53 Dordrecht Ondergronds

Dordrecht Ondergronds 53 Dordrecht Ondergronds HVC restwarmtetransportnet HVC restwarmtetransportnet Gemeente Dordrecht Een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend en karterend veldonderzoek door middel van boringen M.C. Dorst & G.H. de Boer Ruimtelijke Realisatie / Archeologie Gemeente Dordrecht Spuiboulevard 300 Postbus 8 3300 AA Dordrecht www.dordrecht.nl/archeologie

Dordrecht Ondergronds 53 HVC restwarmtetransportnet Gemeente Dordrecht Een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen M.C. Dorst & G.H. de Boer 2014 Gemeente Dordrecht Stadsontwikkeling/Ruimtelijke Realisatie/Archeologie

Colofon ISSN: 1876-2379 Tekst: M.C. Dorst Inhoudelijke toetsing: J. Hoevenberg Redactie: nvt Afbeeldingen: Gemeente Dordrecht, Ruimtelijke Realisatie/Archeologie, tenzij anders vermeld. Vormgeving: M.C. Dorst Drukwerk: Drukkerij RAD Uitgave: Gemeente Dordrecht, december 2014 Gemeente Dordrecht Sector Stadsontwikkeling / Ruimtelijke Realisatie / Team Archeologie P: Postbus 8, 3300 AA Dordrecht T: (078) 7708223 E: monarch@dordrecht.nl W: www.dordrecht.nl/archeologie.nl Gemeente Dordrecht, 2014 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfi lm, elektronisch databestand of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave dient men zich tot de uitgever te wenden.

Inhoud 1. Inleiding 5 1.1 Onderzoekskader 5 1.2 Administratieve gegevens 6 2. Gegevens onderzoeksgebieden 7 2.1 Plangebied, onderzoeksgebieden en huidig grondgebruik 7 2.2 Geplande werkzaamheden 11 3. Bureauonderzoek en archeologische verwachting 12 4. Doel en vraagstellingen 17 5. Veldwerk 19 5.1 Methoden 19 5.2 Onderzoeksresultaten 20 5.2.1 Onderzoeksgebied 1; bodemopbouw en archeologie 20 5.2.2 Onderzoeksgebied 2 en 3; bodemopbouw en archeologie 22 5.2.3 Onderzoeksgebied 4; bodemopbouw en archeologie 25 5.2.4 Onderzoeksgebied 5; bodemopbouw en archeologie 27 5.2.5 Onderzoeksgebied 6; bodemopbouw en archeologie 30 6. Conclusies en aanbevelingen 33 Literatuur 39 Begrippen en afkortingen 40 Bijlage 1. Boorbeschrijvingen 41 3

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Een impressie van een deel van het traject van het restwarmtetransportnet ter hoogte van het Gezondheidspark (bron: voorlichtingsfi lm HVC, http://www.youtube.com/watch?v=vdjimxwn6so). 4

1. Inleiding 1.1 Onderzoekskader Het plangebied betreft het tracé van een ondergronds transportnet voor restwarmte, dat start bij de HVC centrale aan de Baanhoekweg 38. Tussen 2014 en 2016 zal in verschillende fases een netwerk worden aangelegd waarmee huizen en bedrijven voorzien kunnen worden van restwarmte afkomstig uit de vuilverbrandingscentrale. Het hoofdtracé zal buiten de binnenstad worden aangelegd. Hierbij zal ook ongeroerde grond vergraven worden, waardoor mogelijke archeologische waarden worden verstoord. Op basis van de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Dordrecht zijn zes deellocaties aangewezen die onderzoeksplichtig zijn. Voor de locaties geldt een hoge tot zeer hoge verwachting op aanwezigheid van archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen. Voor de perioden IJzertijd, Romeinse Tijd en Vroege Middeleeuwen geldt een middelmatige verwachting. In opdracht van HVC is door Stadsontwikkeling, Afdeling Ruimtelijke Realisatie/archeologie een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen uitgevoerd. Voor de uitvoering van het veldwerk zijn enkele onderzoeksvragen opgesteld in het Plan van Aanpak (PvA), in de bijlage van de offerte. 1 Het PvA is geaccordeerd door de bevoegde overheid, de gemeente Dordrecht. Het doel van het onderzoek was het inventariseren van de mogelijkheid dat er bij de voorgenomen graafwerkzaamheden archeologische waarden worden verstoord. Dit document betreft de rapportage van het bureauonderzoek en het booronderzoek. Aan de hand van een bureauonderzoek is een archeologische verwachting opgesteld, die door middel van een booronderzoek in het veld is getoetst. De gegevens van het plangebied en de geplande werkzaamheden zijn vermeld in hoofdstuk 2. De resultaten van het bureauonderzoek en een archeologische verwachting zijn weergegeven in hoofdstuk 3. Het doel en de vraagstellingen staan vermeld in hoofdstuk 4 en in hoofdstuk 5 zijn de onderzoekmethoden en de resultaten van het veldwerk beschreven. Ten slotte zijn in hoofdstuk 6 de conclusies en aanbevelingen verwoord. 1 Dorst, herziene versie 05-03-2014. 5

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht 1.2 Administratieve gegevens Type onderzoek Bureauonderzoek en een verkennend en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen Gemeentelijke projectcode 1202 ARCHIS Onderzoeksmeldingen 64312, 64313, 64314, 64316, 64319 en 64322 ARCHIS vondstmeldingsnr. 425781 (oz-locatie 5) Archeologische periode Middeleeuwen en Nieuwe Tijd Datum veldonderzoek 22 april, 26-28 mei, 2juni 2014 Wijk Straat Gemeente Provincie Kaartblad RD-coördinaten Opdrachtgever Uitvoerder(s) Autorisatie rapport Bevoegde overheid Digitale archivering Analoge deponering Diverse Diverse Dordrecht Zuid-Holland Diverse Diverse HVC 3313 LA Dordrecht dhr. N. Glorie Gemeente Dordrecht, Sector Stadsontwikkeling, afdeling Ruimtelijke Realisatie/archeologie in samenwerking met RAAP archeologisch adviesbureau mevr. J. Hoevenberg (senior archeoloog) Gemeente Dordrecht Archief Ruimtelijke Realisatie/archeologie (www.dordrecht. nl/archeologie) / e-depot Nederlandse Archeologie (http://www.dans.knaw.nl) Archief Ruimtelijke Realisatie/archeologie en het Stadsdepot Dordrecht 6

2. Gegevens onderzoeksgebieden 2.1 Plangebied, onderzoeksgebieden en het huidig grondgebruik Het tracé loopt door een groot deel van het bebouwde buitengebied van Dordrecht. Binnen het tracé zijn zes locaties aangewezen waar vooronderzoek noodzakelijk is (afb. 1). Alle deellocaties liggen in bebouwd gebied, maar zijn in veel gevallen wel gelegen op plekken waar sprake is van groenstroken met onverhard maaiveld. De onderzoekslocaties worden hieronder nader besproken. 2 Afb. 1. De ligging van het tracé van het restwarmte-transportnet in Dordrecht, weergegeven op de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Dordrecht (rode lijntracé). De onderzoeksplichtige locaties zijn aangegeven door middel van cirkels met nummers. Onderzoeksgebied 1 Het tracé loopt hier vanaf het punt waar de Reeweg Oost overgaat in de Krommedijk (afb. 2). Het volgt een weggetje dat tussen de sportvelden van FC Dordrecht en de sportvelden van de Hawks in westelijke richting aansluit op een wandelpad. In zuidelijke richting loopt deze vervolgens langs een watergang die in het westen aansluit op de Dubbeldamseweg Zuid. Door middel van een geboorde schacht zal het transportnet hier onder de weg worden aangelegd. Hiervoor zal in het westelijkste deel, ten westen van de Dubbeldamseweg Zuid, een put worden gegraven voor de boorinstallatie. Het deel heeft een lengte van circa 450 m. 2 Op basis van de door Rotterdam Engineering verstrekte plankaart d.d. 9-11-2012. 7

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Afb. 2. De ligging van onderzoeksgebied 1 in Dordrecht. Onderzoeksgebied 2 Dit deel loopt vanaf de kruising/viaduct Overkampweg en N3 in zuidoostelijke richting langs de zuidzijde van de Overkampweg tot aan de rotonde/kruising met de Karel Lotsyweg (afb. 3). Het tracédeel loopt grotendeels over het aanwezige parkeerterrein en heeft een lengte van circa 300 m. Afb. 3. De ligging van onderzoeksgebied 2 in Dordrecht. 8

Onderzoeksgebied 3 Hier loopt het tracé vanaf de kruising/rotonde Karel Lotsyweg en de Amnesty In ternationalweg aan de westzijde van de Karel Lotsyweg in zuidelijke richting (afb. 4). Ter hoogte van de Oudendijk kruist het de Karel Lotsyweg en vervolgt het tracé aan de oostzijde in zuidelijke richting, langs de Kapteynweg. Het onderzoeksgebied eindigt op 50 m ten zuiden van de kruising Kapteynweg/De Sitterstraat. Het deel heeft een lengte van circa 200 m. Afb. 4. De ligging van onderzoeksgebied 3 in Dordrecht. Onderzoeksgebied 4 Het tracé loopt van de kruising Talmaweg/Abraham Kuyperweg in westelijke richting langs de Talmaweg (afb. 5). Vervolgens via de Colijnstraat en Frank van der Goesstraat in noordelijke richting via de Thorbeckeweg tot de kruising met de Laan der Verenigde Naties. Het deel heeft een lengte van 700 m. 9

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Afb. 5. De ligging van onderzoeksgebied 4 in Dordrecht. Onderzoeksgebied 5 Het deel loopt vanaf halverwege de H.W. Mesdagstraat in noordwestelijke richting tot de Frans Lebretlaan. Vanaf hier vervolgt het in oostelijke richting via de Bosboom Toussaintstraat tot aan de fl ats langs de Mauritsweg/Mauritsplaats (afb. 6). Het deel heeft een lengte van circa 900 m. Afb. 6. De ligging van onderzoeksgebied 5 in Dordrecht. Onderzoeksgebied 6 Dit deel loopt van de kruising Toulonselaan/Adriaan van Altenastraat in noordoostelijke rich- 10

ting tot de kruising Toulonselaan/Hof de Vriendschap (afb. 7). Het heeft een lengte van circa 225 m. Afb. 7. De ligging van onderzoeksgebied 6 in Dordrecht. 2.2 Geplande werkzaamheden Voor het aanleggen van de leidingen zal een sleuf worden gegraven tot een diepte van circa 2 m - mv. Op een aantal locaties waar het leidingtracé al bestaande riolen zal kruisen, zal dieper ontgraven worden. De leiddingen zullen ter hoogte van de Dubbeldamseweg Zuid door middel van een gestuurde boring onder de weg door worden getrokken. Hiervoor zal in het tracé ten westen van de Dubbeldamseweg Zuid een put gegraven worden voor de boorinstallatie. Dit te onderzoeken deel is meegenomen in onderzoekslocatie 1. De sleuf zal aan het maaiveld een breedte hebben van 3,5 meter en op aanlegdiepte 1,6 meter. 11

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht 3. Bureauonderzoek en archeologische verwachting Op basis van de archeologische verwachtingskaart en de (boor)onderzoeken in de directe omgeving van de verschillende onderzoekslocaties, is per deellocatie een archeologische verwachting opgesteld. Algemene geologische en historische geschiedenis Alle onderzoeksgebieden liggen buiten de middeleeuwse stadskern van Dordrecht. Gedurende de middeleeuwen waren er in het agrarische buitengebied verschillende dorpen aanwezig. Het gebied bestond overwegend uit een laaggelegen veenmoeras waar een aantal grote rivieren doorheen stroomde, waaronder de Dubbel en de vermoedelijke zijtak de Thure(drith). De Dubbel ontstond waarschijnlijk rond 500-250 vóór Christus. 3 De rivier had een licht meanderend karakter en stroomde van oost naar west. De oeverzones waren een favoriete nederzettingslocatie omdat ze ten opzichte van het lager gelegen komgebied hogere delen in het landschap waren. Daarnaast waren de rivieren ideaal voor het transport van mensen, landbouwproducten en andere handelsgoederen. De rivieren die hier stroomden hebben geen hoge oeverwallen op het (niet-geërodeerde) veenlandschap afgezet. Lokaal kunnen wel dikke pakketten rivierafzettingen voorkomen, maar deze lijken alleen te zijn afgezet binnen de maximale stroombreedte van de rivier en kunnen worden geïnterpreteerd als een soort kronkelwaardafzetting. Het zijn natuurlijke verlandingen van oudere geullopen en deze sedimenten zijn voornamelijk afgezet op locaties waar de stroomsnelheden afnemen na een stroomgordelverlegging. Aansluitend zijn bij hogere waterstanden op de oudere (rest)geulafzettingen nog jongere oeverwallen opgebouwd. Op het niet-geërodeerde veenlandschap hebben de rivieren een laag bruin-bruingrijze, licht-venige klei afgezet. Deze komafzetting heeft gemiddeld een dikte tussen circa 10 en 30 cm. Van de veronderstelde loop van de Thure(drith) is minder bekend. De rivier zou mogelijk een zijtak zijn van de Dubbel en in noordwestelijke uitmonden in de Merwede. De vermoedelijke ligging en oriëntatie van de Thure(drith) in dit deel van het Eiland van Dordrecht is echter nooit met zekerheid vastgesteld. Vanaf circa de 10 e -11 e eeuw werd begonnen met het in cultuur brengen van het veenlandschap, waardoor het geschikt werd voor grootschaliger bewoning en landbouw. Zo ontstond uiteindelijk tussen circa 1230 en 1283 de Grote (of Zuid-Hollandse) Waard. De aanleg van kaden en dijken langs de rivieren in dit rondom bedijkte gebied was waarschijnlijk een eerste noodzaak om het land te beschermen tegen overstromingen. Vervolgens zijn ook achter- en zijkaden (zijdewinde) en uitwateringssluizen aangelegd. De ontginning en de ermee gepaard gaande ontwatering hadden inklinking van het klei-op-veenlandschap tot gevolg, waardoor het land binnen de Grote Waard steeds lager kwam te liggen. De waterbeheersing werd dus steeds belangrijker, de rivieren moesten buitengehouden en gecontroleerd kunnen worden en regenwater moest adequaat worden afgevoerd. Ook langs de Dubbel is vermoedelijk een dijk aanwezig geweest. Dit is echter tot op heden nog niet met zekerheid vastgesteld, maar is onder andere gebaseerd op de aanwezigheid van verschillende duikers op de vindplaats Kruiskerke/Wolbrandskerke op het Gezondheidspark. 4 Door (illegale) moernering 5 en een veranderende waterhuishouding in de rivieren, onder andere door de aanleg van de dammen, kwamen de buitendijken van de Grote Waard nog extra onder druk te staan. Het drooghouden van de waard bleek uiteindelijk niet mogelijk en mede ten gevolge van de St. Elisabethsvloeden 1421-1424, overstroomden grote delen. Door dit zoute water konden er in de lagere delen van het overstroomde landschap, met name in de riviergeulen en de sloten, brakwaterkokkels leven. Deze komen vaak in grote aantallen in de 3 Dit is gebaseerd op de veronderstelde ouderdom van de Dubbel. De recente vondst van scherven uit de Late IJzertijd en de Romeinse Tijd op een oudere oeverwalafzetting van de Dubbel geeft aan dat deze rivier waarschijnlijk al rond de Midden-IJzertijd is gevormd. Dorst 2012. 4 Hos & Dorst 2010, Dorst 2012. 5 Moernering of selnering is het afgraven, darinckdelven, van het veen voor brandstof (turf) en de winning van zout. 12

bovenste, sterk organische (antropogene) restgeulafzettingen voor. 6 Aangezien het milieu kort daarop weer verzoette, zijn deze kokkels niet volgroeid en zijn ze in levenshouding aanwezig. 7 Gezien de (brakke- of) mariene oorsprong kan deze laatste opvulling met brakwaterkokkels mogelijk gerekend worden tot de Formatie van Naaldwijk. Als gevolg van de overstromingen werd de landbouwgrond economisch onbruikbaar en uiteindelijk als verloren beschouwd en opgegeven. Tijdens of direct na de overstromingen tussen 1421-1424 werden de nederzettingen verlaten. Toen ook de dijk langs de Merwede doorbrak veranderde de Grote Waard in een ondiep zoetwatergetijdengebied, het Bergsche Veld (afb. 8). 8 Afb. 8. Het Bergse Veld op een uitsnede van een kaart van Pieter Sluyter uit 1560. De stad Dordrecht is linksboven te zien als een eiland. Ten zuidoosten daarvan is een deel van het ondergelopen land alweer opgeslibd en drooggevallen. De lopen van de voormalige rivieren de Dubbel en het Oude Maasje zijn als lichtgele banen aangegeven. Vanuit juridisch oogpunt had men deze in de 16e eeuw door middel van boringen vanuit een bootje laten opzoeken. Haaks hierop zijn zalmsteken (palenrijen met fuiken) te zien. Alleen de stad Dordrecht bleef droog en was gedurende deze periode een eiland in dit binnenwater. Ten tijde van het Bergsche Veld stond het buitengebied onder water en is een pakket grijze klei en zand afgezet. De afzetting wordt aangeduid met de lokale geologische benaming; het Merwededek. Het zijn de jongste afzettingen die gerekend worden tot de Formatie van Echteld. De dikte van dit afzettingspakket varieert tussen circa 70 cm en meer dan 300 cm. 6 De afzettingen in de grote rivieren van vóór de St. Elisabethsvloed bestaan uit zwarte, sterk organische kleien die onder laagenergieke omstandigheden zijn afgezet. De afzettingen worden geassocieerd met het afdammen van de rivieren gedurende de middeleeuwen, waardoor er gesproken kan worden van een antropogeen beïnvloede afzetting. 7 Het gaat om de tweekleppige Cerastoderma glaucum die worden aangetroffen alsof ze in leven waren; dus in een kolonie waarin vrijwel alle exemplaren met gesloten kleppen aanwezig zijn. 8 De Biesbosch is een restant van dit getijdensysteem. 13

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Afhankelijk van de locatie en het middeleeuwse landschapsreliëf heeft het water van het Bergsche Veld het middeleeuwse leefniveau geërodeerd of afgedekt met sediment. Het water heeft tot het begin van de 17 e eeuw vrij spel gehad. Vanaf 1603 zijn verschillende delen hoog genoeg opgeslibd om ingepolderd te worden. Tussen de 17 e en 20 e eeuw wordt vrijwel het gehele Bergsche Veld weer drooggemaakt en in cultuur gebracht. Specifi eke geologie, historische geschiedenis en archeologische verwachting Door de ontgravingswerkzaamheden kunnen aanwezige archeologische resten worden verstoord. Op basis van de lokale geologie en de daaraan gekoppelde archeologische verwachting is door de gemeente Dordrecht voor zes locaties in het tracé heeft daarom een inventariserend (boor)onderzoek verplicht gesteld. 9 Onderzoeksgebied 1 Het tracé kruist hier de veronderstelde loop van de middeleeuwse (vóór 1421) rivier Thure(drith). De rivier zou een verbinding zijn tussen de Dubbel en Merwede. 10 Het bestaan van deze oriëntatie van de Thure(drith) is echter nooit met zekerheid vastgesteld. Volgens de verwachtingskaart zou de rivier in dit onderzoeksgebied haaks op het leidingtracé aanwezig zijn. Afb. 9. Boven links: de ligging van de 17e eeuwse buitenplaats Rusthout (rood) met daarop aangegeven het tracédeel in onderzoeksgebied 1 (groen). Boven rechts: de buitenplaats Rusthout op een kaart uit 1858. Onder: het tracédeel weergegeven op een foto van de RAF in februari 1945. Op basis van een waarneming van de AWN uit 2004 is bekend dat het Hollandveen Laagpakket op 1,8 m mv aanwezig zou zijn. 11 In het zoetwatergetijdengebied het Bergsche Veld, dat ontstond na de St. Elisabethsvloed van 1421, was dit gebied als eerste weer drooggevallen 9 Hoevenberg 2013, archeologisch advies nr. 11A80. 10 Waarneming AWN (Dordrecht projectcode 9705) en booronderzoek uit 2005 in het Dubbelmondepark (Dordrecht projectcode 0506, Archis vondstmelding 401213). 11 Projectinformatie archeologie gemeente Dordrecht, projectcode 0413. 14

en hoog genoeg opgeslibt om weer ingepolderd te worden. In 1603 ontstaat de Oud-Dubbeldamse polder. Tussen 1620 en 1625 is hier de buitenplaats Rusthout gebouwd. Het tracé loopt deels over het terrein van deze buitenplaats (afb. 9). De resten van bebouwing en omgrachting kunnen direct onder het huidige maaiveld aanwezig zijn. Een deel van het tracé hier zal echter geboord worden uitgevoerd. Het gaat om het westelijk deel waarbij aan de westkant van de Dubbeldamse weg een ingangsput zal worden gegraven, waarna er onder de weg door geboord zal worden. De uitgangsput van de boor ligt op de grens tussen het park en de sportvelden. De boordiepte ligt, afgezien van de in- en uitgangen, dieper dan 5 m mv. 12 Onderzoeksgebied 2 Het onderzoeksgebied bevindt zich in de noordelijke hogergelegen oeverzone van de Dubbel. In dit tracédeel is in 2006 een (proef)sleuf gegraven. 13 Hierin zijn op de noordoever bewoningssporen uit de Middeleeuwen aangetroffen, waaronder sloten, duikers en mogelijk een dijk. Hier kunnen zowel resten van de dijk als resten van huizen (al dan niet op opgeworpen woonheuvels/werven) aanwezig zijn. De top van het verdronken middeleeuwse landschap ligt hier tussen 1,5 en 2 m mv. Er is hier sprake van erosie door het Bergsche Veld, maar de mate daarvan is onduidelijk. Onderzoeksgebied 3 Het onderzoeksgebied bevindt zich in de overgangszone van de oever(wal) van de Dubbel naar het lager gelegen komgebied. De zone ten noorden hiervan is tussen 2006 en 2011 onderzocht. 14 Hier zijn resten van een kerk en kerkhof, dijk met duikers en een mogelijk huis uit de Late Middeleeuwen aanwezig. Het betreft waarschijnlijk het in 1421 verdronken dorp Kruiskerke/Wolbrandskerke. Dit deel van het tracé ligt naar verwachting geheel ten zuiden van het middeleeuwse bewoningslint. Net ten noorden van de rotonde aan de Karel Lotsyweg zijn op de oever van de Dubbel de verspoelde resten van een woonplaats uit de Romeinse Tijd gevonden. Op basis van de uitgevoerde onderzoeken kan de top van het verdronken (middeleeuwse) landschap mogelijk dieper dan 2 m mv liggen. Onderzoeksgebied 4 De zone zou net ten zuiden van de hogergelegen zuidelijke oeverwalzone van de Dubbel liggen. Uit onderzoek in 2007 is echter gebleken dat de Dubbelgeul hier mogelijk zuidelijker ligt dan zoals die, op basis van ouder onderzoek, is weergegeven op de verwachtingskaart. 15 De zone ten zuiden hiervan dient daarom nader geïnventariseerd te worden. Op basis van een booronderzoek aan de Loudonstraat in 2004 kan opgemaakt worden dat het verdronken middeleeuwse landschap dieper ligt dan 3 m mv. 16 Na het zoetwatergetijdengebied het Bergsche Veld, dat ontstond na de St. Elisabethsvloed van 1421, is dit gebied vanaf 1617 weer ingepolderd. Hierdoor ontstond de Zuidpolder. Eén van de eerste bebouwingen hier was de buitenplaats Crabbehof die dateert uit 1628. Het landgoed is nog aanwezig en ligt geheel ten zuiden van het geplande tracé. Onderzoeksgebied 5 Dit deel van het tracé kruist de gehele (verwachte) breedte van de stroomgordel van de Dubbel. Op de noord- en zuidoever kunnen bewoningssporen uit de periode (Late) IJzertijd Middeleeuwen tot 1421 aanwezig zijn. Op basis van een booronderzoek aan de Lebrethof op de kruising van de Frans Lebretlaan en de Brouwersdijk in 2004, wordt de top van het verdronken middeleeuwse landschap verwacht op circa 2,5 en 3,5 m mv. 17 Er lijkt hier dus sprake te zijn van een komgebied. Dit is opmerkelijk omdat deze locatie volgens de verwachtingskaart op de zuidelijke oeverwal zou moeten liggen. De exacte ligging en oriëntatie van de Dubbel- 12 Conform tekening RE-P 13001-3-SV-DT-02 (19-2-2014), Rotterdam Engineering. D.d. 9 juli 2014 aangeleverd door R. Grotens. 13 Hos & Dorst 2010, Dordrecht projectcode 0604. Archis vondstmeldingsnummers 411969 en 411970. 14 Hos & Dorst 2010, Dorst 2011, Dorst 2012. Dordrecht projectcode 0604, 0901 en 1008. Archis vondstmeldingsnummers 411969, 411970, 411411. Archis onderzoeksmeldingsnummer 43885. 15 Raczynski-Henk & De Boer 2007, Dordrecht projectcode 0712, Archis vondstmeldingsnr. 404710. 16 De Waal & Weerts 2004. 17 Borsboom 2004. 15

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht geul voor deze specifi eke locatie zijn nog onbekend. Onderzoeksgebied 6 Net als in onderzoeksgebied 1 kan ook hier de loop van de veronderstelde middeleeuwse rivier Thure(drith) aanwezig zijn. Volgens de verwachtingskaart zou de rivier in dit onderzoeksgebied haaks op het tracé aanwezig zijn. In 2006 is aan de Toulonselaan 79-87 een booronderzoek uitgevoerd. Hier zou de geul van de Thure(drith) ook aanwezig moeten zijn. Deze is echter niet aangetroffen. Er was sprake van een klei-op-veen landschap waarvan de top ligt op circa 3 m mv. Hierin is de aanwezigheid van middeleeuwse sloten vastgesteld. De Krommedijk in 1971, locatie van de 17e -eeuwse buitenplaats rusthout (RAD inventarisnr. 554_35153). 16

4. Doel en vraagstellingen Het hoofddoel van het veldwerk is het inventariseren van de mogelijkheid dat bij de voorgenomen ontgraving archeologische waarden verstoord gaan worden. Indien dit zo is, dan zal in de aanbeveling geformuleerd worden hoe om te gaan met deze archeologische waarden. Voor het veldwerk zijn de volgende vraagstellingen geformuleerd 18 : 1. Hoe is de bodemopbouw in de zes onderzoeksgebieden? En specifi ek, wat is de diepteligging, aard en conservering van het verdronken (laatmiddeleeuwse) landschap? Zijn er oudere stroomgordelafzettingen aanwezig? 2. Zijn er archeologische indicatoren aanwezig die wijzen op de aanwezigheid van bewoningssporen uit, met name, de Late Middeleeuwen? En zo ja, wat is hiervan de aard, locatie en diepteligging? 3. Zijn er aanwijzingen voor de aanwezigheid van andere (dan bovengenoemde) archeologische waarden in het plangebied? En zo ja, wat is hiervan de aard, locatie, diepteligging en mogelijke datering? 18 In het plan van aanpak (PvA), in bijlage 1 van de offerte, d.d. 05-03-2013., geaccordeerd door de bevoegde overheid. 17

18 Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht

5. Veldwerk 5.1 Methoden Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd op 22 april, 26-28 mei en 2 juni 2014. Het onderzoek is uitgevoerd door middel van 72 boringen die in één raai in de zes onderzoeksgebieden zijn gezet (afb. 10). De afstanden tussen de boringen varieerde al naar gelang de aard van de archeologische verwachting en het aantal boringen dat is gezet om archeologische en geologische fenomenen te karteren. De boringen zijn doorgezet tot ten minste 0,5 m in de top van het Hollandveen Laagpakket. De boringen zijn gezet met een Edelmanboor en een gutsboor met een diameter van 3 cm. De NAP-hoogte van het maaiveld is grotendeels bepaald met een GPS. Waar dit niet mogelijk was, is de hoogte bepaald op basis van de AHN. De werkzaamheden zijn verricht door dhr. M.C. Dorst (gemeente Dordrecht), dhr. W.B. Verschoof en mevr. N.L.A. Conradi (RAAP). Het onderzoek is uitgevoerd volgens de richtlijnen voor prospectief booronderzoek conform de KNA 3.3 en het door het bevoegd gezag geaccordeerde plan van aanpak (PvA). De bevoegde overheid is de gemeente Dordrecht. Afb. 10. Een overzicht van alle boorlocaties in de verschillende onderzoeksgebieden, weergegeven op een luchtfoto en uitsnede van de archeologische verwachtingskaart (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). Voor de detail-locatiekaarten met de resultaten van de boringen, zie hierna. 19

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht 5.2 Onderzoeksresultaten Allereerst worden per onderzoekslocatie de resultaten besproken. Hierbinnen zal eerst de bodemopbouw worden besproken, gevolgd door de archeologische aspecten. 5.2.1 Onderzoeksgebied 1; bodemopbouw en archeologie Bodemopbouw Een geïnterpreteerd geo-archeologisch bodemprofi el is afgebeeld in afbeelding 11. De boorbeschrijvingen zijn weergegeven in bijlage 1. De aangetroffen bodemafzettingen zijn, van beneden naar boven, in te delen in de volgende zes lithostratigrafi sche eenheden. Afb. 11. Een geo-archeologische interpretatie van de bodemopbouw in onderzoeksgebied 1. Voor de ligging van de boorraai, zie afb. 12. Organisch pakket A In alle (niet wegens puin gestaakte) boringen is dieper gelegen een pakket bruin mineraalarm tot licht kleiig veen met resten van (wortel)hout aanwezig. De diepteligging van de top van het veen varieert en ligt tussen 3,8 m mv (B16) en 2,3 m mv (B7). Organisch pakket A behoort tot de Formatie van Nieuwkoop: het Hollandveen Laagpakket. Klastisch pakket 1 In vrijwel alle boringen is op het veen een laag (licht-) bruingrijs, zwak humeuze (venige) klei aanwezig. Hierin zijn plant- en houtresten en verspoelde veenbrokjes aanwezig. De dikte van het pakket ligt in bijna alle boringen rond de 10 á 15 cm. In boring 13 was deze afwijkend dik, namelijk 90 cm. Dit is een kleiafzetting in het laaggelegen komgebied van de Dubbel. De hoogteligging van het pakket volgt de hoogte van het onderliggende veenlandschap. Ten tijde van de Middeleeuwen was de top van het pakket het maaiveld. De top ligt op de hogere delen in het landschap tussen 2,25 en 2,5 m mv met enkele hoge toppen rond 1,9 m mv (B13) en 212 m mv (B7). Met name in het zuidelijk deel van het plangebied (B14-B19) is de top lager gelegen, tussen 2,5 en 3,78 m mv. De afzetting dateert uit de periode waarin de Dubbel actief was, vanaf vermoedelijk circa 500 vóór Christus tot de afdamming van de rivier rond 1270. Het pakket behoort tot de Formatie van Echteld. 20

Klastisch pakket 2 Dit is alleen aangetroffen in de boringen 3 en 8. Het bestaat uit een laag donkergrijs-zwarte, licht siltige en zeer humeuze klei waarvan de top op 2,6 m mv (B3) en 2,85 m mv (B8) (afb. 11). Hierin waren brakwaterkokkels (Cerastoderma glaucum) aanwezig. De afzetting wordt gevormd in stilstaand water waarin sprake is van weinig waterverversing en het neerslaan van organische resten. Het is in Dordrecht kenmerkend voor slootvullingen en als antropogene restgeulafzettingen in de grote rivieren. Waarschijnlijk gaat het hier om de opvullingen van twee middeleeuwse sloten. De afzetting is ontstaan direct na de St. Elisabethvloed, waarbij zoutwater de sloten in de middeleeuwse polder instroomde. Doordat het water (tijdelijk) zout/brak was, konden er gedurende enkele jaren brakwaterkokkels in leven. Klastisch pakket 2 is afgezet gedurende de eerste twee jaren ná de St. Elisabethsvloed in 1421. Klastisch pakket 3 Alle afzettingen uit de periode tot enkele jaren ná 1421 zijn afgedekt door een dik pakket klei en zand. Over het algemeen bestaat het onderste traject uit zand en het bovenste traject uit klei. Binnen deze trajecten zijn zand- en kleilagen aanwezig en zijn in het hele pakket zoetwaterschelpen, houtresten, veenbrokjes en sporadisch een fragmentje bouwpuin aanwezig. Het scheidingsvlak met de onderliggende komklei of veenpakket is erosief. Dit is het zogenoemde Merwededek en het bestaat uit afzettingen van het Bergsche Veld. Dit was het zoetwatergetijdengebied dat ontstond ná de St. Elisabethsvloed in 1421. Het pakket is de jongste afzetting van de Formatie van Echteld en kan gedateerd worden in de periode tussen circa 1421 en 1603. Klastisch pakket 4 In het bovengenoemde afzettingspakket zijn ingravingen aanwezig die zijn opgevuld met lichtgrijs zand en klei met veen-, zand- en kleibrokken. Hierin zijn ook houtresten, zoetwaterschelpen, grind, fragmenten bouwpuin, glas en steen aangetroffen. Dit zijn de opvullingen/ dichtgeworpen grachten en sloten die deel hebben uitgemaakt van het 17 e eeuwse landgoed Rusthout. De top van deze opgevulde grachten en sloten zijn direct onder de huidige bouwvoor (ca. 0,5 m mv) aanwezig. Antropogeen pakket A Het bovenste bodemtraject bestaat uit de verrommelde top van het Merwededek. De top hiervan is omgezet en bevat kiezelstenen, baksteenpuin en fragmenten keramiek. Dit zal deels veroorzaakt zijn door egalisatie- en herinrichtingsactiviteiten in de 20 e eeuw. Deze bouwvoor heeft een dikte van circa 0,5 m. Archeologie Er zijn archeologische waarden aangetroffen uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. In de top van de komklei in boringen 3 en 8 zijn ontginningssloten uit de Late Middeleeuwen aanwezig. Deze liggen op circa 2,5 m mv (B3, hoogte op basis van B12) en 2,12 m mv (B8, hoogte op basis van B7). Aanwijzingen voor de aanwezigheid van de rivier de Thure(drith) zijn niet gevonden. De bewoningssporen uit de Nieuwe Tijd betreffen grachten, sloten (en/of ingravingen zoals afval-, water- of beerputten) en funderingsresten die behoorden tot de buitenplaats Rusthout (17 e -20 e eeuw). In de boringen 6, 9, 10 en 11 gaat het waarschijnlijk om de gracht rond het herenhuis/de boerderij. Boring 16 en 17 zijn ingravingen die wijzen op de aanwezigheid van een sloot en mogelijk afval-, water- of beerputten. In boring 15 was een laag bouwpuin en een fundering aanwezig. Hier stond tot in de jaren 70 van de vorige eeuw nog een boerderij die mogelijk deel uitgemaakt heeft van de 17 e eeuwse bebouwing op het landgoed (afb. 12). De funderingen en top van de ingravingen zijn direct onder de huidige bouwvoor (0,5 m mv) aanwezig. 21

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Afb. 12. De boorlocaties en -resultaten weergegeven op een luchtfoto van de RAF uit 1945. (afb. De Boer, RAAP Archeologisch Adviesbureau). 5.2.2 Onderzoeksgebieden 2 en 3; bodemopbouw en archeologie In afbeelding 13 is een overzicht gegeven van de boorlocaties en de aanwezige geologische afzettingen in deze boringen. Op locatie 2 betreft het de boringen 65-72 en op locatie 3 de boringen 46-48. 22

Afb. 13. De boorlocaties in onderzoeksgebied 2 en 3 met daarop aangegeven de geo-archeologische interpretatie van de bodemopbouw (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). Bodemopbouw In afbeelding 14 is een geo-archeologisch geïnterpreteerd bodemprofi el van de boorlocatie 2 te zien. De boorbeschrijvingen zijn weergegeven in bijlage 1. De aangetroffen bodemafzettingen zijn, van beneden naar boven, in te delen in vijf lithostratigrafi sche eenheden. 23

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Afb. 14. Een geo-archeologische interpretatie van de bodemopbouw in onderzoeksgebied 2. Voor de ligging van de boorraai, zie afb. 13 (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). Klastisch pakket 1 Afzettingen van dit pakket zijn alleen aangetroffen op locatie 2, de noordelijke oeverzone van de Dubbel. In de boringen 65-69 en 72 bestaat het diepste, aangeboorde pakket uit (licht)grijze klei- en zandlagen. Hierin zijn sporadisch wat houtresten en zoetwaterschelpen aanwezig. Het gaat om oudere stroomgordel ((rest-)geul- en oeverwal) afzettingen van de Dubbel. De top van het pakket is in het zuidoosten het hoogst gelegen, namelijk op 2,9 m mv (B65). In noordwestelijke richting duikt de afzetting geleidelijk naar 3,75 m mv (B69) en 4,5 m mv (B72) (afb. 14). De afzetting dateert waarschijnlijk uit de begin (ontstaans)fase van de Dubbel, rond 500 vóór Christus. Het pakket behoort tot de Formatie van Echteld. Organisch pakket A Op bovengenoemde afzetting en als diepst aangeboord pakket op locatie 3 is een pakket (donker) bruin mineraalarm tot licht kleiig veen met resten van (wortel)hout aanwezig. Op locatie 2 ligt de top hiervan tussen 2,2 m mv (B65) en 2,98 m mv (B72). Op de oudere stroomgordelafzetting heeft het veenpakket een dikte van ongeveer 50 cm (B65-69). In de boringen ten noorden daarvan (B71 en 72) is dit veel dikker, tot 240 cm (B71). Hier is sprake van een komgebied. Organisch pakket A behoort tot de Formatie van Nieuwkoop: het Hollandveen Laagpakket. Op locatie 3 is de top van het veen overal dieper gelegen, tussen 3,05 en 4,05 m mv (resp. B48 en B46). Op deze locatie is overal sprake van een komgebied. Klastisch pakket 2 Op het veenpakket is in alle boringen een pakket lichtbruin tot donkergrijze, zwak tot matig humeuze (venige) klei aanwezig. Hierin zijn sporadisch plant- en houtresten aanwezig. In boring 65 zijn in de top op circa 1,88 m mv enkele houtskoolresten aangetroffen. De top van het pakket ligt tussen 1,88 m mv (B65) en duikt in noordwestelijke richting langzaam naar 2,57 (B68) en 2,88 (B72). De bovenkant van het pakket is in onbepaalde mate geërodeerd door het water van het Bergsche Veld (klastisch pakket 3). De top was gedurende (ten minste) de Late Middeleeuwen de hoogte van het loop- en leefniveau (maaiveld). Op locatie 2 kan het pakket geïnterpreteerd worden als oever(wal)afzetting. 24

Op locatie 3 ligt de (geërodeerde) top veel lager, tussen 2,92 m mv (B48) en 3,95 m mv (B46). Het pakket is gemiddeld 11 cm dik en kan hier geïnterpreteerd worden als een komafzetting. Het pakket behoort tot de Formatie van Echteld. Klastisch pakket 3 Alle bovengenoemde afzettingen zijn afgedekt door een dik pakket klei en zand. Over het algemeen bestaat het onderste traject uit zand en het bovenste traject uit klei. Binnen deze trajecten zijn zand- en kleilagen aanwezig en zijn in het hele pakket zoetwaterschelpen, houtresten, veenbrokjes en sporadisch een fragmentje bouwpuin aanwezig. Het scheidingsvlak met de onderliggende stroomgordel- en komafzettingen is erosief. Dit is het zogenoemde Merwededek en het bestaat uit afzettingen van het Bergsche Veld. Dit was het zoetwatergetijdengebied dat ontstond ná de St. Elisabethsvloed in 1421. Het pakket is de jongste afzetting van de Formatie van Echteld en kan gedateerd worden in de periode tussen circa 1421 en 1603. Antropogeen pakket A Het bovenste bodemtraject bestaat uit opgebrachte en verrommelde grond. Het bestaat uit zand en de top hiervan is omgezet en bevat enkele kiezelstenen. Dit zal zijn opgebracht bij de aanleg van de wegen in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw en de verstoringen zijn veroorzaakt bij het ingraven van kabels- en leidingen. Het pakket is circa 100 tot 135 cm dik, maar is op enkele locaties vergraven tot maximaal 2,1 m mv (B69). Archeologie In de top van de (noordelijke) oeverwalafzetting zijn in boring 65 op een diepte van 1,88 m mv enkele brokjes houtskool gevonden. De aard en ouderdom hiervan zijn niet bekend. Tussen de boringen 65 en 69 is sprake van een hooggelegen oeverwalzone waarvoor een zeer hoge verwachting geldt op bewoningssporen uit de periode IJzertijd tot Late Middeleeuwen (1421). Er is sprake van erosie van dit oude verdronken landschap, maar de mate daarvan is niet duidelijk geworden. De top ligt op gemiddeld 2,43 m mv. 5.2.3 Onderzoeksgebied 4; bodemopbouw en archeologie Bodemopbouw De boorbeschrijvingen zijn weergegeven in bijlage 1. De aangetroffen bodemafzettingen zijn, van beneden naar boven, in te delen in de volgende vier lithostratigrafi sche eenheden. Organisch pakket A Het diepst aangeboord pakket bestaat uit (donker) bruin mineraalarm tot licht kleiig veen met resten van (wortel)hout. De top ligt tussen 2 m en 3,95 m mv. Organisch pakket A behoort tot de Formatie van Nieuwkoop: het Hollandveen Laagpakket. Klastisch pakket 1 Hierop is een laag licht bruingrijze, siltige klei aanwezig. De afzetting is licht humeus (venig) en bevat enkele plant- en houtresten. De afzetting was in boring 56 geheel geërodeerd. De top is geërodeerd door het water van het Bergsche Veld (klastisch pakket 2) en ligt gemiddeld op 2,98 m mv. In de zuidelijke helft van het traject is het wel hoger gelegen dan in de noordelijke helft. De top van de afzetting was gedurende de Late Middeleeuwen het leef- en loopniveau. De afzetting kan in dit gebied worden geïnterpreteerd als een komafzetting. De gemiddelde dikte van de komkleilaag is 8,7 cm. In de boringen 53 en 54 was de afzetting dikker (resp. 60 en 97 cm). Waarschijnlijk is hier sprake van een kleine kreek in het komgebied. De afzettingen van klastisch pakket 1 behoren tot de Formatie van Echteld. Klastisch pakket 2 Op klastisch pakket 1, in boring 56 op organisch pakket A, ligt een pakket kleiig zand met enkele resten van zoetwaterschelpen. De afzetting is (licht) erosief op de onderliggende afzettingen aanwezig. Dit betreft het zogenoemde Merwededek en het bestaat uit afzettingen van het Bergsche Veld. Dit was het zoetwatergetijdengebied dat ontstond ná de St. Elisabethsvloed in 1421. Het pakket is de jongste afzetting van de Formatie van Echteld en kan gedateerd worden in de periode tussen circa 1421 en 1603. 25

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Antropogeen pakket A Het bovenste bodemtraject bestaat uit opgebrachte en verrommelde grond. Het bestaat uit zand en de top hiervan is omgezet en bevat enkele fragmenten bouwpuin. Dit zal zijn opgebracht bij de aanleg van de wegen in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw en de verstoringen zijn veroorzaakt bij het ingraven van kabels- en leidingen. Het pakket is circa 60-80 cm dik, maar is op enkele locaties vergraven tot maximaal 1,5 m mv (B49). Archeologie Er is sprake van een laaggelegen komgebied waarvoor een lage archeologische waarde op bewoningssporen uit de perioden IJzertijd Late Middeleeuwen geldt. Er zijn hier geen indicatoren aangetroffen die wijzen op mogelijke bewoning van het gebied in deze periode. Afb. 15. De resultaten van de boringen op locatie 4 geprojecteerd op de kadastrale kaart uit 1832 (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). 26

5.2.4 Onderzoeksgebied 5; bodemopbouw en archeologie Bodemopbouw Een geïnterpreteerd geo-archeologisch bodemprofi el is afgebeeld in afbeelding 16. De boorbeschrijvingen zijn weergegeven in bijlage 1. De aangetroffen bodemafzettingen zijn, van beneden naar boven, in te delen in de volgende zeven lithostratigrafi sche eenheden. Afb. 16. Een geo-archeologische interpretatie van de bodemopbouw in onderzoeksgebied 5. Voor de ligging van de boorraai, zie afb. 17 (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). Organisch pakket A Afzettingen van dit pakket zijn aangetroffen in alle boringen waarin de Dubbelgeul niet aanwezig was. Het bestaat uit een pakket (donker) bruin licht kleiig veen met resten van (wortel)hout en soms enkele kleilagen. De diepteligging van de top varieert sterk tussen circa 4,2 m mv (B30) en 2,8 m mv (B64). Op locaties waar oudere stroomgordelafzettingen van de Dubbel aanwezig zijn, is het hogergelegen, op 2,65 m mv (B36). Organisch pakket A behoort tot de Formatie van Nieuwkoop: het Hollandveen Laagpakket. Klastisch pakket 1 In de boringen 36 en 37 zijn onder het veenpakket klei- en zandlagen aanwezig. Het diepergelegen traject bestaat uit klei met dikke zandlagen en het hogere traject bestaat uit siltige klei met wat veenbrokken en houtresten. Het pakket is een oudere stroomgordelafzetting van de Dubbel. Het diepere traject is een restgeul-/oeverwalafzetting en het hogere traject een oeverwal- of komafzetting. De top ligt tussen 2,85 m en 3,15 m mv (resp. B27 en B36). De afzetting dateert waarschijnlijk uit de begin (ontstaans)fase van de Dubbel, rond 500 vóór Christus. Het pakket behoort tot de Formatie van Echteld. Klastisch pakket 2 Vanuit de Dubbelgeul is op het veenpakket een pakket lichtbruin tot donkergrijze, zwak tot matig humeuze (venige) klei afgezet. De dikte ligt tussen circa 9 cm (B39) en 50 cm (B40). 27

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Dit is een komkleiafzetting. De top van het pakket ligt over het algemeen niet hoger dan circa 2,65 m mv, behalve op de locatie waar sprake is van oudere stroomgordelafzettingen van de Dubbel. Ter hoogte van boringen 37 en 36 ligt de top op circa 2,65 en 2,42 m mv. De top was gedurende (ten minste) de Late Middeleeuwen en mogelijk ook gedurende een deel van de IJzertijd en Romeinse Tijd de hoogte van het loop- en leefniveau (maaiveld). In de boringen 32, 33 en 34 bestond het pakket uit donkergrijs tot zwarte, sterk humeuze klei. Dit is de (antropogene) restgeulafzetting van de Dubbel. Nadat de rivier rond 1270 is afgedamd, verminderde de water(door)stroming sterk waardoor zwevende organische deeltjes konden bezinken. Deze restgeul is gevormd tussen circa 1270 en 1421. Klastisch pakket 2 behoort tot de Formatie van Echteld. Antropogeen pakket A In de boringen 31, 38, 39 en 40 is op de komklei een (rommelig) pakket donker-bruingrijze, sterk humeuze klei aanwezig. Hierin zijn plant- en houtresten, kleibrokken, zandbrokken en een fragmentje bouwpuin aangetroffen. De top van de afzetting is aanwezig vanaf 1,7 m mv (B40) en 2,65 m mv (B38). Waarschijnlijk gaat het om een door mensen opgebracht grondpakket. Naar verwachting gaat het om een restant van de middeleeuwse dijk langs de Dubbel. Klastisch pakket 3 Dit is alleen aangetroffen in boring 29. Het bestaat uit een laag donkergrijs-zwarte, licht siltige en zeer humeuze klei waarvan de top op 2,95 m mv ligt. Hierin waren brakwaterkokkels (Cerastoderma glaucum) aanwezig. De afzetting wordt gevormd in stilstaand water waarin sprake is van weinig waterverversing en het neerslaan van organische resten. Waarschijnlijk gaat het hier om de opvulling van een middeleeuwse sloot. De afzetting is ontstaan direct na de St. Elisabethsvloed, waarbij zoutwater de sloten in de middeleeuwse polder instroomde. Doordat het water (tijdelijk) zout/brak was, konden er gedurende enkele jaren brakwaterkokkels in leven. Klastisch pakket 3 is afgezet gedurende de eerste twee jaren ná de St. Elisabethsvloed in 1421. Klastisch pakket 4 De afzettingen van klastisch pakket 2 en 3 en antropogeen pakket A zijn afgedekt door een pakket zand en klei. Er is sprake van enige mate van erosie van het oudere landschap. Dit is het Merwededek en het bestaat uit afzettingen van het Bergsche Veld die zijn afgezet ná de St. Elisabethsvloed van 1421. Het pakket is de jongste afzetting van de Formatie van Echteld en kan gedateerd worden in de periode tussen circa 1421 en 1603. Antropogeen pakket B Het bovenste bodemtraject bestaat uit opgebrachte grond die in subrecente periode op meerdere locaties is vergraven. De diepte van de verstoring varieert tussen circa 50 en 170 cm. In de boringen 35, 36, 42 en 43 is het opgebrachte pakket dikker, tot 260 cm. Dit is het grondpakket van de Brouwersdijk. Dit is een onderdeel van de bedijking van de Dubbeldamse polder en dateert uit circa 1603. 28

Afb. 17. De locaties en resultaten van de boringen in onderzoeksgebied 5 met ligging van de (laatmiddeleeuwse) geul van de Dubbel en de dijk op de zuidelijke oever (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). Archeologie Op de deellocatie 5 zijn de (vermoedelijke) resten aanwezig van de middeleeuwse dijk langs de zuidoever van de Dubbel (afb. 16 en 17). Deze was aanwezig ter hoogte van de boringen 38 en 41. De top van het dijkrestant, en mogelijke resten van daarop aanwezige bewoning, liggen op een diepte vanaf 1,7 m mv. Door de aanwezigheid van oudere stroomgordelafzettingen in de noordelijke oeverzone lag de jongere komkleiafzetting (B36 en B37) hier relatief hoger, namelijk tussen 2,65 en 2,42 m. In deze oeverzone is sprake van een zeer hoge kans op aanwezigheid van archeologische waarden uit (ten minste) de Late Middeleeuwen. Al naar gelang de ouderdom van de veenafzetting tussen de oudere en jongere Dubbelafzettingen kunnen er mogelijk ook bewoningssporen uit de perioden IJzertijd en Romeinse Tijd op deze afzetting aanwezig zijn. Ter hoogte van boring 29 is waarschijnlijk een sloot uit de Late Middeleeuwen aanwezig. Deze zal haaks op de dijk en Dubbel zijn georiënteerd. De top van de slootafzetting ligt op circa 2,95 m mv. In de tijd rond 1270, waarin de Dubbel werd afgedamd, was de rivier ongeveer 150 m breed. De rivier was toen bezig haar geul in westelijke richting te verleggen. Aan de westzijde was dus (blijkbaar) een dijk noodzakelijk. De oudere stroomgordelafzettingen aan de oostzijde kwamen vermoedelijk ná de ontginning en inklinking van het gebied als een hogere inversierug in het landschap te liggen. 29

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Dit zou een reden kunnen zijn waarom er aan deze kant van de rivier geen dijk aanwezig lijkt te zijn geweest. 5.2.5 Onderzoeksgebied 6; bodemopbouw en archeologie Bodemopbouw Een geïnterpreteerd geo-archeologisch bodemprofi el is afgebeeld in afbeelding 18. De boorbeschrijvingen zijn weergegeven in bijlage 1. De aangetroffen bodemafzettingen zijn, van beneden naar boven, in te delen in de volgende zes lithostratigrafi sche eenheden. Afb. 18. Een geo-archeologische interpretatie van de bodemopbouw in onderzoeksgebied 6. Voor de ligging van de boorraai, zie afb. 19 (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). Organisch pakket A In alle boringen bestaat het diepst aangeboorde pakket uit (donker)bruin mineraalarm tot licht kleiig veen met resten van (wortel)hout. De diepteligging van de top varieert tussen 4 m mv (B26) en 3,18 m mv (B20). Organisch pakket A behoort tot de Formatie van Nieuwkoop: het Hollandveen Laagpakket. Klastisch pakket 1 Hierop is een dunne laag licht bruingrijze, siltige klei aanwezig. De afzetting is licht humeus. De top is aanwezig tussen 2,71 m mv (B20) en 3,63 m mv (B24). De gemiddelde dikte ligt rond 25 cm en de afzetting kan geïnterpreteerd worden als een komafzetting van de Dubbel (of Thure(drith). De top zal tijdens de Late Middeleeuwen de hoogte van het leef-/loopniveau (maaiveld) zijn geweest. Aanwijzingen voor de aanwezigheid van de (geul van de) Thuredrith zijn niet aangetroffen. De afzettingen van klastisch pakket 1 behoren tot de Formatie van Echteld. Klastisch pakket 2 Dit is alleen aangetroffen in boring 21. Het bestaat uit een laagje grijze, licht zandige klei en sterk humeuze klei. De top lag op 3,4 m mv (afb. 18). De afzetting is waarschijnlijk gevormd in stilstaand water waarin sprake is van weinig waterverversing en het neerslaan van organische resten. Waarschijnlijk gaat het om een slootvulling zonder de doorgaans aanwezige brakwaterkokkels. Klastisch pakket 2 is waarschijnlijk afgezet in de periode tussen de afdamming van de Dubbel (1270-1282) en de St. Elisabethsvloed in 1421. 30

Klastisch pakket 3 Op klastisch pakket 1 en 2 is een pakket klei en zand aanwezig. Over het algemeen bestaat het onderste traject uit zand en het bovenste traject uit klei. Binnen deze trajecten zijn zanden kleilagen aanwezig en zijn in het hele pakket zoetwaterschelpen, houtresten en een enkel fragmentje bouwpuin aangetroffen. Het scheidingsvlak met de onderliggende afzettingen is (licht) erosief. Dit is het zogenoemde Merwededek en het bestaat uit afzettingen van het Bergsche Veld. Het pakket is de jongste afzetting van de Formatie van Echteld en kan gedateerd worden in de periode tussen circa 1421 en 1603. In de top van dit pakket zijn aanwijzingen voor een akkerniveau (B23) en ingravingen, waarschijnlijk sloten (B22 en B28). Dit is het loop- leefniveau vanaf de periode dat het gebied is ingepolderd, vanaf het begin van de 17 e eeuw (1603). Het oude maaiveld en ingravingsniveau van de sloten ligt op circa 1,5 m mv. Antropogeen pakket A Het bovenste bodemtraject bestaat uit een verstoord ophogingspakket uit de 20 e eeuw. Het zandpakket heeft een dikte van circa 100 cm, maar is in de loop van de tijd op verschillende plaatsen vergraven, plaatselijk tot maximaal 2,5 m mv. Archeologie Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van de rivier de Thure(drith) in dit gebied (afb. 19). Er is hier sprake van een verdronken (middeleeuws) komklei-op-veengebied waarvoor een lage archeologische waarde op bewoningssporen uit de perioden IJzertijd Late Middeleeuwen geldt. Er is op één boorlocatie sprake van een middeleeuwse (ontginnings)sloot (B21, afb. 19). Het oude (middeleeuwse) landschap ligt hier op circa 3,4 m mv. Op circa 1,5 m diepte ligt het loop-/leefniveau uit de periode vanaf begin 17 e eeuw (circa 1603). In de top van deze afzetting zijn een akkerniveau en verschillende ingravingen aanwezig. Waarschijnlijk gaat het om sloten die behoren bij landbouwpercelen. In de vulling van de sloot in boring 22 is een fragment faience gevonden dat dateert uit de periode vanaf de 17 e eeuw. In de vulling van de sloot in boring 28 was een fragment beton aanwezig. 31

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Afb. 19. De locaties en resultaten van de boringen in onderzoeksgebied 6 geprojecteerd op een uitsnede van de archeologische verwachtingskaart (afb. De Boer, RAAP archeologisch adviesbureau). 32

6. Conclusies en aanbevelingen Tussen 22 april, 26-28 mei en 2 juni 2014 is een inventariserend booronderzoek uitgevoerd in het plangebied tracé restwarmtetransport HVC te Dordrecht. Hierbij zijn in zes deelgebieden grondboringen gezet. Voorafgaand aan het veldwerk is voor ieder afzonderlijk onderzoeksgebied een bureauonderzoek uitgevoerd. Voor het onderzoek waren de volgende vraagstellingen geformuleerd: 1. Hoe is de bodemopbouw in de zes onderzoeksgebieden? En specifi ek, wat is de diepteligging, aard en conservering van het verdronken (laatmiddeleeuwse) landschap? Zijn er oudere stroomgordelafzettingen aanwezig? 2. Zijn er archeologische indicatoren aanwezig die wijzen op de aanwezigheid van bewoningssporen uit, met name, de Late Middeleeuwen? En zo ja, wat is hiervan de aard, locatie en diepteligging? 3. Zijn er aanwijzingen voor de aanwezigheid van andere (dan bovengenoemde) archeologische waarden in het plangebied? En zo ja, wat is hiervan de aard, locatie, diepteligging en mogelijke datering? Het doel van dit onderzoek is als volgt omschreven: Ten aanzien van de resultaten van het veldwerk dient te worden vastgesteld of er mogelijk archeologische waarden verstoord zullen worden. Zo ja, dan zal een aanbeveling geformuleerd moeten worden met betrekking tot de omgang met deze archeologische waarden. Hieronder worden per onderzoekslocatie de vragen beantwoord, waarna afgesloten wordt met een conclusie en aanbeveling. Onderzoeksgebied 1 Er is sprake van een komklei-op-veenlandschap, waarbij geen aanwijzingen zijn gevonden voor de aanwezigheid van de rivier de Thure(drith). De top van het oude, verdronken middeleeuwse landschap is aanwezig op een diepte rond 2,12 en 2,5 m mv. Dit geldt voor de locaties waar laatmiddeleeuwse sloten zijn aangetroffen (B3 en B8). Op dit oude landschap is het Merwededek aanwezig. Deze afzetting dateert uit de periode tussen circa 1421 en 1603. In de top van deze afzettingen zijn bewoningssporen uit de Nieuwe Tijd aanwezig. Het gaat hier om resten die behoren bij de 17 e eeuwse buitenplaats Rusthout, zoals grachten/sloten mogelijke afval-, water- of beerputten en funderingsresten van bebouwing. De resten hiervan zijn direct onder de huidige bouwvoor, vanaf circa 0,5 m mv aanwezig. Conclusies In onderzoeksgebied 1 zijn behoudenswaardige archeologische waarden aanwezig. Het gaat om bebouwingsresten en erfsporen van de 17 e eeuwse buitenplaats Rusthout. Deze zijn aanwezig vanaf 0,5 m mv. Deze resten worden echter niet bedreigd aangezien het leidingtracé ter hoogte van de bebouwing en directe achtererfsporen geboord zal worden. De leiding zal hier (ten noorden langs en) onder de funderingen van het huis en veronderstelde achtererf worden aangelegd. De kans dat hierdoor behoudenswaardige archeologische waarden verstoord worden is klein. Aanbeveling Geadviseerd wordt de geplande werkzaamheden zonder nader archeologisch onderzoek of beschermende maatregelen uit te voeren. Onderzoeksgebied 2 In het gebied is, dieper gelegen, sprake van oudere stroomgordelafzettingen van de Dubbel met daarop een dunne veenlaag en een jongere oeverwal-/komafzetting van de rivier. In de top hiervan zijn in één boring (B65) op een diepte van 1,88 m mv enkele brokjes houtskool gevonden. 33

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht In de boorraai was tussen boringen 65 en 69 sprake van een hooggelegen oeverwalzone. Voor deze zones geldt een (zeer) hoge verwachting op bewoningssporen uit de periode IJzertijd tot Late Middeleeuwen (tot 1421). De top van de jongste Dubbelafzetting ligt gemiddeld op 2,43 m mv. Tijdens archeologisch onderzoek in 1996 zijn in het gebied waardoor het leidingtracé loopt in de jongste Dubbelafzettingen twee duikers en een mogelijk dijkrestant uit de Late Middeleeuwen gevonden. De oudere afzettingen liggen dieper, tussen 2,9 en 3,75 m mv. Hierop kunnen mogelijk bewoningssporen uit de IJzertijd en Romeinse Tijd aanwezig zijn. Directe aanwijzingen hiervoor zijn in de boringen niet aangetroffen. Alle Dubbelafzettingen zijn afgedekt door afzettingen die behoren tot het Merwededek en dateren uit de periode tussen circa 1421 en 1603. Conclusies Aangezien de boorraai iets ten noorden van het daadwerkelijke leidingtracé lag, kan aangenomen worden dat de hogere oeverzone in zuidelijke richting nog wat dichter onder het maaiveld ligt. Dit wordt bevestigd door de gegevens van een (proef)sleuf uit 2006. Het oude landschap ligt hier tussen 1,5 en 2 m NAP. Met een maaiveldhoogte rond 0 NAP zal de top van het verdronken middeleeuwse landschap in dit deel van het tracé verstoord worden. Het leidingtracé snijdt hier de (vermoedelijke) middeleeuwse dijk. Hierin zijn houten duikers aanwezig en daarnaast kunnen bebouwingsresten van huizen die op of aan de dijk hebben gestaan aanwezig zijn. Aanbeveling Geadviseerd wordt om de graafwerkzaamheden in het deel van het tracé op de huidige parkeerplaats archeologisch te laten begeleiden (afb. 20). Hierbij dienen de aanwezige archeologische resten die door de ontgraving verstoord zullen worden, gedocumenteerd te worden. Afb. 20. Het tracédeel waar sprake is van bedreigde archeologische resten (groen). Geadviseerd wordt om de graafwerkzaamheden in dit deel archeologisch te laten begeleiden. Onderzoeksgebied 3 Er is sprake van een laaggelegen komklei-op-veenlandschap, waarvoor een lage kans op aanwezigheid van bewoningssporen geldt. Op/in de komklei zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van (behoudenswaardige) archeologische waarden. 34

Dit verdronken landschap is (erosief) afgedekt door afzettingen die behoren tot het Merwededek (circa 1421-1603). Conclusies De kans dat er bij de voorgenomen graafwerkzaamheden behoudenswaardige archeologische waarden verstoord worden is zeer klein. Aanbeveling Geadviseerd wordt de geplande werkzaamheden zonder nader archeologisch onderzoek of beschermende maatregelen uit te voeren. Onderzoeksgebied 4 Er is sprake van een laaggelegen komklei-op-veenlandschap, waarvoor een lage kans op aanwezigheid van bewoningssporen geldt. De top van het verdronken landschap is geërodeerd en ligt gemiddeld op 2,98 m mv. Op/in de komklei zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van (behoudenswaardige) archeologische waarden. Dit verdronken landschap is (erosief) afgedekt door afzettingen die behoren tot het Merwededek (circa 1421-1603). Conclusies De kans dat er bij de voorgenomen graafwerkzaamheden behoudenswaardige archeologische waarden verstoord worden is zeer klein. Aanbeveling Geadviseerd wordt de geplande werkzaamheden zonder nader archeologisch onderzoek of beschermende maatregelen uit te voeren. Onderzoeksgebied 5 Er is sprake van een komklei-op-veenlandschap dat wordt doorsneden door de rivier de Dubbel. In de noordelijke oeverzone is dieper gelegen sprake van oudere stroomgordelafzettingen van de rivier. Hierop ligt een dun veenpakket met daarop een jongere oever-/ komafzetting van de Dubbel. De top van het pakket oudere Dubbelafzettingen ligt tussen 2,85 m en 3,15 m mv (resp. B27 en B36). Als het tussenliggende veenpakket van postromeinse datering is, dan kunnen op de oudere afzettingen bewoningssporen uit de IJzertijd en Romeinse Tijd aanwezig zijn. Rond boring 36 ligt de top van de jongere Dubbelafzetting op circa 2,42 m mv. Voor deze hooggelegen oeverzone geldt een zeer hoge verwachting op aanwezigheid van archeologische waarden uit, met name de Late Middeleeuwen en afhankelijk van de ouderdom van het tussenliggende veen mogelijk ook uit de IJzertijd en Romeinse Tijd. In het deel van het tracé tussen de boringen 31, 38, 39 en 40 is waarschijnlijk een restant van de middeleeuwse dijk op de zuidoever van de Dubbel aanwezig. Resten van de dijk en mogelijk daarop en aan gelegen bewoningsresten zijn aanwezig tussen 1,7 m mv en 2,65 m mv. Conclusies Voor het deel van de noordoever waar oudere stroomgordelafzettingen van de Dubbel aanwezig zijn, geldt een zeer hoge verwachting op de aanwezigheid van archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en mogelijk de IJzertijd en Romeinse Tijd. Echter, de top van de kansrijke afzettingen is hier (waarschijnlijk) niet hoger dan 2 m mv te verwachten. Op de zuidoever zijn waarschijnlijk resten van de middeleeuwse dijk aanwezig. Deze zijn ten minste aanwezig tussen 1,7 en 2,65 m mv. Hier worden mogelijk wel archeologische waarden bedreigd. 35

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Afb. 21. De twee tracédelen (1. en 2.) waar sprake is van bedreigde archeologische resten (groen). Graafwerkzaamheden in deel 1. dienen begeleid te worden en voor deel 2 geldt dit bij graafwerkzaamheden dieper dan 2 m mv. Aanbeveling Geadviseerd wordt om de graafwerkzaamheden in het deel waar de dijk aanwezig is archeologisch te laten begeleiden (afb. 21, locatie nr. 1.). Voor de kansrijke zone op de noordoever wordt geadviseerd de graafwerkzaamheden dieper dan 2 m mv archeologisch te begeleiden (afb. 21, locatie nr. 2.). Tijdens de begeleiding dienen de aanwezige archeologische resten die door de ontgraving verstoord zullen worden, gedocumenteerd te worden. Onderzoeksgebied 6 Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van de middeleeuwse rivier de Thure(drith). Er is sprake van een verdronken (middeleeuws) komklei-op-veengebied waarvoor een lage archeologische waarde op bewoningssporen uit de perioden IJzertijd Late Middeleeuwen geldt. Er is op één boorlocatie sprake van een middeleeuwse (ontginnings) sloot (B21). Het oude (middeleeuwse) landschap ligt hier op circa 3,4 m mv. Op circa 1,5 m diepte ligt het loop-/leefniveau uit de periode vanaf begin 17 e eeuw (circa 1603). In de top van de afzetting zijn een akkerniveau en verschillende ingravingen aanwezig. Waarschijnlijk gaat het om sloten die behoren bij landbouwpercelen. Op basis van vondsten in de slootvullingen zijn deze te dateren in de periode vanaf de 17 e eeuw tot de 19 e /20 e eeuw. 36

Conclusies De kans dat er bij de voorgenomen graafwerkzaamheden behoudenswaardige archeologische waarden verstoord worden is zeer klein. Aanbeveling Geadviseerd wordt de geplande werkzaamheden voor onderzoeksgebied 6 zonder nader archeologisch onderzoek of beschermende maatregelen uit te voeren. De beslissing over de aanbevelingen in dit rapport wordt genomen na toetsing van dit rapport door de bevoegde overheid, de gemeente Dordrecht. Hierover dient contact opgenomen te worden met mevr. J. Hoevenberg, senior archeoloog van de gemeente Dordrecht, tel. (078) 770 4905. Voor vragen over de conclusies en aanbevelingen in dit rapport kan contact worden opgenomen met dhr. M.C. Dorst, senior archeoloog, afdeling Ruimtelijke Realisatie van de gemeente Dordrecht, tel. (078) 770 4904. 37

38 Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht

Literatuur Boer, de G.H., M. Rietkerk, J.A. Schenk & B. Jansen, 2009: Stad en Slib. Het archeologisch potentieel van het Eiland van Dordrecht in kaart gebracht. Een archeologische verwachtingsen beleidskaart voor het buitengebied en de historische stad. RAAP-rapport 1672. Borsboom, A.J. 2004: Plangebied Lebrethof, gemeente Dordrecht; een inventariserend archeologisch onderzoek. RAAP-notitie 637. RAAP Archeologisch Adviesbureau. Dorst, M.C., 2012: Riooltracé Acaciastraat, Dubbeldam, Gemeente Dordrecht. Een archeologische begeleiding. Dordrecht Ondergronds 27. Gemeente Dordrecht, Afdeling Ruimtelijke Realisatie/Archeologie. Dorst, M.C., 2010: Gemeente Dordrecht, plangebied Gezondheidspark, deellocatie Amnesty Internationalweg 7. Een opgraving van een kerkhil met kerkhof uit de Late Middeleeuwen vóór 1421. Dordrecht Ondergronds 6. Dorst, M.C., 2009: Dordrecht, nieuwbouw scholen Dubbeldam. Een bureauonderzoek en een verkennend, inventariserend veldonderzoek door middel van boringen. Dordrecht Ondergronds Briefrapport 19. Gemeente Dordrecht, Afdeling Ruimtelijke Realisatie/Archeologie. Dorst, M.C., 2012: Romeinen en Middeleeuwers op het Gezondheidspark. Een archeologisch onderzoek. Dordrecht Ondergronds 17. Gemeente Dordrecht, Afdeling Ruimtelijke Realisatie/ Archeologie. Hos, T.H.L. & M.C. Dorst, 2010: Zonnen op Gods akker. Archeologisch onderzoek van een laatmiddeleeuws nederzettingsterrein. Gemeente Dordrecht, plangebied Gezondheidspark. Dordrecht Ondergronds 4. Bureau Monumentenzorg & Archeologie. Koorevaar, T., 2000: Inheems-Romeinse scherven uit Dubbeldam (Dordrecht). In: Grondig Bekeken 58. Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland, Lek- en Merwestreek. 15 e jaargang no.4, pag.16-18. Raczynski-Henk, Y. & G.H. de Boer, 2007: Plangebied S.M. Hugo van Gijnweg, gemeente Dordrecht; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek. RAAP-rapport 1517. RAAP Archeologisch Adviesbureau. Waal, M.S. & H.J.T. Weerts, 2004: Plangebied Loudonstraat, kadastrale sectie M., nrs. 1716 en 2406, gemeente Dordrecht; een inventariserend archeologisch onderzoek. RAAP-notitie 628. RAAP Archeologisch Adviesbureau. 39

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht Begrippen en afkortingen antropogeen Door mensen gemaakt/gedaan/uitgevoerd, i.i.t. natuurlijk Bergsche Veld Zoetwatergetijdengebied ten zuiden van de stad Dordrecht, ontstaan na de Sint Elisabethsvloed van 1421 (verwijst naar Geertruidenberg, later Biesbosch genoemd). brakwaterkokkel Gidsfossiel voor de afzettingen van de Sint Elisabethsvloed 1421, zeker als deze tweekleppig en in levenshouding wordt aangetroffen. Het gaat om de tweekleppige Cerastoderma glaucum. Crevasse(afzetting) Oeverwaldoorbraak (rivier) waarbij (opnieuw) zand is afgezet. Door de doorbraak is een afzetting ontstaan met sediment uit de oeverwal. Crevasse-afzettingen zijn hoger gelegen plekken in het landschap. detritus Substantie bestaande uit organische resten van planten en dieren. donk Rivierduin of natuurlijke verhoging in het landschap Formatie van Echteld Afzettingen vanuit rivier Formatie van Nieuwkoop Veenpakket (Hollandveen Laagpakket) Formatie van Naaldwijk Afzettingen vanuit zee Grote Waard De Grote of Hollandsche Waard was een landbouwgebied in Holland, aan de grens met Brabant. De waard ontstond in de 13 e eeuw, na afdamming van de Maas bij Heusden en Maasdam en het aanleggen van een ringdijk. De Grote Waard omvatte de gebieden die tegenwoordig bekend staan als het Land van Heusden en Altena, het Eiland van Dordrecht, het oostelijk deel van de Hoeksche Waard en een stukje Noord-Brabant, ongeveer van Heusden tot Moerdijk. hil/werf/terp Woonheuvel of kunstmatige door mensen opgeworpen verhoging in het landschap, i.t.t. donk indicator Aanwijzing/vondst/voorwerp/object/spoor inversierug Oeverwallen en kreekbeddingen klonken gedurende de middeleeuwse ontginningen door hun grovere materiaal minder in dan de slappe, fi jne klei ertussen, waardoor ze nu nog als ruggen in het landschap herkenbaar zijn. Deze omkering in het landschap (oorspronkelijk een geul, nu een rug) wordt ook wel inversie (inversieruggen) genoemd. klastisch Verweerde/geërodeerde fragmenten van gesteente die zijn afgezet door water en wind Merwededek Gelaagd pakket klei-en zandafzettingen vanuit de rivier de Merwede, na de Sint Elisabethsvloed van 1421 (Formatie van Echteld). Specifi ek voor het Eiland van Dordrecht. Sint Elisabethsvloed Stormvloed waarbij de zeedijk van de Grote Waard bij het dorp Wieldrecht doorbrak en de Grote Waard verdronk, 18-19 november 1421. In de jaren daarop tot 1424 volgden nog enkele zware stormvloeden die vaak ook onder deze naam worden aangeduid. AMK Archeologische Monumenten Kaart ARCHIS Archeologisch Informatie Systeem AWN Archeologische Werkgemeenschap Nederland CHA Cultuur Historische Atlas, provincie Zuid Holland IKAW Indicatieve kaart Archeologische Waarden KNA Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie Mv Maaiveld (loopoppervlak) NAP Normaal Amsterdam Peil (hoogtemaat) NEN Nederlandse Norm PvA Plan van Aanpak PvE Programma van Eisen RCE Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 40

Bijlage 1. boorbeschrijvingen boring: DOWT-1 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.834,37, Y: 423.729,09, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -1,04, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 1,04 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, schelpengruis Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 40 cm -Mv / 1,44 m -NAP Lithologie: klei, sterk zandig, lichtgrijs, schelpfragment Bodemkundig: interpretatie: verstoord Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 60 cm -Mv / 1,64 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, zwak grindig, lichtgrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: volledig gereduceerd, interpretatie: verstoord 70 cm -Mv / 1,74 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, matig stevig, kalkconcreties Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 85 cm -Mv / 1,89 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 200 cm -Mv / 3,04 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn, schelpfragment zoet water 220 cm -Mv / 3,24 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veen- en kleibrokken, matig fijn 225 cm -Mv / 3,29 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 235 cm -Mv / 3,39 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor plantenresten Einde boring op 300 cm -Mv / 4,04 m -NAP 41

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-2 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.814,89, Y: 423.725,29, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,94, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,94 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelgrijs, matig grof, schelpfragment Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 30 cm -Mv / 1,24 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak grindig, bruingrijs, zandbrokken, schelpengruis Bodemkundig: interpretatie: verstoord Archeologie: enkele spikkel houtskool 35 cm -Mv / 1,29 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak grindig, bruingrijs, zandbrokken, schelpengruis Bodemkundig: interpretatie: verstoord 65 cm -Mv / 1,59 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtgrijs, schelp compleet zoet water 80 cm -Mv / 1,74 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs 89 cm -Mv / 1,83 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veel dunne kleilagen, matig fijn Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 148 cm -Mv / 2,42 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: Veenbrok. 245 cm -Mv / 3,39 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: Veenbrok. 265 cm -Mv / 3,59 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijsbruin, veenbrokken 267 cm -Mv / 3,61 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor plantenresten Einde boring op 300 cm -Mv / 3,94 m -NAP 2 42

boring: DOWT-3 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.795,11, Y: 423.721,33, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,89, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,89 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 40 cm -Mv / 1,29 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, zandbrokken Bodemkundig: interpretatie: verstoord 50 cm -Mv / 1,39 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, lichtgrijs, matig stevig 60 cm -Mv / 1,49 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, lichtgrijs, matig fijn, schelpengruis, spoor plantenresten Archeologie: enkel fragment bouwpuin 80 cm -Mv / 1,69 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, enkele zandlagen 100 cm -Mv / 1,89 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water Bodemkundig: veel Fe-vlekken 135 cm -Mv / 2,24 m -NAP Lithologie: klei, matig zandig, bruingrijs, veel dunne kleilagen, schelp compleet zoet water, spoor hout 260 cm -Mv / 3,49 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak siltig, sterk humeus, donkergrijs, schelpengruis marien, veel plantenresten Litho-stratigrafie: Sint-Elisabethsvloedafzettingen Opmerking: mogelijk brakwaterkokkel 287 cm -Mv / 3,76 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, bruingrijs, veenbrokken, schelpengruis 300 cm -Mv / 3,89 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout Einde boring op 350 cm -Mv / 4,39 m -NAP 3 43

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-4 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.776,29, Y: 423.717,09, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,98, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,98 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelgrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 35 cm -Mv / 1,33 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: verstoord 50 cm -Mv / 1,48 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 60 cm -Mv / 1,58 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, lichtgrijs, matig fijn Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 110 cm -Mv / 2,08 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: Veenbrok. 200 cm -Mv / 2,98 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: volledig gereduceerd 223 cm -Mv / 3,21 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, lichtgrijsbruin, veenbrokken, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen Opmerking: Humusvlek. 228 cm -Mv / 3,26 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, roodbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 300 cm -Mv / 3,98 m -NAP 4 44

boring: DOWT-5 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.756,78, Y: 423.713,32, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,85, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,85 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, bruingrijs, zandbrokken, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: bouwvoor 40 cm -Mv / 1,25 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, lichtgrijs, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 60 cm -Mv / 1,45 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs Bodemkundig: veel Fe-vlekken 90 cm -Mv / 1,75 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 135 cm -Mv / 2,20 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelpengruis zoet water, spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd 200 cm -Mv / 2,85 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn, schelpengruis zoet water 225 cm -Mv / 3,10 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijsbruin, weinig hout, interpretatie: komafzettingen 238 cm -Mv / 3,23 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 300 cm -Mv / 3,85 m -NAP 5 45

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-6 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.737,57, Y: 423.707,52, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,88, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,88 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, bruingrijs, zandbrokken, schelpengruis Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Baksteen puin. 30 cm -Mv / 1,18 m -NAP Lithologie: klei, sterk zandig, lichtgrijs, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: verstoord Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Baksteen puin, mortel. 60 cm -Mv / 1,48 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 70 cm -Mv / 1,58 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, kleibrokken, matig fijn, schelp compleet zoet water, spoor plantenresten Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: Humusvlekken. 130 cm -Mv / 2,18 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis, spoor plantenresten Bodemkundig: volledig gereduceerd 222 cm -Mv / 3,10 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: volledig gereduceerd 236 cm -Mv / 3,24 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijsbruin, veenbrokken, interpretatie: komafzettingen Bodemkundig: volledig gereduceerd 240 cm -Mv / 3,28 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, roodbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd Einde boring op 300 cm -Mv / 3,88 m -NAP 6 46

boring: DOWT-7 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.718,07, Y: 423.702,18, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,82, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,82 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 35 cm -Mv / 1,17 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtbruin, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 78 cm -Mv / 1,60 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 145 cm -Mv / 2,27 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelp compleet zoet water, spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd 160 cm -Mv / 2,42 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn, schelp compleet zoet water, spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: en schelplage 200 cm -Mv / 2,82 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn, schelpengruis zoet water Bodemkundig: volledig gereduceerd 212 cm -Mv / 2,94 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijsbruin, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 230 cm -Mv / 3,12 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 300 cm -Mv / 3,82 m -NAP 7 47

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-8 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.699,10, Y: 423.697,28, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,81, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,81 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruingrijs Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment aardewerk 50 cm -Mv / 1,31 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: verstoord Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Baksteen en mortel. 65 cm -Mv / 1,46 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 75 cm -Mv / 1,56 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 125 cm -Mv / 2,06 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelp compleet zoet water Bodemkundig: volledig gereduceerd 265 cm -Mv / 3,46 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veenbrokken, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: volledig gereduceerd 285 cm -Mv / 3,66 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, sterk humeus, donkergrijs, schelp compleet Litho-stratigrafie: Sint-Elisabethsvloedafzettingen Bodemkundig: interpretatie: slootvulling Opmerking: Brakwaterkokkel. 290 cm -Mv / 3,71 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, roodbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd Einde boring op 300 cm -Mv / 3,81 m -NAP boring: DOWT-9 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.711,23, Y: 423.649,25, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,98, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,98 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruingrijs, kleibrokken Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 50 cm -Mv / 1,48 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veen- en kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: verstoord Opmerking: dichtgeworpe gracht landgoed rusthout 150 cm -Mv / 2,48 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veel dunne zandlagen, matig fijn, schelpengruis zoet water, weinig hout Opmerking: met veenbrokken 200 cm -Mv / 2,98 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veenbrokken, matig fijn, schelpengruis zoet water 260 cm -Mv / 3,58 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijsbruin, weinig plantenresten, interpretatie: komafzettingen 270 cm -Mv / 3,68 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), veel hout Einde boring op 300 cm -Mv / 3,98 m -NAP 8 48

boring: DOWT-10 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.723,47, Y: 423.600,76, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,95, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,95 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk zandig, zwak humeus, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 10 cm -Mv / 1,05 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, zwak grindig, lichtbruingrijs Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: verstoord Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Bouwpuin. 40 cm -Mv / 1,35 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak grindig, lichtbruingrijs Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: slootvulling Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Bouwpuin; landgoed Rusthout. 70 cm -Mv / 1,65 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijsbruin, zand- en kleibrokken, schelpfragment zoet water, spoor hout Bodemkundig: enkele Fe-vlekken, interpretatie: slootvulling Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Landgoed Rusthout. 208 cm -Mv / 3,03 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, bruin, enkele zandlagen Bodemkundig: interpretatie: slootvulling Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Landgoed Rusthout. 260 cm -Mv / 3,55 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 300 cm -Mv / 3,95 m -NAP boring: DOWT-11 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.736,64, Y: 423.552,54, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,80, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, vondstzichtbaarheid: slecht, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,80 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk zandig, zwak humeus, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 40 cm -Mv / 1,20 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpengruis zoet water Bodemkundig: enkele Fe-vlekken Opmerking: opgevulde gracht rusthout 95 cm -Mv / 1,75 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs, zandbrokken, weinig plantenresten Bodemkundig: volledig gereduceerd, interpretatie: slootvulling Opmerking: gracht rusthout 200 cm -Mv / 2,80 m -NAP Lithologie: zand, sterk siltig, grijs, matig fijn, spoor plantenresten 220 cm -Mv / 3,00 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, matig slap 230 cm -Mv / 3,10 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, bruin, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 245 cm -Mv / 3,25 m -NAP Lithologie: veen, sterk kleiig, veen (niet gedifferentieerd), veel hout 280 cm -Mv / 3,60 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout Einde boring op 350 cm -Mv / 4,30 m -NAP 9 49

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-12 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.789,22, Y: 423.720,08, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,88, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,88 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, sterk siltig, zwak humeus, bruingrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 40 cm -Mv / 1,28 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, donkergrijs, zandbrokken, schelpengruis Archeologie: enkel fragment bouwpuin 75 cm -Mv / 1,63 m -NAP Lithologie: zand, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijs, zandbrokken, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken Archeologie: enkel fragment bouwpuin 155 cm -Mv / 2,43 m -NAP Lithologie: zand, sterk siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn Bodemkundig: volledig gereduceerd 230 cm -Mv / 3,18 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, matig fijn, schelpengruis zoet water 250 cm -Mv / 3,38 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijsbruin, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 260 cm -Mv / 3,48 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 300 cm -Mv / 3,88 m -NAP 10 50

boring: DOWT-13 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.713,55, Y: 423.575,43, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,81, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,81 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, bruingrijs, zandbrokken Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 40 cm -Mv / 1,21 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 105 cm -Mv / 1,86 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, spoor plantenresten 125 cm -Mv / 2,06 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn, schelpengruis 190 cm -Mv / 2,71 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijs Opmerking: dubbelkom? 200 cm -Mv / 2,81 m -NAP Lithologie: klei, zwak siltig, matig humeus, lichtgrijsbruin, weinig plantenresten, kalkarm 250 cm -Mv / 3,31 m -NAP Lithologie: klei, zwak siltig, matig humeus, lichtgrijsbruin, enkele dikke humuslagen, weinig plantenresten, kalkarm Opmerking: oeverwal? 280 cm -Mv / 3,61 m -NAP Lithologie: veen, sterk kleiig, lichtgrijsbruin, veen (niet gedifferentieerd) 300 cm -Mv / 3,81 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, grijsbruin, veen (niet gedifferentieerd), veel plantenresten Einde boring op 400 cm -Mv / 4,81 m -NAP 11 51

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-14 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.719,31, Y: 423.539,07, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,60, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,60 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, grijsbruin Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Baksteen, glas en kiezels. 60 cm -Mv / 1,20 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Top Merwededek. 70 cm -Mv / 1,30 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 135 cm -Mv / 1,95 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs, humusvlekken Bodemkundig: volledig gereduceerd 145 cm -Mv / 2,05 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtgrijsbruin, schelpfragment Bodemkundig: volledig gereduceerd 150 cm -Mv / 2,10 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, grijs, enkele kleilagen, schelpfragment Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: Humusvlekken. 185 cm -Mv / 2,45 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig grof, schelpfragment Bodemkundig: volledig gereduceerd 218 cm -Mv / 2,78 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne detritus- en kleilagen, matig fijn, schelpfragment Bodemkundig: volledig gereduceerd 275 cm -Mv / 3,35 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veenbrokken, matig grof, schelpfragment Bodemkundig: volledig gereduceerd 319 cm -Mv / 3,79 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijsbruin, veenbrokken, interpretatie: komafzettingen Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: Humusvlek. 326 cm -Mv / 3,86 m -NAP Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd 370 cm -Mv / 4,30 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd Einde boring op 400 cm -Mv / 4,60 m -NAP 12 52

boring: DOWT-15 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.699,65, Y: 423.534,44, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,50, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,50 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruingrijs Archeologie: ondoordringbaar bouwpuin (onbepaald) Opmerking: puin of funderig op 40 cm - mv. meerdere pogingen rondom dito 40 cm -Mv / 0,90 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, lichtbruingrijs, zandbrokken 50 cm -Mv / 1,00 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig Archeologie: ondoordringbaar bouwpuin (onbepaald) Einde boring op 55 cm -Mv / 1,05 m -NAP boring: DOWT-16 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.684,24, Y: 423.527,04, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,43, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,43 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 55 cm -Mv / 0,98 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, zwak humeus, lichtgrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: slootvulling Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) Opmerking: glas, puin baksteen, steen 260 cm -Mv / 3,03 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis zoet water 350 cm -Mv / 3,93 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veenbrokken, matig fijn, schelpengruis zoet water 378 cm -Mv / 4,21 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 388 cm -Mv / 4,31 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 400 cm -Mv / 4,43 m -NAP 13 53

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-17 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.657,12, Y: 423.524,46, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,77, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,77 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, zandbrokken Bodemkundig: interpretatie: verstoord Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Grind. 50 cm -Mv / 1,27 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: verstoord Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Grind. 100 cm -Mv / 1,77 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, zwak grindig, lichtgrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: verstoord Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) Opmerking: Subrecente sloot. 223 cm -Mv / 3,00 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig grof, schelp compleet zoet water Bodemkundig: volledig gereduceerd 310 cm -Mv / 3,87 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig grof, schelp compleet zoet water Bodemkundig: volledig gereduceerd 325 cm -Mv / 4,02 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijsbruin, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen Bodemkundig: volledig gereduceerd 330 cm -Mv / 4,07 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Bodemkundig: volledig gereduceerd Einde boring op 400 cm -Mv / 4,77 m -NAP 14 54

boring: DOWT-18 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.639,88, Y: 423.520,09, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,78, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,78 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) 60 cm -Mv / 1,38 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 120 cm -Mv / 1,98 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, humusvlekken, kalkconcreties Bodemkundig: volledig gereduceerd 140 cm -Mv / 2,18 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, enkele zandlagen 160 cm -Mv / 2,38 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn 210 cm -Mv / 2,88 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelpengruis zoet water 290 cm -Mv / 3,68 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veenbrokken, matig fijn, schelpengruis zoet water 325 cm -Mv / 4,03 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, interpretatie: komafzettingen 330 cm -Mv / 4,08 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 350 cm -Mv / 4,28 m -NAP boring: DOWT-19 beschrijver: MD/WV, datum: 22-4-2014, X: 106.610,95, Y: 423.520,38, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,72, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,72 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, bruingrijs, zandbrokken Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin Opmerking: roodbakked met loodglazuur 55 cm -Mv / 1,27 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, lichtgrijs, schelpengruis Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 150 cm -Mv / 2,22 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn 270 cm -Mv / 3,42 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veenbrokken, matig fijn, schelpengruis zoet water 285 cm -Mv / 3,57 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, bruin, interpretatie: komafzettingen 295 cm -Mv / 3,67 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 300 cm -Mv / 3,72 m -NAP 15 55

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-20 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.985, Y: 424.700, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,46, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: traject 2 0 cm -Mv / 0,46 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 150 cm -Mv / 1,96 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtbruingrijs, humusvlekken, schelpfragment 205 cm -Mv / 2,51 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veenbrokken, matig fijn, schelp compleet zoet water 271 cm -Mv / 3,17 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, grijsbruin, veenbrokken, schelpengruis zoet water, kalkrijk, interpretatie: komafzettingen 318 cm -Mv / 3,64 m -NAP Lithologie: veen, sterk kleiig, donkerbruin, bosveen, spoor wortelresten Opmerking: hout 340 cm -Mv / 3,86 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, bosveen, spoor wortelresten Einde boring op 400 cm -Mv / 4,46 m -NAP boring: DOWT-21 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.960, Y: 424.682, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,58, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: traject 2 0 cm -Mv / 0,58 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 200 cm -Mv / 2,58 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn Bodemkundig: volledig gereduceerd, interpretatie: opgebrachte grond 340 cm -Mv / 3,98 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, sterk humeus, grijs, veenbrokken Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: Sloot? 350 cm -Mv / 4,08 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruinrood, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 400 cm -Mv / 4,58 m -NAP 16 56

boring: DOWT-22 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.945, Y: 424.682, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,36, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: traject 2 0 cm -Mv / 0,36 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 160 cm -Mv / 1,96 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, donkergrijs, schelpengruis Archeologie: enkel fragment aardewerk, enkel fragment bouwpuin (onbepaald), interpretatie: spoor Opmerking: ROODBAK BK PUINTJE MOGELIJKSLOOT EN SCHERF FAIENCE 17E EEUW LAAG? 235 cm -Mv / 2,71 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, enkele dikke humus- en zandlagen, schelp compleet zoet water Archeologie: interpretatie: spoor Opmerking: SLOOT? 272 cm -Mv / 3,08 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, zwak humeus, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: GEUL? THURE? 300 cm -Mv / 3,36 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, interpretatie: komafzettingen 365 cm -Mv / 4,01 m -NAP Lithologie: veen, sterk kleiig, rood, veen (niet gedifferentieerd) 375 cm -Mv / 4,11 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerrood, enkele kleilagen, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 400 cm -Mv / 4,36 m -NAP boring: DOWT-23 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.914, Y: 424.651, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,46, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,46 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 145 cm -Mv / 1,91 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, donkergrijs Bodemkundig: interpretatie: oude akkerlaag Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 155 cm -Mv / 2,01 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs, schelpengruis 235 cm -Mv / 2,81 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 310 cm -Mv / 3,56 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, matig humeus, lichtgrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 320 cm -Mv / 3,66 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 400 cm -Mv / 4,46 m -NAP 17 57

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-24 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.886, Y: 424.626, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,55, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,55 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 100 cm -Mv / 1,55 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijs, schelpfragment 240 cm -Mv / 2,95 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpfragment Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 363 cm -Mv / 4,18 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 370 cm -Mv / 4,25 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, oranjebruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 400 cm -Mv / 4,55 m -NAP boring: DOWT-25 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.860, Y: 424.607, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,55, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: traject 2 0 cm -Mv / 0,55 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 250 cm -Mv / 3,05 m -NAP Lithologie: klei, matig siltig, lichtgrijs, humusvlekken 280 cm -Mv / 3,35 m -NAP Lithologie: klei, matig siltig, lichtgrijs, veel dunne zandlagen 300 cm -Mv / 3,55 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne zandlagen, matig fijn, schelpfragment zoet water, spoor hout 380 cm -Mv / 4,35 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 390 cm -Mv / 4,45 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, roodbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor plantenresten Einde boring op 400 cm -Mv / 4,55 m -NAP 18 58

boring: DOWT-26 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.841, Y: 424.593, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,82, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,82 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 80 cm -Mv / 1,62 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, bruingrijs, humusvlekken, matig stevig 240 cm -Mv / 3,22 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, grijs, enkele humus- en kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 390 cm -Mv / 4,72 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 400 cm -Mv / 4,82 m -NAP Lithologie: veen, zwak kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd) 420 cm -Mv / 5,02 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 450 cm -Mv / 5,32 m -NAP boring: DOWT-27 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.811, Y: 424.571, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,79, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,79 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 90 cm -Mv / 1,69 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk zandig, donkerbruingrijs, kleibrokken Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: oudere OPGEBRACHTE GROND, MET PUIN. JAREN60? 190 cm -Mv / 2,69 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, donkerbruingrijs, humusvlekken 210 cm -Mv / 2,89 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele humus- en kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 285 cm -Mv / 3,64 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: oeverafzettingen 310 cm -Mv / 3,89 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 345 cm -Mv / 4,24 m -NAP 19 59

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-28 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 105.779, Y: 424.548, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,49, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: traject 2 0 cm -Mv / 0,49 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 100 cm -Mv / 1,49 m -NAP Lithologie: klei, matig zandig, lichtbruingrijs, humusvlekken Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: sloot? 118 cm -Mv / 1,67 m -NAP Lithologie: klei, sterk zandig, zwak grindig, bruingrijs Archeologie: enkel fragment aardewerk, fragmenten bouwpuin (onbepaald) Opmerking: STG, ROODB, CEMENT. SLOOT? 220 cm -Mv / 2,69 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpfragment 353 cm -Mv / 4,02 m -NAP Lithologie: klei, matig siltig, lichtbruingrijs, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen 375 cm -Mv / 4,24 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, roodbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 395 cm -Mv / 4,44 m -NAP boring: DOWT-29 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 104.527, Y: 423.794, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,34, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: traject 5 0 cm -Mv / 0,34 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijsbruin, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 80 cm -Mv / 1,14 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruin 160 cm -Mv / 1,94 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruin, matig fijn Bodemkundig: enkele Fe-vlekken 210 cm -Mv / 2,44 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele detrituslagen, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: volledig gereduceerd 295 cm -Mv / 3,29 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, sterk humeus, zwart, schelp compleet marien Litho-stratigrafie: Sint-Elisabethsvloedafzettingen Bodemkundig: volledig gereduceerd Opmerking: brakwaterkokkels SLOOT st. elis 358 cm -Mv / 3,92 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, matig humeus, donkergrijs, interpretatie: komafzettingen Bodemkundig: interpretatie: slootvulling 370 cm -Mv / 4,04 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,34 m -NAP 20 60

boring: DOWT-30 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 104.499,13, Y: 423.894,57, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,02, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,02 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, sterk siltig, lichtbruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 75 cm -Mv / 0,73 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, grijs, schelpengruis zoet water 100 cm -Mv / 0,98 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, grijs, enkele dikke kleilagen, matig grof Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 155 cm -Mv / 1,53 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijsbruin Bodemkundig: veel Fe-vlekken 235 cm -Mv / 2,33 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs Bodemkundig: volledig gereduceerd 245 cm -Mv / 2,43 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig grof 405 cm -Mv / 4,03 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 420 cm -Mv / 4,18 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 430 cm -Mv / 4,28 m -NAP 21 61

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-31 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 104.544,48, Y: 423.913,14, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,02, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,02 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, zwak humeus, lichtgrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 135 cm -Mv / 1,33 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, bruin, spoor plantenresten 210 cm -Mv / 2,08 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, matig humeus, donkergrijsbruin, kleibrokken, stevig, spoor plantenresten Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: spikkels houtskool, enkel fragment onverbrand bot Opmerking: MERKWRDIGE LAAG. LIJKT OPGEBRACHT OF OEVERWAL? 350 cm -Mv / 3,48 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, sterk humeus, bruin, matig stevig, weinig hout Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Opmerking: OPHOGING TERP? 410 cm -Mv / 4,08 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, enkele kleilagen, veen (niet gedifferentieerd), spoor plantenresten Einde boring op 500 cm -Mv / 4,98 m -NAP 22 62

boring: DOWT-32 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 104.590,63, Y: 423.932,91, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,04, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,04 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 180 cm -Mv / 1,84 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpfragment zoet water 240 cm -Mv / 2,44 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: zand, matig siltig, grijs, enkele humus- en kleilagen, matig fijn 360 cm -Mv / 3,64 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig grof, schelpengruis zoet water, spoor plantenresten, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: MERWEDEDEK IN DUBBELGEUL 560 cm -Mv / 5,64 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, donkerbruin 570 cm -Mv / 5,74 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, sterk humeus, donkergrijszwart, enkele siltlagen, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: ANTROPOGENE RESTGEUL DUBBEL Einde boring op 600 cm -Mv / 6,04 m -NAP 23 63

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-33 beschrijver: MD/NC, datum: 26-5-2014, X: 104.636,70, Y: 423.951,69, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,01, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,01 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, zwak humeus, bruingrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 50 cm -Mv / 0,51 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs 70 cm -Mv / 0,71 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn 170 cm -Mv / 1,71 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn 280 cm -Mv / 2,81 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veel dunne kleilagen, matig fijn 435 cm -Mv / 4,36 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, sterk humeus, bruin, veel dunne detritus- en zandlagen, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: Mwd in Dubbelgeul 475 cm -Mv / 4,76 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, sterk humeus, zwart, veel dunne detritus- en zandlagen, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: ANTROP. RESTGEUL DUBBEL: Einde boring op 600 cm -Mv / 6,01 m -NAP 24 64

boring: DOWT-34 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.680,26, Y: 423.970,20, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,16, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,16 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, kleiig, lichtgrijsbruin, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 50 cm -Mv / 0,34 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs, kleibrokken, stevig Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 100 cm -Mv / 0,84 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 240 cm -Mv / 2,24 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water, spoor hout 325 cm -Mv / 3,09 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijsbruin, veel dunne zandlagen 352 cm -Mv / 3,36 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwart, enkele zandlagen, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: ANTRO RESTGEUL 460 cm -Mv / 4,44 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs, enkele detritus- en zandlagen, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen 520 cm -Mv / 5,04 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig grof, interpretatie: beddingafzettingen Einde boring op 545 cm -Mv / 5,29 m -NAP 25 65

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-35 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.729, Y: 423.990, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,80, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,80 m +NAP Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: DIJK 120 cm -Mv / 0,40 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, donkergrijs Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: veel fragmenten bouwpuin (onbepaald) Opmerking: BROUWERSDIJK: ZWART BRANDERIG PUIN 140 cm -Mv / 0,60 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: DIJK. GEEL BKST 240 cm -Mv / 1,60 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijsbruin, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis 372 cm -Mv / 2,92 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen 395 cm -Mv / 3,15 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 430 cm -Mv / 3,50 m -NAP 26 66

boring: DOWT-36 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.706, Y: 423.981, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,60, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,60 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs, zandbrokken Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Opmerking: DIJK BROUWERSIJK 130 cm -Mv / 0,70 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijsbruin, enkele kleilagen, matig fijn 242 cm -Mv / 1,82 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, matig humeus, donkergrijs, enkele siltlagen, schelpengruis zoet water, interpretatie: komafzettingen Opmerking: ANTROPOGEEN BEINVLOED? 265 cm -Mv / 2,05 m -NAP Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, zandbrokken, veen (niet gedifferentieerd) Opmerking: INGESLAGEN MERWEDEDEK OF ANTROP BEINVLOED 280 cm -Mv / 2,20 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor plantenresten 315 cm -Mv / 2,55 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, veenbrokken, weinig hout, interpretatie: oeverafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 390 cm -Mv / 3,30 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, enkele dikke zandlagen, spoor hout, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 550 cm -Mv / 4,90 m -NAP 27 67

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-37 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.696,79, Y: 423.976,30, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,37, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,37 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, lichtgrijsbruin Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 95 cm -Mv / 0,58 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijsbruin, enkele kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 255 cm -Mv / 2,18 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, grijsbruin, enkele siltlagen, schelpengruis zoet water, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen 265 cm -Mv / 2,28 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, sterk humeus, zwart, spoor plantenresten, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: ANTROPOGENE RESTGEUL DUBBEL 275 cm -Mv / 2,38 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout 285 cm -Mv / 2,48 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijsbruin, weinig hout, interpretatie: oeverafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 380 cm -Mv / 3,43 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijsbruin, enkele humus- en zandlagen, weinig hout, interpretatie: oeverafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 400 cm -Mv / 3,63 m -NAP 28 68

boring: DOWT-38 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.520, Y: 423.903, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,18, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,18 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, grijsbruin Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 170 cm -Mv / 1,88 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: verstoord 220 cm -Mv / 2,38 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, kleibrokken, matig fijn, schelpengruis Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Opmerking: Rommelig, twijfel over oud/recenter 245 cm -Mv / 2,63 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, bruingrijs, spoor hout en riet 255 cm -Mv / 2,73 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn 265 cm -Mv / 2,83 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, sterk humeus, donkerbruin, spoor hout Opmerking: Onduidelijk pakket, opgehoogd? 330 cm -Mv / 3,48 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, weinig hout, interpretatie: oeverafzettingen 345 cm -Mv / 3,63 m -NAP Lithologie: veen, sterk kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen 400 cm -Mv / 4,18 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, enkele kleilagen, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Opmerking: sterk humeuze kleilagen Einde boring op 500 cm -Mv / 5,18 m -NAP 29 69

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-39 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.532, Y: 423.907, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,09, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-6 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,09 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin 70 cm -Mv / 0,79 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn 170 cm -Mv / 1,79 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, enkele kleilagen, matig fijn 184 cm -Mv / 1,93 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, sterk humeus, bruingrijs, zandbrokken, stevig, spoor hout Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Opmerking: OUD OP? DIJK? VB KB Rommelig 260 cm -Mv / 2,69 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, grijs, humusvlekken, spoor hout Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Opmerking: VB ZB nog rommelig. DIJK, TERP? 402 cm -Mv / 4,11 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, matig humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 411 cm -Mv / 4,20 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 420 cm -Mv / 4,29 m -NAP boring: DOWT-40 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.555, Y: 423.917, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,08, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-6 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,08 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig zandig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 60 cm -Mv / 0,68 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpengruis zoet water Bodemkundig: interpretatie: verstoord 135 cm -Mv / 1,43 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpengruis zoet water 170 cm -Mv / 1,78 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruin, zand- en kleibrokken Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: DIJK TERP? 290 cm -Mv / 2,98 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijs, spoor hout, interpretatie: komafzettingen 340 cm -Mv / 3,48 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, sterk kleiig, bruin, enkele dikke kleilagen, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,08 m -NAP 30 70

boring: DOWT-41 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.567, Y: 423.923, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,13, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-6 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,13 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 50 cm -Mv / 0,63 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpengruis 100 cm -Mv / 1,13 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis 295 cm -Mv / 3,08 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, zwart, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Opmerking: ANTRO RESTGEUL 355 cm -Mv / 3,68 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen 400 cm -Mv / 4,13 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtgrijs, humusvlekken, weinig hout, interpretatie: komafzettingen 430 cm -Mv / 4,43 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, sterk kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), veel hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 460 cm -Mv / 4,73 m -NAP 31 71

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-42 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.755, Y: 423.991, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,75, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-6 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,75 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak grindig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin 60 cm -Mv / 0,15 m +NAP Lithologie: klei, matig zandig, matig humeus, donkergrijs Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: veel fragmenten bouwpuin (onbepaald) 120 cm -Mv / 0,45 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, matig humeus, donkergrijs, schelpengruis zoet water Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Opmerking: DIJK BROUWERSDIJK 260 cm -Mv / 1,85 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtbruingrijs, enkele zandlagen, schelpengruis zoet water 330 cm -Mv / 2,55 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn, schelpfragment zoet water, spoor plantenresten 410 cm -Mv / 3,35 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water, spoor plantenresten 450 cm -Mv / 3,75 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtgrijs, schelpengruis zoet water, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 470 cm -Mv / 3,95 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout Einde boring op 530 cm -Mv / 4,55 m -NAP boring: DOWT-43 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.781, Y: 424.006, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,24, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,24 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 60 cm -Mv / 0,36 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, grijs Archeologie: enkele spikkel houtskool, veel fragmenten bouwpuin (onbepaald) 140 cm -Mv / 1,16 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, grijs Archeologie: enkele spikkel houtskool, ondoordringbaar bouwpuin (onbepaald) Einde boring op 150 cm -Mv / 1,26 m -NAP 32 72

boring: DOWT-44 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.807, Y: 424.011, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,21, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,21 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 50 cm -Mv / 0,71 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, donkergrijs, matig fijn Archeologie: veel fragmenten bouwpuin (onbepaald) 90 cm -Mv / 1,11 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, donkergrijs, matig fijn Archeologie: ondoordringbaar bouwpuin (onbepaald) Einde boring op 100 cm -Mv / 1,21 m -NAP boring: DOWT-45 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 104.804, Y: 424.016, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,15, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,15 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijsbruin, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 140 cm -Mv / 1,55 m -NAP Lithologie: klei, sterk zandig, zand- en kleibrokken Bodemkundig: interpretatie: verstoord 200 cm -Mv / 2,15 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn, schelpengruis zoet water, spoor hout 210 cm -Mv / 2,25 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis zoet water, spoor hout 294 cm -Mv / 3,09 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, lichtgrijs, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen 340 cm -Mv / 3,55 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, sterk kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen Einde boring op 460 cm -Mv / 4,75 m -NAP 33 73

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-46 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 106.147,01, Y: 422.767,69, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,20, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,20 m +NAP Lithologie: klei, matig siltig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) 60 cm -Mv / 0,40 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 205 cm -Mv / 1,85 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten Archeologie: enkel fragment bouwpuin 235 cm -Mv / 2,15 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtgrijs, enkele siltlagen 270 cm -Mv / 2,50 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn 395 cm -Mv / 3,75 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, sterk humeus, donkerbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 405 cm -Mv / 3,85 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 500 cm -Mv / 4,80 m -NAP 34 74

boring: DOWT-47 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 106.086,95, Y: 422.662,05, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,34, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,34 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, matig zandig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 45 cm -Mv / 0,79 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijsbruin 165 cm -Mv / 1,99 m -NAP Lithologie: klei, matig zandig, lichtgrijs 210 cm -Mv / 2,44 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruingrijs, veel dunne humus- en kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water, spoor hout 355 cm -Mv / 3,89 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 365 cm -Mv / 3,99 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd) Einde boring op 400 cm -Mv / 4,34 m -NAP boring: DOWT-48 beschrijver: MD/NC, datum: 27-5-2014, X: 106.072, Y: 422.596, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,50, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,50 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 150 cm -Mv / 2,00 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, lichtgrijs, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen 170 cm -Mv / 2,20 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig fijn 200 cm -Mv / 2,50 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn, schelpengruis 292 cm -Mv / 3,42 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtgrijs, spoor hout, interpretatie: komafzettingen 305 cm -Mv / 3,55 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, sterk kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen 368 cm -Mv / 4,18 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,50 m -NAP 35 75

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-49 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.353,20, Y: 422.863,16, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,45, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: TRAJECT 4 0 cm -Mv / 0,45 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 20 cm -Mv / 0,65 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: verstoord 150 cm -Mv / 1,95 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn 195 cm -Mv / 2,40 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtbruingrijs, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen 205 cm -Mv / 2,50 m -NAP Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen 250 cm -Mv / 2,95 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 300 cm -Mv / 3,45 m -NAP boring: DOWT-50 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.299,02, Y: 422.871,46, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,49, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,49 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, grijsbruin Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 50 cm -Mv / 0,99 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, grijs, kleibrokken, schelpengruis 115 cm -Mv / 1,64 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, veel dunne detritus- en kleilagen, matig fijn 241 cm -Mv / 2,90 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, matig humeus, lichtgrijsbruin, interpretatie: komafzettingen 246 cm -Mv / 2,95 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 300 cm -Mv / 3,49 m -NAP 36 76

boring: DOWT-51 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.247,82, Y: 422.879,89, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,61, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,61 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 60 cm -Mv / 1,21 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtbruingrijs, schelpfragment zoet water 100 cm -Mv / 1,61 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtbruingrijs, enkele zandlagen, schelpfragment zoet water 155 cm -Mv / 2,16 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn 375 cm -Mv / 4,36 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, matig humeus, lichtbruin, interpretatie: komafzettingen 385 cm -Mv / 4,46 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 430 cm -Mv / 4,91 m -NAP boring: DOWT-52 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.214, Y: 422.933, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,56, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,56 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 60 cm -Mv / 1,16 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, bruingrijs, kleibrokken, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: verstoord 155 cm -Mv / 2,11 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruingrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 280 cm -Mv / 3,36 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruin, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 290 cm -Mv / 3,46 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 300 cm -Mv / 3,56 m -NAP 37 77

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-53 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.222, Y: 422.987, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,55, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,55 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 70 cm -Mv / 1,25 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, matig fijn, schelpengruis 190 cm -Mv / 2,45 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, veel dunne detritus- en kleilagen, matig fijn, schelpengruis 228 cm -Mv / 2,83 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, humusvlekken, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 245 cm -Mv / 3,00 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, sterk humeus, lichtbruin, kleibrokken, interpretatie: komafzettingen Opmerking: Mogelijk kreek 290 cm -Mv / 3,45 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, enkele humuslagen, interpretatie: komafzettingen Opmerking: Mogelijk kreek 350 cm -Mv / 4,05 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,55 m -NAP boring: DOWT-54 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.230, Y: 423.033, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,51, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,51 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 130 cm -Mv / 1,81 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruin, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis 228 cm -Mv / 2,79 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtgrijs, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen 238 cm -Mv / 2,89 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, bruin, spoor hout, interpretatie: komafzettingen Opmerking: mogelijk kreek 325 cm -Mv / 3,76 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, enkele kleilagen, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,51 m -NAP 38 78

boring: DOWT-55 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.239, Y: 423.090, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,41, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,41 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 85 cm -Mv / 1,26 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, lichtbruingrijs, matig fijn 170 cm -Mv / 2,11 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn, schelp compleet zoet water 240 cm -Mv / 2,81 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 241 cm -Mv / 2,82 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,41 m -NAP boring: DOWT-56 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.193, Y: 423.099, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,52, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,52 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 70 cm -Mv / 1,22 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, lichtbruin, spoor plantenresten 110 cm -Mv / 1,62 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele detrituslagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 292 cm -Mv / 3,44 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), veel hout Einde boring op 330 cm -Mv / 3,82 m -NAP 39 79

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-57 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.139, Y: 423.108, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,52, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,52 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 40 cm -Mv / 0,92 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, grijs, matig fijn 150 cm -Mv / 2,02 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne kleilagen, matig fijn 260 cm -Mv / 3,12 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, veel dunne detritus- en kleilagen, matig fijn 323 cm -Mv / 3,75 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, interpretatie: komafzettingen 335 cm -Mv / 3,87 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, roodbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,52 m -NAP boring: DOWT-58 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.081, Y: 423.123, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,62, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,62 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruin, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 85 cm -Mv / 1,47 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs, zand- en kleibrokken 170 cm -Mv / 2,32 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, enkele humus- en kleilagen, matig fijn 380 cm -Mv / 4,42 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, bruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 393 cm -Mv / 4,55 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout Einde boring op 400 cm -Mv / 4,62 m -NAP 40 80

boring: DOWT-59 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.088, Y: 423.172, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,55, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,55 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 60 cm -Mv / 1,15 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs 150 cm -Mv / 2,05 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruingrijs, enkele kleilagen, matig fijn 365 cm -Mv / 4,20 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 370 cm -Mv / 4,25 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,55 m -NAP boring: DOWT-60 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.074, Y: 423.219, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,66, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,66 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs, kleibrokken Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 60 cm -Mv / 1,26 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs, schelpengruis 150 cm -Mv / 2,16 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn 250 cm -Mv / 3,16 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 365 cm -Mv / 4,31 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, interpretatie: komafzettingen 370 cm -Mv / 4,36 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,66 m -NAP 41 81

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-61 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 105.046, Y: 423.270, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,56, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,56 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, bruingrijs Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 50 cm -Mv / 1,06 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, lichtbruingrijs 100 cm -Mv / 1,56 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, grijs, enkele kleilagen, matig fijn 245 cm -Mv / 3,01 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, grijs, matig fijn 295 cm -Mv / 3,51 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, grijs, enkele kleilagen, matig fijn 359 cm -Mv / 4,15 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, interpretatie: komafzettingen 375 cm -Mv / 4,31 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,56 m -NAP boring: DOWT-62 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 104.823, Y: 424.023, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,28, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: Bosboom Toussainstraat: 20M vanaf vorige boring 0 cm -Mv / 0,28 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 140 cm -Mv / 1,68 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, matig fijn 200 cm -Mv / 2,28 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis 257 cm -Mv / 2,85 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, zwak humeus, lichtgrijs, interpretatie: komafzettingen 273 cm -Mv / 3,01 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, sterk humeus, bruin, spoor hout, interpretatie: komafzettingen 300 cm -Mv / 3,28 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 400 cm -Mv / 4,28 m -NAP 42 82

boring: DOWT-63 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 104.848, Y: 424.033, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,38, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: 27,5M vanaf b63 0 cm -Mv / 0,38 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 130 cm -Mv / 1,68 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpfragment zoet water 245 cm -Mv / 2,83 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, lichtgrijs, interpretatie: komafzettingen 290 cm -Mv / 3,28 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout Einde boring op 430 cm -Mv / 4,68 m -NAP boring: DOWT-64 beschrijver: MD/NC, datum: 28-5-2014, X: 104.880, Y: 424.047, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,40, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West, opmerking: 37m vanaf B 64 0 cm -Mv / 0,40 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 60 cm -Mv / 1,00 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpengruis 180 cm -Mv / 2,20 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, kleiig, lichtbruingrijs, veel dunne detritus- en kleilagen, matig fijn, schelpengruis 242 cm -Mv / 2,82 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, matig siltig, zwak humeus, lichtbruingrijs, interpretatie: komafzettingen 265 cm -Mv / 3,05 m -NAP Lithologie: klei, matig siltig, sterk humeus, bruin, interpretatie: komafzettingen 280 cm -Mv / 3,20 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, enkele dikke kleilagen, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 350 cm -Mv / 3,90 m -NAP 43 83

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-65 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.395,16, Y: 423.037,68, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,28, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,28 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruingrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) 130 cm -Mv / 1,02 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, matig fijn 188 cm -Mv / 1,60 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, donkergrijs, matig stevig, spoor plantenresten, kalkarm, interpretatie: oeverafzettingen Archeologie: enkele spikkel houtskool 220 cm -Mv / 1,92 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout 290 cm -Mv / 2,62 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, grijs, matig slap, spoor plantenresten, kalkloos, interpretatie: komafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 380 cm -Mv / 3,52 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, weinig plantenresten, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 430 cm -Mv / 4,02 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele detrituslagen, matig fijn, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 450 cm -Mv / 4,22 m -NAP 44 84

boring: DOWT-66 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.376,44, Y: 423.054,53, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,32, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,32 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 110 cm -Mv / 0,78 m -NAP Lithologie: zand, zwak siltig, donkergrijsbruin, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: verstoord 130 cm -Mv / 0,98 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, uiterst siltig, bruingrijs, matig fijn 235 cm -Mv / 2,03 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, matig humeus, donkergrijs, spoor plantenresten, interpretatie: oeverafzettingen 285 cm -Mv / 2,53 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd) 295 cm -Mv / 2,63 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, donkergrijs, matig stevig, spoor plantenresten, kalkloos, interpretatie: oeverafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 340 cm -Mv / 3,08 m -NAP Lithologie: klei, sterk zandig, lichtgrijs, matig slap, schelpfragment zoet water, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 430 cm -Mv / 3,98 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, lichtgrijs, enkele humus- en zandlagen, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 560 cm -Mv / 5,28 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtgrijs, matig slap, spoor plantenresten, interpretatie: verlandingsafzettingen (restgeul) Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 600 cm -Mv / 5,68 m -NAP 45 85

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-67 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.358,06, Y: 423.069,94, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,22, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,22 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, zwak zandig, bruingrijs, kleibrokken Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 95 cm -Mv / 0,73 m -NAP Lithologie: klei, sterk zandig, zwak humeus, donkergrijsbruin Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 230 cm -Mv / 2,08 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, donkergrijsbruin, matig fijn 255 cm -Mv / 2,33 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, uiterst siltig, matig humeus, lichtbruingrijs, humusvlekken, matig stevig, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 268 cm -Mv / 2,46 m -NAP Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen 305 cm -Mv / 2,83 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, zwak humeus, grijs, enkele detrituslagen, spoor hout, interpretatie: oeverafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Opmerking: PR1 375 cm -Mv / 3,53 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, grijs, matig fijn, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 410 cm -Mv / 3,88 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs, enkele humuslagen, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 450 cm -Mv / 4,28 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtgrijsbruin, enkele detrituslagen, spoor hout, interpretatie: verlandingsafzettingen (restgeul) Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 500 cm -Mv / 4,78 m -NAP 46 86

boring: DOWT-68 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.320,50, Y: 423.100,02, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,16, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,16 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, bruingrijs, matig fijn, schelpfragment Bodemkundig: interpretatie: verstoord Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) 70 cm -Mv / 0,54 m -NAP Lithologie: klei, uiterst siltig, grijs, matig stevig Opmerking: Onderin rommelig 180 cm -Mv / 1,64 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, kleiig, grijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn 257 cm -Mv / 2,41 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, spoor plantenresten, interpretatie: komafzettingen 265 cm -Mv / 2,49 m -NAP Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen Archeologie: enkele spikkel houtskool Opmerking: ONDERIN, RIETKOOL 325 cm -Mv / 3,09 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, zwak humeus, grijs, humusvlekken, matig stevig, spoor hout Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 370 cm -Mv / 3,54 m -NAP Lithologie: klei, matig zandig, grijs, humusvlekken, matig stevig, spoor hout, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen 450 cm -Mv / 4,34 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, matig zandig, zwak humeus, grijs, humusvlekken, matig stevig, spoor hout, interpretatie: zandige/kleiige geulafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 500 cm -Mv / 4,84 m -NAP 47 87

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-69 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.287,96, Y: 423.114,88, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,08, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,08 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, donkergrijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Opmerking: ZEER rommelig 210 cm -Mv / 2,02 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn 282 cm -Mv / 2,74 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, humusvlekken, interpretatie: komafzettingen 284 cm -Mv / 2,76 m -NAP Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen 320 cm -Mv / 3,12 m -NAP Lithologie: veen, sterk kleiig, bruin, veen (niet gedifferentieerd), interpretatie: komafzettingen 375 cm -Mv / 3,67 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtgrijs, humusvlekken, spoor hout Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 400 cm -Mv / 3,92 m -NAP boring: DOWT-70 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.249,07, Y: 423.144,12, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: 0,10, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,10 m +NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, grijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 135 cm -Mv / 1,25 m -NAP Lithologie: klei, zwak zandig, grijs, matig stevig, schelpengruis zoet water, spoor plantenresten 160 cm -Mv / 1,50 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, sterk siltig, lichtbruingrijs, matig fijn, schelpengruis zoet water 170 cm -Mv / 1,60 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, grijs, matig grof Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond Einde boring op 400 cm -Mv / 3,90 m -NAP 48 88

boring: DOWT-71 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.113,76, Y: 423.295,19, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,41, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,41 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor 120 cm -Mv / 1,61 m -NAP Lithologie: zand, kleiig, grijs, matig fijn 150 cm -Mv / 1,91 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: erosief (<0,3 cm) Lithologie: zand, kleiig, grijs, enkele detritus- en kleilagen, matig fijn 241 cm -Mv / 2,82 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), aard ondergrens: diffuus (3-10 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, lichtbruingrijs, humusvlekken, matig stevig Opmerking: vaag stuk,niet als eerdere kom 260 cm -Mv / 3,01 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, sterk kleiig, bruin, humusvlekken, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen 400 cm -Mv / 4,41 m -NAP Lithologie: veen, sterk kleiig, bruin, enkele kleilagen, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen 450 cm -Mv / 4,91 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, enkele dikke kleilagen, veen (niet gedifferentieerd), spoor hout, interpretatie: komafzettingen Einde boring op 500 cm -Mv / 5,41 m -NAP 49 89

Dordrecht Ondergronds 53, HVC restwarmtetransportnet Dordrecht boring: DOWT-72 beschrijver: MD/NC, datum: 2-6-2014, X: 106.267,07, Y: 423.170,93, precisie locatie: 1 dm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 44A, hoogte: -0,40, precisie hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 en guts-3 cm, doel boring: geologie, landgebruik: sportterrein, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Dordrecht, plaatsnaam: Dordrecht, opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, uitvoerder: RAAP West 0 cm -Mv / 0,40 m -NAP Algemeen: aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: zand, matig siltig, lichtbruingrijs, matig fijn Bodemkundig: interpretatie: opgebrachte grond 160 cm -Mv / 2,00 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, enkele kleilagen, matig fijn, schelpengruis terrestisch 210 cm -Mv / 2,50 m -NAP Lithologie: zand, matig siltig, lichtgrijs, enkele humus- en kleilagen, matig fijn 288 cm -Mv / 3,28 m -NAP Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, grijsbruin, interpretatie: komafzettingen 298 cm -Mv / 3,38 m -NAP Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, veen (niet gedifferentieerd) 310 cm -Mv / 3,50 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: veen, mineraalarm, bruin, veen (niet gedifferentieerd), weinig hout 450 cm -Mv / 4,90 m -NAP Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm) Lithologie: klei, sterk siltig, zwak humeus, bruin, weinig hout, interpretatie: komafzettingen Litho-stratigrafie: Formatie van Echteld, oudere systemen Einde boring op 500 cm -Mv / 5,40 m -NAP 50 90

91