Urologie Echografie van de prostaat www.catharinaziekenhuis.nl
Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl URO015 / Echografie van de prostaat / 22-05-2015 2
Echografie van de prostaat Binnenkort wordt u verwacht voor een echografisch onderzoek van de prostaat. Met behulp van dit inwendig (via de anus) onderzoek kan de arts de prostaat en de omgeving ervan afbeelden. Dit gebeurt met ultrageluidsgolven. De frequentie van deze geluidsgolven is zo hoog dat mensen het geluid niet kunnen horen. Met echografie en eventueel andere onderzoeken kan de uroloog tot de juiste diagnose komen. Echografie is een absoluut veilig onderzoek. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor u persoonlijk anders kan zijn dan hier beschreven. De prostaat De prostaat is een klier die normaal ongeveer de grootte heeft van een kastanje. Deze klier zorgt voor de productie van zaadvloeistof en bevindt zich aan de onderzijde van de blaas, daar waar de blaas overgaat in de plasbuis. Prostaatvergroting kan leiden tot plasproblemen. Meestal gaat het om een goedaardige vergroting of ontsteking. Maar het komt ook vaak voor dat binnen de prostaat kwaadaardige weefsels ontstaan. Voorbereiding Voor het onderzoek is geen speciale voorbereiding nodig. Als u bloedverdunnende middelen gebruikt (ascal, aspirine, sintrom, marcoumar), kan het zijn dat u hier tijdelijk mee moet stoppen. Dit komt vooral voor wanneer een biopsie overwogen wordt (zie verder). Als dit voor u geldt, bespreekt de uroloog dit met u. Uitvoering van het onderzoek U meldt zich voor dit onderzoek op de afgesproken dag en tijd bij de secretaresse van het Urologisch Behandel Centrum. Het onderzoek duurt 15 tot 20 minuten en is niet pijnlijk. De verpleegkundige brengt u naar de behandelkamer waar u uw onderkleding uittrekt. De bovenkleding mag u aanhouden. Daarna neemt u plaats op de onderzoekstafel. 3
De onderzoeker brengt een sonde (kunststof buisje) enkele centimeters in uw anus in (zie figuur). Op de sonde wordt een ruime hoeveelheid glijmiddel aangebracht. Het is belangrijk de sluitspier goed te ontspannen. Zelfs bij kloofjes of aambeien kan het onderzoek dan pijnloos verlopen. Via de sonde worden de prostaat enzaadblaasjes in beeld gebracht op een televisiescherm. Op deze manier is het mogelijk de prostaat nauwkeurig te meten en de inwendige vorm te bekijken. Bovendien worden eventuele afwijkingen binnen de prostaat zichtbaar gemaakt. Biopsie Soms is het beeld van de inwendige echografie niet duidelijk genoeg om te zien wat er precies aan de hand is, of bestaat er verdenking op een kwaadaardig gezwel. Dan wordt er een biopsie gedaan. Bij een biopsie wordt een stukje weefsel weggenomen met een naald. De onderzoeker brengt de naald via de endeldarm in de prostaat (zie figuur). De biopsie wordt meerdere malen herhaald. De biopsie is niet pijnlijk omdat de binnenkant van uw endeldarm vrijwel gevoelloos is. Het weefsel wordt daarna met een microscoop onderzocht. Bij een biopsie krijgt u antibiotica om een infectie te voorkomen. Er kan enkele dagen wat bloed in uw urine en ontlasting zitten. Wij adviseren om dan extra te drinken. Duurt het bloedverlies langer dan 3 dagen of krijgt u koorts boven 38,5 C, dan moet u contact op te nemen met uw behandelend 4
arts. Ook kan er bloed bij de zaadlozing zitten. Dit kan soms weken voorkomen en is onschuldig en niet gevaarlijk voor de partner. Nazorg Als er na afloop van het onderzoek geen complicaties zijn, dan kunt u na ongeveer tien minuten naar huis. Gebruik van eigen auto of openbaar vervoer na het onderzoek is geen probleem. Uitslag De uitslag van de echografie krijgt u meteen te horen. Het verdere beleid en de uitleg van de uitslag wordt, als dat nodig is, later besproken. Hiervoor wordt dan een nieuwe afspraak op de polikliniek gemaakt. Als er ook een biopsie is verricht duurt het ongeveer zeven dagen voor het microscopisch onderzoek van de weefsels is verricht. U krijgt dan een nieuwe afspraak voor de uitslag op de polikliniek Urologie. Verhinderd Als u door ziekte of een andere reden niet naar uw afspraak kunt komen, neem dan zo snel mogelijk contact op met de polikliniek Urologie. In uw plaats kan dan een andere patiënt geholpen worden. 5
Vragen Deze brochure betreft een algemene voorlichting en is bedoeld als extra informatie naast het gesprek met uw behandelend arts. Bij bijzondere omstandigheden kunnen er wijzigingen zijn. Dit zal uw uroloog u altijd laten weten. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, stel deze dan gerust aan uw behandelend arts of aan de verpleegkundigen van de afdeling Urologie. U kunt ook contact opnemen met de polikliniek Urologie. Contactgegevens Catharina Ziekenhuis Telefoon 040-239 91 11 www.catharinaziekenhuis.nl Spoedeisende Hulp 040-239 96 00 Polikliniek Urologie 040-239 70 40 Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Urologie kunt u terugvinden op www.catharinaziekenhuis.nl/urologie. 6
7
Michelangelolaan 2 5623 EJ Eindhoven Postbus 1350 5602 ZA Eindhoven