LEERLINGENHANDLEIDING Inleiding Jullie gaan binnenkort naar de voorstelling De dag- en nachtegaal. Dit jeugdconcert wordt gespeeld door een ensemble uit het Nederlands Philharmonisch Orkest. De muziek is geschreven door Theo Loevendie en Kees van Kooten zal het verhaal van de Chinese nachtegaal vertellen. En dat doet hij helemaal in rijm! Om jullie voor te bereiden op de voorstelling bieden we jullie drie lessen aan. Na deze lessen weten jullie meer over de componist, de verteller, de musici, instrumenten, het verhaal en natuurlijk de nachtegaal. Sommige opdrachten doen jullie met de klas en sommige opdrachten juist alleen. We wensen jullie veel plezier met de lessen en natuurlijk de voorstelling!
Opdracht 1 Het verhaal van de Chinese nachtegaal Opdracht 1 is een klassikale opdracht. In deze opdracht maken jullie kennis met het sprookje van de Chinese Nachtegaal. Geschreven door Hans Christian Andersen. Deze opdracht wordt uitgelegd door je docent.
Opdracht 2 Kennismaken met instrumenten Nu jullie het verhaal van de Chinese Nachtegaal kennen, is het tijd om kennis te maken met de musici van het Nederlands Philharmonisch Orkest (NedPhO) en hun instrumenten. Zij gaan, tijdens de voorstelling, de Chinese nachtegaal laten klinken en met hun muziek het sprookje vertellen. De voorstelling wordt gespeeld door 7 muzikanten uit het symfonieorkest; klarinet, fagot, trompet, trombone, viool, contrabas en slagwerk. Opdracht Zorg ervoor dat je werkblad 2 voor je hebt en een leeg papier. Schrijf op het lege papier alvast de woorden: klarinet, fagot, trompet, trombone, viool, contrabas en slagwerk. Steeds met een beetje ruimte ertussen. Bekijk met behulp van de volgende link (een aantal van) onderstaande filmpjes. In de filmpjes stellen verschillende musici van het NedPhO hun instrumenten voor. Let op: Er worden ook instrumenten voorgesteld die niet in het ensemble van de Dag- en Nachtegaal zitten! Deze filmpjes mag je overslaan. https://www.youtube.com/watch?v=arrd0bnle0o&list=pl02639b2f3047e798 Tijdens het kijken van de filmpjes vul je werkblad 2 in. Schrijf ook een aantal kenmerken van de instrumenten op die je hebt onthouden. Dit kun je op het lege papier doen. Speel je 1 van de instrumenten zelf? Wat leuk! Dan kun je er vast wel iets meer over vertellen in de klas of je instrument een keer meenemen Extra opdracht Zijn er instrumenten op de instrumententekening je niet kent? Probeer er dan achter te komen hoe deze instrumenten heten. Hoe ben je er achter gekomen?
Opdracht 3 Zo mooi, net echt! Naast de musici met hun instrumenten is er natuurlijk ook de verteller. Kees van Kooten zal tijdens de voorstelling het verhaal van de Nachtegaal vertellen. In maar liefst 17 pagina s rijm, dat is wel een bijzonder lang gedicht! Opdracht Luister naar de introductie tekst Zo Mooi, net echt, voorgelezen door Kees van Kooten. Deze tekst staat hieronder ook op papier. Luistervragen Hoeveel instrumenten beginnen het stuk (eerste3 tellen)? En weet je ook welke? Welke instrument blijft over als de tekst begint? Bij welke woorden van de tekst komt er een nieuw instrument bij? Waar gaat deze tekst over? Welke voorbeelden geeft Kees in de tekst over wat echt is? Wat zijn de andere woorden voor nep? Je docent zal meer vertellen over wie Kees van Kooten nu precies is en wat hij naast het voorlezen van de Nachtegaal nog meer doet. Hij is namelijk best beroemd
Opdracht 4 Ieder zijn eigen lied Jullie kennen het verhaal van de Chinese Nachtegaal en ook hebben jullie geluisterd en kennisgemaakt de instrumenten. Hoog tijd om de componist aan jullie voor te stellen. Theo Loevendie is zijn naam. Hij heeft de muziek geschreven voor de Dag- en Nachtegaal. Een componist(e) of toondichter(es) is een persoon die muziek componeert. Dit wil zeggen dat hij/zij deze bedenkt, creëert en meestal opschrijft. Het ordenen van tonen tot een muziekstuk noemt men componeren. Als je componeert dan maak je gebruik van melodie, harmonie (samenklank), ritme, dynamiek( hard/zacht), tempo(snel/langzaam), instrumentatie en uitvoering. Maar hoe bedenk je nu als componist hoe een nachtegaal klinkt. Of een keizer of een keukenmeid. Dat is natuurlijk een beetje geheim van het vak maar Theo zal jullie daar later mee over vertellen. Eerst gaan jullie zelf aan de slag. Componeeropdracht Vandaag zijn jullie componist! De vraag is die jullie met muziek gaan beantwoorden is; Hoe klinkt een nachtegaal? Natuurlijk mag je op zoek naar voorbeelden van de nachtegaal maar je mag het ook helemaal zelf bedenken. Kiezen jullie voor de echte nachtegaal? Of juist voor de mechanische? Gebruik in jullie muziekstukje melodie, harmonie (samenklank), ritme, dynamiek( hard/zacht), tempo(snel/langzaam), instrumentatie en uitvoering. Ieder groepje krijgt 30 seconde de tijd. Wat heb je nodig? 1. Telefoon! Vandaag mag je telefoon wel een keer aan in de les. 2. Vraag aan je meester of juf of er instrumenten zijn die je mag gebruiken, maar denk bijvoorbeeld ook je eigen stem, de meester of juf uit een andere klas die heel goed kan fluiten, geluiden buiten op het plein enzovoort. 3. Als je een idee hebt hoe jullie nachtegaal klinkt, oefen dan eerst met je groepje zodat je precies weet wat je gaat doen en neem daarna jullie eigen compositie (muziekstukje) op. Als iedereen zijn idee klaar heeft ga je naar elkaars composities luisteren. Extra opdracht Zo mooi? Net echt! Maak samen met je klas een combinatie van de verschillende opnames. Jullie docent zal deze opdracht verder uitleggen. Jullie zijn nu vast ook benieuwd naar de nachtegaal van Theo, je docent zal jullie een filmpje laten zien!
Opdracht 5 Imiteren kun je leren! Ook echte vogels kunnen goed imiteren! Het zijn de mannetjes die hun best doen om de meest bijzondere geluiden te imiteren. Dat doen ze vaak om aantrekkelijk te zijn voor de vrouwtjes vogels. Ze imiteren niet alleen andere vogels maar ook dingen die ze horen in hun omgeving bijvoorbeeld geluiden die mensen maken. Luister en kijk maar naar het volgende filmpje. Welke drie geluiden herken jij? Imitatieopdracht Kijk naar de video samen. In dit filmpje leer je stap voor stap een ritme te maken met je lichaam. Dit heet bodypercussie. Je kan direct mee doen maar wees wel voorzichtig met je eigen lijf!
Opdracht 6 Singing all together Luister naar de opname van het lied Singing all together. Wat gebeurd er aan het einde van het lied? Het lied bestaat uit verschillende stukjes. Hoeveel verschillende stukken tekst hoor je in dit lied? Lees de tekst.-zijn er woorden die je niet begrijpt? Tekst Singing all together Singing all together Singing just for joy Singing man and women Every girl and boy Sing your song And sing it all day long All you do is raise your voice It s a simple choice Everybody singing a song Everybody singing a song Everybody sing all day long Everybody sing all day long Opdracht Oefen nu samen met de meester of juf het lied door te imiteren. Ieder stukje wordt steeds twee keer voorgezongen. De eerste keer luister je alleen. De tweede keer zing je zachtjes mee en de derde keer zing je uit volle borst. Als jullie het lied goed kunnen meezingen gaan we het nog een beetje moeilijker maken. Probeer ook eens of het lukt om te zingen en de bodypercussie samen te laten klinken!