Checklist en werkwijze In de checklist staan de meest voorkomende gevaarlijke stoffen die in de medische sector voorkomen, maar de lijst is niet uitputtend. Aan de hand van omschrijvingen, voorbeelden en etikettering kunt u inventariseren wat er binnen uw kliniek aanwezig is en in welke hoeveelheden. De pictogrammen en symbolen treft u in het algemeen aan op de transportverpakking en/of op de gebruiksverpakking. Het is niet noodzakelijk dat alle gegeven voorbeelden van etiketten, kenmerken of pictogrammen op de verpakking voorkomen. Als een gevaarlijke stof inderdaad aanwezig is, moet er, voor zover dat mogelijk is, worden vastgesteld hoeveel dat is en in welke verpakkingsvorm deze zich bevindt. Het gaat daarbij om netto hoeveelheden in liters of in kilogrammen uitgedrukt. Hoeveelheden en soorten verpakkingen zijn belangrijk omdat hiermee ook kan worden bepaald of er eventuele vrijstellingen van toepassing zijn. Handelsnamen van stoffen of producten geven niet altijd direct aan om welke gevaarlijke stof het daadwerkelijk gaat. In de meeste gevallen kan wel worden nagegaan welke stoffen of producten het betreft. Aan u wordt gevraagd om hier zo uitvoerig mogelijk te zijn met informatie. Bij twijfel kunt u altijd de leverancier raadplegen. Als na het invullen van de checklist blijkt dat er in de kliniek inderdaad gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, is in ieder geval de opleidingseis tot bewustwording een feit. Daarvoor kunt u als ZKN-lid gebruik maken van de aanbieding zoals vermeld in de brief Gevaarlijke stoffen in de medische sector. Door het retourneren van de ingevulde checklist en het aanmelden van minimaal één cursist haalt u voldoende kennis in huis voor dit onderwerp. Na het completeren van de checklist kunt u deze retourneren aan VHLS, gevestigd 4851 TL Ulvenhout, Haamstraat 13 of digitaal per e-mail aan: checklist@vhls.nl. Na verwerking ontvangt u een terugkoppeling met een vrijblijvend advies welke eventuele vervolgstappen u kunt nemen. blz -1-
Omschrijving Voorbeelden van verpakkingen Voorbeelden van gebruikte etiketten en pictogrammen Transportetiketten Pictogrammen Pictogrammen GHS EU (oud) Totale hoeveelheid en naam Invulveld Omschrijving verpakking Bijzonderheden Medische gassen, zoals zuurstof, lachgas, helium, stikstof, koolzuurgas. Denk ook aan cilinders op een crashcar 100 L totaal zuurstof 10 cilinders met ieder 25 L zuurstof laden/lossen van meer dan 1.000 L in één keer van bepaalde gassen kan een veiligheidsadviseur verplicht zijn. In dit geval In de meeste gevallen zal hiervan geen sprake zijn. Spuitbussen (aerosolen), zoals instrumenten of oliesprays, of luchtverfrissers 100 kg spuitbussen 10 spuitbussen x 75 ml laden/lossen van meer dan 333 kg in één keer van spuitbussen kan een veiligheidsadviseur verplicht zijn. In dit geval blz -2-
Desinfectiemiddelen voor de huid (vloeibaar) 100 L totaal 30 kartonnen dozen a 12 flessen met 0,50 L ORPHI ETHANOL laden/lossen van meer dan 333 L in één keer van bepaalde brandbare vloeistoffen kan een veiligheidsadviseur verplicht zijn. In dit geval In de meeste gevallen zal hiervan geen sprake zijn. Desinfectie- en schoonmaakmiddelen (vast en vloeibaar), waaronder ook chloortabletten 175 L totaal 10 kunststof jerrycans a 25 L 5 kartonnen dozen a 10 potten met chloortabletten laden/lossen van meer dan 333 L in één keer van bepaalde brandbare en/of bijtende vloeistoffen kan een veiligheidsadviseur verplicht zijn. In dit geval In de meeste gevallen zal hiervan geen sprake zijn. blz -3-
---------------Niet invullen--------------- Checklist VHLS - PREZPUNT - ZKN versie 30012016 Formaldehydeoplossingen 175 L totaal 5 kartonnen dozen a 10 flessen formaldehydeoplossing Bij formaldehydeoplossingen is het percentage formaldehyde belangrijk. Noteer het percentage formaldehyde. Mogelijk besmette instrumenten, medische apparatuur of medische hulpmiddelen die vervoerd worden om gedesinfecteerd / gesteriliseerd te worden waaronder biopsietangen, scharen, etc stalen schalen of stalen trays met of zonder omwikkeling Bij indeling als besmet materiaal onder UN2814 is een veiligheidsadviseur verplicht. In dit geval Van besmet materiaal is sprake als bekend is, of als kan worden aangenomen dat er sprake is van ziekteverwekkers. blz -4-
--------------------------------------------Niet invullen--------------------------------------------- Checklist VHLS - PREZPUNT - ZKN versie 30012016 Mogelijk besmet infectueus afval waaronder scherpe voorwerpen (injectienaalden, instrumenten, scalpels, glazen bloed- buizen etc.), wond afdekmateriaal, bloed en plasma, menselijke anatomische resten en orgaandelen, overige pasteuze en vloeibare afvalstoffen zoals wond- en drainvocht, slangetjes en wonddrains vervuild met bloed of andere vloeistoffen en overig afval dat mogelijk besmet is (bacterieel, viraal of schimmels) 275 kg totaal Mogelijk besmet infectueus afval wordt ingedeeld als niet gespecificeerd ziekenhuisafval onder UN 3291. Hiervan is sprake als kan worden aangenomen dat er slechts een kleine kans is op de aanwezigheid van infectueuze stoffen verpakken of het laden van meer dan 333 kg in één keer is een veiligheidsadviseur verplicht. In dit geval Wanneer er sprake is van (mogelijk) besmet afval, moet dit volgens bepaalde richtlijnen worden verpakt, geëtiketteerd en gedocumenteerd. Infectueus afval wordt apart ingezameld. Voor het vaststellen van hoeveelheden, kunt u gebruik maken van vervoersdocumentatie. Ga hierbij uit van de grootste aangeboden hoeveelheid. blz -5-
---------------Niet invullen--------------- -----------------------------Niet invullen------------------------------ Checklist VHLS - PREZPUNT - ZKN versie 30012016 Biologische stoffen waaronder diagnostische monsters van biologische materialen, zoals bloed-, weefsel-, of urine-monsters, monsters voor controle van orgaanfuncties voor verzekerings- of beroepsmatige doeleinden, of biopsieën t.b.v. het vaststellen van kanker, of monsters voor opsporing van anti-lichamen. 25 zendingen per ar Infectueuze stoffen mogen niet worden ingedeeld als Biologische stof categorie B UN 3373. Deze beoordeling is gebaseerd op bekende anamnese, symptomen en individuele omstandigheden en wordt door een arts gedaan. Infectueuze stoffen moeten als categorie A UN 2814 worden ingedeeld. Bij infectueuze stoffen is een veiligheidsadviseur altijd verplicht. In dit geval moet dan ook voorzien worden in een verslag volgens de Wet vervoer gevaarlijke stoffen. Droogijs (dry ice - kooldioxide,vast) voor bijvoorbeeld koeling van biologische materialen 75 kg droogijs totaal blz -6-
---------------Niet invullen--------------- Checklist VHLS - PREZPUNT - ZKN versie 30012016 Overige afvalstoffen Divers Divers Divers 275 kg totaal Wanneer er sprake is van lege ongereinigde verpakkingen, moet dit volgens bepaalde richtlijnen worden verpakt, geëtiketteerd en gedocumenteerd. Chemisch afval en lege ongereinigde verpakkingen worden apart ingezameld. Lege ongereinigde verpakkingen waarin zich gevaarlijke stoffen hebben bevonden of die gevaarlijke stoffen hebben bevat, voor zover het geen infectueus materiaal betreft. Voor het vaststellen van hoeveelheden, kunt u gebruik maken van vervoersdocumentatie. Ga hierbij uit van de grootste aangeboden hoeveelheid. Geneesmiddelen waaronder cytostatica of toxinen, zoals Botox Op geneesmiddelen zullen, als zij gereed zijn voor gebruik en gemaakt en verpakt zijn voor distributie of voor (huishoudelijk) gebruik, als gevolg van een generieke vrijstelling voor farmaceutische producten, geen etiketten, symbolen of pictogrammen aanwezig zijn. 275 kg totaal 5 kartonnen dozen a 10 flessen a 0,75L Grondstoffen voor geneesmiddelen, of grotere verpakkingen, vallen wel onder de weten regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Een aantal geneesmiddelen, zoals met name cytostatica en bepaalde toxinen zijn als gevaarlijke stof aan te merken. blz -7-
Treedt de kliniek op als afzender voor het vervoer? Treedt de kliniek op als opdrachtgever voor het transport van gevaarlijke stoffen zoals in de lijst genoemd? Denk daarbij ook aan retourzendingen of afvalstoffen? Treedt de kliniek op als afzender voor afvalstoffen zoals bedoeld in deze lijst? Zo, wie is de afvalinzamelaar? Naam afvalinzamelaar:... gevestigd te:... Treedt de kliniek op als geadresseerde? Treedt de kliniek op als ontvanger van gevaarlijke stoffen zoals in de lijst genoemd? Treedt de kliniek op als verpakker of doet de kliniek verpakkingshandelingen? Worden in de kliniek gevaarlijke stoffen verpakt? Denk hierbij ook aan het verpakken van afvalstoffen of het verzamelen van afvalstoffen in speciale afvalcontainers die worden ingezameld? Treedt de kliniek op als vervoerder? Is er medisch personeel van de kliniek dat gevaarlijke stoffen vervoert van en naar de kliniek? Of wordt door medisch personeel bijvoorbeeld monsters van en naar een externe locatie vervoerd? Hieronder valt ook het vervoer van instrumenten die op een externe locatie worden gedesinfecteerd of gesteriliseerd. Zijn er in de kliniek radioactieve stoffen of isotopen aanwezig? Zijn er in de kliniek andere mogelijke gevaarlijke stoffen of producten aanwezig waarvan u niet weet of deze hier worden bedoeld? Geef daarvan een gedetailleerde beschrijving. blz -8-
Opmerkingen blz -9-