paalfactoren α p, α s en α t 10
Geotechniek (jan. 2011)
Paalfactoren Paalfactoren bepalen mede de toelaatbare druk- en trekkracht van funderingspalen De grootte van een paalfactor hangt af van het type paal Er circule(e)r(d)en diverse lijstjes voor het bepalen van de paalfactoren (NEN 6743-1, CUR-publicatie 2001-4 Trekpalen, CUR-publicatie 236 Ankerpalen, SBRhandboek Funderingen en de website van de COBc) Nieuwe paalsystemen moeten hun weg kunnen vinden naar de markt
Paalfactoren 13
Paalfactoren Er zouden vaker funderingspalen moeten worden proefbelast De procedure voor het proefbelasten is opgenomen in NEN 9997-1 Met correct uitgevoerde proefbelastingen kan uit de resultaten de grootte van de paalfactoren worden bepaald Met correct uitgevoerde proefbelastingen kan uit de resultaten een paalfundering worden ontworpen 14
CUR CUR-rapport 229 Axiaal belaste palen (2010) maakt voor het eerst melding van een probleem Factor voor de paalpunt (α p ) is aanzienlijk lager dan gedacht Conclusies zijn gebaseerd op een systematische analyse van uitvoerig gemeten proefbelastingen op geheide palen in Nederland (en België) Bevestiging is gezocht en gevonden in buitenlandse onderzoeken
NEN Bij de introductie van Eurocode 7 (en een aantal aanvullende Nederlandse bepalingen) stond de NENcommissie Geotechniek in 2010 voor de keus: Direct lagere paalfactoren introduceren Uitkomsten CUR-onderzoek negeren Enige tijd nemen om dit probleem verder uit te zoeken
Besluiten NEN Toetsingssysteem waarbij gebruik wordt gemaakt van berekeningen, handhaven Conclusies van CUR-rapport worden niet overgenomen in tabel 7.c van NEN 9997-1 Aangekondigd is dat de paalfactoren per 1 januari 2016 worden verlaagd, tenzij Geprobeerd wordt meer inzicht in deze problematiek te krijgen Problematiek wordt breed bekend gesteld
Geotechniek (jan. 2011)
Draaiboek NEN (begin 2011) Voorbereidingen, bestaande uit: Identificeren van proefterreinen Opstellen van een PvE voor proefbelastingen Opzetten van een databank Uitvoeren van proefbelastingen en interpreteren van de resultaten Verbeteren / consolideren kwaliteitssysteem van de paalleverancier (certificering)
CUR-commissie (medio 2011) Eerst een vooronderzoek : Identificeren van verborgen veiligheden en zo mogelijk het kwantificeren daarvan Formuleren van een gedetailleerd onderzoeksvoorstel CUR-commissie is samengesteld uit vertegenwoordigers van AB-FAB, Deltares, Fugro GeoServices, Gemeente Rotterdam, NVAF en Rijkswaterstaat, dienst Infrastructuur
Vooronderzoek Verborgen veiligheden Resultaten in mei 2012 gepresenteerd: 1. Tijdseffecten lijken belangrijk, ook in zand 2. De verdichtingsfactor f 1 (voor een groep trekpalen) zal waarschijnlijk ook toepasbaar zijn in zand
Geotechniek (juli 2012)
Geotechniek (juli 2012)
Vervolgonderzoek CUR Geocentrifugeproeven Pilot-proef gericht op het bepalen van het tijdseffect bij een vrijstaande (model)paal en een paalgroep in de geocentrifuge d.m.v. proefbelastingen Uitgebreid proefprogramma, waarin diverse parameters worden gevarieerd bij proeven in de geocentrifuge (als daarvoor budget beschikbaar komt)
Kennisoverdracht Sinds 2007 wordt 2 à 3 keer per jaar de tweedaagse cursus Eurocode 7 door PAO (Stichting Post Academisch Onderwijs te Delft) georganiseerd (www.pao.tudelft.nl) Eurocode 7 heeft zijn weg gevonden in de cursus CGF1 (14 avonden) van Reed Business Opleidingen (www.reedbusinessopleidingen.nl) 25
Toekomstperspectief NEN-commissie Geotechniek: heeft veel plannen, maar. bijna geen budget Is bezig met het opstellen van NEN 8707 Beoordelen van bestaande geotechnische constructies Verzorgt de introductie van nieuwe en vernieuwde Europese uitvoeringsnormen in Nederland Verzorgt de introductie van nieuwe Europese normen in Nederland voor geotechnisch onderzoek en beproeving 26
Toekomstperspectief Eurocode 7: Alleen voor het hoofdstuk Verankeringen volgt over enkele jaren een (ingrijpende) verandering De volgende generatie Eurocodes wordt niet voor 2018/2019 verwacht Gestreefd wordt naar verdere harmonisatie (o.a. minder ontwerpbenaderingen) Gestreefd wordt naar meer gebruiksgemak (opnemen van ontwerpformules) 27
Conclusies De overgang naar NEN 9997-1 (EC 7 + Nationale Bijlage + Aanvullende bepalingen) behoeft niet veel problemen op te leveren Voor de funderingsbranche is 1 januari 2016 een cruciale datum. De discussie over de grootte van de paalfactoren zou dan afgerond moeten zijn. NEN 9997-1 heeft zijn weg gevonden in de diverse cursussen Vooralsnog zal terughoudend worden omgegaan met aanpassingen en correcties van NEN 9997-1