Modulebeschrijving Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Vonder in het Beekbergerwoud Een vonder (ook: vondel of vlonder) is een smalle brug, vaak niet meer dan een of twee planken breed of een balk. Dat vonders wel eens vervangen worden door grotere bruggen - als bijvoorbeeld het pad aan belang wint - bewijst de plaatsnaam Balkbrug. (Bron: Wikipedia)
INDE Samenvatting 3 A. Modulebeschrijving: probleem, doelgroep, doel, aanpak, materialen en uitvoering 5 1. Risico- of probleemomschrijving 5 2. Doel van de module 5 3. Doelgroep van de module 6 4. Aanpak van de module 6 5. Materialen en links 10 B. Onderbouwing van de module 11 6. Verantwoording: doelgroep, doelen en aanpak 11 7. Samenvatting onderbouwing 11 8. Randvoorwaarden voor uitvoering en kwaliteitsbewaking 11 9. Onderzoek naar de uitvoering van de module 12 C. Effectiviteit 13 10. Nederlandse effectstudies 13 11. Buitenlandse effectstudies 13 D. Overige informatie 14 12. Toelichting op de naam van de module 14 13. Overeenkomsten met andere modules 14 14. Overeenkomsten met andere modules 14 Bijlage Cap-J classificatie overzicht (assen en rubrieken) Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 2/18
SAMENVATTING Net zoals een vonder functioneel en praktisch twee oevers met elkaar verbindt, is Trajecthuis De Vonder de ontbrekende schakel in een sluitend traject van jongeren en hun ouders die aangewezen zijn op langdurige hulp vanuit Jeugdhulp Friesland en Behandelcentrum Woodbrookers. Ieder traject vraagt om maatwerk en sluit aan bij de ontwikkeling van de jongere en (eventueel) ouders. Trajecthuis De Vonder is dan ook geen groep maar een huis waar jongeren, soms in wisselende samenstelling, hun eigen traject vorm en inhoud geven samen met de begeleiders van het Trajecthuis. De begeleiding laat zich echter niet begrenzen door de muren van het huis, maar kan ook daarbuiten vorm krijgen. Doel Jongeren (en hun ouders) in zorg bij Jeugdhulp Friesland en na behandeling bij onder andere Behandelcentrum Woodbrookers ondersteunen in het realiseren van het reeds uitgezette traject. Het doordacht en geleidelijk invoegen van de jongere in het (pleeg)gezin van herkomst of een andere gezinsvorm, danwel als een gezinsvorm niet wenselijk of haalbaar is in een residentiële setting. Invoegen via training, coaching en waar gewenst partieel verblijf in het Trajecthuis. Ook als de volgende stap binnen het traject voor de jongere niet direct beschikbaar is, voorziet het Trajecthuis in tijdelijk verblijf. Doelgroep Bij aanvang van de opname hebben jongeren een leeftijd van 12 tot 18 jaar. Bij hen is veelal sprake van een gediagnosticeerde psychiatrische aandoening. De jongeren zijn in zorg bij Jeugdhulp Friesland of in behandeling geweest bij Behandelcentrum Woodbrookers of andere zorgaanbieders. Voor plaatsing in het Trajecthuis is reeds bekend hoe het vervolgtraject er voor hen uitziet. De jongeren zijn gebaat bij tijdelijk verblijf in het Trajecthuis primair om knelpunten in het vastgestelde traject te voorkomen: - de jongere dient nog vaardigheden te ontwikkelen voorafgaand aan het realiseren van het vastgestelde traject; - de gezinsvorm of residentiële setting is nog niet beschikbaar. Binnen het Trajecthuis kan een start worden gemaakt met het realiseren van het uitgezette traject. Aanpak De module heeft een maximale duur van zes maanden met een startfase (één maand), een kernfase (twee tot maximaal vijf maanden en een overdrachtsfase (maximaal laatste twee maanden). Praktisch gezien kan het verblijf binnen het Trajecthuis bestaan uit 24-uurs verblijf, partieel verblijf voor een aantal dagen per week of een combinatie van beide. In de kernfase wordt het hulpverleningsplan uitgevoerd. Hierin kan een opbouw worden gerealiseerd van het versterken van het systeem waarin de jongeren worden geplaatst tot het reeds gedeeltelijk laten verblijven van de jongeren in dit systeem. Ook kan direct worden ingezet op gedeeltelijk verblijf in het beoogde systeem, waarbij telkens ervaringen van de jongeren en de ouders of andere betrokkenen worden teruggekoppeld om van te leren in een volgende situatie. Via de overdrachtsfase wordt gewerkt aan een succesvolle overgang van het Trajecthuis naar de vervolgplek. De jongeren zijn aangewezen op een veilige woonomgeving die bescherming, stabiliteit en structuur biedt. Er wordt gewerkt met een vaste dagroutine en (huis)regels. Benadrukt wordt de tijdelijkheid van het verblijf. Een eventuele voortgezette, gestapelde behandeling kan worden geboden vanuit de diverse modules van Jeugdhulp Friesland en Behandelcentrum Woodbrookers of via een externe (hulp)organisatie zoals de Jeugd-GGZ. Er is specifiek aandacht voor onderwijs, sociaal netwerk, gezondheid en vrije tijd. Opvoeders en jongeren worden expliciet betrokken bij de begeleiding. Materiaal Protocollen in handboek van Jeugdhulp Friesland. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 3/18
Onderzoek Er zijn geen studies voorhanden. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 4/18
A. MODULEBESCHRIJVING: PROBLEEM, DOELGROEP, DOEL, AANPAK, MATERIALEN EN UITVOERING 1. Risico- of probleemomschrijving Voor uithuisgeplaatste jongeren of jongeren die in een residentiële setting zijn behandeld, is het beleid van Jeugdhulp Friesland en Behandelcentrum Woodbrookers gericht op het zo snel als mogelijk weer inhuis plaatsen van de jongere. Inhuis is het oorspronkelijke gezin, een netwerkgezin, een pleeggezin, een projectgezin of een gezinshuis. Een gezinscontext welke de jongere continuïteit en stabiliteit biedt, een omgeving waarin hij/zij opgroeit, wortelt via blijvende relaties en passend onderwijs. De focus bij beide organisaties is gericht op het inhuisplaatsen van jongeren, tenzij. De tenzij-mogelijkheid wordt kritisch bekeken als wonen voor de jongere in een gezinsvorm niet wenselijk of haalbaar is en de keuze valt op residentiële zelfstandigheidstraining of intensieve woongroepen. Voor jongeren die het bijvoorbeeld thuis moeilijk hebben, uit een pleeggezin worden geplaatst of na behandeling bij Behandelcentrum Woodbrookers een vervolg traject ingaan, is het belangrijk dat zij en het gezin worden ondersteund om in het gezin te blijven of in een gezinsvorm geplaatst te worden. Het voorkomen van uithuisplaatsing van de jongere en het laten slagen van het uitgezette traject, inclusief het behoud van het behandelresultaat, is van belang voor de ontwikkeling van de jongere. Het risico dat plaatsingen mislukken moet zo veel als mogelijk worden teruggebracht om te voorkomen dat de jongere van tijdelijke plek naar tijdelijke plek gaat, veelal verstoken blijft van stabiel onderwijs, de problematiek verergert en een beroep moet doen op zwaardere zorg. Zo lopen jongeren met externaliserende gedragsproblematiek een groter risico op verplaatsing, evenals jongeren die ten tijde van de eerste uithuisplaatsing ouder zijn dan elf jaar, en jongeren die voor de plaatsing al op meerdere plekken verbleven (Jones, et al., 2011, in Van der Steege, 2013). De verplaatsingen hebben schadelijke gevolgen voor de jongere, zoals verergering van de vaak al aanwezige gedrags- en emotionele problemen en minder goede ontwikkelingsuitkomsten op zowel fysiek, cognitief, gedragsmatig als sociaal emotioneel terrein (Jones, et al., 2011, McCall et al., 2012, in Van der Steege, 2013). 2. Doel van de module Jongeren (en hun ouders) in zorg bij Jeugdhulp Friesland en na behandeling bij onder andere Behandelcentrum Woodbrookers ondersteunen in het realiseren van het reeds uitgezette traject. Het doordacht en geleidelijk invoegen van de jongere in het (pleeg)gezin van herkomst of een andere gezinsvorm, danwel als een gezinsvorm niet wenselijk of haalbaar is in een residentiële setting. Invoegen via training, coaching en waar gewenst (partieel) verblijf in het Trajecthuis. Ook als de volgende stap binnen het traject voor de jongere niet direct beschikbaar is, voorziet het Trajecthuis in tijdelijk verblijf. De jongere heeft een traject dat reeds elders is vastgesteld en ingezet maar wordt onderbroken of behoeft ontlasting. Het Trajecthuis kan dan de verbindende schakel zijn om het traject te realiseren door te ondersteunen, faciliteren en te werken aan de voorafgestelde doelen. Het resultaat van de module is een doorlopend en aansluitend traject passend bij perspectief dat jongeren, ouders en eventueel voogd voor ogen staat. Grofweg kan het perspectief worden ingedeeld als: - de jongere woont weer bij zijn/haar ouders en beiden zijn in staat met elkaar problemen rondom opvoeden en opgroeien het hoofd te bieden (al dan niet ondersteund met een ambulante module); - de jongere woont weer in de gezinsvorm van herkomst of een andere gezinsvorm en zowel de jongere als de gezinsouders zijn in staat met elkaar problemen rondom opvoeden en opgroeien het hoofd te bieden; - de jongere is succesvol doorgeplaatst binnen een residentiële voorziening Bij de laatste twee resultaatmogelijkheden wordt ook blijvend geïnvesteerd op het behouden van de relatie tussen ouders, gezins- en familieleden en de jongere. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 5/18
3. Doelgroep van de module 3.1 Voor wie is de module bedoeld? Bij aanvang van de opname hebben jongeren een leeftijd van 12 tot 18 jaar. Bij hen is veelal sprake van een gediagnosticeerde psychiatrische aandoening. De jongeren zijn in zorg bij Jeugdhulp Friesland of in behandeling geweest bij onder andere Behandelcentrum Woodbrookers. Voor plaatsing in het Trajecthuis is reeds bekend hoe het vervolgtraject er voor hen uitziet. De jongere is gebaat bij tijdelijk verblijf in het Trajecthuis primair om knelpunten in het vastgestelde traject te voorkomen: - de jongere dient nog vaardigheden te ontwikkelen voorafgaand aan het realiseren van het vastgestelde traject; - de gezinsvorm of residentiële setting is nog niet beschikbaar. Binnen het Trajecthuis kan een start worden gemaakt met het realiseren van het uitgezette traject. 3.2 Indicatie- en contra-indicatiecriteria Jeugdhulp Friesland biedt specialistische jeugdzorg op het gebied van opgroei- en opvoedingsproblemen, in de leeftijdscategorie 0 t/m 18 (met een uitloop tot 23) jaar. Kinderen, jongeren en hun ouders/opvoeders kunnen een beroep doen op Jeugdhulp Friesland. Dit doen zij als de normale ontwikkeling van het kind wordt belemmerd. Mogelijk is er sprake van psychosociale problemen, psychiatrische problemen, gezinsgerelateerde problemen, psychische problemen, gedragsproblemen of een combinatie daarvan. Kinderen en jeugdigen met een psychiatrische, zintuiglijke, lichamelijke en/of verstandelijke beperking die redelijk sociaal redzaam zijn, worden ook behandeld en/of opgevangen, als dit past binnen de behandelprogramma s en mogelijkheden van Jeugdhulp Friesland. We nemen ook jeugdigen op met een civielrechtelijke maatregel. In specifieke situaties worden kinderen met een strafrechtelijke maatregel behandeld (Gedragsbeïnvloedende maatregel). De door Jeugdhulp Friesland gehanteerde indicatiecriteria en contra-indicaties zijn uitgebreid beschreven in De Betekenis onder het hoofdstuk Doelgroepenbeleid. Deze folder is te downloaden op www.jeugdhulpfriesland.nl onder het tabblad Jeugdhulp Friesland. Voor de module Trajecthuis De Vonder gelden naast de algemene indicatiecriteria en contra-indicaties de volgende specifieke indicaties en contra-indicaties. Indicaties De jongere is 12 tot 18 jaar; Na (tijdelijke) uitplaatsing uit het gezin, een gezinsvorm, een residentiële woon- of trainingssetting of een behandelcentrum is het traject voor plaatsing in het Trajecthuis bekend. Contra-indicaties Het traject is niet bekend. Er is sprake van een opvoedingscrisis. 3.3 Toepassing bij migranten De module is niet speciaal ontwikkeld voor migrantengroepen. Het programma heeft geen speciale faciliteiten (zoals vertaalde schriftelijke instructies of tolken) om migrantengroepen in het bijzonder te kunnen bedienen. 4. Aanpak van de module 4.1 Structuur en opbouw De fasestructuur in het Trajecthuis De module heeft een maximale duur van zes maanden, waarin de volgende fasen zijn te onderscheiden. Startfase (maximaal een maand) In deze fase vindt de aanmelding plaats, de overdracht, de kennismaking met de jongere en het gezinssysteem. In de startfase wordt verhelderd op welke wijze in de module wordt gewerkt aan voortzetting van het reeds uitgezette traject van de jongere. Dit wordt geformaliseerd in het hulpverleningsplan, of via nieuwe doelen en afspraken in een reeds vastgesteld hulpverleningsplan. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 6/18
Het hulpverleningsplan kent de volgende onderwerpen/aandachtspunten: - vanuit de algemene begeleiding (zie onderstaand) afgeleide accenten voor de individuele begeleiding van de jongere, gerelateerd aan de gewenste omgang en/of het behaalde behandelresultaat; - de wijze waarop de jongere en het (gezins)systeem (onder andere ouders/voogd) waarin de jongere in het kader van zijn/haar traject moet worden ondersteund; - de wijze waarop het onderwijs in het traject een rol speelt en op welke wijze er contacten zijn met het onderwijs om deelname aan het onderwijs te realiseren en te behouden; - het aanschakelen van ambulante modules of externe interventies; - het betrekken en inzetten van het informele en formele netwerk zoals belangrijke personen uit het eigen (familie)netwerk, onderwijs, vertegenwoordiging van de eerstelijnszorg, sportorganisaties of anderszins vrijetijdsbesteding in verenigings- of vrijwilligersverband; - de mogelijkheid van partieel verblijf, bijvoorbeeld maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag verblijvend in het Trajecthuis en woensdag en in het weekend in het projectgezin; - verschillende gesprekken met ouders of gezinsouders en de jongere gericht op wederzijdse verstaanbaarheid en gewenst omgang en structuur. Kernfase (twee tot maximaal vijf maanden) In deze fase wordt gewerkt aan de vastgestelde doelen uit de startfase, welke zijn afgeleid uit het hulpverleningsplan. Hierin kan een opbouw worden gerealiseerd van versterken van het systeem waarin de jongere wordt geplaatst tot het reeds gedeeltelijk laten verblijven van de jongere in dit systeem. Ook kan direct worden ingezet op gedeeltelijk verblijf in het beoogde systeem, waarbij telkens ervaringen van de jongere en de ouders of andere betrokkenen worden teruggekoppeld om van te leren in een volgende situatie. Overdrachtsfase (maximaal laatste twee maanden) Deze fase kenmerkt zich door gerichtheid op een succesvolle overgang van het Trajecthuis naar de vervolgplek. Het geleerde wordt geborgd, kennismaking met de nieuwe plaats krijgt vorm door bijvoorbeeld kennismakingsbezoek, logeren of partieel verblijf. Verzamelde informatie over het functioneren en aandachtpunten voor jongeren evenals behaalde resultaten binnen het Trajecthuis worden vastgelegd en zo overdraagbaar gemaakt. Deze fase kan de kernfase overlappen. Praktisch gezien kan het verblijf binnen het Trajecthuis bestaan uit: - 24-uurs verblijf; - partieel verblijf voor een aantal dagen per week. Partieel verblijf kan in frequentie (aantal dagen per week) of intensiteit (niet iedere week, maar bijvoorbeeld per twee weken een per maand) worden afgebouwd; - een combinatie van beide. Betrokkenheid van het Trajecthuis is maximaal zes maanden, maar beter is zo kort mogelijk Het kan zijn dat op basis van voortschrijdend inzicht het traject na het Trajecthuis moet worden verlegd. Hiertoe neemt de gedragswetenschapper van het Trajecthuis contact op met de hoofdaannemer om af te stemmen. Het Trajecthuis kan ondersteuning bieden in het proces van bijstelling van het traject. De begeleiding in het Trajecthuis De begeleiding is gebaseerd op specifieke professionele deskundigheid, praktische ervaring en vakkundige intuïtie van de medewerkers met minimaal een HBO-opleidingsniveau. De begeleiding en/of behandeling wordt vorm gegeven overeenkomstig het handelingskader van Jeugdhulp Friesland. Aangetekend dient te worden dat het een begeleidingsvorm betreft gericht op bestendiging van gedrag en/of het leren omgaan met de beperking. Het accent ligt niet op behandeling maar op begeleiding, die bestaat uit: pedagogisch woon- en leefklimaat afgestemd op de (on)mogelijkheden van de jongere; het competentie-, systemisch-, oplossings-, dialogisch en resultaatgericht werken; in het woon- en leefklimaat wordt gewerkt met de aan het sociaal competentiemodel gekoppelde fasering en feedback en indien passend met, vroegsignalering (Mis m niet) en het Vlaggensysteem; het waar nodig en mogelijk ondersteunen van aangeschakelde ambulante modules; mentorgesprekken en trajectbegeleiding; farmacotherapie. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 7/18
De jongeren zijn aangewezen op een veilige woonomgeving die bescherming, stabiliteit en structuur biedt. Er wordt gewerkt met een vaste dagroutine en (huis)regels. De tijdelijkheid van het verblijf wordt benadrukt. Een eventuele voortgezette gestapelde behandeling kan worden geboden vanuit de diverse modules van Jeugdhulp Friesland en Behandelcentrum Woodbrookers of via een externe (hulp)organisatie zoals de Jeugd-GGZ. Er is specifiek aandacht voor onderwijs, sociaal netwerk, gezondheid en vrije tijd. Opvoeders en jongeren worden expliciet betrokken bij de begeleiding. Waar gewenst wordt een intensieve relatie onderhouden met de onderwijsinstelling welke de jongeren bezoeken en wordt gewerkt vanuit de 1-kind-1-plan gedachte. Aansluiting op het onderwijs Het succes van het verblijf van de jongeren in een gezinscontext is voor een belangrijk deel afhankelijk van de wijze waarop de jongeren deelnemen aan een passende vorm van onderwijs. Dit kan zijn primair onderwijs (PO) 1, voortgezet onderwijs (VO), speciaal onderwijs (SO), middelbaar beroepsonderwijs of een andere vorm van onderwijs zoals een werk/leerbedrijf. Behandelcentrum Woodbrookers en Jeugdhulp Friesland is met het samenwerkingsverband VO en het SO in gesprek over de volgende doelgroepen: a. Jongeren bij Jeugdhulp Friesland in zorg, bijvoorbeeld in de 24-uurs zelfstandigheidstraining, gezinshuizen, en intensieve woongroepen, die uit het onderwijs (dreigen te) vallen. Hiervoor zijn individuele coachings- en motivatietrajecten van belang in afstemming tussen hulpverlening en onderwijs om de leerling op school (PO, VO, MBO, en Speciaal onderwijs) te houden. Waarbij begrip en rekkelijkheid voor de betreffende leerling in het onderwijs een belangrijke voorwaarde lijkt te zijn. b. Jongeren die op Behandelcentrum Woodbrookers (als drie milieus behandelsetting) van het onderwijs op Portalis in de behandelcontext overstappen naar het 'regulier' PO, VO, MBO en Speciaal onderwijs. 1. Hiervoor is capaciteit nodig in het SO; 2. Ook individuele coachings- en motivatietrajecten zijn van belang in afstemming tussen hulpverlening en onderwijs om de leerling op school (PO, VO, MBO, en Speciaal onderwijs) te houden. Waarbij begrip en rekkelijkheid voor de betreffende leerling in het onderwijs een belangrijke voorwaarde lijkt te zijn. Van belang hierbij is dat het resultaat van Behandelcentrum Woodbrookers/Portalis voor de leerling bestendigt in het wonen van Jeugdhulp Friesland of thuis (of andere gezinscontext) en daarnaast het 'reguliere' onderwijs. Het bovenstaande biedt het kader waarbinnen de relatie en communicatie tussen zorg en onderwijs op individueel niveau moet worden vormgegeven. Daarbij moet de focus liggen op: - tijdige deelname aan het onderwijs; - het stimuleren van het onderwijs rekkelijkheid te betrachten in de deelname aan het onderwijs voor de jongeren in het Trajecthuis en in de vervolgplaatsing; - het voorkomen van structurele en tijdelijke schorsingen van de jongeren, dan wel het zo snel als mogelijk deze terugdringen oplossen; - het voorhanden hebben van alternatieven voor de jongeren als deze zijn geschorst of tijdelijk niet deelnemen aan onderwijs. Aansluiting op Jeugdhulp Friesland De jongeren in zorg bij Jeugdhulp Friesland die (acuut) uit het pleeggezin, het projectgezin, het gezinshuis, een intensieve woongroep of de zelfstandigheidstraining zijn geplaatst, kunnen (eventueel via de crisisinterventie) een beroep doen op de module Terug naar zorg van Behandelcentrum Woodbrookers. Mocht deze module niet passend zijn dan kan het Trajecthuis worden overwogen mits het traject voor de jongere is vastgesteld en het Trajecthuis kan bijdragen aan versterking en ondersteuning van dit traject. Voor jongeren in zorg bij Jeugdhulp Friesland (ambulant of dagbehandeling) die thuis wonen kan het Trajecthuis worden ingezet om jongeren weer in het gezin van herkomst of een andere gezinscontext te plaatsen. Voor Jeugdhulp Friesland is het beleid te allen tijde na te gaan of jongeren (weer) in een stabiele opvoedingsomgeving, in een gezinscontext kunnen worden geplaatst. Om de druk op het gebruik van het 1 Gezien de doelgroep voor deze module is het primair onderwijs niet relevant maar wordt voor de volledigheid en in voorkomende gevallen hier wel genoemd. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 8/18
Trajecthuis te verminderen dient dit zo veel als mogelijk vanuit de bestaande modules (zoals pleegzorg, zelfstandigheidstraining, intensieve woongroepen, gezinshuizen) te worden ingezet. Maar ook in de uitstroom van een van deze modules kan het Trajecthuis worden ingezet om het traject te versterken en te faciliteren. Aansluiting op Behandelcentrum Woodbrookers Het Behandelcentrum Woodbrookers onderscheidt drie clusters van probleemgebieden: cluster a: externaliserende gedragsproblematiek (ADHD, ODD en/of CD); cluster b: emotioneel internaliserende gedragsproblematiek (AD(H)D, gedragsstoornis NAO, angst/ trauma, depressie); cluster c: autisme spectrumstoornis en gedragsproblematiek (ASS, AD(H)D, opvoedings- en schoolproblemen). De behandeling van de jongeren in de drie clusters is beschreven in drie te onderscheiden zorgpaden die aangevuld kunnen worden met specifieke modules. De behandeling mondt uit in trajecten die kunnen worden vormgegeven via de volgende vier trajectperspectieven: 1. Terug naar huis/netwerk De jongere gaat naar huis. Dit kan direct na de behandeling in gedwongen kader zijn of na de vrijwillige klinische behandeling. Bij deze benadering is de inzet van gezinsinterventies om het gezin te ondersteunen cruciaal. 2. Zelfstandigheid De jongere gaat zelfstandig wonen. Vaak zal dit na een aanvullende open residentiële zelfstandigheidstraining zijn. De behandeling richt zich als snel op het aanleren van vaardigheden die nodig zijn om zelfstandig te kunnen wonen (budgettering, huishoudelijke vaardigheden, gezond eten enzovoort). 3. Langer durende zorg en ondersteuning Indien bij het einde van het traject het gezinssysteem niet in staat is de jongere weer op te nemen en de jongere niet in staat is zelfstandig te gaan wonen, gaat de jongere naar een pleeggezin, projectgezin of een vorm van gezinshuis. Als naar gelang dat nodig is voorziet Behandelcentrum Woodbrookers tijdelijk in pedagogische ondersteuning van de jongere in de deze gezinscontexten. Zodra de trajectdoelen zijn bereikt draagt het Behandelcentrum de verantwoordelijkheid over aan de jongere, de ouders of wettelijk vertegenwoordiger of de betrokken zorgaanbieder. Wel blijft de expertise van Behandelcentrum Woodbrookers beschikbaar wanneer deze nodig is om te voorkomen dat de jongere terugvalt in zijn oude gedrag. 4. Vervolgvoorziening De jongere gaat naar een instelling voor (L)VG, psychiatrie of een provinciaal gefinancierde voorziening waar zorg wordt geboden. De problematiek van de jongere is dusdanig dat hij ook nadat de jongere er samen met Behandelcentrum Woodbrookers in geslaagd is het gedrag weer beheersbaar te maken, blijvend of langdurig afhankelijk is van specialistische zorg. De betrokkenheid van Behandelcentrum Woodbrookers eindigt in de regel na plaatsing in de instelling. Wel blijft de expertise van Behandelcentrum Woodbrookers beschikbaar wanneer deze nodig is om te voorkomen dat de jongere terugvalt in het oude gedrag. Voor iedere jongere is het traject vroegtijdig bekend en moeten deze trajecten zo veel als mogelijk onafhankelijk van het Trajecthuis worden gerealiseerd. Het Trajecthuis kan bijdragen aan het geleidelijk invoeren van de jongere in de trajectperspectieven 1 en 3. Trajectperspectief 4 wordt hierbij niet uitgesloten maar moet zoveel als mogelijk worden voorkomen. Om er voor te zorgen dat jongeren met trajectperspectief 2 voor de module Zelfstandigheidstraining van Jeugdhulp Friesland een beroep doen op het Trajecthuis, is beleid op het verkleinen van de discrepantie voor de jongere tussen uitplaatsing uit Behandelcentrum Woodbrookers en plaatsing in Jeugdhulp Friesland ingezet. Deelname aan onderwijs voor jongeren in behandeling op Behandelcentrum Woodbrookers vindt veelal plaats op het terrein van het Behandelcentrum bij de interne onderwijsorganisatie Portalis gedurende de behandelperiode. Bij uitplaatsing is afstemming met, overdracht naar en wellicht nazorg op het vervolg onderwijs onderdeel van het trajectplan. 4.2 Duur De duur van de module is maximaal zes maanden. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 9/18
4.3 Frequentie Zeven keer 24 uur per week, of als gewenst minder als een jongere geleidelijk instroomt in de volgende stap van het traject. Ofwel één keer 24 uur tot zeven keer 24 uur afhankelijk van de individuele vraag, ter ondersteuning en/of ontlasting van het traject. 4.4 Intensiteit Dagelijks. Hoewel binnen de module geen behandeling wordt geboden, kan wel gesproken worden van een behandelmatig karakter waarbij planmatig wordt begeleid in de context van het elders vastgestelde traject. 4.5 Setting Het verblijf vindt plaats in het Trajecthuis De Vonder. Iedere jongere maakt tijdelijk gebruik van een kamer. Meerdere jongeren kunnen gebruik maken van de accommodatie vanwege partieel verblijf, echter tegelijkertijd verblijven er (in de huidige accommodatie in Leeuwarden) niet meer dan vier à vijf jongeren. Dit kan betekenen dat twee jongeren een kamer delen, zonder dat ze er tegelijkertijd verblijven. Echter de kamer is hierop wel ingericht. De accommodatie is ingericht middels de standaarden: welkom voelen, comfortabel voelen en veilig voelen. Daarbij is de accommodatie ingericht op kort verblijf en nodigt deze de jongere niet uit zich voor langere tijd te settelen. Er is specifieke aandacht voor bezoek(mogelijkheid) van ouders/opvoeders, familie, vrienden en wordt gefaciliteerd op overlegmogelijkheden. 5. Materialen en links Handboek Jeugdhulp Friesland aangaande protocollen. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 10/18
B. ONDERBOUWING VAN DE MODULE 6. Verantwoording: doelgroep, doelen en aanpak Deze wordt in de volgende evaluatieronde aangeleverd. 7. Samenvatting onderbouwing Deze wordt in een volgende evaluatie aangeleverd. 8. Randvoorwaarden voor uitvoering en kwaliteitsbewaking 8.1 Eisen ten aanzien van opleiding Voor de vereiste opleiding wordt verwezen naar de taak/functieomschrijving. Voor de module dienen de betrokkenen functionarissen opgeleid te zijn in modulespecifieke waarden, kennis en vaardigheden. Daarnaast zijn medewerkers op de hoogte van organisatiespecifieke kennis en verantwoordelijkheden, zoals het gebruik van verschillende protocollen. 8.2 Eisen ten aanzien van overdracht en implementatie Voor een goede uitvoering van de module zijn de volgende voorwaarden vereist: een goed toegeruste ruimte voor overleg; een afgezonderde ruimte waar jongeren hun ouders of belangrijke anderen kunnen ontmoeten; de mogelijkheid voor mentoren om de trajectbegeleiding uit te voeren; de mogelijkheid ambulante modules van Jeugdhulp Friesland snel in te kunnen schakelen op het traject; voldoende aanbod van pleeggezinnen, projectgezinnen en gezinshuisconstructies (perspectief biedend). Een apart kantoor voor de pedagogisch medewerkers is niet gewenst, er wordt eerder gewerkt op de groep, waar nodig aan de keukentafel. Er is geen handleiding of protocol voor overdracht of implementatie. 8.3 Eisen ten aanzien van kwaliteitsbewaking De kwaliteit van de module wordt bewaakt aan de hand van de resultaten uit de prestatie-indicatoren: doelrealisatie, cliënttevredenheid, reden beëindiging hulp en afname ernst problematiek. Jeugdhulp Friesland voldoet aan de kwaliteitsnormen HKZ, hetgeen betekent dat de cliënt centraal staat en er continu gewerkt wordt aan het verbeteren van de hulpverlening. 8.4 Kosten van de module Betrokken professionals: Gedragswetenschapper Pedagogisch medewerker Pedagogisch medewerker A Methodiekcoach Verblijf: ja Verzorgingskosten: ja Pleeggeld: nee Licentie: nee Training/opleiding: ja, zie 8.1 Specifiek materiaal: testmateriaal (o.a. verslavende middelen) overige kosten: regeling zak- en kleedgeld Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 11/18
9. Onderzoek naar de uitvoering van de module Er is geen onderzoek gedaan naar de uitvoering van de module. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 12/18
C. EFFECTIVITEIT 10. Nederlandse effectstudies 10.1 Studies naar de effectiviteit van de module in Nederland Er is geen Nederlands onderzoek naar de effectiviteit van de module. 10.2 Samenvatting Nederlandse effectstudies Niet van toepassing. 11. Buitenlandse effectstudies Er zijn geen studies die de effectiviteit van buitenlandse versies van de module aantonen. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 13/18
D. OVERIGE INFORMATIE 12. Toelichting op de naam van de module Net zoals een vonder die functioneel, praktisch twee oevers met elkaar verbindt, is Trajecthuis De Vonder de ontbrekende schakel in een sluitend traject van jongeren en hun ouders die aangewezen zijn op langdurige hulp vanuit Jeugdhulp Friesland en Behandelcentrum Woodbrookers. Ieder traject vraagt om maatwerk en sluit aan bij de ontwikkeling van de jongeren en (eventueel) ouders. Trajecthuis De Vonder is dan ook geen groep, maar een huis waar jongeren, soms in wisselende samenstelling, hun eigen traject vorm en inhoud geven samen met de begeleiders van het Trajecthuis. De begeleiding laat zich niet begrenzen door de muren van het huis, maar kan ook daarbuiten vorm krijgen. 13. Uitvoerende en/of ondersteunende organisaties en partners Samenwerkingspartners in de uitvoering zijn: Behandelcentrum Woodbrookers Regiecentrum Bescherming en Veiligheid; Jeugd-GGZ/Kinnik; GGZ RIBW; Fier; Accare; Jonx/Lentis; PI groep; DOC3/De Wilster 14. Overeenkomsten met andere modules Jeugdhulp Friesland heeft geen modules welke vergelijkbaar zijn met deze module. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 14/18
Aangehaalde literatuur Jones, R. et al (2011). Factors associated with outcomes for looked-after children and young people: a correlates review of the literature. In: Child: Care, health and devolpment, 37,613-622. Mc Call et al. (2012). The development and care of institutionally reared children. The Leiden conference on development and care of children without permanent parents. In: Child development Perspectives. Steege, M. (2013). Langdurig opgroeien van uithuisgeplaatste kinderen. In: Jeugdbeleid, jrg 1, p. 23-29. Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 15/18
Bijlage CAP-J CAP-J classificatie overzicht (assen en rubrieken): Naam van de module: Onderdeel van het zorgprogramma: Trajecthuis De Vonder 24-uurs Oudere Jeugd Legenda: (probleem waar de module aan werkt),! (probleem waar de module aan werkt, niet genoemd in de modulebeschrijving), C (contra indicaties of belemmerende factoren genoemd in de beschrijving), 0 (kenmerken van de doelgroep, genoemd in de moduleomschrijving maar de module is hier niet op gericht)? (niet duidelijk, discussiepunt) Richt zich op CAP-J Groep As A: Psychosociaal functioneren jeugdige A100 Emotionele problemen A101 Introvert gedrag A102 Angstproblemen A103 Stemmingsproblemen A200 Gedragsproblemen A201 Druk en impulsief gedrag A202 Opstandig gedrag en/of antisociaal gedrag A300 Problemen in de persoonlijkheid(sontwikkeling en identiteit(sontwikkeling) A301 Problemen met de competentiebeleving A302 Problemen in de gewetensvorming/morele ontwikkeling A303 Identiteitsproblemen A400 Gebruik van middelen/verslaving 0 A900 Overige psychosociale problemen jeugdige A901 Problemen bij de verwerking van ingrijpende gebeurtenissen 0 A902 Overmatige stress A903 Automutilatie A904 Andere problemen psychosociaal functioneren jeugdige CAP-J groep As B: Lichamelijke gezondheid, aan lichaam gebonden functioneren jeugdige B100 Lichamelijke ziekte, aandoening of handicap B101 Gehooraandoeningen B102 Oogaandoeningen B103 Spraakaandoening B104 Motorische handicap B105 (Chronische) lichamelijke ziekte B200 Gebrekkige zelfverzorging, zelfhygiëne, ongezonde levenswijze B201 Problemen met zelfverzorging en zelfhygiëne B202 Ongezonde levenswijze B203 Overgewicht 0 B300 Aan lichamelijke functies gerelateerde klachten B301 Lichamelijke klachten B302 Voedings-/eetproblemen 0 B303 Zindelijkheidsproblemen B304 Slaapproblemen 0 B305 Groeiproblemen B306 Onverklaarbare lichamelijke klachten B900 Overige problemen lichamelijke gezondheid Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 16/18
B901 Andere problemen lichamelijke gezondheid, aan lichaam gebonden functioneren jeugdige 0 CAP-J Groep As C: Vaardigheden en cognitieve ontwikkeling jeugdige C100 Problemen in de cognitieve ontwikkeling C101 Problemen met schoolprestaties/leerproblemen C102 Aandachtsproblemen C103 Problemen verbandhoudend met hoogbegaafdheid C104 Problemen met het sociaal aanpassingsvermogen C200 Problemen met vaardigheden C201 Sociale vaardigheidsproblemen C900 Overige problemen vaardigheden en cognitieve ontwikkeling C901 Andere problemen cognitieve ontwikkeling jeugdige 0 C902 Andere problemen vaardigheden jeugdige 0 CAP-J groep AS D: Gezin en opvoeding D100 Ontoereikende kwaliteiten van de opvoeding D101 Ontoereikende opvoedingsvaardigheden 0 D102 Problemen met ondersteuning, verzorging en bescherming kinderen D103 Pedagogische onwil D104 Onenigheid tussen ouders over opvoedingsaanpak 0 D105 Problematische gezinscommunicatie 0 D200 Problemen in de ouder-kindrelatie D201 Gebrek aan warmte in ouder-kindrelatie D202 Symbiotische relatie tussen ouder en jeugdige D203 Jeugdige in de rol van ouder (parentificatie) D204 Vijandigheid tegen of zondebok maken van jeugdige door de ouder 0 D205 Problemen in de loyaliteit van jeugdige naar ouder 0 D206 Problemen in de hechting van jeugdige aan ouder 0 D207 Generatieconflict D208 Problemen door religieuze en/of culturele verschillen tussen ouder en jeugdige D209 Mishandeling ouder door jeugdige D210 Jeugdige weggelopen van huis 0 D211 Jeugdige weggestuurd door ouders 0 D300 Verwaarlozing, lichamelijke/psychische mishandeling, incest, seksueel misbruik van de jeugdige in het gezin D301 Jeugdige slachtoffer verwaarlozing 0 D302 Jeugdige slachtoffer mishandeling 0 D303 Jeugdige slachtoffer seksueel misbruik 0 D400 Instabiele opvoedingssituatie D401 Problemen bij scheiding ouders 0 D402 Problemen met omgangsregeling 0 D403 Problemen met gezagsrelaties 0 D404 Problemen die gepaard gaan met het samengaan van twee gezinnen/samengestelde 0 gezinnen D405 Problematische relatie tussen ouders 0 D406 Problematische relatie jeugdige met partner opvoeder 0 D407 Problematische relatie (stief)broers/zussen 0 D500 Problemen van ouder D501 Negatieve jeugdervaring/traumatische ervaring ouder D502 Problemen met werkloosheid ouder D503 Problemen bij zwangerschap of bevalling D504 Moeilijke start ouderschap D505 Gezondheidsproblemen of handicap/invaliditeit ouder Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 17/18
D506 Antisociaal gedrag ouder D507 Gebruik van middelen/verslaving ouder D508 Pleger seksueel misbruik D509 Overmatige stress ouder D510 Psychische/psychiatrische problematiek ouder D600 Problemen van ander gezinslid D601 Gezondheidsproblemen of handicap/invaliditeit ander gezinslid D602 Antisociaal gedrag ander gezinslid D603 Gebruik van middelen/verslaving ander gezinslid D604 Psychische/psychiatrische problematiek ander gezinslid D700 Problemen in het sociaal netwerk gezin D701 Problemen in de familierelaties (niet het gezin) 0 D702 Gebrekkig sociaal netwerk gezin 0 D800 Problemen in omstandigheden gezin D801 Problemen met huisvesting 0 D802 Financiële problemen 0 D803 Problemen met hulpverleners of (vertegenwoordigers van ) instanties D804 Problematische maatschappelijke positie gezin als gevolg van migratie D900 Overige problemen gezin en opvoeding D901 Andere problemen gezin en opvoeding 0 CAP-J Groep As E: Jeugdige en omgeving E100 Problemen op speelzaal, school of werk E101 Problematische relatie met leerkracht, werkgever of leidinggevende/problemen met hiërarchische relatie E102 Problematische relatie met medeleerlingen, collega s of groepsleden E103 Motivatieproblemen op school of werk (onder andere spijbelen) E104 Van school gestuurd E105 Problemen met school-, studie- of beroepskeuze of vakkenpakket E106 Problemen met werkloosheid jeugdige E107 Problemen met speelzaal, schoolorganisatie of onderwijsstijl, arbeidsorganisatie E200 Problemen met relaties, vrienden, sociaal netwerk en vrije tijd E201 Problemen met vrijetijdsbesteding E202 Problemen met verliefdheid/liefde en relaties E203 Problematische relatie met leeftijdgenoten (onder andere gepest worden buiten school/werk) E204 Gebrekkig sociaal netwerk jeugdige E205 Risicovolle vriendenkring (antisociaal gedrag, gebruik middelen) E300 Problemen in omstandigheden jeugdige E301 Problemen met zelfstandige huisvesting jeugdige E302 Financiële problemen jeugdige E303 Problemen van jeugdige met hulpverleners of (vertegenwoordigers van) instanties E304 Problematische maatschappelijke positie jeugdige (onder meer als gevolg van migratie) E305 Problemen jeugdige met justitiële instanties E900 Overige problemen omgeving jeugdige E901 Andere problemen jeugdige en omgeving 0 Module Trajecthuis De Vonder 24-uurs oudere jeugd Pagina 18/18