----- 2 0 1 2-2 0 1 3 ----- Regioprofiel Dit is een product van het project Samenwerking CGO Gelderland- Overijssel in de Metaalbranche. Hierin werken de volgende ROC s, brancheorganisaties en bedrijven samen: Fijnmechanische techniek erspaner, niveau 2 Crebo 94340 astgesteld door de Stuurgroep op 12-12-12 Brinks Metaal B (riezenveen), B.T.B. Harfsen B (Harfsen), Machinefabriek Stappenbelt B (Raalte), Machinefabriek lburg B (lburg), Mondra (Andelst), Nijman Arentsen (arsseveld), De Nooij Stainless B (de), Remavo B (Meppel), RM Precision B (Nijverdal), entilex B (Heerde), ROC A12 (eenendaal), ROC Aventus (Apeldoorn), ROC Deltion College (Zwolle), ROC Graafschap College (Doetinchem), ROC Landstede MBO (Harderwijk), ROC Rivor (Tiel), ROC van Twente (Hengelo Ov.), Koninklijke Metaalunie, Stichting OOM en Kenteq (Hengelo Ov.) Het project wordt gefinancierd door Stichting OOM en de zeven ROC s Projectmanagement en vormgeving berusten bij bureau Batouwe Arnhem Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12

Fijnmechanische techniek: erspaner, niveau 2, Crebo 94340 Regioprofiel In het project Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel werken ROC s, Koninklijke Metaalunie, OOM en Kenteq gezamenlijk aan de ontwikkeling van het competentiegericht onderwijs. en van de activiteiten van het project is het uitwerken van zogenoemde Regioprofielen 1. en Regioprofiel is de concretisering van een uitstroomprofiel van het Kwalificatiedossier. Het Regioprofiel bevat 2 : De (minimale) beroepshandelingen die de erspaner op het betreffende niveau moet beheersen als beginnend beroepsbeoefenaar 3 De vereiste theorie in inhoud en niveau De attitude/beroepshouding. Generieke kennis/competenties Bij de beroepshandelingen wordt vermeld of deze behoren tot de basis (= het programma dat voor iedereen geldt) of tot het extra pakket (= specialisme van een bedrijf, verdieping, plus-pakket, keuzemogelijkheid). Uitgangspunt voor deze laatste invulling zijn specifieke behoeften van leerlingen en bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/deelnemer. De vereiste theorie is uitgewerkt naar onderwerpen. Per onderwerp is onderscheid gemaakt naar kennis (= de leerling moet begrijpen wat het onderwerp inhoudt) en extra (= verdieping, pluspakket). Daarnaast zijn de generieke kennis/vaardigheden apart weergegeven. De attitude/beroepshouding is de uitwerking van de niet-technische competenties. Werkwijze ind mei 2012 is begonnen met de opzet. lk Regioprofiel is uitgewerkt door een kleine werkgroep, bestaande uit vakdocenten van verschillende ROC s en vakdeskundigen van verschillende bedrijven. De conceptuitwerkingen zijn medio september 2012 voorgelegd aan de Stuurgroep. In deze Stuurgroep zijn de branche en de scholen vertegenwoordigd. Na een voorlopige vaststelling door de Stuurgroep is het conceptprofiel met de achterban besproken. In december 2012 stelt de Stuurgroep het profiel vast. 1 Het Regioprofiel beschrijft het wat van het onderwijs en doet geen uitspraken over het hoe van het onderwijs. 2 Beroepshandelingen, theorie en attitude/beroepshouding komen in de onderwijsuitvoering in samenhang met elkaar aan bod. 3 Beroepshandelingen moet men breed zien in de context van het beroep. Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12 1

Fijnmechanische techniek: erspaner, niveau 2 Beroepstypering De werkzaamheden van de erspaner worden over het algemeen in een werkplaats binnen het bedrijf uitgevoerd. De erspaner vervaardigt producten en productonderdelen, zodanig dat deze voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen. Nauwkeurigheid en kwaliteitsbewustzijn zijn essentieel bij nagenoeg alle werkzaamheden van de erspaner. In het algemeen voert de erspaner het werk binnen een gesloten opdracht onder supervisie zelfstandig uit. De erspaner is verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn eigen werk. De volgende kerntaken zijn te onderscheiden oorbereiden materiaalbewerkingen Machine productiegereed maken Uitvoeren van materiaalbewerkingen Meten en controleren van het eigen werk Afronden van materiaalbewerkingen Onderhouden van machines en gereedschappen. Slijpen en vonkverspanen De werkgroep is van mening dat in het werkgebied van Gelderland-Overijssel de keuze voor specifiek slijpen en vonkverspanen slechts zeer beperkt gemaakt wordt en heeft daarom deze opleiding voorlopig niet ingevuld. Beroepshandelingen Bij de beroepshandelingen wordt aangegeven of deze behoren tot: de = het programma dat voor iedereen geldt c.q. verplicht is (); het Keuze -pakket (K) = verplichte keuze die dient te worden gemaakt uit een of meer technieken of processen; dit is voor dit Regioprofiel niet van toepassing; het -pakket () = specialisme van een bedrijf, verdieping, pluspakket. Uitgangspunt voor deze invulling zijn specifieke behoeften van leerlingen en bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/ deelnemer. Algemeen worden de werkgebieden en lak door de erspaner gecombineerd c.q. breed uitgevoerd. Bedrijfsspecifieke situaties vragen echter soms een keuze of lak. Beroepshandelingen lak lak Gereedschappen Gebruiken handgereedschappen Bankwerken Handmatig zagen Boren erzinken Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12 2

Beroepshandelingen lak lak Ruimen Bramen verwijderen Snijgereedschap slijpen Schroefdraad snijden Schroefdraad tappen oorinstellen snijgereedschappen Tekeninglezen Projectiemethoden herkennen en lezen Lezen en interpreteren van plaats- en vormtoleranties Lezen en interpreteren van ISO-passingstelsel Lezen en interpreteren van ruwheden Machines Conventioneel - Machine startklaar maken - Instellen machine - envoudig preventief onderhoud uitvoeren CNC - Oriënteren - Bedienen - Productieproces opstarten - Bewaken proces - envoudig programmeren Materiaal op-/inspannen 3-2 - 1 - regel kunnen toepassen Werkstuk inspannen/opspannen Spannen met machineklem Spannen drieklauw Spannen zachte drieklauw Spannen spantang Centerondersteund spannen Toepassen van bril Spannen vierklauw Spannen zachte vierklauw Spannen kikkerplaat erspaningstechnologie erspaningscondities kunnen toepassen Bewerkingsmethoden kunnen toepassen Bepalen juiste werkvolgorde Langsbewerken Dwarsbewerken/kops bewerken Steekbewerken Kamers bewerken Kartelen Radius aanbrengen Doorlopende gleuf bewerken Begrensde gleuf bewerken T-gleuf bewerken Profiel bewerken Zwaluwstaart aanbrengen Rechtgeleiding bewerken Werken met verdeelkop/verdeeltafel Draad snijden met beitel Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12 3

Beroepshandelingen lak lak Koelen/Smeren oorschriften smeermiddelen kennen Bijvullen van koel- en smeersystemen Materialen Snijmaterialen toepassen Te verspanen materialen herkennen Meten Meten en controleren producten Ruwheden beoordelen Ruwheden meten orm- en plaatstoleranties meten Toepassen van handmeetgereedschappen Instellen en afstellen handmeetgereedschappen Polytechniek erspaningscondities berekenen Goniometrie toepassen Nederlands Lezen Spreken/communiceren Rapporteren/registreren eiligheid/milieu eilgheids-/arbo-voorschriften toepassen PBM gebruiken Lasten verplaatsen Milieuvoorschriften toepassen Bedrijfsoriëntatie Bij bedrijf introduceren Bedrijfsprocedures toepassen Orde en netheid op werkplek hanteren oorbereiden werkzaamheden ereiste theorie Onderwerp lak lak Gereedschappen Kennis van de volgende handgereedschappen: - Handmatig zagen - Boren - erzinken - Ruimen - Schroefdraadsnijgereedschap - Afbraamgereedschap Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12 4

Onderwerp lak lak Geometrie snijgereedschap kennen Kennis van montage gereedschappen Machines kennis verspaningsmachines Instellingen verspaningsmachines programmeren Kennis van preventief onderhoud Materialenkennis Machinegereedschappen Snijmaterialen Werkstukmaterialen Tekeninglezen Projectiemethoden herkennen en lezen Lezen en interpreteren van plaats- en vormtoleranties Kennis van ISO-passingstelsel Kennis van vorm- en plaatstoleranties Kennis van ruwheden Koelen/Smeren igenschappen van smeermiddelen Materiaal Opspannen 3-2 - 1 - regel Opspantechnieken erspaningstechnologie Snijsnelheid oeding Snedediepte Beitelgeometrie Bewerkingsmethoden Bepalen juiste werkvolgorde Langsbewerken Dwarsbewerken/kops bewerken Steekbewerken Kartelen Radius aanbrengen Doorlopende gleuf bewerken Begrensde gleuf bewerken T-gleuf bewerken Profiel bewerken Zwaluwstaart aanbrengen Rechtgeleiding bewerken Werken met verdeelkop/verdeeltafel Draad snijden met beitel Meten Kennis van meettechniek Kennis van meetinstrumenten Polytechniek erspaningscondities berekenen Goniometrieberekening Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12 5

Onderwerp lak lak eiligheid/milieu eilgheids-/arbo-voorschriften Gebruik PBM Lasten verplaatsen Milieuvoorschriften Bedrijfsleer Organisatie Bedrijfsprocedures Logistiek Werkvoorbereiding Generieke Kennis / aardigheden Onderwerp lak lak Rekenen oldoet aan de landelijke norm 2F Nederlands oldoet aan de landelijke norm 2F Loopbaan en burgerschap Stuurt eigen loopbaan Functioneert als werknemer/consument Neemt deel aan sociale verbanden Zorgt voor eigen gezondheid Heeft globale kennis van staatsinrichting Beroepshouding/ attitude In het kwalificatiedossier zijn de relevante (niet-technische) competenties opgenomen (= kolom Niet-technische competenties ). Kortom wat de erspaner niveau 2 moet laten zien als juiste beroepshouding, is uitgewerkt in de kolom. Beroepshouding Niet-technische competenties Kwaliteit Handelt kwaliteitsbewust eiligheid Maakt gebruik van beschermingsmiddelen Houdt rekening met veiligheid voor derden Signaleert en meldt onveilige situaties Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12 6

Werkt veilig Beroepshouding Niet-technische competenties Milieuvriendelijk werken Gaat bewust om met afval en milieubelastende producten erantwoordelijkheid en zelfstandigheid Neemt verantwoordelijkheid voor eigen werkzaamheden Werkt zelfstandig Samenwerking Werkt samen met collega's en leidinggevende Deelt opgedane kennis met collega's Persoonlijke ontwikkeling Is leergierig, probeert de techniek te doorgronden Staat open voor persoonlijke ontwikkeling door middel van zelfreflectie en evaluatie Motivatie Toont eigen initiatief Stelt vragen Toont inzet Samenwerking Metaal Gelderland-Overijssel - 94340 Regioprofiel erspaner niveau 2-12-12-12 7