voordat u vertrekt Controle vooraf belangrijk De meeste automobilisten rijden wel eens met een aanhangwagen of een caravan achter de auto. Indien dit gebeurt, dan staat sommige mensen het klamme zweet in de handpalmen. Met een goede voorbereiding is dat nergens voor nodig. Een aantal simpele controles maakt het rijden met een aanhangwagen veilig en gemakkelijk. Controleer voor het weg rijden altijd: de banden de koppeling de trekhaak de handrem de bevestigingskabel de buitenspiegels de verlichting Banden De banden vormen het enige contact tussen aanhangwagen en weg. Loop de banden van de aanhangwagen daarom voor gebruik goed na op droogtescheurtjes. Door het natuurlijke verouderingsproces wordt het rubber van de band steeds harder en brozer. Door het hardere rubber wordt de band sneller warm. Warme lucht zet uit en zie daar alle ingrediënten voor een klapband. Een te lage bandenspanning kan ook de oorzaak zijn van een klapband. Controleer dus de bandenspanning. In het ideale geval ligt de bandenspanning tussen de 3 en 3,5 atmosfeer. Is de bandenspanning lager, dan zal de aanhangwagen gaan dansen achter de auto. De bandenspanning heeft niet alleen een enorme invloed op het weggedrag van de aan- 4
voordat u vertrekt hangwagen. Een te zachte band verhoogt de rolweerstand en dus het brandstofverbruik van de trekkende auto. Bovendien betekent een hogere rolweerstand een hogere warmteontwikkeling van de banden, en daardoor een grotere kans op een klapband. Koppeling Voor een veilige rit moeten de auto en het getrokken materieel deugdelijk met elkaar verbonden zijn. De belangrijkste verbinding tussen beide is de koppeling van de aanhangwagen die aan de trekhaak wordt vastgemaakt. Inspecteer de koppeling van de aanhangwagen daarom op ernstige slijtage. Logischerwijs slijt de koppeling door de frictie met de trekhaak, want het is staal op staal. Voldoende smering is daarom raadzaam. Trekhaak Ook de trekhaakkogel is onderhevig aan slijtage, daarom is het een onderdeel van de apk-keuring van de auto dat de kogelafmeting wordt gemeten. Wanneer de kogel bij aanschaf een diameter van 50 mm heeft, moet de diameter bij de apk-keuring ten minste 49 mm zijn. Als de kogel te klein is of de koppeling te groot door slijtage, dan kan er op den duur speling ontstaan: de koppeling beweegt op de trekhaak. Afhankelijk van de mate van slijtage kan het dan gebeuren dat de aanhangwagen tijdens het rijden losschiet. Daarnaast is het belangrijk dat een afneembare of wegdraaibare trekhaak goed vergrendeld is. De meeste afneembare en wegdraaibare trekhaken hebben daarvoor een duidelijke rood/groen veiligheidsindicator. Bevestigingskabels Aanhangers kunnen door technische defecten aan de koppeling of onder extreme manoeuvres tijdens het rijden losraken van de trekauto. Om de gevolgen hiervan te beperken, kunnen ongeremde aanhangers (tot 750 kilo totaalgewicht) verbonden worden aan de trekhaak door middel van een extra staalkabel en hulpkoppeling. Die kabel verbindt de dissel van de aanhanger met de trekhaak, zodat de aanhanger te allen tijde achter de auto blijft. De kabel wordt op zijn plaats gehouden door een extra bevestigingsoog op de trekhaak. Controleer de kabel regelmatig en zorg ervoor dat hij op een dege lijke wijze wordt bevestigd. Aanhangers met een reminstallatie (verplicht bij een totaalgewicht van meer dan 750 kilo) worden als extra In het ideale geval ligt de bandenspanning tussen de 3 en 3,5 atmosfeer
voordat u vertrekt veiligheidsmaatregel met een speciale losbreekkabel verbonden aan de trekauto. Raakt de aanhanger los van de trekhaak, dan trekt de losbreekkabel direct de (hand)rem van de aanhanger aan. Daarna breekt de kabel af, zodat de aanhanger tot stilstand kan komen. Ook deze kabel moet goed worden vastgemaakt aan het bevestigingsoog op de trekhaak. Controleer bij aanschaf van een occasion of de trekhaak is voorzien van een bevestigingsoog. Overtuig uzelf ervan dat de kabel goed vastzit en dat Zien is belangrijk, maar gezien worden is minstens zo belangrijk het remsysteem van de aanhanger goed functioneert. Trek de handrem aan en duw krachtig tegen de onaangekoppelde aanhanger; blijft hij onwrikbaar op zijn plaats staan, dan werkt de reminstallatie naar behoren. Buitenspiegels Het rijden met een aanhangwagen vergt van de bestuurder een extra goed inschattingsvermogen. Buitenspiegels zijn erg belangrijk om het geheel goed te kunnen overzien. Als u een caravan achter uw auto heeft, gelden speciale regels voor het zicht. Op het moment dat het zicht door de binnenspiegel onvoldoende is, bent u verplicht een rechterbuitenspiegel aan te brengen. Bij personenauto s die voor 1 oktober 1988 in gebruik genomen zijn, moet de rechterbuitenspiegel zodanig geplaatst zijn, dat u op een afstand van 30 meter een zichtveld heeft van 3,5 meter breed. Bagage- of vouwwagen Heeft u een bagage- of vouwwagen achter uw auto en is het zichtveld voldoende, dan is een rechterbuitenspiegel niet verplicht, maar wel aan te bevelen. Verlichting Zien is belangrijk, maar gezien worden is minstens zo belangrijk. Zorg ervoor dat medeweggebruikers geen hinder ondervinden van het schijnsel van de koplampen. Door het gewicht van de aanhangwagen komt vrijwel iedere auto aan de voorzijde iets omhoog, waardoor de koplampen medeweggebruikers kunnen verblinden. Stel de koplampen dus bij. Bij sommige auto s gaat dat automatisch. Is dat niet het geval, dan dient u de koplamp handmatig te verstellen. Controleer tot slot of de knipperlichten, de achteruitrijlichten, de mistachterlichten en de remlichten van de aanhangwagen of caravan werken. De auto-aanhangwagencombinatie is nu klaar voor vertrek. 6
Tips voor het beladen Een zware last? De belading van de caravan of aanhangwagen heeft veel invloed op het weggedrag van de combinatie. Bovendien is een zwaar beladen caravan of aanhanger een zware last voor de trekauto: de grenzen van de wegligging zijn eerder bereikt. Hier volgt een aantal tips voor de juiste belading, zodat u veilig op weg kunt. Trekgewicht Voordat u de aanhanger achter de auto koppelt, is het zeer belangrijk dat u weet hoeveel gewicht de auto maximaal mag trekken. Dit staat vermeld op het kentekenbewijs van uw voertuig of op een apart afgegeven inlegvel (auto s gebouwd voor 1999). Overweegt u de aanschaf van een nieuwe auto en bent u benieuwd naar het maximale trekgewicht? Meestal staat dat trekgewicht vermeld bij de technische gegevens van de auto in kwestie. Het is overigens goed om te weten dat iedere BRINK trekhaak het maximum toelaatbare gewicht aankan: BRINK test al zijn trekhaken die in productie worden ge-nomen uitvoerig, dus ook op de zwaarste uitvoering van een bepaalde auto. Kogeldruk De kogeldruk dat is het gewicht van de dissel op de trekhaak moet binnen een bepaalde marge blijven. Deze verschilt per auto, maar ligt meestal tussen de 45 en 75 kg. De maximaal toegestane kogeldruk staat op het Tips voor het beladen in het kort: Controleer het maximale trekgewicht van de auto. Check de maximale kogeldruk van de trekhaak (zie typeplaatje). Weeg de bagage vóór het beladen. Verdeel het gewicht op de juiste manier. Indien er na eigen import geen trekhaakgewichten op het kentekenbewijs worden vermeld, kunt u bij de importeur van uw automerk een verklaring aanhangwagengewicht aanvragen. Op basis van deze verklaring zorgt de RDW voor een kentekenbewijs met de juiste trekgewichten voor uw auto.
Tips voor het beladen typeplaatje van de trekhaak. Bij een te hoge kogeldruk zakt de achterkant van de auto te ver in. De auto raakt dan makkelijker de grond en de voorwielen hebben minder grip. Dit heeft een slechte wegligging tot gevolg voor zowel de auto als de aanhanger. Ook een te lage kogeldruk maakt de combinatie minder stabiel. De kogeldruk kan hangend gemeten worden met een trekveer met schaalverdeling. Maar een personenweegschaal is veel makkelijker. Zet een latje in de kop van de koppeling, zet het latje op de weegschaal en controleer het gewicht. Meet daarna het gewicht met het latje en weegschaal onder het neuswiel. Zo weet u zeker dat de kogeldruk juist is. Laadgewicht Wie de caravan vollaadt met alle vakantiespullen, bereikt al snel het maximale laadgewicht van de caravan. De kilo s beginnen al te tellen bij de accessoires van de caravan zelf. De luifel of voortent, het grondzeil, het trapje; ze tellen allemaal mee en wegen bij elkaar al snel een kleine honderd kilo. Let dus op het totaalgewicht van alle bagage. Noteer vooraf het gewicht van elk bagagestuk op een lijst en bewaar deze bij de caravanpapieren. Dat bespaart tijd bij de volgende vakantievoorbereidingen. Gewichtsverdeling Behalve het laadgewicht is ook de gewichtsverdeling belangrijk voor de stabiliteit van de aanhangercombinatie. Als de achterzijde van de auto na het aankoppelen van de aanhanger te diep inzakt, haal dan zware spullen uit de kofferbak. Probeer niet de trekhaak op te tillen door zware spullen achterin de aanhanger te leggen. Dit is zeer nadelig voor de stabiliteit. De correcte kogelhoogte bedraagt minimaal 35 centimeter bij beladen toestand, gemeten vanaf het wegdek tot het hart van de kogel. De correcte kogelhoogte bedraagt minimaal 35 centimeter bij beladen toestand Vuistregels caravan belading Leg geen zware voorwerpen in de bovenkastjes. Zet zware voorwerpen in de bedbanken en zo dicht mogelijk bij de wielas. Zet fietsen in de caravan zeer goed vast. Ga niet rijden met een tot de rand toe gevulde watertank. 8
stabilisatoren Stabiel de weg op Het is de schrik van menig caravanrijder: de caravan begint onderweg steeds meer te slingeren tot de auto haast onbestuurbaar wordt. Een stabilisator op de koppeling is de oplossing voor dit probleem. De combinatie rijdt stabieler, doordat de stabilisator trillingen dempt. Is de caravan op de juiste wijze beladen en voorzien van goede banden en vering, dan zijn er weinig problemen te verwachten tijdens het rijden. Een combinatie met stabilisator rijdt comfortabeler en zekerder doordat er nauwelijks slingerbewegingen zijn. Tegenwoordig helpen autofabrikanten ook een handje mee aan de stabiliteit van de aanhangercombinatie. Zo worden steeds meer nieuwe auto s geleverd met een systeem dat ingrijpt wanneer de auto uit zijn koers raakt door de aanhanger: de auto neemt automatisch gas terug en remt bij. Werking stabilisator De koppeling van de caravan of aanhanger met stabilisator heeft een speciale kop. Daarin zitten remvoeringen van stroef materiaal die tegen de kogel van de trekhaak geklemd worden. Deze remvoeringen geven zoveel extra wrijving dat ze de mogelijke slingerbewegingen van de koppeling flink beperken niet alleen het slingeren van links naar rechts, maar ook de schommelbewegingen op en neer. Op bijna alle nieuwe caravans kan een stabilisator geleverd worden, op veel modellen is deze voorziening zelfs al standaard. Overweegt u de aanschaf Veel auto s kunnen tegenwoordig worden uitgerust met TSP, ofwel Trailer Stability Program. Dat zorgt ervoor dat de auto afremt als de caravan of aanhanger gaat slingeren. van een stabilisator, controleer dan of hij geschikt is voor de trekhaak op uw auto. Bij sommige trekhaken is er niet voldoende afstand tussen de kogel en de bumper. Brink houdt bij de trekhaakontwikkeling rekening met stabilisatoren door de afstand van de kogel tot de bumper groot genoeg te maken. Een stabilisator kost doorgaans enkele honderden euro s en de montage is eenvoudig. Het gebruiksgemak is precies hetzelfde als dat van een gewone dissel. Wel belangrijk om te weten is dat de kogel van de trekhaak niet mag worden ingevet, want dan werkt de stabilisator niet meer.