Vollegrond senproeven alternatieve sla 2015 Vlotte groei in de zomer maar moeizame groei in de herfst Dit verslag bundelt de resultaten van twee rassenproeven alternatieve sla uitgevoerd in twee sterk verschillende teeltperioden. Bij de vroege zomerteelt met oogst eind juni was er een zeer goede groei en werden gemakkelijk hoge stuken bekomen. Ondanks het droge weer en de behandelingen tegen witziekte konden de rassen worden beoordeeld op hun sterkte tegen witziekte in deze zomerteelt. De herfstteelt had te lijden onder de natte en koude maanden augustus en september. De teelten duurden langer dan voorgaande jaren en dan nog was het oogst laag. Toelichting bij de tabellen Per slasoort is voor de verschillende rassen het resistentiepatroon weergegeven. Bl = Nr = Pb = LMV = Fol = Ss (Rs) = Bremia lactucae (witziekte) Nasonovia ribisnigri (groene slaluis) Pemphigus bursarius (wortelluis) Lettuce mozaïc virus (slamozaïekvirus) Fusarium oxysporum (Fusariumverwelkingsziekte) Sphingomonas suberifaciens (kurkwortel) Voor de tabellen met oogstgegevens geldt steeds dat gemiddelden gevolgd door eenzelfde letter niet significant verschillend zijn (Duncan, p = 0,05). Tabel 1. - Teeltverloop Proeflocatie PSKW Sint-Katelijne-Waver Bodemtype lemig zand ph en % C 6 en 2 Proefplan blokkenproef in 3 parallellen Opkweekmethode 4 cm perspot Plantafstand (cm) 4 rijen per bed, 30 cm tussen de rijen en 27 cm in de rij Teelt Zomerteelt Late teelt Zaaidatum 14/4/2015 3/8/2015 Plantdatum 4/5/2015 19/8/2015 Oogstdatum Lollo rossa 23/6/2015 20/10/2015 Lollo bionda 18/6/2015 14/10/2015 Rode eikenbladsla 23/6/2015 14/10 en 26/10/2015 Groene eikenbladsla 18/6/2015 9/10 en 14/10/2015 Batavia 18/6/2015 9/10 en 13/10/2015 Romeinse sla 23/6/2015 21/10/2015 Lollo rossa In deze proeven worden zowel lichtkleurige types als intens donkerrode types getest. De intens rode types ook wel triple red genoemd hebben een minder gevulde krop waardoor een betere diepte-inkleuring wordt bekomen. Tuska (Enza): omvangrijk gewas met een zeer goede kropvulling en geen diepte-inkleuring. Het blad is lichtrood gekleurd en grof gekruld. Tuska is zeer sterk tegen smet. Vormt wat zijscheutjes. De broek is mooi gesloten en het stuk redelijk hoog. Ondanks het minder gunstige resistentiepatroon tegen witziekte werd er geen aantasting waargenomen ondanks de zware witziektedruk op dit perceel tijdens de zomerproef. Cavernet RZ (Rijk Zwaan): gewas met een redelijk gevulde lage krop. Het blad is lichtrood en vrij grof gekruld. Cavernet is gevoelig voor smet. De broek is zeer mooi gesloten. Redelijk hoog stuk. Orville RZ (Rijk Zwaan): de kleur is ietsje meer donkerrood dan bij Tuska. Heeft een vrij fijne bladkrul. Dit ras is gevoelig voor smet en de broek is redelijk graterig. De zijn wat minder gevuld en daardoor is er wat meer inkleuring. Het stuk is goed. Mooi resistentiepatroon. Antonet RZ (Rijk Zwaan): ras met een omvangrijke en redelijk gevulde krop en geen diepteinkleuring. Het blad is lichtrood en tamelijk grof. Vormt wat zijscheuten. De broek is mooi gesloten. Het stuk is hoog. Mooi resistentiepatroon. Connect 85-55 RZ (Rijk Zwaan): omvangrijk gewas met een redelijk goede kropvulling. Het blad is lichtrood en grof gekruld. De broek is mooi gesloten. Hoog stuk. Mooi resistentiepatroon. Spectation (Bejo/Agrisemen): omvangrijk gewas met een redelijk gevulde krop en weinig diepte-inkleuring. Voor een niet triple red - type is de kleur van Spectation vrij donker. Fijne bladkrul. Vatbaar voor smet en de broek is vrij graterig. Tabel 2. - Resistentiepatroon van de rassen lollo rossa Tuska Bl: 16-26, 28, 32 / Nr: 0 Cavernet RZ Bl: 16-28, 30, 31-32 / Nr: 0 Orville RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 Antonet RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 Connect (85-55 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 Carmesi RZ Bl: 16-28, 30, 31-32 / Fol: 1 / Nr: 0 Cencibel (85-97 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 Kavalo Bl: 16-26, 28, 31-32 / Nr: 0 Spectation Bl: 16-28, 30-32 / Nr: 0 Tabel 3. - Oogstgegevens lollo rossa Zomerteelt Late teelt Tuska 51,4 ab 92 bc 38,7 ab 92,7 ab Cavernet RZ 50,6 ab 99 a 38,7 ab 98,0 a Orville RZ 45,4 c 99 a 35,4 bcd 94,9 ab Antonet RZ 51,7 ab 99 a 40,3 a 95,7 ab Connect RZ 54,0 a 97 ab 41,0 a 93,9 ab Spectation 51,5 ab 96 abc 37,9 abc 93,0 ab Triple red-type Carmesi RZ 50,2 ab 99 a 36,5 bc 93,0 ab Cencibel RZ 45,5 c 91 c 33,1 d 90,0 b Kavalo 47,5 bc 96 abc 35,0 cd 94,1 ab 50 Proeftuinnieuws 3 5 februari 2016
Carmesi RZ (Rijk Zwaan): heeft een zeer donkere bladkleur en een diepe-inkleuring en voldoet daarmee aan de eisen voor triple red. De bladkrul is fijn gekruld. Weinig kropvulling. Het snijvlak is zeer klein. Goed voor een triple red-type. Cencibel 85-97 RZ (Rijk Zwaan): triple red type met een zeer donkerrode kleur en een zeer diepe inkleuring. Het blad is fijn gekruld. Weinig kropvulling. Het snijvlak is klein en de schotaanleg is zeer beperkt. Lager stuk dan Carmesi. Mooi resistentiepatroon. Kavalo (Syngenta): triple red-type met een zeer donkerrode kleur en een zeer diepe inkleuring. Het blad is fijn gekruld. Heeft een groter snijvlak en toont wat meer schotaanleg. Gewicht valt tussen Carmesi en Cencibel. In deze proef hadden we drie donkerrode rassen namelijk Carmesi, Cencibel en Kavalo. Alle drie deze rassen voldoen als triple red-type. Van deze rassen geeft Carmesi het hoogste stuk en heeft Cencibel het mooiste resistentiepatroon. Bij de lichtkleurige types lollo rossa werden in deze proef met Tuska, Cavernet, Antonet en Connect goede resultaten bekomen. Antonet en Connect hebben het meest interessante resistentiepatroon tegen witziekte. Lollo bionda Tabel 4. - Resistentiepatroon van de rassen lollo bionda Linaro RZ Bl: 16-30, 32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Aleppo RZ Bl: 16-27, 29, 30, 32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Libeccio (85-09 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Langero (85-23 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 / Pb / IR LMV: 1 85-44 RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / Pb / IR LMV: 1 Tabel 5. - Oogstgegevens lollo bionda Zomerteelt Late teelt Linaro RZ 45,6 b 96 a 28,7 b 96,0 a Aleppo RZ 47,2 b 96 a 28,6 b 94,0 a Libeccio 46,4 b 94 a 30,0 b 91,6 a Langero RZ 54,7 a 91 a 30,3 b 44,7 b 85-44 RZ 48,8 b 93 a 32,3 a 92,2 a Bij de zomerteelt was er wat aantasting door witziekte. In de late teelt werd bij één ras zeer veel rand waargenomen. Linaro (Rijk Zwaan): minder malse sla met een groene bladkleur, een fijne bladkrul en zeer weinig vulling. De zijn vrij laag. Minder mooie broek. Vrij sterk tegen smet. Vertoont wat witziekte in de zomerteelt. Aleppo (Rijk Zwaan): zeer malse sla met een blonde bladkleur en wat minder bladglans. De krop is laag en de broek is mooi gesloten. Goede kropvulling. Aleppo vormt enkele zijscheuten. Vertoont wat witziekte in de zomerteelt. Libeccio (85-09 RZ) (Rijk Zwaan): ras met een groene bladkleur, een fijne bladkrul en minder goede kropvulling. De broek is wat minder mooi gevormd. Vertoont wat witziekte in de zomerteelt. Langero (85-23 RZ) (Rijk Zwaan): malse sla met een lichtgroene bladkleur en een zeer goede kropvulling. De broek is zeer mooi van vorm. Toont een iets groter snijvlak. Lijkt zeer gevoelig voor rand met een laag oogstpercentage tot gevolg. Hoog stuk. Blijft vrij van witziekte. 85-44 RZ (Rijk Zwaan): donkergroene minder malse sla met een fijne bladkrul. De krop is hoog en weinig gevuld. Lijkt sterk tegen smet en eveneens sterk tegen witziekte. Geeft in de herfstteelt het hoogste stuk. In deze proef werden twee malse blonde types opgevolgd: standaardras Aleppo en het nieuwe ras Langero. Langero toonde in de zomerteelt het beste resultaat omdat het vrij bleef van witziekte als gevolg van het ruimer resistentiepatroon. In de herfstteelt toonde Langero zich echter zeer vatbaar voor rand. Van de drie donkergroene types Linaro, Libeccio en 85-44 RZ bleef in de zomerteelt alleen 85-44 RZ vrij van witziekte. In de late teelt werd met dit ras ook het hoogste bekomen. Proeftuinnieuws 3 5 februari 2016 51
Rode eikenbladsla SV1258LK (Seminis): wat minder omvangrijk ras met een lichtrode bladkleur en een fijne bladkrul. Heeft een goede kropvulling maar weinig diepte-inkleuring. De broek is mooi gesloten en de krop laag. Toont zich vatbaar voor witziekte in de zomerteelt. Wat minder hoog stuk. SV5226LK (Seminis): omvangrijk ras met een goede vulling. Heeft een lichtrode kleur en Tabel 6. - Resistentiepatroon van de rassen rode eikenbladsla SV1258LK Bl: 16-32 / Nr: 0/ IR LMV: 1 SV5226LK Bl: 16-32 / Nr: 0/ IR LMV: 1 Exotine DIP 11773 DIP 10348 Mathix Bl: 16-32 / Nr: 0 / Pb / IR LMV: 1 Cadix Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Rutilaï RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Cornouaï RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Rouxaï RZ Bl: 16-30, 32 / Nr: 0 83-02 RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 Trouvaï RZ (83-68 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Macaï (83-72 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 weinig diepte-inkleuring. De broek is mooi gesloten. Toont veel witziekte in de zomerteelt. Exotine (Vilmorin): vormt minder omvangrijke en minder gevulde. Is redelijk sterk tegen smet en bleef vrij van witziekte in de zomerteelt. De broek is wat minder gesloten en het snijvlak is klein. DIP 11773 (Vilmorin): omvangrijk ras met een redelijk donkerrode bladkleur en een minder gevulde krop. Toont vrij veel smet en in de zomerteelt ook veel witziekte. De broek is wat Tabel 7. - Oogstgegevens rode eikenbladsla Zomerteelt Late teelt SV1258LK 53,8 d 36 d 27,2 b 82,1 a SV5226LK 53,6 d 36 d 29,3 b 86,4 a Exotine 56,2 cd 98 ab 25,4 bc 97,5 a DIP 11773 54,8 d 58 cd 27,1 b 94,4 a DIP 10348 66,9 a 96 ab 36,3 a 100,0 a Mathix 56,8 cd 74 bc 27,1 b 92,2 a Cadix 54,4 d 100 a 28,6 b 95,2 a Rutilaï RZ 54,6 d 100 a 27,7 b 97,5 a Cornouaï RZ 59,3 bc 100 a 27,6 b 98,7 a Trouvaï RZ 61,2 b 100 a 28,1 b 77,4 a Macaï RZ 59,1 bc 97 ab 30,0 b 96,3 a Triple red-type Rouxaï RZ 42,6 f 58 cd 21,6 cd 84,3 a 83-02 RZ 47,3 e 97 ab 20,6 d 81,0 a graterig en het snijvlak vrij groot. DIP 10348 (Vilmorin): zeer omvangrijk ras met een grove bladkrul. Heeft een goede kropvulling en weinig diepte-inkleuring. De krop is zeer hoog en vertoont vrij veel schotaanleg. De broek is graterig en het snijvlak groot. Toont geen witziekte in de zomerteelt. Veruit het hoogste stuk in beide proeven. Mathix (Enza): ras met een vrij goede kropvulling. Het blad is lichtrood van kleur en heeft een mooie bladglans. Mathix is in de late teelt minder sterk tegen smet en de broek is wat graterig. De diepte-inkleuring is minimaal. Toont veel witziekte. Cadix (Enza): vrij omvangrijk gewas met een lichtrode bladkleur, een mooie bladglans en een vrij grove bladkrul. De broek is mooi, het snijvlak redelijk klein en de blijven laag. Toont geen witziekte. Rutilaï (Rijk Zwaan): ras met een lichtrode bladkleur, een vrij grove bladkrul en een mooie bladglans. Is sterk tegen smet en toont geen witziekte. De broek is mooi gesloten en het snijvlak klein. Cornouaï (Rijk Zwaan): omvangrijk gewas met lichtrode bladkleur. Toont weinig smet en geen witziekte. Nog redelijk veel diepte-inkleuring. Trouvaï (83-68 RZ) (Rijk Zwaan): vrij omvangrijk ras met lichtrode bladkleur en een mooie bladglans. De broek is mooi gesloten en het snijvlak redelijk klein. Toont weinig smet en geen witziekte. Macaï (83-72 RZ) (Rijk Zwaan): omvangrijk ras met een vrij hoge krop, een lichtrode bladkleur en een mooie bladglans. De broek is mooi gesloten. Toont geen witziekte. Rouxaï (Rijk Zwaan): triple red-type met een klein gewas met een fijne bladkrul en een zeer donkerrode kleur. De krop is laag, weinig gevuld en er is een zeer goede diepte-inkleuring. Rouxaï heeft een redelijk mooi gesloten broek en een klein snijvlak. Toont veel witziekte in de zomerteelt. Laag stuk. 85-02 RZ (Rijk Zwaan): is gemiddeld iets omvangijker dan Rouxaï. Triple red-type. Krophoogte, kleur en diepte-inkleuring zijn vergelijkbaar met Rouxaï. De broek is mooi gesloten, het snijvlak zeer klein en er is zeer weinig schotaanleg. Toont geen witziekte. Het gemiddeld stuk is iets hoger dan bij Rouxaï. Rutilaï bevestigt de mooie resultaten van 2014. Ook Exotine, Cadix, Cornouaï, Trouvaï en Macaï hebben voldaan. In deze proef werden ook twee rassen opgenomen met een zeer donkerrode kleur en diepe inkleuring waardoor ze in aanmerking komen voor het triple red -segment. Het nieuwe ras 83-02 RZ lijkt een betere keuze dan Rouxaï. In de late teelt bleven deze triple red -rassen te ver achter in. 52 Proeftuinnieuws 3 5 februari 2016
Groene eikenbladsla SV LK8635 (Seminis): vormt omvangrijke lage met een goede vulling en een fijne bladkrul. Blonde kleur en mooie glans. Toont een beetje rand in de zomerteelt. De onderzijde is wat graterig en het snijvlak is groot. In de late teelt vertoont dit ras veel smet. SV LK1213 (Seminis): ras met een vrij goede vulling en een iets hogere krop. Heeft een mooie bladkleur met een zeer mooie bladglans. De onderzijde is mooi van vorm en het snijvlak is vrij groot. Qualif (Vilmorin): vormt zeer omvangrijke lage met een goede kropvulling en een tamelijk grove bladkrul. De bladkleur is blond en wat minder glanzend. De broek is wat graterig maar het snijvlak is klein. Toont zich zeer sterk tegen rand. Quechua (Vilmorin): vormt een vrij omvangrijke wat hogere krop met een zeer goede kropvulling en een vrij grove bladkrul. De bladeren zijn donkergroen en tonen wat minder bladglans. Sterk tegen rand. Elixir (Enza): vormt iets compactere lage met een goede kropvulling en een vrij grove bladkrul. Heeft een groene kleur met een zeer mooie bladglans. De broek is zeer mooi gesloten en het snijvlak groot. In de zomerteelt was er veel rand en aantasting door witziekte. Toont zich gevoelig voor ringspot (bruine nerven). Wat lager stuk. Vizir (Enza): gewas met een hoge krop en grove bladkrul. Heeft een blonde bladkleur met wat minder bladglans. Vormt zijscheuten. De broek is zeer mooi gesloten en het snijvlak is redelijk klein. Toont aantasting door witziekte. Goed. Kiribati (Rijk Zwaan): vormt omvangrijke. De broek is mooi gesloten en het snijvlak vrij klein. Is vrij sterk tegen smet en rand maar in de herfstteelt gevoelig voor ringspot (bruine nerven). Goed in de late teelt. 83-33 RZ (Rijk Zwaan): enkel opgenomen in de late teelt. De zijn omvangrijk, vrij laag en goed gevuld. Mooie kleur en bladglans en een fijne bladkrul. De onderzijde is mooi gesloten. Toont wat aantasting door ringspot (bruine nerven). Hoog stuk. Kieren (83-45 RZ) (Rijk Zwaan): in de late teelt minder omvangrijk dan in de zomerteelt. De zijn minder goed gevuld. Mooie kleur en bladglans en een fijne bladkrul. De onderzijde is mooi gesloten en het snijvlak vrij klein. Goed. 83-88 RZ (Rijk Zwaan): vormt omvangrijke. Heeft een mooie bladkleur en bladglans en een fijne bladkrul. Toont wat rand in de zomerteelt. Lijkt sterk tegen smet maar toont zich in de herfstteelt gevoelig voor ringspot (bruine nerven). Mooi gesloten broek. Hoogste stuk in beide proeven. Kikerino RZ (Rijk Zwaan): vormt omvangrijke met een goede kropvulling. Heeft een mooie bladkleur en bladglans en een fijne bladkrul. De broek is mooi gesloten en het snijvlak vrij klein. Toont geen rand. Wat lager stuk. AS 66-056 (Bejo/Agrisemen): zeer malse sla. Vormt een vrij omvangrijke lage krop met een zeer goede vulling. Heeft een blonde bladkleur, wat minder bladglans en een redelijk grove bladkrul. Toont zeer veel rand en ringspot (bruine nerven) in de late teelt en veel rand in de zomerteelt. Kiribati bevestigt de goede resultaten van voorgaande jaren. In deze proef zijn er veel nieuwe rassen. SV LK1213, 83-33 RZ, Kieren, 83-88 RZ en Kikerino hebben goed voldaan. Bij Kiribati, 83-33 RZ, 83-88 RZ wordt in de late teelt wel wat ringspot waargenomen. De ziektesymptomen hiervan zijn bruine nerven op de oudere bladeren. Tabel 8. - Resistentiepatroon van de rassen groene eikenbladsla SV LK8635 Bl: 1-31 / Nr: 0 / IR LMV: 1 SV LK1213 Bl: 1-31 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Qualif (DIP 10546) Quechua (DIP 8314) Elixir Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Vizir Bl: 16-28, 30-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Kiribati RZ Bl: 16-31 / Nr: 0 / IR LMV: 1 83-33 RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Kieren (83-45 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 83-88 RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Kikerino (83-10 RZ) Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 AS 66-056 Bl: 1-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Ook Elixir en Vizir hebben mooie gewaseigenschappen maar tonen zich in de zomerteelt vatbaar voor witziekte. Batavia SV6621LA (Seminis): ras met een groene bladkleur. Vormt redelijk hoge minder gevulde. Toont aantasting door witziekte. De broek is mooi en het snijvlak vrij klein. Hoog stuk. SV2921LA (Seminis): minder omvangrijk ras met een groene bladkleur en weinig bladglans. De krop is goed gevuld. Sterk tegen smet maar vertoont wel witziekte. De broek is mooi gesloten. Dragone (Vilmorin): sla met een lichtgroene bladkleur en een fijne bladkrul. De krop is vrij laag en de broek is mooi gesloten. Toont wat witziekte. Bratole (Syngenta): malse sla met een blonde bladkleur en een redelijk fijne bladkrul. De krop heeft een vrij goede vulling. De broek is zeer mooi gesloten en het snijvlak is klein. Tabel 9. - Oogstgegevens groene eikenbladsla Zomerteelt Late teelt SV LK8635 67,6 cd 97 ab 30,6 a 75 b SV LK1213 69,6 c 99 a 34,6 a 93 ab Qualif 66,7 cd 96 ab 36,0 a 100 a Quechua 62,3 e 84 c 37,9 a 99 a Elixir 55,5 f 90 bc 31,4 a 92 ab Vizir 61,4 e 84 c 36,6 a 89 ab Kiribati RZ 73,4 ab 99 a 37,3 a 86 ab 83-33 RZ 36,7 a 88 ab Kieren RZ 69,9 bc 98 a 34,4 a 82 ab 83-88 RZ 74,8 a 99 a 36,3 a 95 ab Kikerino RZ 62,6 e 99 a 31,2 a 86 ab AS 66-056 64,0 de 70 d 33,6 a 93 ab Proeftuinnieuws 3 5 februari 2016 53
Tabel 10. - Resistentiepatroon van de rassen batavia SV6621LA Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 / IR Fol: 1 SV2921LA Bl: 16-32 / Nr: 0 Dragone Bl: 16-28, 30-32 / Nr: 0 Bratole Bl: 16-28, 30-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Bataille Bl: 16-32 / Nr: 0 / Fol: 1 Bovary Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 / Fol: 1 Kiloma Bl: 16-28, 30-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Fanela Bl: 16-28, 30-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Melina Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Impression RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 81-52 RZ Bl: 16, 17, 21, 23, 32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Modulation RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Intuition RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Agribel Bl: 16-32 / Nr: 0/ IR LMV1 Sementel Bl: 16-32 / Nr: 0 Euribel Bl: 16-32 / Nr: 0 Tourbillon Bl: 16-28, 30-32 / Nr: 0 / Pb IR LMV: 1 Toont zich sterk tegen smet. Redelijk goed stuk. Bataille (Nunhems): vrij omvangrijk ras met een minder goed gevulde krop. Heeft een redelijk fijne bladkrul. Toont wat smet en vrij veel ringspot (bruine nerven). Toont weinig schotaanleg. Vrij laag stuk. Bovary (Enza): vormt omvangrijke, hoge met een minder goede vulling en een vrij grove bladkrul. De kleur is blond. De broek is mooi gesloten en het snijvlak redelijk klein. Vormt wat zijscheuten. Kiloma (Enza): redelijk omvangrijk gewas met lichtgroene bladkleur en een vrij grove bladkrul. De krop is hoog en minder goed gevuld. De broek is mooi gesloten. Lijkt wat gevoelig voor smet en vertoont witziekte. Goed stuk. Fanela (Enza): vormt een redelijk hoge gevulde krop. Heeft een lichtgroene bladkleur, weinig bladglans en een vrij fijne bladkrul. De broek is mooi gesloten en het snijvlak vrij groot. Vertoont veel witziekte. Redelijk goed stuk. Melina (Enza): minder omvangrijk gewas met een groene bladkleur, een mooie bladglans en een fijne bladkrul. De zijn laag en zeer goed gevuld. De broek is zeer mooi van vorm en het snijvlak klein. Toont zich sterk tegen smet. In de late teelt wat aantasting door ringspot (bruine nerven). Impression (Rijk Zwaan): omvangrijk gewas met een groene bladkleur en vrij fijne bladkrul. De krop is hoog en minder gevuld. De broek is mooi gesloten en het snijvlak groot. Toont weinig smet. Hoog stuk. 81-52 RZ (Rijk Zwaan): weinig omvangrijk gewas met een blonde bladkleur, weinig bladglans en een grove bladkrul. De zijn Tabel 11. - Oogstgegevens batavia Zomerteelt Late teelt (kg/100 stuks) (kg/100 stuks) SV6621LA 71,3 b 95 ab 49,8 a 99 a SV2921LA 66,9 cde 98 ab 42,3 bcd 95 ab Dragone 62,0 fg 90 b 43,8 a-d 95 ab Bratole 68,4 bcd 100 a 44,7 a-d 100 a Bataille 66,6 cde 99 a 38,8 de 90 b Bovary 66,9 cde 93 ab 44,1 a-d 92 ab Kiloma 68,2 bcd 98 ab 46,3 abc 99 a Fanela 63,7 efg 90 b 47,1 ab 99 a Melina 65,1 def 100 a 44,2 a-d 98 ab Impression RZ 69,3 bc 97 ab 50,2 a 96 ab 81-52 RZ 56,4 h 97 ab 33,3 e 95 ab Modulation RZ 61,3 g 100 a 38,5 de 95 ab Intuition RZ 70,7 b 100 a 46,0 abc 99 a Agribel 71,3 b 94 ab 41,3 bcd 92 ab Sementel 75,7 a 100 a 45,9 abc 98 ab Euribel 68,4 bcd 99 a 41,1 bcd 97 ab Tourbillon 62,3 fg 72 c 40,4 cd 95 ab laag en zeer weinig gevuld. De broek is minder mooi van vorm. Klein snijvlak. Toont weinig smet. Laagste stuk. Modulation (Rijk Zwaan): minder omvangrijk gewas met een lichtgroene bladkleur, weinig bladglans en een grove bladkrul. De krop is vrij laag maar minder goed gevuld. Er is weinig schotaanleg. De broek is mooi van vorm en het snijvlak klein. Laag stuk. Intuition RZ (Rijk Zwaan): vormt zeer omvangrijke, hoge en weinig gevulde met een groene bladkleur. Zeer malse sla. De broek is redelijk goed gesloten en het snijvlak is groot. Vormt wat zijscheuten. Toont weinig smet. Hoog stuk. Agribel (Bejo/Agrisemen): de zijn wat minder omvangrijk en goed gevuld. Groene bladkleur. Toont weinig smet. De broek is mooi gesloten en het snijvlak is klein. Minder hoog stuk in de late teelt. Sementel (Bejo/Agrisemen): vormt omvangrijke hoge met een redelijke vulling. Heeft een lichtgroene bladkleur, een mooie bladglans en een fijne bladkrul. De broek is redelijk gesloten en het snijvlak groot. Toont zich sterk tegen smet. Toont wat meer schotaanleg. Hoog stuk. Euribel (Bejo/Agrisemen): ras met een lichtgroene bladkleur, een fijne bladkrul en een redelijk goede vulling. De broek is mooi gesloten en het snijvlak groot. Toont weinig smet. Minder hoog stuk. Tourbillon (Rijk Zwaan): ras met een blonde bladkleur, weinig bladglans en een fijne bladkrul. Is gevoelig voor smet en toont veel witziekte en ringspot (bruine nerven). De broek is wat minder mooi van vorm. Klein snijvlak. Toont weinig schotaanleg. Laag stuk. Net als vorige jaren hadden we bij een aantal rassen aantasting van bruine nerven of ringspot. Deze aantasting wordt veroorzaakt door de schimmel Marssonina panattoniana. Ook nu zijn er duidelijke rasverschillen in vatbaarheid. In de zomerteelt was er ondanks het droge weer aantasting door witziekte. Zes van de zeventien rassen vertoonden aantasting. Deze aantastingen hebben natuurlijk ook hun invloed gehad op dit besluit. Het ras Melina behaalde in beide proeven een zeer mooie kwaliteit, wat een bevestiging is van de zomerteelt van 2014. In de late teelt van 2015 was er wel wat aantasting door ringspot. Ook Bratole, Bovary, Impression en Modulation bevestigen de resultaten van 2014. Bataille, Intuition, Agribel en Euribel zijn nieuwe rassen die in 2015 zowel in de zomerteelt als in de herfstteelt goed hebben voldaan. Romeinse sla LS13838 (Syngenta): minder omvangrijk gewas met een zeer opgerichte groeiwijze. Heeft een donkergroene kleur en weinig bladglans. De krop is laag en goed gevuld. De broek is mooi gesloten. Heeft een mooie gele inwendige kleur. Toont zich sterk tegen draaiende bladeren en rand maar in de zomerteelt was er veel smet. Redelijk goed stuk. Joshua (Enza): klein gewas met een zeer opgerichte groeiwijze. De krop is zeer kort en goed gevuld. De bladkleur is donkergroen, glanzend en de bladeren vertonen geen draaiing. De broek is mooi gesloten en het snijvlak is klein. Sterk tegen smet maar toont wat rand en ringspot (bruine nerven). Laag stuk. Sefana (EO1.G 6678) (Enza): redelijk omvangrijk gewas met een zeer opgerichte groeiwijze, een donkergroene bladkleur en een mooie bladglans. De bladeren vertonen geen draaiing. De krop is vrij laag, goed gevuld en heeft een mooie gele inwendige kleur. De broek is redelijk mooi gesloten en het snijvlak vrij klein. Toont wat rand, smet en bruine nerven. Laag stuk. Maximus (Rijk Zwaan): omvangrijk gewas met een vlakkere groeiwijze, een lichtgroene bladkleur en redelijk weinig bladglans. De krop is licht draaiend. Inwendig wordt er weinig geel blad gevormd en er is vrij veel schotaanleg. De zijn zeer lang en slecht gevuld. Heeft een zeer groot snijvlak en een minder mooie broek. Toont aantasting door witziekte. Vrij hoog stuk. 54 Proeftuinnieuws 3 5 februari 2016
Tabel 12. - Resistentiepatroon van de rassen Romeinse sla LS13838 Bl: 16-27, 29, 32 Joshua Bl: 16-32 / Nr: 0 / LMV: 1 Sefana (EO1.G 6678) Bl: 16-32 / Nr: 0 Maximus RZ Victorinus RZ Bl: 16-27, 29, 30, 32 / IR Ss(Rs) Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 / Ss(Rs) Patrona RZ Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 Octavius RZ Madelona RZ (41-188) Lotus RZ (41-191) LR4688 Bl 16-27, 29 Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR LMV: 1 / Ss(Rs) Bl: 16-32 / Nr: 0 / IR Ss(Rs) Bl: 16-32 Nr: 0 / IR Ss(Rs) 41-521 RZ Bl: 16-26, 28, 32 / Nr: 0 Victorinus (Rijk Zwaan): omvangrijk gewas met een vlakkere groeiwijze en wat gedraaid blad. De zijn lang en minder goed gevuld. Inwendig wordt er weinig geel blad gevormd en er is vrij veel schotaanleg. Vertoont wat smet. Heeft een groot snijvlak en een minder mooie onderzijde. Vrij hoog stuk. Patrona RZ (Rijk Zwaan): iets minder omvangrijk gewas met een opgerichte bladstand, een donkergroene bladkleur en een mooie bladglans. Lijkt sterk tegen smet en ringspot (bruine nerven). De krop is lang en minder goed gevuld. Het snijvlak is vrij groot en de broek is mooi van vorm. Hoog stuk. Octavius (Rijk Zwaan): vrij omvangrijk gewas met een minder opgerichte groeiwijze en een blonde bladkleur. De krop is minder lang, goed gevuld en toont een mooie gele inwendige kleur. De broek is gesloten en het snijvlak groot. Toont vrij veel smet en aantasting door witziekte. Hoog stuk. Tabel 13. - Oogstgegevens Romeinse sla Zomerteelt Late teelt LS13838 65,8 d 65 b 51,6 ab 98 a Joshua 61,7 d 91 a 35,4 c 90 a Sefana 63,7 d 83 a 46,3 b 92 a Maximus RZ 75,9 c 87 a 57,1 ab 96 a Victorinus RZ 76,1 c 83 a 54,8 ab 96 a Patrona RZ 88,2 a 96 a 55,0 ab 90 a Octavius RZ 80,0 bc 83 a 49,4 ab 95 a Madelona RZ 81,8 abc 92 a 57,9 a 66 b Lotus RZ 86,5 ab 91 a 55,4 ab 88 a LR4688 52,4 ab 96 a 41-521 RZ 54,0 e 94 a 34,4 c 95 a Madelona RZ (41-188) (Rijk Zwaan): minder omvangrijk gewas met een opgerichte groeiwijze, een donkergroene bladkleur en een vrij mooie bladglans. De krop is lang, weinig gevuld en de bladeren vertonen wat draaiing. De broek is wat graterig. Toont zeer weinig schotaanleg. Goed stuk. Lotus RZ (41-191) (Rijk Zwaan): tamelijk omvangrijk gewas met een lichtgroene bladkleur en weinig bladglans. De krop is redelijk lang en goed gevuld. Heeft een mooi gele inwendige kleur. De broek is mooi van vorm en het snijvlak is groot. Goed stuk. LR 4688 (Uniseeds): zeer omvangrijke Romeinse sla met een lichtgroene bladkleur. Is sterk tegen draaiende bladeren. De krop is lang en goed gevuld. Heeft een mooie gele inwendige kleur. De broek is mooi gesloten en het snijvlak redelijk klein. Goed stuk. 41-521 RZ (Rijk Zwaan): rode Romeinse sla. Blijft ver achter in ten opzichte van de groene rassen. Weinig omvangrijk gewas met een tamelijk vlakke groeiwijze. Vertoont witziekte. De krop is zeer weinig gevuld. Minder mooie onderzijde. Het oude standaardras Maximus is gevoelig voor witziekte. Octavius en Victorinus profileerden zich vorige jaren als mogelijke vervangers van Maximus. In de zomerteelt van 2015 vertoonde Octavius echter een vergelijkbare aantasting van witziekte ondanks het gunstige resistentiepatroon. Victorinus bleef in deze proef wel vrij van witziekte. De genoemde rassen zijn ook kwalitatief niet de best mogelijke keuze. De iets compactere rassen LS 13838, Lotus en vooral Patrona hebben het best voldaan. Ook de korte types Joshua en Sefana toonden mooie eigenschappen maar hun was duidelijk lager. L. De Rooster Proefstation voor de Groenteteelt, Sint-Katelijne-Waver Proeftuinnieuws 3 5 februari 2016 55